දෙවියන්වහන්සේ එම ළමයා සමඟ සිටියසේක; ඔහු වැඩී, කාන්තාරයේ වාසය කළේය, ධනුර්ධරයෙකු බවට පත් විය. උත්පත්ති 21:20.

ඉෂ්මායෙල් දුන්නුවාදකයෙකු විය; එය යුද්ධයේ සංකේතයක්ද, රෝමයට විරුද්ධව ගෙන එනු ලබන ක්‍රියාත්මක විනිශ්චයේ සංකේතයක්ද වේ.

බබිලෝන දේශයෙන් පලා යන්නෝද මිදී යන්නෝද වන අයගේ ශබ්දය සීයෝනෙහි ප්‍රකාශ කිරීම සඳහාය, අපගේ දෙවි සමිඳාණන්වහන්සේගේ පළිගැනීම, එනම් ඔහුගේ මාලිගාවේ පළිගැනීම. ධනුෂය වංගු කරන ඔබ සැම, බබිලෝනට විරුද්ධව ධනුර්ධරයන් එක්රැස් කරවන්න; වටපිටින් එයට විරුද්ධව කඳවුරු බැඳගන්න; එයින් කිසිවෙකුටත් පලා යාමට ඉඩ නොදෙන්න; ඇගේ ක්‍රියාව අනුව ඇයට ප්‍රතිවිපාක දෙනු මැනව; ඇය කළ සියල්ල අනුව ඇයට එසේම කරනු මැනව; මක්නිසාද ඇය සමිඳාණන්වහන්සේට විරුද්ධව, ඉශ්‍රායෙල්ගේ ශුද්ධවූ තැනැත්තාට විරුද්ධව උඩඟු වූ බැවිනි. යෙරෙමියා 50:28, 29.

දනුරුවන් බබිලෝනියට ඇගේ ක්‍රියාව අනුව ප්‍රතිඵල දෙති; එම ප්‍රතිඵල දීම ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී, එනම් බබිලෝනියේ ක්‍රමික ක්‍රියාත්මක විනිශ්චය ආරම්භ වන එළිදරව්ව අධ්‍යාය දහඅටේ දෙවන හඬ සමඟ, ආරම්භ වේ.

තවද මම ස්වර්ගයෙන් තවත් හඬක් අසා සිටියෙමි; එය මෙසේ කීවේය: “මගේ ජනතාවෙනි, ඇයගේ පාපවලට ඔබලා හවුල් නොවනු පිණිසත්, ඇයගේ වසංගතයන්ගෙන් ඔබලාට නොලැබෙන පිණිසත්, ඇයගෙන් පිටතට එන්න. මක්නිසාද ඇයගේ පාප ස්වර්ගය දක්වා ළඟා වී ඇත, දෙවියන් වහන්සේ ඇයගේ අධර්මිෂ්ඨකම් සිහි කළ සේක. ඇය ඔබලාට ප්‍රතිඵල දුන් ලෙසම ඇයටත් ප්‍රතිඵල දෙන්න; ඇයගේ ක්‍රියාවන් අනුව ඇයට දෙගුණයක් දෙගුණ කර දෙන්න; ඇය පිරවූ කුසලානයේම ඇයට දෙගුණයක් පුරවා දෙන්න. ඇය තමාම කොපමණ මහත්කොට, ආඩම්බරව සුඛවිහාරයෙන් ජීවත් වූවාද, එපමණ දුක්වේදනාත් ශෝකයත් ඇයට දෙන්න. මක්නිසාද ඇය තමාගේ සිත තුළ, ‘මම රැජිනක් ලෙස හිඳිමි, මම වැන්දඹුවක් නොවෙමි, කිසිසේත් ශෝකය නොදකිමි’ යයි කියන්නීය.” එළිදරව්ව 18:4–7.

ඉෂ්මායෙල්ද ඔහුගේ මව වන හාගර්ද ජ්‍යෙෂ්ඨ පුත්‍රයාගේ උරුම හිමිකම ලැබීමෙන් වළක්වනු ලැබූහ, හා පිටතට නෙරපා හරිනු ලැබූහ. මෙසේ, ඊර්ෂ්‍යාව ඉස්ලාමයේ ප්‍රකාශනමය පෙළඹවීම බවට පත් විය, යුද්ධය ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශනමය වෘත්තිය බවට ද පත් විය. පළමු සඳහන් කිරීම තුළ සාරා විසින් ඉෂ්මායෙල් හා ඔහුගේ මව මත පනවන ලද එම වළක්වා තැබීම ඇතුළත් වන අතර, එම “වළක්වා තැබීම” දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය පුරාවටත් ඉතිහාසය පුරාවටත් ඉස්ලාමයේ ප්‍රධාන ප්‍රකාශනමය ලක්ෂණයක් බවට පත් විය. ඉෂ්මායෙල්ගේ වංශජයන් සෑම මනුෂ්‍යයෙකුටම විරුද්ධව අත ඔසවන වල් මනුෂ්‍යයන් විය යුතු වූ අතර, ඔවුන්ගේ ඒ වල් ස්වභාවය අශ්ව කුලයට අයත් වල් අරාබි වල් කොටළුවා මගින් නිරූපිත වේ. එබැවින්, පළමු හා දෙවන විපත්තිවල ඉස්ලාමීය යුද්ධය, කෝපයෙන් උද්ධමිත අශ්වයන් මත අසුන්ගත් සෙබළුන් ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ.

