පසුගිය ලිපියෙහි, යුදෙව්වන් කුරුසියේදී සුභාරංචිය පිළිනොගැනීම “මුද්‍රාබද්ධ කළ” බවත්, ඉන්පසු ස්තේපන් ගල්ගසා මරාදැමීමේදී ඔවුන්ගේ එම ප්‍රතික්ෂේපය නැවත තහවුරු කළ බවත්, දේවානුප්‍රේරණය හඳුනාදැක්වූ බව අපි සටහන් කළෙමු. මෙය කෙසේ විය හැකිද? නියතවම, එම ඉතිහාසයේ තර්කානුකූල වාදවල නිරත වූ යුදෙව්වන් විසින් සුභාරංචිය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ක්‍රමයෙන් සිදුවූ දෙයකි. ඔහුගේ උපතේදීම ඔවුන් දැනටමත් අත්හැර දමා තිබුණෝය. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ උපතේ සිට ස්තේපන් ගල්ගසා මරාදැමීම දක්වා වූ කාලය, සුභාරංචිය ක්‍රමයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් දර්ශනය කරයි.

“මනුෂ්‍යයන් එය නොදනිති; එහෙත් එම සුභාරංචිය ස්වර්ගය ප්‍රීතියෙන් පුරවාලයි. වඩා ගැඹුරුද, වඩා මෘදුද වූ උනන්දුවකින්, ආලෝකයේ ලෝකයෙන් පැමිණෙන ශුද්ධ සත්වයෝ පොළොව වෙත ඇදී එති. ඔහුගේ සන්නිධානය නිසා මුළු ලෝකයම වඩා දීප්තිමත් වී ඇත. බෙත්ලෙහෙම්හි කඳු මතින් ඉහළ, ගණන් කළ නොහැකි දූත සමූහයක් එක්රැස් වී සිටිති. ඔවුහු ලෝකයට එම ප්‍රීතිමත් ආරංචිය ප්‍රකාශ කිරීමට ලකුණ ලැබෙන තුරු බලා සිටිති. ඉශ්‍රායෙල්හි නායකයන් තමන්ට භාර කළ විශ්වාසයට විශ්වාසවන්තව සිටියා නම්, යේසුස්ගේ උපත ප්‍රකාශ කරමින් ඇති ප්‍රීතිය ඔවුන්ටද හවුල් වීමට හැකිව තිබුණි. එහෙත් දැන් ඔවුන් පසුකර යනු ලැබ සිටිති.” The Desire of Ages, 47.

යේසුස්ගේ උපතෙන් ස්තේපන්ගේ මරණය දක්වා, පුරාණ ඉශ්‍රායෙලය විසින් ශුභාරංචිය ක්‍රමානුකූලව ප්‍රතික්ෂේප කළ ආකාරය නිරූපිත වේ. යුදෙව්වරුන් විසින් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ක්‍රමානුකූල වූවක් බව පිළිගැනීමෙන්, “ඔවුන්ගේ ප්‍රතික්ෂේපය මුද්‍රා තැබීම” යන දෙය හඳුනාගැනීමට ඉඩ ලැබේ—දේවමාළිගාවේ තිරය ඉරී ගිය කුරුසිය මතදීත්, ස්තේපන්ගේ මරණයේදීත්. තිරය ඉරී යාම ඔවුන් තවදුරටත් දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුම් ජනතාව නොවන බවට සංකේතයක් වූ අතර, ස්තේපන්ට ගල් ගසා මරා දැමූ විට, ස්තේපන් දෙවියන්වහන්සේගේ දකුණු පැත්තෙහි යේසුස්වහන්සේ සිටිනු දැක්කේය; එය දානියෙල් පොතේ දොළොස්වන අධ්‍යායයේ පළමු පදයේ, කරුණාකාලය අවසන් වීමේ සංකේතයක් වේ. යෙරුසලම විනාශ වීමද කරුණාකාලය අවසන් වීමේ සංකේතයක් වේ.

“යෙරුසලම පිට පැමිණීමට නියමිත වූ දඬුවම තවත් කෙටි කාලයක් පමණක් ප්‍රමාද කළ හැකි විය; ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ නෙත් විනාශයට නියමිත වූ එම නගරය මත රැඳී සිටියදී, උන්වහන්සේ එහි විනාශය පමණක් නොව, ලෝකයක්ම විනාශයට පත්වීමද දුටුවහ. යෙරුසලම විනාශයට අත්හරින ලද ලෙසම, ලෝකයද තම විනාශ නියමය වෙත අත්හරිනු ලබන බව උන්වහන්සේ දුටුවහ. දෙවියන්වහන්සේගේ විරුද්ධවාදීන් මත පැමිණෙන දඬුවම උන්වහන්සේ දුටුවහ. යෙරුසලමේ විනාශයේදී සිදු වූ දර්ශන, සමිඳාණන්වහන්සේගේ මහත් හා භයානක දවසේදී නැවත සිදුවනු ඇත; නමුත් එය වඩාත් භයානක ආකාරයකින් වනු ඇත.” Review and Herald, December 7, 1897.

යෙරුසලම කුරුසිය අසලදී විනාශයට පත් වීමෙන් වැළැක්වූයේ දෙවියන්වහන්සේගේ දයාව පමණක්ය.

