දැන් අපි මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ හදිසි මරණයෙන් පසු සිදු වූ ඉතිහාසය සලකා බලමු; එය ක්රිස්තු පූර්ව 538 වසරේ සිට 1798 දී පැමිණෙන අවසාන කාලය දක්වා නිරූපණය කරයි.
ඔහු නැගී සිටින කල, ඔහුගේ රාජ්යය බිඳ දමා අහසේ සුළං හතර දෙසට බෙදී යනු ඇත; එය ඔහුගේ වංශජයන්ට නොව, ඔහු පාලනය කළ ආධිපත්යයට අනුවද නොවන්නේය; මක්නිසාද ඔහුගේ රාජ්යය උදුරාගෙන, ඔවුන් හැර අන් අයට දෙනු ලැබේ. දකුණේ රජු බලවත් වන්නේය; ඔහුගේ අධිපතීන්ගෙන් එක්කෙනෙකුද එසේය; නමුත් ඔහුට වඩා බලවත් වී ආධිපත්යය දරන්නේය; ඔහුගේ ආධිපත්යය මහත් ආධිපත්යයක් වන්නේය. අවුරුදු අවසානයේදී ඔව්හු එකට බැඳෙන්නෝය; මක්නිසාද දකුණේ රජුගේ දියණිය උතුරේ රජු වෙත ගිවිසුමක් කිරීමට පැමිණෙන්නීය; නමුත් ඇය බාහුයේ බලය රඳවා නොගන්නීය; ඔහුද, ඔහුගේ බාහුයද ස්ථිරව නොසිටිනු ඇත; එහෙත් ඇයද, ඇය ගෙන ආවෝද, ඇය ජනිත කළ තැනැත්තාද, මේ කාලවලදී ඇය ශක්තිමත් කළ තැනැත්තාද පාවා දෙනු ලැබෙන්නෝය. එහෙත් ඇගේ මුල්වල ශාඛාවකින් එක්කෙනෙක් ඔහුගේ ස්ථානයේ නැගී සිටින්නේය; ඔහු සේනාවක් සමඟ පැමිණ, උතුරේ රජුගේ බලකොටුවට ඇතුළු වී, ඔවුන්ට විරුද්ධව ක්රියා කර ජය ලබන්නේය. ඔවුන්ගේ දෙවිවරුන්ද, ඔවුන්ගේ අධිපතීන්ද, රිදී හා රන්වලින් කළ ඔවුන්ගේ අගනා භාජනද ඔහු වහල්කරුවන් ලෙස මිසරයට ගෙන යන්නේය; එවිට ඔහු උතුරේ රජුට වඩා වැඩි අවුරුදු ගණනක් පවතින්නේය. ඉන්පසු දකුණේ රජු තම රාජ්යයට පැමිණ, තම දේශයට ආපසු හැරෙන්නේය. දානියෙල් 11:4–9.
අවසානයේදී, මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්යය බිඳ වැටුණු පසු, පෙර රාජ්යයේ පාලනය සඳහා සටන් කළ අය ප්රධාන රාජ්ය දෙකකට පරිවර්තනය වූහ. එක රාජ්යයක් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පෙර අධිරාජ්යයේ දකුණු කොටස පාලනය කළ අතර, අනෙක් රාජ්යය උතුරු කොටස පාලනය කළේය. එම ස්ථානයෙන් ආරම්භ වන අනාවැකිමය කථාවේදී, ඔවුන් සරලවම “දකුණේ රජු” සහ “උතුරේ රජු” ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ලෝක ආධිපත්යය සඳහා වූ අරගලය උතුරේ රජු සහ දකුණේ රජු අතර පමණක් නිරූපණය වන අවස්ථාවට ළඟා වූ විට, එම රාජ්ය දෙකේ සංකේත මුළු අධ්යායය පුරාම අඛණ්ඩව පවතී.