ඉස්ලාමය අග වැසිගේ පණිවිඩය වන අතර, එබැවින් ව්‍යසන තුන නිශ්චිත අනාවැකිමය රේඛා තුනක් නියෝජනය කිරීම යෝග්‍යය; මක්නිසාද අග වැසිගේ ක්‍රමවේදය “රේඛාව මත රේඛාව” ය. පළමු රේඛා දෙකෙහි අනාවැකිමය ලක්ෂණ එකට ගෙන එන විට, ඒවා තුන්වන ව්‍යසනයේ රේඛාව ස්ථාපිත කරයි. අනාවැකිමය රේඛා තුනම එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්‍රා තැබීමේ කාලය දර්ශනය කරයි. එම රේඛා තුන අග වැසි වගුරුවනු ලබන කාලය නියෝජනය කරයි; මක්නිසාද තුන්වන ව්‍යසනය 2001 සැප්තැම්බර් 11 දා පැමිණි විට අග වැසි ඉසීම ආරම්භ විය.

“අවසාන වර්ෂාව දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත වැටීමට නියමිතය. බලවත් දූතයෙක් ස්වර්ගයෙන් බැස එනු ඇත, ඔහුගේ තේජසින් මුළු පොළොවම ආලෝකමත් කරනු ලැබේ.” Review and Herald, April 21, 1891.

මුද්‍රා තැබීමේ කාලය ද 1840 අගෝස්තු 11 දින ආරම්භ වී 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින තුන්වන දූතයා පැමිණීමෙන් අවසන් වූ කාලපරිච්ඡේදය මඟින් ද නිරූපිත විය. එම කාලපරිච්ඡේදය හබක්කුක්ගේ දෙවන පරිච්ඡේදයේ ද නිරූපිත විය. මිලරයිට් ඉතිහාසය හබක්කුක්ගේ දෙවන පරිච්ඡේදය සම්පූර්ණ කළ අතර, එසේ කිරීමේදී එය 1840 අගෝස්තු 11 දින දූතයා බැස ආ විට ආරම්භ වී, 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින තුන්වන දූතයා පැමිණි විට අවසන් විය.

හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයෙහි දර්ශනයේ අවසානයේදී එම දර්ශනය “කථා කරනු” ඇති බව හඳුනා දක්වයි. එළිදරව් පොතේ දහවන පරිච්ඡේදයේ තුන්වන වගන්තියේදී, දූතයා මහත් ශබ්දයකින් හැඬුවේය (කථා කළේය), සහ 1844 ඔක්තෝබර් 22 දිනදී එම දූතයා “කාලය තවත් නොවන්නේය” යැයි දිවුරුම් දුන්නේය (කථා කළේය). හබක්කුක්ගේ රැකවලා දෙවන පරිච්ඡේදයේ පළමු වගන්තියේදී, 1840 අගෝස්තු 11 දිනෙහි ස්ථාපිත වී ඇත; මක්නිසාද එවිටය රැකවල්ලන් තමන්ගේ හඬ ඔසවන්නේ.

1888හි වූ කැරැල්ල තුළ, පෘථිවිය උන්වහන්සේගේ තේජසින් ආලෝකවත් කිරීමට නියම වූ එළිදරව්ව දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා නිරූපණය කරන්නේ එය බව සොයුරිය වයිට් හඳුන්වා දෙන්නී ය; එහිදී මුරකරුවෝ (Jones සහ Waggoner) දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට ඔවුන්ගේ අපරාධ පෙන්වා දීමට තම “හඬ” තුරියක් මෙන් උස් කළෝය, මක්නිසාද ඔවුන්ගේ පණිවිඩය ලාඔදිසියාවට වූ පණිවිඩය වූ බැවිනි. 1888 ඉතිහාසය මගින් ප්‍රතිරූපිත වූ 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, ස්වාමීන්වහන්සේ තමන්ගේ අවසාන දින ජනතාව යෙරෙමියාගේ පැරණි මාර්ග වෙත නැවත ගෙන ගිය සේක, එහිදී මුරකරුවන්ට කන් නොදුන්හ. දූතයාගේ බැස එමීම මුරකරුවන්ගේ අනාවැකිමය පැමිණීම සලකුණු කරයි.