“යුදෙව්වන් විසින් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ කුරුසියෙහි ඇණගැසීම තුළ යෙරුසලම විනාශය ඇතුළත් වී තිබුණි. කැල්වරි මත වැගිරුණ ඒ ලේ, මෙලොවද එන්නා වූ ලොවද ඔවුන් විනාශයට ගිළවූ බර විය. එසේම, දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් මත විනිශ්චය වැටෙන මහත් අවසාන දවසේද එය එලෙසම වන්නේය. ඔවුන්ගේ පැකිළීමේ පර්වතය වූ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ, එවිට ඔවුන්ට පළිගන්නා කන්දක් ලෙස ප්‍රකාශ වන්නේය. ධර්මිෂ්ඨයන්ට ජීවනය වන උන්වහන්සේගේ මුහුණේ තේජස, දුෂ්ටයන්ට දාහක ගින්නක් වනු ඇත. ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද ප්‍රේමය නිසාත්, හෙළාදමන ලද කරුණාව නිසාත්, පව්කාරයා විනාශ කරනු ලබන්නේය.” The Desire of Ages, 600.

කුරුසියේ කාලයේදී යෙරුසලමේ විනාශය ගෙන නොආවෙන් තැවී සිටියේ දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව පමණක්ය.

“යේරුසලමේ විනාශය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින්ම ප්‍රකාශ කරනු ලැබූ පසු වසර හතළිහකට ආසන්න කාලයක් පුරා, ස්වාමින්වහන්සේ එම නගරයත් ජාතියත් මත තම විනිශ්චයන් ප්‍රමාද කළ සේක. තම සුභාරංචිය ප්‍රතික්ෂේප කළවුන්ටත් තම පුත්‍රයා ඝාතනය කළවුන්ටත් දෙවියන්වහන්සේ දැක්වූ දිගු ඉවසීම අතිවිශ්මයජනක විය.” The Great Controversy, 27.

ඔහුගේ අවසාන දේවමාළිගා පවිත්‍රීකරණයේ වේලාවේදී, දානියෙල් ප්‍රොෆෙතා විසින් කියනු ලැබූ විනාශයේ පිළිකුල ඔහුගේ අනුගාමිකයන් විසින් දැකින විට යෙරුසලමෙන් පලා යා යුතු බවට වූ අනතුරු ඇඟවීම යේසුස් ඉදිරිපත් කර තිබුණි. ඔහු දේවමාළිගාව පළමු වරට පවිත්‍ර කළ අවස්ථාවේදී, යුදෙව්වරුන් ඔහුගේ පියාගේ ගෘහය සොරයන්ගේ ගුහාවක් කර තිබෙන බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය; එහෙත් අවසාන වරට ඔහු, “ඔබගේ ගෘහය ඔබට පාළුකර දමා තිබේ” යයි කීවේය. සිදුවීමට ආසන්නව තිබූ කුරුසියේ මරණයටත් පෙර, ශූලාරෝපණයේදී පර්දාව ඉරී යාමට නියමිතව තිබූ දේවමාළිගාව, දැනටමත් දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහය නොව යුදෙව්වරුන්ගේ ගෘහය ලෙස හඳුනාගෙන තිබුණි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ එම ප්‍රකාශය කළේ කවදාද යන්න සහෝදරී වයිට් සඳහන් කරයි; ඇයගේ සාක්ෂිය ඉදිරියට යන විට, දිගු කර දුන් අවුරුදු හතළිහක කරුණාවද ඇය විසින් ආලෝකයට ගෙන එයි.

“‘බලන්න, ඔබගේ ගෙය ඔබට පාලු කර දමා ඇත’ (මතෙව් 23:38) යන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ වචන පූජකයන්ගේද ආණ්ඩුකාරයන්ගේද හෘදයන් තුළ භීතිය ඇති කළේය. ඔවුහු උදාසීනත්වයක් පෙන්වූ නමුත්, මේ වචනවල අර්ථය කුමක්ද යන ප්‍රශ්නය ඔවුන්ගේ සිත්වල නැවත නැවතත් උද්ගත විය. නොපෙනෙන යම් අන්තරායක් ඔවුන්ට තර්ජනය කරන බවක් පෙනුණි. ජාතියේ මහිමාව වූ එම විභවශ්‍රීමත් දේවමාළිගාව ඉක්මනින් නටබුන් ගොඩක් බවට පත්වන්නට යන්නේද?...”

“ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ යෙරුසලමේට පැමිණෙන්නට තිබූ විනාශය පිළිබඳව තම ගෝලයන්ට ලකුණක් දුන් අතර, එයින් ගැළවී යා යුතු ආකාරයද ඔවුන්ට පැවසූ සේක: ‘යෙරුසලම සൈന්‍යවලින් වටකරනු ලැබූ බව ඔබ දැක්කවිට, එහි විනාශය ළංවී ඇති බව දැනගන්න. එවිට යුදාවේ සිටින අය කඳුකරයට පලා යන්න; එහි මැද සිටින අය පිටතට නික්ම යන්න; ගම්පළාත්වල සිටින අය එතුළට නොපැමිණෙත්වා. මක්නිසාද ලියා තිබෙන සියල්ල සම්පූර්ණ වන පිණිස, මේවා පළිගැනීමේ දවස් වන බැවිනි.’ මෙම අනතුරු ඇඟවීම යෙරුසලමේ විනාශය සිදුවූ විට, වසර හතළිහකට පසු, සැලකිල්ලට ගෙන කීකරු වීමට දෙන ලද්දකි. ක්‍රිස්තියානින් මෙම අනතුරු ඇඟවීමට කීකරු වූහ; නගරය වැටුණු කල කිසිම ක්‍රිස්තියානියෙකු නාශ නොවීය.” The Desire of Ages, 628, 630.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 31 දී ශූලයෙහි ඇණ ගසනු ලැබූහ, එයට ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු හතළිහකට පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 70 දී අවුරුදු තුනහමාරක වටලෑමක් අනතුරුව යෙරුසලම විනාශ කරන ලදී. දානියෙල් 9:24 හි සති හැත්තෑව ලෙස හඳුන්වා දී ඇති පරීක්ෂණ කාලයෙන් තවමත් අවුරුදු තුනහමාරක් ඉතිරිව තිබියදී, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 31 දී ශූලියේදී යෙරුසලම විනාශ කරන ලද්දේ කෙසේද? මේ පෙනෙන අසංගතිකතා විසඳිය හැක්කේ කෙසේද? ඉතා සරල විසඳුම වන්නේ, සති හැත්තෑවෙන් නිරූපිත පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වීම සම්බන්ධයෙන් එය පියවරෙන් පියවර සිදුවන පරීක්ෂණ අවසානයක් ලෙස තේරුම් ගත යුතු බව සරලව හඳුනා ගැනීමයි. එය සත්‍යයකි, නමුත් එම ඉතිහාසයේ ලකුණු-සීමා යොදාගැනීමේදී එය ඕනෑම අනාගතවාදී නිශ්චිතභාවයක් ඉවත් කරයි. මම එය පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කරමි.

පෙන්තකොස්තය බබිලෝනියේ ඇති අනෙක් බැටළු රැළ කැඳවා පිටතට ඇද ගන්නා ළඟදීම පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය නියෝජනය කරන්නේ නම්, පෙන්තකොස්තයෙන් අවුරුදු තුනහමාරකට පසු ශුභාරංචිය අන්‍යජාතිකයන් වෙත ගියේ මන්ද? ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණයද, නැතහොත් ස්තේපනස්ගේ මරණයද, පුරාතන ඉශ්‍රායෙලය සඳහා කරුණාවේ කාලය අවසන් වීමේ ලකුණක්ද? ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිසම ළඟදීම පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී සභාවක් වීම නවත්වන්නේ නම්, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 70 දී මාලිගාව විනාශ වීම, ඉරිදා නීතියේදී ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිසමයේ මාලිගාවේ අවසානය නියෝජනය කළේද? පෙනෙන පරිදි අසංගතතා ලෙස දිස්විය හැකි දේ “line upon line” යන ප්‍රතිපත්තිය යෙදීමෙන් විසඳාගනු ලබයි; එම යෙදුම භාවිත කරන විට, අප හඳුනාගනිමින් සිටින මංසලකුණු පිළිබඳ සාක්ෂිය අතිශය පැහැදිලිව හා සංක්ෂිප්තව ප්‍රකාශ වේ.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ගිවිසුම ස්ථිර කළ සතිය, අවුරුදු තුනහමාර බැගින් වූ සමාන කාල දෙකකට බෙදී තිබේ. පළමු අවුරුදු තුනහමාර ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ බව්තීස්මයෙන් ආරම්භ වී, උන්වහන්සේගේ මරණයෙන් අවසන් වේ. බව්තීස්මය උන්වහන්සේගේ මරණය හා පුනරුත්ථානයේ සංකේතය වන බැවින්, එම අවුරුදු තුනහමාර කාලයේ ආරම්භය අවසානයට සමාන වේ. එම කාලය තුළ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ සුවිශේෂය යුදෙව්වරුන්ට පමණක් ඉදිරිපත් කළ සේක. එම අවුරුදු තුනහමාරයේ අවසානය, අනතුරුව එන අවුරුදු තුනහමාරයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. දෙවන අවුරුදු තුනහමාර කාලයේ ආරම්භය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ මරණයෙන් වන අතර, එය ස්තේපන්ගේ මරණයෙන් අවසන් වේ. එම කාලය තුළ ගෝලයන් සුවිශේෂය යුදෙව්වරුන්ට පමණක් ඉදිරිපත් කළෝය.

එකිනෙකට වෙන් වූ අනාගතවාණි රේඛා වන ඒ කාලපරිච්ඡේද දෙක “පේළිය මත පේළිය” ලෙස එකට ගෙන ඒමට නියමිතය. ආරම්භක හා අවසාන දෙකම Alpha සහ Omega හි ලාංඡනය දරයි, මක්නිසාද ආරම්භක හා අවසාන ඉතිහාස එකම වන බැවිනි. කාලය පවතින ඒ කාලපරිච්ඡේද දෙකම සමාන වන අතර, එක් එක් කාලපරිච්ඡේදය තුළ සිදුකරනු ලබන කාර්යයද සමාන වේ. පළමුවැන්නා හා අන්තිමයා වන ක්‍රිස්තුස්, සියල්ලේම මැවුම්කරුද වන අතර, ඒ අර්ථයෙන් ඔහු සත්‍යයේ මැවුම්කරුය. හෙබ්‍රෙව් “සත්‍ය” යන වචනය හෙබ්‍රෙව් අක්ෂර තුනකින් නිර්මාණය කර ඇත. පළමු අක්ෂරය, දහතුන්වැනි අක්ෂරය, ඉන්පසු හෙබ්‍රෙව් අක්ෂරමාලාවේ අවසාන අක්ෂරය යන මේවා එකට එක්කොට හෙබ්‍රෙව් “සත්‍ය” යන වචනය සෑදෙයි.