පස්වන වගන්තියේදී දකුණේ රජු ස්ථාපිත කරනු ලබයි, ඔහු බලවත්ව සිටියද, උතුරේ රජුද බලවත්ය, ඔහුගේ රාජ්යයද වඩා විශාලය. අනතුරුව හයවන වගන්තියේදී දකුණේ රජු උතුරු රාජ්යය සමඟ සන්ධානයක් යෝජනා කරයි. එම සාම ගිවිසුම තහවුරු කරනු ලබන්නේ දකුණේ රජු තම දියණිය උතුරේ රජුට දීමෙනි, ඒ අනුව උතුරේ රජු ඇයව විවාහ කරගෙන, පවුල් බැඳීමක් මඟින් ඔවුන්ගේ සන්ධානය අනුමත කරනු පිණිසය. උතුරේ රජු එයට එකඟ වී, තම භාර්යාව අත්හැර, දකුණෙන් පැමිණි රාජකුමාරිය විවාහ කරගෙන, එම සන්ධානය ආරම්භ කරන ලදී.
අවසානයේ දකුණේ රාජකුමාරිය පුරුෂ දරුවෙකු බිහිකරයි; එහෙත් අවසානයේ උතුරේ රජු තම නව භාර්යාව පිළිබඳ වෙහෙසට පත්ව, පළමු භාර්යාව සමඟ කළාක් මෙන් ඇයව අත්හැර දමා, නැවත තම පළමු භාර්යාව රැගෙන ගනියි. එහෙත් මුල් භාර්යාව යළි පිහිටුවනු ලැබ, අවස්ථාව ලැබුණු වහාම, ඇය උතුරේ රජුවද, ඔහුගේ දකුණු සොඳුරියද, ඇයගේ දරුවාද, ඇය සමඟ පැමිණි මුළු මිසර පිරිවරද ඝාතනය කරයි. මුල් භාර්යාව විසින් දකුණේ රාජකුමාරියද ඇයගේ දරුවාද ඝාතනය කළ එම ක්රියාව දකුණේ රාජකුමාරියගේ පවුල කෝපගන්වයි; එවිට ඇයගේ සහෝදරයන්ගෙන් එක්කෙනෙකු හමුදාවක් නැගිටුවා උතුරු රාජ්යයට පහර දෙයි.
දකුණු සේනාව උතුරු රජුට එරෙහිව ජයගනී; එවිට උතුරු රජුව ඝාතනය කළ පළමු භාර්යාවද, ඔහුගේ දකුණු භාර්යාවද දරුවාද දණ්ඩනය කර මරණයට පත් කරනු ලැබේ. තම පියාගේ මරණයේදී උතුරේ පාලක රජු ලෙස පත් කරනු ලැබ සිටි මුල් භාර්යාවගේ පුත්රයා දකුණු රජු විසින් අල්ලාගෙන, පෙර සටන්වලදී උතුරු රාජ්යය විසින් දකුණු රාජ්යයෙන් ගෙන ගිය මිසරීය වස්තු සහ රූපයන් කිහිපයක් සමඟ මිසරයට ආපසු ගෙන යනු ලැබේ. මිසරයේ සිටියදී අල්ලාගෙන ගෙන ආ උතුරු රජු අශ්වයකින් වැටී මියයයි. යූරියා ස්මිත් මෙම ඉතිහාසය පහත පරිදි හඳුන්වයි.
“‘පදය 6. අවුරුදු අවසානයේදී ඔවුහු එකිනෙකා සමඟ සන්ධානගත වන්නෝය; මක්නිසාද දකුණේ රජුගේ දියණිය ගිවිසුමක් කරනු පිණිස උතුරේ රජු වෙත පැමිණෙන්නීය. එහෙත් ඇය බාහුවේ බලය රඳවා නොගන්නීය; ඔහුද, ඔහුගේ බාහුවද ස්ථිරව නොසිටිනු ඇත. නමුත් ඇයද, ඇයව ගෙනා අයද, ඇයට උපත දුන් තැනැත්තාද, මේ කාලවලදී ඇය ශක්තිමත් කළ තැනැත්තාද භාර දෙනු ලබන්නෝය.’”
මිසරයේ රජුන් හා සිරියාවේ රජුන් අතර නිතර යුද්ධ පැවතුණි. විශේෂයෙන් මෙය එසේ වූයේ මිසරයේ දෙවන රජු වූ පටොලමි ෆිලඩෙල්ෆුස් සහ සිරියාවේ තුන්වන රජු වූ ඇන්ටියොකුස් තියෝස් සමයේදීය. අවසානයේදී ඔවුහු සමාදානයක් කරගැනීමට එකඟ වූහ; එහි කොන්දේසිය වූයේ ඇන්ටියොකුස් තියෝස් තම පූර්ව භාර්යාව වූ ලවොඩිසෙ සහ ඇයගේ පුත්රයන් දෙදෙනා පසෙක දමා, පටොලමි ෆිලඩෙල්ෆුස්ගේ දියණිය වූ බෙරෙනිසෙ සමඟ විවාහ විය යුතු බවය. ඒ අනුව පටොලමි තම දියණිය ඇන්ටියොකුස් වෙත ගෙන ගොස්, ඇය සමඟ අතිවිශාල දායාදයක් ද ප්රදානය කළේය.