1840 අගෝස්තු 11 දින පැමිණි “හඬ” මුරකරුවන් මඟින් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේය; තමාගේ බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමෙන් පසු තම ඇදහිල්ලටත් දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාසයටත් නැවත හැරෙන්නේ නම් තමා දෙවියන්වහන්සේගේ මුඛය වන්නේයැයි යෙරෙමියාට කියන ලදී. ප්‍රමාද වී තිබූ දර්ශනය අවසානයේ 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින පැමිණි කල, එය “කථා කළේය.” මිලෙරයිට් ඉතිහාසය තුළ ඉටු වූ හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ කාලපරිච්ඡේදය, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්‍රා තැබීමේ කාලය නිරූපණය කරයි.

1840 අගෝස්තු 11 දින සිට 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින දක්වා කාලය, පසු වර්ෂාව වගුරුවනු ලබන කාලපරිච්ඡේදය වන, එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්‍රාතැබීම නිරූපණය කරන බව හඳුනාගැනීම අත්‍යවශ්‍යය. “පේළිය මත පේළිය” යන ක්‍රමවේදය මගින් පසු වර්ෂාවේ පණිවිඩය හඳුනාගත යුතු බැවින් එය අත්‍යවශ්‍යය. එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්‍රාතැබීම වන මෙම විශේෂ කාලපරිච්ඡේදය, අනාගතවක්තෘමය පේළිවල නැවත නැවතත් නිරූපණය කරනු ලබන අතර, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේද එසේමය; එය මිලර්වාදී ඉතිහාසයේ ඉටු වූ බව සහෝදරි වයිට් සෘජුවම හඳුනා දෙයි. තවද, මිලර්වාදී ඉතිහාසය එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ඉතිහාසයේ නැවත සිදුවන බව ඇය නැවත නැවතත් උගන්වයි.

ඔවුන් දෙවන ආගමනයේ කාලයට අදාළ යයි සලකා තිබූ අනාගතවාක්‍යයන් සමඟ අන්තර්ගතව, ඔවුන්ගේ අවිනිශ්චිතභාවය හා අපේක්ෂාභාරී තත්ත්වයට විශේෂයෙන් ගැළපෙන උපදේශයක්ද තිබුණි; එය ඔවුන්ගේ අවබෝධයට එවකට අඳුරු වූ දේ නියමිත කාලයේදී පැහැදිලි කරනු ලබන බවට වූ විශ්වාසයෙහි, ඉවසිලිවන්තව බලා සිටීමට ඔවුන් උනන්දු කළේය.

මෙම අනාවැකි අතර හබක්කුක් 2:1–4 හි ඇති මෙයද විය: “මම මාගේ මුරස්ථානයෙහි සිටින්නෙමි, කොටුව මත මා ස්ථාපිත කරගන්නෙමි, උන්වහන්සේ මට කුමක් කියන සේක්ද, මා තරවටු කරනු ලැබූ විට මම කුමක් පිළිතුරු දිය යුතුදැයි බැලීමට මුරකරන්නෙමි. එවිට සමිඳාණන් වහන්සේ මට පිළිතුරු දී මෙසේ කියා වදාළ සේක: දර්ශනය ලියා පුවරු මත පැහැදිලි ලෙස සටහන් කරව; එය කියවන තැනැත්තා දුවා යා හැකි වන පිණිසය. මක්නිසාද දර්ශනය තවම නියමිත කාලයකට අදාළය; නමුත් අවසානයේදී එය කතා කරනු ඇත, බොරු නොකියනු ඇත. එය ප්‍රමාද වන සේ පෙනුණත්, එය සඳහා බලා සිටින්න; මක්නිසාද එය නියත වශයෙන් පැමිණෙනු ඇත; එය ප්‍රමාද නොවන්නේය. බලව, උඩඟු වූ ඔහුගේ ආත්මය ඔහු තුළ සෘජු නොවේ; එහෙත් ධර්මිෂ්ඨයා තම විශ්වාසයෙන් ජීවත් වන්නේය.”