අවුරුදු තුනහමාර බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේද දෙකෙහිම ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ආරම්භයත් අවසානයත් ලෙස සිටින සේය; මන්ද, පළමු කාලපරිච්ඡේදයේ ආරම්භයේදී තම බෞතීස්මයේදී උන්වහන්සේ සිටින සේම, එම පළමු කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේ තම මරණයේදීද උන්වහන්සේ සිටින බැවිනි. තවද, දෙවන කාලපරිච්ඡේදයේ ආරම්භයේදී තම මරණයේදී ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ සිටින අතර, එම දෙවන කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේදී දෙවියන්වහන්සේගේ දකුණු පැත්තෙහි නැගි සිටින සේක. දහතුන යන සංඛ්‍යාව කැරැල්ලේ සංකේතය වන අතර, ශුභාරංචියේ පණිවිඩය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ විසින් ස්වයංපෞරුෂයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද පළමු කාලපරිච්ඡේදයේදී හෝ, එසේ නොමැති නම්, උන්වහන්සේගේ ගෝලයන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද දෙවන කාලපරිච්ඡේදයේදී හෝ, වාග්විවාදप्रिय යුදෙව්වෝ ශුභාරංචියේ පණිවිඩයට විරුද්ධව කැරළි කළෝය.

එම කාල පරිච්ඡේද දෙකම එකම දිගකින් යුක්ත වන අතර, අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ ලාංඡනය දරාගෙන, එකම සුභාරංචි පණිවිඩය හඳුනා දක්වයි. එම කාල පරිච්ඡේද දෙක “පේළිය මත පේළිය” ලෙස එකට ගෙන ආ යුතුය. “පේළිය මත පේළිය” යන ක්‍රමවේදය, පසු වර්ෂාවෙහි පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රමවේදයයි. එය අවසාන දවස්වල ක්‍රමවේදය වන අතර, අවසාන දවස්වල ඒ ක්‍රමවේදය මඟින් හඳුනාගෙන ස්ථාපිත කරනු ලබන සත්‍යයන්, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්‍රා තැබීම අතරතුර ලෙවිගේ පුත්‍රයන් පවිත්‍ර කරන හෝ ශුද්ධ කරන දේවල්ය.

ඔහු දැනුම උගන්වන්නේ කාටද? ඔහු ධර්මය තේරුම්ගන්වන්නේ කාටද? කිරිවලින් වෙන්කරනු ලැබූවන්ටද, ස්තනවලින් ඉවතට ගෙන යනු ලැබූවන්ටද? මන්ද නියෝගය මත නියෝගය, නියෝගය මත නියෝගය; රේඛාව මත රේඛාව, රේඛාව මත රේඛාව; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය යුතුය. මන්ද ඔහු තැතැන්ම කියන තොල්වලින් හා වෙනත් භාෂාවකින් මේ ජනතාවට කතා කරනසේක. ඔහු ඔවුන්ට කීයේ, “මෙයයි ඔබ සැලවෙන්නන්ට විශ්‍රාම දීමට හැකි විශ්‍රාමය; මෙයයි ප්‍රබෝධය” යනුවෙනි. එහෙත් ඔවුන් සවන් දෙන්නට කැමති නොවූහ. එබැවින් සමිඳාණන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට නියෝගය මත නියෝගය, නියෝගය මත නියෝගය; රේඛාව මත රේඛාව, රේඛාව මත රේඛාව; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය; ඔවුන් ගොස්, පසුපසට වැටී, බිඳී, උගුලට අසු වී, අල්ලාගනු ලබන පිණිසය. යෙසායා 28:9–13.

යෙසායාහි ඊළඟ පදය යෙරුසලමේ ජනතාව පාලනය කරන උපහාසක මිනිසුන් අමතයි. ඒ උපහාසක මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් “ඇසීමට” ප්‍රතික්ෂේප කළ “විවේකයත් ප්‍රබෝධයත්” (අන්තිම වැස්ස) ඔවුන් “ගොස්, පසුපසට වැටී, බිඳී, උගුලට අසු වී, අල්ලාගනු” ලබන බවට හේතුව වන දෙයයි. ඒ පරීක්ෂාව ඔවුන්ට වෙනත් දිවකින් ඉදිරිපත් කරන ලදී, මන්ද එලියා, යොහන් ස්නාපකයා, සහ විලියම් මිලර් යන අය තම තමන්ගේ ඉතිහාසයන්ට අදාළ දේවශාස්ත්‍රීය පාසල්වල පුහුණු කරනු ලැබූ අය නොවූ බැවිනි. ලාඕදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය පරීක්ෂා කරන අන්තිම වැස්සේ පණිවිඩය වන්නේ “පේළිය පිට පේළිය” යන ක්‍රමය යොදාගැනීමෙන් උත්පාදනය වන පණිවිඩයයි.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ගිවිසුම ස්ථිර කළ සතියේ පළමු අවුරුදු තුනහමාර දෙවන අවුරුදු තුනහමාර මත අතුරා බැලූ විට, විමසන මනසක මතු විය හැකි ඕනෑම පෙනෙන අසංගතතාවයක් පැහැදිලි කරන අනාගතවාදී ආලෝකය අපට සොයාගත හැක. එම සතිය වනාහි ගිවිසුමේ දූතයා ගිවිසුම ස්ථිර කළ යුතු කාලය වූ අතර, බයිබලීය ගිවිසුමක් රුධිරයෙන් ස්ථිර කළ යුතුය. ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ බෞතීස්මය, කුරුසියේ ඇණ ගැසීම, සහ ස්තේපනස්ට ගල් ගසා මරා දැමීම යන සියල්ලම රුධිරය හඳුනා දෙයි. රේඛා දෙකම ගිවිසුමේ රුධිරය නිරූපණය කරයි, සහ ඒ රේඛා ගිවිසුම ස්ථිර කරමින් සිටියි.