“‘ඇය භුජයේ බලය රඳවා නොගන්නීය;’ එනම්, ඇන්ටියෝකස් සමඟ ඇයට තිබූ ප්රයෝජනයත් බලයත් ය. එසේම එය සිදුවිය; මක්නිසාද, ඉන් ටික කාලයකට පසු, ප්රේමෝද්වේගයකදී, ඇන්ටියෝකස් තම පෙර භාර්යාව වූ ලාඔඩිසේ සහ ඇගේ දරුවන් නැවතත් රාජසභාවට කැඳවාගෙන ආවේය. එවිට භවिष्यවాణිය කියන්නේ, ‘ඔහු [ඇන්ටියෝකස්] ද ස්ථිරව නොසිටිනු ඇත, ඔහුගේ භුජය,’ එනම් වංශය ද නොසිටිනු ඇත යන්නයි. නැවත අනුග්රහයටත් බලයටත් පත් වූ ලාඔඩිසේ, ඔහුගේ චිත්තයේ චංචලභාවය හේතුවෙන් ඇන්ටියෝකස් නැවතත් ඇය අපකීර්තියට පත් කර, බෙරෙනීසේ නැවත කැඳවාගනු ඇතැයි බිය වූවාය; එවැනි අවස්ථාවකින් සාර්ථක ආරක්ෂාවක් සලසන්නේ ඔහුගේ මරණය පමණක්ම බව සිතා, ඇය ටික කලකට පසු ඔහුට විෂ දීමට සලස්වාය. බෙරෙනීසේගෙන් ලැබූ ඔහුගේ වංශය ද රාජ්යයේ ඔහුට අනුප්රාප්ත නොවීය; මක්නිසාද, ලාඔඩිසේ කටයුතු එසේ සංවිධානය කළාය, තමාගේ වැඩිමහල් පුත්රයා වූ සෙලේයුකස් කැලිනිකස්ට සිංහාසනය සුරක්ෂිත කර දීමට.”
“එහෙත් එවැනි දුෂ්ටකම දිගු කලක් දඬුවම් නොලබා නොපවතිනු ඇතැයි, අනාවැකිය තවදුරටත් පූර්වයෙන් ප්රකාශ කරන අතර, පසුව ඇති ඉතිහාසයද එය සනාථ කරයි.”
“‘වචන 7. එහෙත් ඇයගේ මුල්වලින් වූ ශාඛාවකින් එක් අයෙකු තම තනතුරෙහි නැගී සිටිනු ඇත; ඔහු සෙනාවක් සමඟ පැමිණ උතුරු රාජ්යයේ රජුගේ බලකොටුවට ඇතුළු වී ඔවුන්ට විරුද්ධව ක්රියාකර ජය ගනු ඇත. 8. තවද ඔහු ඔවුන්ගේ දේවතාවන්, ඔවුන්ගේ ප්රධානීන්, රිදී සහ රන්වලින් වූ ඔවුන්ගේ අගනා භාජන ද සමඟ වහල්කරුවන් ලෙස මිසරයට ගෙන යනු ඇත; ඔහු උතුරු රාජ්යයේ රජුට වඩා වැඩි අවුරුදු ගණනක් පවතිනු ඇත. 9. මෙසේ දකුණු රාජ්යයේ රජු තම රාජ්යයට පැමිණ, තම දේශයට ආපසු හැරී යනු ඇත.’”