1842 දක්වාම, “දර්ශනය ලියා, එය තැබිලි පුවරුවල පැහැදිලිව ලියන්න; එය කියවන තැනැත්තා දුවන පිණිස” යනුවෙන් මෙම අනාවැකියෙහි දෙන ලද උපදෙස්, දානියෙල්ගේ දර්ශන සහ එළිදරව් පොතෙහි දර්ශන පැහැදිලි කිරීම සඳහා අනාවැකි සටහනක් සකස් කිරීමට චාර්ල්ස් ෆිච්ට යෝජනා කර තිබුණි. මෙම සටහන ප්‍රකාශයට පත් කිරීම, හබක්කුක්ට දෙන ලද ආඥාවේ ඉටුවීමක් ලෙස සැලකුණි. එහෙත්, එම අවස්ථාවේදී, දර්ශනය ඉටුවීමෙහි පෙනෙන ප්‍රමාදයක්—එනම් ප්‍රමාදවන කාලයක්—එම අනාවැකිය තුළම ඉදිරිපත් කර ඇති බව කිසිවෙකු සලකා නොබැලීය. බලාපොරොත්තු භංගයෙන් පසු, මෙම ශුද්ධ ලියවිල්ල ඉතා ගැඹුරු අර්ථවත් බවක් පෙන්වීය: “මක්නිසාද දර්ශනය නියමිත කාලයක් සඳහාය; නමුත් අවසානයේදී එය කථා කරනු ඇත, බොරු නොකියනු ඇත. එය ප්‍රමාද වුවද, ඒ සඳහා බලා සිටින්න; මක්නිසාද එය නියත වශයෙන්ම පැමිණෙනු ඇත; එය ප්‍රමාද නොවනු ඇත.... ධර්මිෂ්ඨයා තම විශ්වාසයෙන් ජීවත් වන්නේය.”

එසකියෙල්ගේ අනාවැකියේ එක් කොටසක්ද විශ්වාසීන්ට ශක්තිය හා සැනසිල්ලේ මූලාශ්‍රයක් විය: “‘ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය මට පැමිණ, මෙසේ කී ය: මනුෂ්‍ය පුත්‍රයෙනි, ඉශ්‍රායෙල් දේශයේ නුඹලා අතර ඇති, “දවස් දිගු වෙයි, සියලු දර්ශන අසාර්ථක වෙයි” යන ඒ හිතෝපදේශය කුමක්ද? එබැවින් ඔවුන්ට කියන්න, ස්වාමිවූ දෙවියන්වහන්සේ මෙසේ වදාරන සේක.... දවස් ළඟ පැමිණ ඇත, සෑම දර්ශනයකම ඉටු වීමද ළඟය.... මම කතා කරන්නෙමි, මා කතා කරන වචනය ඉටු වන්නේය; එය තවත් ප්‍රමාද නොවන්නේය.’ ‘ඉශ්‍රායෙල් ගෘහයේ අය කියති, “ඔහු දකින දර්ශනය බොහෝ දින අනාගතය සඳහාය; ඔහු දුරස්ථ කාලයන් ගැන අනාවැකි පවසන්නේය.” එබැවින් ඔවුන්ට කියන්න, ස්වාමිවූ දෙවියන්වහන්සේ මෙසේ වදාරන සේක; මාගේ කිසි වචනයක් තවත් ප්‍රමාද නොවන්නේය; එහෙත් මා ප්‍රකාශ කළ වචනය ඉටු කරනු ලබන්නේය.’ එසකියෙල් 12:21–25, 27, 28.” The Great Controversy, 391–393.

මිලර්වාදින් තමන් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවද, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයද ඉටු කරමින් සිටින බව පමණක් නොව, තමන් මෙම අනාවැකි ඉටු කරමින් සිටි එම ඉතිහාසයම, “සෑම දර්ශනයකම ප්‍රතිඵලය” ඉටු විය යුතු වූ එම ඉතිහාසය ලෙස එසෙකියෙල් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද්දේය යන්නද දැකීමට ඔවුහු මෙහෙයවනු ලැබූහ. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්‍රා තැබීම නියෝජනය කරන ඉතිහාස රේඛාවම, සෑම දර්ශනයකම ප්‍රතිඵලය ඉටු වන ස්ථානය වේ!

පසු වැසි කාලයත් එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසක මුද්‍රා තැබීමත් නිරූපණය කරන රේඛා එකට ගෙන එනු ලබන්නේ, එම අනාවැකිමය ඉතිහාසය නිතරම අල්ෆා සහ ඔමේගා යන අත්සන දරන බව ස්ථාපිත කිරීම සඳහාය.

මිලර්වාදී ඉතිහාසය එළිදරව් 10 වන පරිච්ඡේදයේ දේවදූතයාගේ හඬින් ආරම්භ වී, එම හඬින්ම අවසන් වේ. 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින එළිදරව් 18 වන පරිච්ඡේදයේ පළමු හඬින් ආරම්භ වී, එළිදරව් 18 වන පරිච්ඡේදයේ දෙවන හඬින් අවසන් වේ. හබක්කුක් 2 වන පරිච්ඡේදය පහන්කරුන්ගේ හඬින් ආරම්භ වී, යෙරෙමියාගේ පහන්කරුගේ හඬින් අවසන් වේ. පළමු විපත්තිය මොහොම්මඩ් සමඟ ආරම්භ වී, මොහොම්මඩ් II සමඟ අවසන් වේ. දෙවන විපත්තිය ඉස්ලාම්හි දේවදූතයන් සතරදෙනා නිදහස් කිරීමෙන් ආරම්භ වී, ඉස්ලාම්වල සීමා කිරීමෙන් අවසන් වේ.