“පේළිය මත පේළිය” ලෙස එකට ගෙන එන විට, බෞතීස්මය සහ කුරුසියේ ඇණ ගැසීම පළමු සලකුණ වන අතර, කුරුසියේ ඇණ ගැසීම සහ ස්තේපන්ට ගල් ගසා මරණයට පත් කිරීම අවසාන සලකුණ වේ. ඒවා එක් පේළියකට එකට ගෙන එන විට, යුදෙව්වන් ශුභාරංචිය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මුද්‍රා තැබූ කරුණට සාක්ෂි දෙකක් ලෙස කුරුසිය හා ස්තේපන්ගේ මරණයේදී මීකායෙල් නැඟී සිටීම අපට දැකගත හැක. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය, ඔහුගේ ශිෂ්‍යයා වූ ස්තේපන්ගේ මරණයද වේ; පේළි දෙක එකට සංයෝජනය කරන විට එය පාස්කුව වේ. දින තුනකට පසු ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ප්‍රථමඵල පූජාව ලෙස නැවත උත්ථාන කරනු ලැබේ.

නමුත් දැන් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ මළවුන්ගෙන් උත්ථානය කරනු ලැබ, නිදාගිය අයගේ පළමු පල වී සිටින සේක. 1 කොරින්ති 15:20.

පාස්කුව සහ තුන්වන දින පළමු ඵලවල මංගල්‍යය අතර වන්නේ අකමීර රොටි මංගල්‍යයේ ආරම්භයයි. අකමීර රොටි “නැගී” නොයයි; ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ද දෙවන දින නැගී සිටියේ නැත, උන්වහන්සේ තුන්වන දින නැගී සිටියහ. “පේළිය මත පේළිය” යන අදාළකරණයේදී ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ හා ස්තේපන් එකට මරණයට පත්වෙති; එහෙත් පළමු ඵල නැවත නැගිටීමෙහි පිළිවෙළක් ඇති බැවින් ස්තේපන් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේට පසු නැවත නැගිටුවනු ලැබේ.

එහෙත් සෑම මනුෂ්‍යයෙක්ම තම තමන්ගේ පිළිවෙළ අනුවය: පළමු ඵලය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේය; ඉන්පසු උන්වහන්සේගේ පැමිණීමේදී ක්‍රිස්තුස්වහන්සේට අයත් අය. 1 කොරින්ති 15:22.

වසන්ත උත්සව එකිනෙකාගෙන් වෙන් කළ නොහැක; මක්නිසාද ඒවා එකිනෙකා සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වී ඇත. මෙම අර්ථයෙන්, පෙන්තෙකොස්තය ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය නියෝජනය කරයි; එවිට ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වැගිරීම නැවත සිදුවනු ඇත, සහ එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දෙවන හඬ එවිට වර්තමානයේ සුභාරංචිය නොදන්නා අය බබිලෝනයෙන් පිටතට පැමිණෙන ලෙස කැඳවනු ඇත. “බබිලෝනය” යන වචනය “බාබෙල්” යන වචනය මත පදනම් වී ඇත; එහි අර්ථය වන්නේ ව්‍යාකූලතාවයයි. මක්නිසාද බාබෙල්ගේ වැටීමේදී දෙවියන්වහන්සේ භාෂා ව්‍යාකූල කළ සේක, සහ ලෝකයට සුභාරංචිය ගෙන යාම පිණිස භාෂාවල ව්‍යාකූලතාවය දෙවියන්වහන්සේ ආපසු හරවන ලද්දේ පෙන්තෙකොස්තයේදීය. එබැවින්, පෙන්තෙකොස්තය හා ඉරිදා නීතිය එකිනෙකට ගැළපේ.

පෙන්තකොස්තේ දින භාෂා දීමනාව ශිෂ්‍යයන්ට දෙන ලද්දේය; එහෙත් එවකට ඔවුන්ගේ පණිවිඩය තවමත් යුදෙව්වරුන්ට පමණක් සීමා වී තිබුණි. මේ රේඛා දෙක එකට ගෙන එන විට, පෙන්තකොස්තේ සිදුවන්නේ ක්‍රි.ව. 34 වර්ෂයේදීය; එවිට ස්තේපනෝස් ගල් ගසා මරා දමන ලද අතර, එවකට සුභාරංචිය දැනට සුභාරංචිය නොදන්නා අය වෙත ගෙන යන ලද්දේය.

ස්තේපන් නියෝජනය කරන්නේ “ඔහුගේ පැමිණීමේදී” උත්ථාන කරනු ලබන, එහෙත් ඔහු සමඟ මියගොස් ඇති අයයි. ප්‍රථම ඵල පූජාව තෙවන දින ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ උත්ථානය සලකුණු කරන අතර, එය සති මංගල්‍යයේ ආරම්භයද සලකුණු කරයි; එය පෙන්තකොස්ත මංගල්‍යයද වන අතර, සීනායිහි දස ආඥා දෙනු ලැබීම සිහිපත් කරයි.