බෙරෙනීසේ සමඟ එකම මූලයෙන් උද්භව වූ මේ ශාඛාව වූයේ ඇගේ සහෝදරයා වන ටොලමි යූආර්ගේටීස්ය. ඔහු තම පියා වූ ටොලමි ෆිලඩෙල්ෆස්ගෙන් මිසර රාජ්යයේ රාජ්යභාරය උරුම කරගත් වහාම, තම සහෝදරිය බෙරෙනීසේගේ මරණයට පළිගැනීමේ දැඩි උණුසුමෙන්, අතිවිශාල සෙන්සමූහයක් රැස් කොට, උතුරේ රජුගේ, එනම් තම මව වූ ලාඔඩීසේ සමඟ සිරියාවෙහි ආණ්ඩු කළ සෙලූකස් කැලිනිකස්ගේ, දේශසීමාව තුළට ආක්රමණය කළේය. ඔහු ඔවුන්ට එරෙහිව බලවත් වී, සිරියාව, කිලිකියාව, යුප්රටීස් නදියෙන් එපිට උස් ප්රදේශයන්, හා ආසියාවේ බොහෝ දුරට සම්පූර්ණ කොටස් පවා ජයගැනීම දක්වා ප්රබල වූයේය. එහෙත්, තමන් නැවත ගෙදර පැමිණීම අවශ්ය කරන කැරැල්ලක් මිසරයේ නැඟී ඇති බව අසා, ඔහු සෙලූකස්ගේ රාජ්යය කොල්ලකා, රිදී ටැලන්ට් හතළිස් දහසක්ද, අනර්ඝ භාජනද, දෙවිවරුන්ගේ රූප දෙදහස් පන්සියයක්ද අත්පත් කරගත්තේය. මේ අතර, කම්බයිසීස් කලින් මිසරයෙන් ගෙන පර්සියාවට රැගෙන ගිය රූප ද ඇතුළත්ව තිබිණි. සම්පූර්ණයෙන්ම මූර්තිපූජාවට කැපව සිටි මිසරවරු, මෙසේ බොහෝ වර්ෂ ගණනාවකට පසු තමන්ගේ වහල්කළ දෙවිවරුන් ඔවුන් වෙත ආපසු ගෙනා බැවින්, ගෞරව සූචක වශයෙන් ටොලමිට යූආර්ගේටීස්, එනම් “හිතකරයා” යන බිරුදය පිරිනැමූහ.
“මෙය, බිෂප් නිව්ටන්ගේ අනුව, යෙරෝම් විසින් පුරාණ ඉතිහාසකාරයන්ගෙන් උපුටා ගත් වාර්තාවයි; එහෙත්, ඔහු පවසන පරිදි, තවමත් පවතින ලේඛකයෝ ඒම විශේෂ කරුණු කිහිපයක් තහවුරු කරති. අප්පියන් අපට දන්වන්නේ ලාඕඩිස් ඇන්ටියෝකස්ව මරා දමා, එයින් පසුව බෙරෙනීසේ සහ ඇගේ දරුවාද ඝාතනය කළ බැවින්, ඒ ඝාතනවලට පළිගැනීම සඳහා ෆිලඩෙල්ෆස්ගේ පුත් පටෝලමි සිරියාව ආක්රමණය කර, ලාඕඩිස්ව මරා, බැබිලෝනිය දක්වා ඉදිරියට ගිය බවයි. පොලිබියස්ගෙන් අපි ඉගෙනගන්නේ, යූර්ගීටීස් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වූ පටෝලමි, තම සොයුරිය වූ බෙරෙනීසේට කරනු ලැබූ කුරිරු සැලකීම නිසා අතිශයින් කෝපයට පත්ව, හමුදාවක් සමඟ සිරියාවට ගමන් කර, ඉන්පසු අවුරුදු කිහිපයක් මිසර රාජවරුන්ගේ යුද රක්ෂක බලකායන් විසින් රැකවල් කරනු ලැබූ සෙලූකියා නගරය අල්ලාගත් බවයි. මෙසේ ඔහු උතුරු රජුගේ බලකොටුවට ඇතුල් විය. පොලියානුස් ප්රකාශ කරන්නේ පටෝලමි යුද්ධයකින් හෝ සටනකින් තොරව ටෝරස් කන්දේ සිට ඉන්දියාව දක්වා වූ මුළු දේශයම තම අධීනයට ගත් බවයි; එහෙත් ඔහු එය පුත්රයා වෙනුවට පියාට අයත් කර දක්වන්නේ වැරදීමකිනි. ජස්ටින් අවධාරණය කරන්නේ ගෘහස්ථ කැරැල්ලක් හේතුවෙන් පටෝලමි මිසරයට නැවත කැඳවනු නොලැබුණේ නම්, ඔහු සෙලූකස්ගේ මුළු රාජ්යයම අයිති කරගනු ඇති වූ බවයි. මෙසේ දකුණු රජු උතුරු රජුගේ අධිපත්යයට පිවිස, අනාගතවක්තෘවරයා කලින් පැවසූ පරිදි, තම භූමියට නැවත ගියේය. තවද ඔහු උතුරු රජුට වඩා වැඩි අවුරුදු ගණනක් ජීවත් විය; මන්ද සෙලූකස් කලිනිකස් වනාහි වනවාසයේ සිටියදී තම අශ්වයාගෙන් වැටීමක් නිසා මියගිය අතර, පටෝලමි යූර්ගීටීස් ඔහුට පසු තව අවුරුදු හතරක් හෝ පහක් ජීවත් විය.” උරියා ස්මිත්, Daniel and the Revelation, 250–252.