අග වැස්ස වන ක්‍රමවේදය යෙසායාගේ “පේළිය මත පේළිය” යන ක්‍රමවේදය වන අතර, අග වැස්සේ පණිවුඩය හඳුනාගැනීමටත් ස්ථාපිත කිරීමටත් එක්රැස් කරනු ලබන එම පේළි නොවරදවාම අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ ලකුණ දරාගෙන සිටියි. එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ පළමු අනර්ථය, මුහම්මද් සමඟ ආරම්භ වී මුහම්මද් දෙවනුවා සමඟ අවසන් වේ. එම කාලපරිච්ඡේදය යුද්ධ වර්ග දෙකකට බෙදී ඇත; පළමුවැන්න අබුබකර් සමඟ ගැඹුරින් ආරම්භ වූ රෝමය මත වූ අසංවිධානාත්මක ප්‍රහාර වන අතර, ඉන්පසු වසර එකසිය පනහක කාලයක් තුළ ඉස්ලාමයේ පළමු සංවිධානාත්මක යුද්ධය ඉටු කරන ලදී.

අවුරුදු එකසිය පනහ “මාස පහ” යන කාල අනාවැකිය මගින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. දෙවන අහෝභාවයද අවුරුදු තුන්සිය අනූ එකක් හා දින පහළොවකින් යුත් කාල අනාවැකියක් සතුය. එබැවින්, පළමු සහ දෙවන අහෝභාවයන්ගේ අනාවැකිමය ව්‍යුහය ආරම්භය සමඟ අවසානය හඳුන්වා දෙන බැවින්, එහි මුද්‍රා තැබීම සහ නිශ්චිත කාල පරිච්ඡේදයක් අතර බෙදීමක් අන්තර්ගත වේ. මුද්‍රා තැබීමේ ක්‍රියාවලිය පළමු අහෝභාවයේ ඉතිහාසයේ ආරම්භයේ නිරූපණය කර ඇති අතර, එය දෙවන අහෝභාවයේ අවසානයේද නිරූපණය කර ඇත.

පද හතරෙහි මුද්‍රා තැබීමෙන් පසු, පළමු අවාසනාවේදී අනුගමනය වන්නේ “මාස පහ” (අවුරුදු එකසිය පනහ) ය. එම මාස පහ දෙවරක් හඳුන්වා දී ඇත—එක් වරක් පද පහෙහිද, නැවත පද දහයෙහිද. දෙවන අවාසනාවේදී 1840 අගෝස්තු 11 සිට 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වා වූ මුද්‍රා තැබීමේ ක්‍රියාවලියට පෙර යන්නේ පද පහළොවේ “පැය, දවස, මාසය, සහ අවුරුද්ද” (අවුරුදු තුන්සිය අනූඑකක් හා දින පහළොවක්) පිළිබඳ අනාගතවाणी ය. අඛණ්ඩ එක් රේඛාවකින් එකට බැඳී, පස්වන සහ හයවන හොරණෑ මුද්‍රා තැබීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ දර්ශනමය නිරූපණයකින් ආරම්භ වී අවසන් වෙයි.

රේඛා දෙකක් ලෙස, “රේඛාව මත රේඛාව” යනුවෙන් අදාළ කළ විට, ඒවා පළමුවන මහම්මද් හා දෙවන මහම්මද් විසින් සලකුණු කරන ලද ආරම්භයක් හා අවසානයක් හඳුනා දෙයි. “රේඛාව මත රේඛාව” යනුවෙන්, ඒවා සෑම රේඛාවකම විශේෂිත කාල-අනාවැකියක් අන්තර්ගත වීමෙන් උත්පාදනය වන, එක් එක් රේඛාවේ පැහැදිලිව වෙනස් කාල පරිච්ඡේද දෙකක් හඳුනා දෙයි. පළමු ශෝකයේ ඉතිහාසය තුළ, ඉස්ලාමය රෝමයට “හානි” කිරීමට නියමිත වූ අතර, දෙවන ශෝකයේදී එය රෝමය “ඝාතනය” කිරීමට නියමිත විය. පළමු ශෝකය භාල, කඩු සහ ඊතලයන්ගේ යුද්ධයක් වූ අතර, දෙවන ශෝකය ආයුධ ලෙස ගිනිපොඩි හඳුන්වා දුන්නේය.