1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින කුරුසිය සමඟ අනුකූල වේ; මක්නිසාද, අනෙක් සාක්ෂි අතර, සහෝදරි වයිට් කුරුසියෙන් පසු ගෝලයන්ට ඇති වූ බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීම 1844 ඔක්තෝබර් 22 ට පසුව ඇති වූ බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීම සමඟ අනුකූල කරයි. කුරුසියද, 1844 ඔක්තෝබර් 22 ද, ළඟාවන ඉරිදා නීතියට පෙරනිමිති දක්වයි. පෙන්තකොස්තයද ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේ රූපලක්ෂණයක් වේ, එහෙත් පෙන්තකොස්තය කුරුසියෙන් දින පනස් දෙකකට පසු පැමිණියේය. පාස්කුවෙන් පෙරනිමිති දක්වනු ලැබූ කුරුසිය, මරණ දූතයා මිසරය මතෙන් පසුකර ගිය රාත්‍රියේ සිට ව්‍යවස්ථාව දෙන ලද අවස්ථාව දක්වා පුරාණ ඉශ්‍රායෙල්ගේ පැරණි මාර්ග සිහිපත් කරන මංගල්‍ය මාලාවක් ආරම්භ කරයි. එම මංගල්‍යයන්ට ඒවායේම විශේෂත්වයන් තිබුණත්, ඒවා එකිනෙකට වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී ඇත. එබැවින්, පාස්කුවෙන් පෙන්තකොස්තය දක්වා සම්පූර්ණ දින පනස් දෙක එක්කොට, එය එකම ඒකීය waymark එකක් ලෙස යොදවා ගැනීම නිවැරදි ය.

මේ හේතුව නිසා, කුරුසිය, ස්තේපනුවරයාගේ මරණය, සහ පෙන්තකොස්තය යන සියල්ලම ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියට පෙරලකුණක් වන්නේය; එවිට නූතන බබිලෝනිය මත ක්‍රමෝන්නතිමය ක්‍රියාත්මක විනිශ්චය ආරම්භ වෙයි, එළිදරව් පොතේ දහඅටවන අධ್ಯಾಯයේ දෙවන හඬ දෙවියන්වහන්සේගේ අනෙකුත් රැළ බබිලෝනියෙන් පිටතට කැඳවීම ආරම්භ කරන විටය. එම මාර්ගලකුණේදී යෙරුසලම මත ක්‍රියාත්මක විනිශ්චය පැමිණියේය, නමුත් දෙවියන්වහන්සේ තම කරුණාවෙන්, කුරුසියෙන් පසු සැබෑ විනාශය සිදු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රමාද කරමින් දේවමාළිගාව සහ නගරය විනාශ වීමට අවුරුදු හතළිහකට ආසන්න කාලයක්, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 70 වන තෙක්, ඉඩ දුන්නාය. පුරාතන යෙරුසලමේ විනාශය, “ජාතික අපස්ථානයට පසුව ජාතික විනාශය පැමිණේ” යන විට, එක්සත් ජනපදය තුළ ආරම්භ වන ක්‍රමෝන්නතිමය ක්‍රියාත්මක විනිශ්චයේ ආරම්භය නියෝජනය කරයි.

සත්‍යය සාක්ෂි දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත ස්ථාපිත කරනු ලැබේ; ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ගිවිසුම ස්ථිර කළ අවුරුදු තුනහමාර බැගින් වූ රේඛා දෙක තුළ, ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතිය හඳුනා දක්වන ඉතිහාසයට සම්බන්ධ වූ මරණයක් සහ පුනරුත්ථානයක් පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකක් අපට හමුවේ. එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ එම ඉරිදා නීතිය “මහා භූකම්පාවේ පැය” ලෙස හඳුනා ගනු ලබයි. එම “පැය” අවුරුදු තුනහමාරක සාක්ෂියක් දුන් සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු සමඟ සෘජුව සම්බන්ධය. ඔවුන්ගේ සාක්ෂිය ඔවුන්ගේ මරණයෙන් හා පුනරුත්ථානයෙන් අවසන් වේ.

ඔවුන්ගේ අවුරුදු තුනහමාරක සාක්ෂිය, එයට අනුව ඔවුන්ගේ මරණය හා නැවත නැඟිටීම, යේසුස් සහ ස්තේපනොස් යන දෙදෙනාගේම මරණය හා නැවත නැඟිටීම මගින් නිරූපණය කර ඇත; මන්ද “line upon line” අනුව, ස්තේපනොස් ක්‍රිස්තුස් සමඟ නැවත නැඟිටුවනු ලැබූ ලෙස නිරූපණය කරයි. පළමු ඵල මංගල්‍යයේදී ප්‍රධාන පූජා දෙකක් ඉදිරිපත් කරන ලදී.