රෝමයේ, එබැවින් උතුරේ රජුගේද, එක් ප්රකාශනීය ලක්ෂණයක් නම්, සිංහාසනය මත ස්ථාපිත වීමට නම් භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගත යුතු වීමය. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ බිඳී ගිය රාජ්යයේ පසුබැසීමෙන් පසු උද්භව වූ ප්රථම උතුරේ රජු ස්ථාපිත වන්නේ ක්රි.පූ. 316 සිට 312 දක්වා කෙටි කාලයක් දකුණේ රජු වූ ටොලමි යටතේ සෙන්පතිවරයෙකු ලෙස සේවය කළ සෙලියුකස් නිකේටර් විසිනි. “දකුණේ රජු බලවත්වනු ඇත; ඔහුගේ අධිපතීන්ගෙන් එක් කෙනෙකුද එසේම වනු ඇත; ඔහු ඔහුට වඩා බලවත් වන්නේය” යයි පවසන විට පස්වන පදය මෙම සත්යය සම්බන්ධයෙන් කතා කරයි. ටොලමි දකුණේ රජු වූ අතර, ඔහුට සෙන්පතිවරයෙකු (ඔහුගේ අධිපතීන්ගෙන් එක් කෙනෙකු) සිටියේය; ඔහු ටොලමිට වඩා බලවත් වීමට නියමිතව සිටියේය. පස්වන පදයේ අවසාන වාක්යංශය මෙසේ කියයි: “ඔහු අධිපත්යය දරන්නේය; ඔහුගේ අධිපත්යය මහත් අධිපත්යයක් වන්නේය.” ටොලමිගේ සෙන්පති සෙලියුකස්, ප්රථම උතුරේ රජු බවට පත්වීමට නියමිතව සිටියේය. එහෙත් සෙලියුකස් උතුරේ රජු වීමට නම්, ඔහු දකුණේ රජුගෙන් වෙන්විය යුතු වූ අතර, ඉන්පසු භූගෝලීය ප්රදේශ තුනක් ජයගත යුතු විය.
සෙලියූකස් විසින් ජයගත් පළමු ප්රදේශය ක්රි.පූ. 301 දී නැගෙනහිර ප්රදේශය විය. ඉන් අනතුරුව, ක්රි.පූ. 286 දී ඔහු බස්නාහිර ප්රදේශයද (කැසැන්ඩර්ගේ අනුප්රාප්තිකයා විසින් අල්ලාගෙන තිබූ ප්රදේශය) ජයගත්තේය. තවද, ක්රි.පූ. 281 දී ලිසිමැකස්ව ජයගත් විට උතුරේ තිබූ තම තුන්වන ප්රදේශයද ඔහු අත්පත් කරගත්තේය. උතුරේ රජු ක්රි.පූ. 281 දී සිංහාසනය මත ස්ථාපිත විය.
පසුව දක්ෂිණ රජු සමඟ ඇති කරන ලද සාම ගිවිසුම ක්රි.පූ. 252දී සිදු විය. අවුරුදු හයක්කට පසුව, එනම් ක්රි.පූ. 246දී, බෙරෙනීකේ (දක්ෂිණ කුමාරිකාව), ඇගේ පුත්රයා, සහ ඇය සමඟ සිටි මුළු පිරිසම මරණයට පත් කරන ලදී. ඉන්පසු දක්ෂිණ රජු ලාඔදිකේගේ පුත්රයා වූ සෙලෙව්කස් කැලිනිකස් අල්ලාගෙන, ඔහු සමඟ නැවත මිසරයට ගෙන ගියේය; එහිදී ඔහු අශ්වයකින් වැටී මිය ගියේය. උතුරේ පළමු රජුගේ රාජ්යකාලය ක්රි.පූ. 281 සිට ක්රි.පූ. 246 දක්වා වූ අතර, එය අවුරුදු තිස්පහකට සමාන වේ.