“10 වන පදය. ඔවුන්ට වෘශ්චිකයන්ගේ වැනි වාල තිබුණි, ඔවුන්ගේ වාලවල දෂ්ටක ද තිබුණි; මනුෂ්‍යයන්ට මාස පහක් කාලයක් පීඩා කිරීමට ඔවුන්ගේ බලය විය. 11. තවද ඔවුන් මත රජෙකු සිටියේ ය, ඔහු අගාධයේ දූතයාය; හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙන් ඔහුගේ නාමය අබද්දොන් ය, එහෙත් ග්‍රීක භාෂාවෙන් ඔහුගේ නාමය අපොල්ලියොන් ය.”

“මෙතෙක් කීත් අපට පළමු කහළ පහ පිඹින ලද ආකාරය පිළිබඳ නිදර්ශන සපයා ඇත. එහෙත් දැන් අපි ඔහුගෙන් වෙන්ව, මෙහි හඳුන්වා දෙන ලද මෙම අනාගතවාක්‍යයේ නව ලක්ෂණය වන අනාගතවාක්‍යමය කාලපරිච්ඡේදයන්ගේ යෙදවීම වෙත ඉදිරියට යා යුතු වෙමු.

“ඔවුන්ගේ බලය මාස පහක් මනුෂ්‍යයන්ට හානි කිරීම සඳහා විය.—1. මෙහි ප්‍රශ්නය උද්භව වේ, ඔවුන් මාස පහක් හානි කළ යුත්තේ කවර මනුෂ්‍යයන්ටද?—නිසැකවම, පසුව ඔවුන් මරා දමනු ලැබූ එම අයමය (15 වන පදය බලන්න); ‘මනුෂ්‍යයන්ගේ තුන්වන කොටස,’ එනම් රෝම අධිරාජ්‍යයේ තුන්වන කොටස,—එහි ග්‍රීක විභාගයය.”

“2. ඔවුන්ගේ පීඩා කිරීමේ ක්‍රියාව ආරම්භ කළ යුත්තේ කවදාද? 11 වන වාක්‍යය එම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සපයයි.

“(1) ‘ඔවුන්ට ඔවුන් මත රජෙක් සිටියේය.’ මහම්මද්ගේ මරණයෙන් පසු දහතුන්වන ශතවර්ෂයේ අවසානයට ආසන්න කාලය දක්වා, මහම්මද්වාදීහු නායකයන් කිහිපදෙනෙකු යටතේ විවිධ පක්ෂවලට බෙදී සිටියහ; ඔවුන් සියල්ලන් මත පැතිර පවතින සාමාන්‍ය සිවිල් රාජ්‍ය පාලනයක් නොවීය. දහතුන්වන ශතවර්ෂයේ අවසානයට ආසන්න කාලයේ ඔත්මාන් විසින් පසුව ඔටෝමාන් රාජ්‍යය, හෝ අධිරාජ්‍යය, ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලදී. එය වර්ධනය වෙමින්, අවසානයේ ප්‍රධාන මහම්මද්වාදී ගෝත්‍ර සියල්ල මත විහිදී, ඔවුන් එක් මහා රාජාණ්ඩුවක් ලෙස ඒකාබද්ධ කළේය.”

“(2) රජුගේ චරිතය. ‘අගාධයේ දූතයාය.’ දූතයෙකු යනු පණිවුඩකරු, සේවකයෙකි—යහපත් හෝ දුෂ්ට—එමෙන්ම සෑම විටම ආත්මික සත්වයෙකු නොවේ. ‘අගාධයේ දූතයා,’ නැතහොත් එය විවෘත කරනු ලැබූ විට එහි සිට පැමිණි ආගමේ ප්‍රධාන සේවකයාය. එම ආගම මහම්මදවාදය වන අතර, සුල්තාන් එහි ප්‍රධාන සේවකයාය. ‘සුල්තාන්, හෝ මහත් සෙයිනියෝර් යනුවෙන් ඔහුට වෙනස්කමක් නොතබා හඳුන්වනු ලැබේ, ඔහු උත්තරීතර කලිෆ් හෝ මහ පූජකයාද වෙයි; එසේම ඔහුගේ පුද්ගලත්වය තුළ උසස්තම ආත්මික ගෞරවය සහ උත්තරීතර ලෞකික අධිකාරිය එක් කරගෙන සිටියි.’—World As It Is, p.361.