එකක් කැළලක් නොමැති බැටළුවෙකු වූ අතර, අනෙක යව අර්පණයක් විය. යව, පසුව පැමිණෙන අස්වැන්න නිරූපණය කළේය; බැටළුවා ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ නිරූපණය කළේය. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ තුන්වන දින උත්ථාන වූ සේක; ස්තේපන් පසුව පැමිණෙන අය නිරූපණය කළේය; යව, පසුව පැමිණීමට තිබූ අස්වැන්න නිරූපණය කළේය. එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා අවුරුදු තුනහමාරක් සාක්ෂි දුන්හ; ඉන්පසු ඔවුන් මරා දමනු ලැබ, දින තුනහමාරකට පසු නැවත උත්ථාන කරනු ලැබූහ. එම සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා, පළමු ඵල වූ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින් පූර්වරූපිත කරනු ලැබූහ; මක්නිසාද ඔවුන් ද පළමු ඵල වන එක්ලක්ෂ හතළිස්හතරදහස නිරූපණය කරන බැවිනි.

මම බැලුවෙමි; බලව, සියොන් කන්ද මත බැටළු පැටවාණන් සිටියහ; උන්වහන්සේ සමඟ එක්ලක්ෂ හතළිස්හතර දහසක්ද සිටියෝය; ඔවුන්ගේ නළල්වල උන්වහන්සේගේ පියාණන්ගේ නාමය ලියා තිබුණේය. එවිට මම ස්වර්ගයෙන් බොහෝ ජලධාරාවල හඬක් මෙන්ද මහ ගර්ජනයක හඬක් මෙන්ද වූ හඬක් ඇසුවෙමි. තවද වීණා වාදකයන් තම වීණා වාදනය කරමින් සිටින හඬද මම ඇසුවෙමි. ඔව්හු සිංහාසනය ඉදිරියෙහිද, සතර ජීවමාන සත්ත්වයන් ඉදිරියෙහිද, වැඩිහිටියන් ඉදිරියෙහිද, අලුත් ගීතයක් මෙන් ගායනා කළෝය. පොළොවෙන් මිදවනු ලැබූ ඒ එක්ලක්ෂ හතළිස්හතර දහස හැර අන් කිසිවෙකුටත් ඒ ගීතය ඉගෙනගැනීමට නොහැකි විය. මොවුහු ස්ත්‍රීන් සමඟ අපවිත්‍ර නොවූ අයය; මක්නිසාද ඔව්හු කන්‍යාවෝය. බැටළු පැටවාණන් කොතැනට ගියත් උන්වහන්සේ අනුව යන්නේ මොවුහුය. දෙවියන්වහන්සේටත් බැටළු පැටවාණන්ටත් පළමු ඵල ලෙස, මනුෂ්‍යයන් අතරින් මිදවනු ලැබුවෝ මොවුහුය. ඔවුන්ගේ මුඛයේ වංචාවක් සොයාගනු නොලැබීය; මක්නිසාද ඔව්හු දෙවියන්වහන්සේගේ සිංහාසනය ඉදිරියෙහි දෝෂරහිතය. එළිදරව් 14:1–5.

පළමු ඵල මංගල්‍යයේ යව පූජාව ඉදිරියට පැමිණීමට නියමිත අස්වැන්න නියෝජනය කළේය; තවද ක්‍රි.ව. 34 වර්ෂයේ ස්තේපන, ක්‍රි.ව. 31 වර්ෂයේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණයෙන් පසුව අනුගමනය කළේය, එහෙත් “පේළිය මත පේළිය” අනුව ඔවුහු එකම සලකුණෙහි මරණයට පත් වූහ. පළමු ඵල පූජා සම්බන්ධයෙන්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ඝාතනය කරන ලද බැටළුවා වූ අතර, ස්තේපන යවය විය. පාවුල් අනුව “ක්‍රිස්තුස්” යනු “නිදා සිටින්නන්ගේ ප්‍රථමඵල” වන අතර, ඉන් පසු “උන්වහන්සේගේ පැමිණීමේදී ක්‍රිස්තුස්වහන්සේට අයිති වන්නෝ” ය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස ප්‍රථමඵලයෝ වෙති, තවද ඔව්හු “බැටළු පැටවා යන යම් තැනකට හෝ ඔහු අනුගමනය කරන්නෝ” ය.

එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ “මහා භූකම්පනයේ” “පැයෙහි,” වසර තුනහමාරක් දක්වා අනාවැකි ප්‍රකාශ කළත්, මරා දමා දින තුනහමාරක් වීදිවල පඩිවී සිටි සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා නැවත ජීවිතයට පත් කරනු ලබති. ඔවුන් වන්නේ අනාවැකිමය වශයෙන් යේසුස් සමඟද, එහෙත් යේසුස්ට පසුවද, නැවත ජීවිතයට පත් වූ ස්තේපන් විසින් නියෝජනය කරනු ලැබූ අයයි. එබැවින්, අගාධයෙන් නැගී ආ මෘගයා විසින් ඔවුන් මරා දැමූ පසු, “දින තුනහමාරකට” පසුව ඔවුහු නැවත ජීවිතයට පත් කරනු ලබති. ඔවුන් නැවත ජීවිතයට පත් කරනු ලබන ඒම “පැයෙහි”ම, ලකුණක් ලෙස ඔවුහු ස්වර්ගයට නැඟී යති. ඔවුන්ගේ නැවත ජීවිතයට පත්වීමේත් ස්වර්ගාරෝහණයේත් ක්‍රියාවලිය දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනය තුළ ඉතා සැලකිල්ලෙන් සටහන් කර ඇත; එයට, ස්තේපන්ගේ වාස්තවික මරණය මඟින් ඔවුන් පූර්වරූපී කරනු ලැබූ බවත්, එසේම තුන්වන දූතයාගේ ලායොදිකීය ව්‍යාපාරයෙන් තුන්වන දූතයාගේ ෆිලඩෙල්ෆියානු ව්‍යාපාරය වෙත ඔවුන් පරිවර්තනය කරනු ලබන විට, එම සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා මත සිදු කරනු ලබන ආත්මික මරණයක් එයින් නිරූපණය වන බවත් ඇතුළත් වේ.