එකොළොස්වැනි අධ්යායයේ උතුරේ පළමු රජු, සිංහාසනය මත ස්ථාපිත වීම සඳහා භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගත්තේය. අනාර්ය රෝමය ද සිංහාසනය මත ස්ථාපිත වීම සඳහා භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගත්තේය [දානියෙල් 8:9 බලන්න], එසේම පාප්වහන්සේකීය රෝමය ද සිංහාසනය මත ස්ථාපිත වීම සඳහා භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගත්තේය [දානියෙල් 7:20 බලන්න]. නවීන රෝමය ද සිංහාසනය මත ස්ථාපිත වීම සඳහා භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගනියි [දානියෙල් 11:40–43 බලන්න].
සිංහාසනය මත පිහිටුවනු ලැබූ පසු, උතුරේ පළමු රජු වසර තිස්පහක් පාලනය කළේය. සිංහාසනය මත පිහිටුවනු ලැබූ පසු, පිළිමාරාධක රෝමය “කාලයක්” (වසර තුන්සිය හැටක්) පාලනය කළේය. සිංහාසනය මත පිහිටුවනු ලැබූ පසු, පාප් රෝමය “කාලයක්, කාලයන් සහ කාලයේ භාගයක්” (වසර එක්දහස් දෙසිය හැටක්) පාලනය කළේය. සිංහාසනය මත පිහිටුවනු ලැබූ පසු, නූතන රෝමය සංකේතාත්මක මාස හතළිස් දෙකක් (“පැයක්” ලෙසද සඳහන් කරනු ලබන) පාලනය කරනු ඇත.
“දානියෙල්” පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ලේඛිත ඉතිහාසයේ “බොහෝ කොටසක් නැවත සිදුවිය යුතුය” යයි සහෝදරි වයිට් අපට දන්වයි. එවිට ඇය තිස්එකෙන් තිස්හය දක්වා වූ වාක්ය උද්ධෘත කරමින්, “මෙම වචනවල විස්තර කර ඇති දර්ශනවලට සමාන දර්ශන සිදුවනු ඇත” යයි පවසයි. එම වාක්යවල පාප්මය රෝමය (විනාශය ගෙන එන පිළිකුල) 538 වර්ෂයේ සිංහාසනය මත “පිහිටුවනු” ලැබ, අනතුරුව පළමු “කෝපය” 1798 දී සම්පූර්ණ වන තුරු “බොහෝ දවස්” (දහස් දෙසිය හැට අවුරුදු) දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට පීඩා කරයි. තිස්එකෙන් තිස්හය දක්වා වූ වාක්යවල ඉතිහාසය එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන වාක්ය හයෙන් නැවත සිදුවෙයි, එහෙත් එම ඉතිහාසය පහෙන් නවය දක්වා වූ වාක්යවලද සම්පූර්ණ ලෙස පූර්වරූපිත කර තිබිණි.
ක්රි.පූ. 281 දී සෙලෙඋකස් උතුරේ රජු ලෙස පිහිටුවනු ලැබීම, 538 වර්ෂයට අනුරූප වේ. මේ දෙකම භූගෝලීය බාධක තුනක් ජයගැනීමේ අවසානයේ උතුරේ රජු සිංහාසනාරූඪ වීම නියෝජනය කරයි. පාප් අධිපත්යයේ කාලය විවිධ ආකාරවලින් ප්රකාශ කර ඇත; දින එක්දහස් දෙසිය හැටක්, මාස හතළිස් දෙකක්, කාලයක්, කාලයන් සහ කාලයක අර්ධය, අවකාශයක්, සහ අවුරුදු තුනහමාරක්. සෙලෙඋකස්ගේ පාලන කාලය අවුරුදු තිස්පහක් වූ අතර, තිස්පහේ දශම කොටසක්, එනම් දසමාංශයක්, තුනහමාරකි. අවුරුදු තිස්පහේ දශම කොටසක් “තුන ලක්ෂ්ය පහ” (3.5) අවුරුදු ලෙසද ප්රකාශ වේ. “තුනහමාර” යනු පාප් අධිපත්යයේ කාලපරිච්ඡේදයේ සංකේතයකි.