“(3) ඔහුගේ නාමය. හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙන්, ‘Abaddon,’ විනාශකයා; ග්‍රීක භාෂාවෙන්, ‘Apollyon,’ සම්පූර්ණයෙන් නාශ කරන්නේ, එනම් විනාශ කරන්නේ ය. භාෂා දෙකක නාම දෙකක් තිබීමෙන්, නියෝජනය කිරීමට අදහස් කරන්නේ එම බලයේ නාමයට වඩා එහි ස්වභාවය බව පැහැදිලිය. එසේ නම්, භාෂා දෙකෙන්ම ප්‍රකාශ වන පරිදි, ඔහු විනාශකයෙකි. ඔටෝමාන් ආණ්ඩුවේ ස්වභාවය සැමවිටම එවැනිව තිබී ඇත.

“එහෙත් ඔත්මාන් ග්‍රීක අධිරාජ්‍යය මත තම ප්‍රථම ප්‍රහාරය එල්ල කළේ කවදාද?—ගිබන්ගේ, *Decline and Fall*, ආදිය අනුව, ‘ඔත්මාන් ප්‍රථම වරට නිකොමේඩියා ප්‍රදේශයට ඇතුළු වූයේ 1299 ජූලි මස 27 වන දිනය.’”

සමහර ලේඛකයන්ගේ ගණනය කිරීම් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ ආරම්භය සමඟ එම කාලපරිච්ඡේදය ආරම්භ විය යුතුය යන උපකල්පනය මත පදනම් වී ඇත; එහෙත් මෙය පැහැදිලිවම දෝෂයකි; මක්නිසාද ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ මත රජෙකු සිටිය යුතු වූවා පමණක් නොව, මනුෂ්‍යයන්ට මාස පහක් පීඩා දිය යුතු වූයේය. එහෙත් පීඩාකාරයන්ගේ පළමු ප්‍රහාරය සිදු වූ කාලයට පෙර, එනම් ඉහත ප්‍රකාශ කළ පරිදි 1299 ජූලි 27 දිනට පෙර, එම පීඩාවේ කාලය ආරම්භ විය නොහැකි ය.

මෙම ආරම්භක බිඳුව මත පදනම් වූ පසුව එන ගණනය 1838 දී ජේ. ලිච් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද, Christ’s Second Coming, etc. නම් කෘතියක සිදු කර ප්‍රකාශ කරන ලදී.

“‘ඔවුන්ගේ බලය මනුෂ්‍යයන්ට මාස පහක් පීඩා කිරීමට වූයේ ය.’ මෙතෙක් ඔවුන්ට දී තිබූ බලය එතරම් දුරට පමණක් විහිදී ගියේය; අඛණ්ඩ කොල්ලකෑම් මගින් පීඩා කිරීමට, එහෙත් දේශපාලන අර්ථයෙන් ඔවුන් මරා දැමීමට නොවේ. ‘මාස පහක්,’ මාසයකට දින තිහක් ලෙස ගත් කල, අපට දින එකසිය පනහක් ලැබේ; එම දින සංකේතාත්මක බැවින්, ඒවා වර්ෂ එකසිය පනහක් අදහස් කරයි. 1299 ජූලි 27 දින ආරම්භ වන මෙම වර්ෂ එකසිය පනහ 1449 දක්වා ළඟා වේ. එම මුළු කාලය පුරා තුර්කිවරු ග්‍රීක අධිරාජ්‍යය සමඟ සදාකාලික යුද්ධයකට සමාන, නිරන්තර යුධ තත්ත්වයක නියැළී සිටියහ; එහෙත් තවමත් එය ජයග්‍රහණය කළේ නැත. ඔවුහු ග්‍රීක පළාත් කිහිපයක් අල්ලාගෙන තබාගත්හ; එසේ වුවද කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ ග්‍රීක ස්වාධීනත්වය තවමත් පවත්වා ගෙන යනු ලැබීය. නමුත් 1449දී, එනම් එම වර්ෂ එකසිය පනහ අවසන්වීමේදී, වෙනසක් සිදුවිය; එහි ඉතිහාසය අනුවර්තී හොරණෑව යටතේ දක්නට ලැබේ.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 505–507.

උරියා ස්මිත් මෙහි උපුටා දක්වන්නේ ජෝසයියා ලිච් විසින් කළ එම එකසිය පනස් වර්ෂයේ ගණනය කිරීමය; එය අවසන් වූ කල, ඊළඟ කහළයේ ඇති තුන්සිය අනූ එක් වර්ෂ සහ දින පහළොවක අනාවැකිය සඳහා ආරම්භක ලක්ෂ්‍යයක් නියෝජනය කරයි. එකිනෙකාට සම්බන්ධ වූ මෙම කාල අනාවැකි දෙක පිළිබඳ ලිච්ගේ පූර්වකථනය සම්බන්ධයෙන් සොහොයුරිය වයිට් මෙසේ සටහන් කළාය:

“1840 වර්ෂයේදී අනාවැකියේ තවත් අතිවිශිෂ්ට ඉටුවීමක් විශාල ප්‍රජා උනන්දුවක් උද්දීපනය කළේය. එයට වසර දෙකකට පෙර, දෙවන ආගමනය ප්‍රකාශ කළ ප්‍රමුඛ සේවකයන්ගෙන් එක් අයෙකු වූ ජොසියා ලිච්, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ පතනය පුරෝකථනය කරමින් එළිදරව් 9 පිළිබඳ විවරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහුගේ ගණනය කිරීම් අනුව, මෙම බලය... 1840 අගෝස්තු 11 වන දින පරාජයට පත් වීමට නියමිත විය. කොන්ස්ටැන්ටිනෝපල්හි ඔටෝමාන් බලය එදා බිඳී වැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ හැකිය. තවද, මෙය එසේම වන බව අනාවරණය වනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි.”

“නිශ්චිත කර තිබූ එම කාලයෙහිම, තුර්කිය තම රාජදූතයන් මඟින් යුරෝපයේ මිත්‍ර බලවතුන්ගේ රක්ෂාව පිළිගෙන, එසේම ක්‍රිස්තියානි ජාතීන්ගේ පාලනය යටතට තමාව පත් කළාය. එම සිදුවීම අනාවැකිය නිරවද්‍ය ලෙස සම්පූර්ණ කළේය. මෙය ප්‍රසිද්ධ වූ කල, මහා ජනසමූහයක් මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාරයන් අනුගමනය කළ අනාවැකි විවරණයේ මූලධර්මයන්ගේ නිවැරදිතාවය පිළිබඳව විශ්වාසයට පැමිණියහ; එමෙන්ම ආගමනයේ ව්‍යාපාරයට අතිවිශිෂ්ට ප්‍රබල උද්යෝගයක් ලැබුණි. ශාස්ත්‍රවත්කමත් සමාජ ස්ථානයත් ඇති පුරුෂයෝ, දේශනා කිරීමෙහිද ඔහුගේ අදහස් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙහිද, මිලර් සමඟ එකමුතු වූහ; 1840 සිට 1844 දක්වා එම කාර්යය වේගයෙන් විස්තාරය විය.” The Great Controversy, 334, 335.

පළමු හා දෙවන විපත් දෙක එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ කාල අනාවැකි දෙකකින් බැඳී ඇත. පළමු විපත මුද්‍රා කිරීම පිළිබඳ නිදර්ශනයකින් ආරම්භ වන අතර, දෙවන විපත 1840 අගෝස්තු 11 දින සිට 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින හත්වන तुरය නාද වීම දක්වා වූ ඉතිහාසයෙන් අවසන් වෙයි; එයද මුද්‍රා කිරීමේ නිදර්ශනයක් වේ. ආරම්භය හා අවසානය ඇල්ෆා හා ඔමේගාගේ අත්සන දරයි, මක්නිසාද, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ සතියකට ගිවිසුම ස්ථිර කළ ඉතිහාසයෙහි මෙන්ම, මෙම කාල පරාසය කොටස් දෙකකට බෙදී ඇත. පළමු කාල පරාසය පළමු මොහොමඩ් සමඟ ආරම්භ වී දෙවන මොහොමඩ් සමඟ අවසන් වේ. දෙවන කාල පරාසය “දෙවියන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි ඇති රන් පූජාසනයේ අඟ හතරෙන් හඬක්” සමඟ ආරම්භ වන අතර, එය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ “හඬින්” අවසන් වේ; එහිදී උන් වහන්සේ “සදාකාලයට සදා ජීවත් වන, ස්වර්ගයත් එහි ඇති දේවල්ද, පොළොවත් එහි ඇති දේවල්ද, මුහුදත් එහි ඇති දේවල්ද මැවූ තැනැන්වහන්සේ විසින් දිවුරමින්, තවත් කාලයක් නොවන්නේය” යයි ප්‍රකාශ කරති.

අපි මෙම අධ්‍යයනය ඊළඟ ලිපියෙන්ද ಮುಂದುವರමු.

“දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ අතීත ගමන්වල මහත් ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් සැකයක් ඇති කිරීමට සතන් මනස තුළ උද්දීපනය කළ හැකි ඕනෑම ප්‍රශ්නයක්, ඔහුගේ සතන්මය මහත්වයට ප්‍රියවන්නක් වන අතර දෙවියන්වහන්සේට අපරාධයකි. ස්වාමීන්වහන්සේ බලයෙන් හා මහත් මහිමයෙන් අපගේ ලෝකයට ඉක්මනින් පැමිණෙන බව පිළිබඳ ආරංචිය සත්‍යය වන අතර, 1840 දී එහි ප්‍රකාශනය සඳහා බොහෝ හඬ නගන ලදී.” Manuscript Releases, volume 9, 134.