අපි මෙම අධ්‍යයනය ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.

“එක් දෙයක් නිශ්චිතය: සාතන්ගේ ධජය යටතේ තම ස්ථාවරය ගන්නා ඒ සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු පළමුවෙන්ම දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයේ සාක්ෂි තුළ අඩංගු අවවාදයන් සහ තරවටු කිරීම් පිළිබඳ තමන්ගේ විශ්වාසය අත්හරිති.

උතුම් වඩාත් කැපවීමකටත් අතිශුද්ධ සේවයකටත් වූ කැඳවීම ප්‍රකාශ කරනු ලැබෙමින් පවතී, තවද එය ඉදිරියටත් ප්‍රකාශ කරනු ලැබෙනු ඇත. දැන් සාතන්ගේ යෝජනා උච්චාරණය කරමින් සිටින සමහරු සන්සුන් බුද්ධියට නැවත පැමිණෙන්නෝය. වැදගත් භාරකාර තනතුරු දරන, මේ කාලයට අදාළ සත්‍යය අවබෝධ නොකරන අය ද සිටිති. ඔවුන් වෙත මේ පණිවිඩය දිය යුතුය. ඔවුන් එය පිළිගත්තොත්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ඔවුන් පිළිගෙන, ඔවුන්ව තමන් සමඟ එක්ව ක්‍රියාකරන සේවකයන් බවට පත් කරනු ඇත. නමුත් ඔවුන් මේ පණිවිඩයට සවන් දීමට ප්‍රතික්ෂේප කළහොත්, ඔවුන් අන්ධකාරයේ අධිපතියාගේ කළු ධජය යටතේ තම ස්ථානය ගන්නෝය.

“මෙම කාලය සඳහා වටිනා සත්‍යය මනුෂ්‍ය මනස්වලට තව තවත් පැහැදිලිව විවෘත වෙමින් පවතින බව පවසන ලෙස මට උපදෙස් දී ඇත. විශේෂ අර්ථයකින් පුරුෂයන් හා ස්ත්‍රීන් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මාංසය භුක්ති කොට, ඔහුගේ රුධිරය පානය කළ යුතුය. අවබෝධයේ වර්ධනයක් ඇති වන්නේය, මක්නිසාද සත්‍යය නිරන්තර විස්තාරණයට සමත්ය. සත්‍යයේ දේවීය ආරම්භකයා ඔහුව දැනගැනීමට ඉදිරියට යන අය සමඟ වඩා සමීප සහ තව තවත් සමීප සංගමයකට පැමිණෙන්නේය. දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ඔහුගේ වචනය ස්වර්ගයේ ආහාරය ලෙස පිළිගන්නා කල, ඔවුහු ඔහුගේ ප්‍රකාශය උදය මෙන් සූදානම් කර ඇති බව දැනගන්නෝය. ශරීරය ආහාර ගන්නා විට ශාරීරික ශක්තිය ලබන ලෙසම, ඔවුහු ආත්මික ශක්තියද ලබන්නෝය.

ඊශ්‍රායෙල්ගේ දරුවන් මිසරයේ වහල්කමෙන් ගෙන, ඔවුන් කානානයට පාළුකරය හරහා නායකත්වයෙන් ගෙන ගියේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ සැලැස්ම යැයි අපි ඒ සැලැස්ම අර්ධයෙන්වත් සම්පූර්ණයෙන් වටහාගෙන නැත.

“අපි ශුභාරංචියෙන් ප්‍රකාශමත්ව බැබළෙන දේවික කිරණ එකතු කර ගන්නා කල, යුදෙව් ආර්ථිකය පිළිබඳව අපට වඩා පැහැදිලි අවබෝධයක්ද, එහි වැදගත් සත්‍යයන් පිළිබඳව වඩා ගැඹුරු අගය කිරීමක්ද ලැබෙනු ඇත. සත්‍යය පිළිබඳ අපගේ අනවේෂණය තවමත් අසම්පූර්ණය. අපි එක්රැස් කරගෙන ඇත්තේ ආලෝක කිරණ කිහිපයක් පමණි. දිනපතා වචනය අධ්‍යයනය නොකරන්නෝ යුදෙව් ආර්ථිකයේ ගැටලු විසඳා ගන්නේ නැත. ඔව්හු දේවමාළිගා සේවයෙන් උගන්වනු ලැබූ සත්‍යයන් නොතේරුම් ගන්නෝය. උන්වහන්සේගේ මහත් සැලැස්ම පිළිබඳ ලෝකීය අවබෝධයක් නිසා දෙවියන්වහන්සේගේ කාර්යයට බාධා පැමිණෙයි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ, වලාකුළු ස්තම්භය තුළ වැසී සිටිමින්, තම ජනතාවට දුන් ව්‍යවස්ථාවන්ගේ අර්ථය අනාගත ජීවිතය විසින් හෙළි කරනු ඇත.” Spalding and Magan, 305, 306.