1798දී දක්ෂිණයේ රජ වූ නැපෝලියන් බොනපාර්ට් (“වාසනාවන්ත පුත්රයා” යන අර්ථය ඇති) පාප්තුමා අල්ලා වහලෙකු ලෙස ගෙන යාමට තම සෙන්පතියාව යැවූ විට, පාප් පදවියට එහි මාරක තුවාලය ලැබුණි. වසරකට පසු, 1799දී, දක්ෂිණයේ රජා විසින් වහල්කමට ගෙන ගිය උතුරේ පළමු රජු මෙන්ම, පාප්තුමාද විදේශ නිර්වාසිතාවෙහි මරණයට පත් විය. සෙලූකස් කලිනිකස් මිසරයේ වහල්කමට පත් වූ අවස්ථාවේ අශ්වයකින් වැටී මිය ගියේය. පාප්තුමා නම් සත්වයා මත ආරෝහණය කළ තැනැත්තාය. එම සත්වයා නියෝජනය කළේ පාප්තුමා තම සාතානික ක්රියා සාධනය කිරීම සඳහා භාවිත කළ දේශපාලන ක්රමයයි. 1798දී එම සත්වයා මරා දමන ලදී, සහ එම සත්වයා මත ආරෝහණය කරමින් එය මත රාජ්ය කළ පාප්තුමා වසරකට පසු මිය ගියේය. සෙලූකස් කලිනිකස් අශ්වයකින්—ඔහු ආරෝහණය කළ සත්වයාගෙන්—වැටී මිය ගියේය. 1798 සහ 1799දී පාප් පදවියට පැමිණි වහල්කම, උතුරේ පළමු රජුගේ වහල්කම මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම පූර්වචිත්රණය කරන ලදී.
දකුණේ රජුගේ උදහස උතුරේ රජු මත පැමිණෙන්නට හේතුව වූයේ, බෙරෙනිසේ (දකුණු පාර්ශ්වයේ මනාලිය) අත්හැර දැමීමෙන්ද අනතුරුව ඇය ලාඔඩිසේගේ අතින් මරණයට පත්වීමෙන්ද නිරූපිත වූ බිඳුණු සාම ගිවිසුමකි. නැපෝලියන් 1797 දී විප්ලවවාදී ප්රංශය හා පාප් රාජ්යයන් අතර සාම ගිවිසුමකට ඇතුළත්විය. එම ගිවිසුම, එය අත්සන් කරන ලද්දේ ඉතාලියේ ඇන්කෝනාහි ටොලෙන්ටිනෝ නගරයේ බැවින්, එම නගරයේ නාමයෙන් හැඳින්වුණේය. 1798 පෙබරවාරි මාසයේදී ප්රංශය පාප්වහන්සේ බැඳගෙන ගොස් වහල්කරුවෙකු කළ විට එය නිල වශයෙන් අවසන් විය. එම ගිවිසුම අහෝසි කරන ලද හේතුව වූයේ, තම විප්ලවය ව්යාප්ත කිරීමට ප්රංශය කළ ප්රයත්නයයි.
නපෝලියන්ගේ ජෙනරාල් ඩුෆෝ, එවකට ප්රංශයේ පාලක රජය වූ ඩිරෙක්ටෝරිය විසින් යවන ලද ප්රංශ හමුදා මෙහෙයුම් බලකායේ කොටසක් වශයෙන් 1797 දී රෝමයේ සිටියේය. ජෙනරාල් ඩුෆෝගේ රෝමයේ පැමිණීමද ඇතුළත් වූ ඉතාලිය වෙත ප්රංශ හමුදා මෙහෙයුමේ අරමුණ වූයේ, ඉතාලි අර්ධද්වීපයේ ප්රංශ විප්ලවවාදී බලවේග විසින් ස්ථාපිත කරන ලද, කෙටි කාලයක් පමණක් පැවති අනුගාමී රාජ්යයක් වූ රෝම ජනරජයට සහාය දීමය. මෙම කාලය තුළ ප්රංශ ජාතිකයන් යුරෝපය පුරා විප්ලවවාදී ව්යාපාරවලට සහාය දීමටත් විප්ලවවාදී අදහස් ප්රචලිත කිරීමටත් ක්රියාශීලීව සම්බන්ධව සිටියහ. ඉතාලියේදී, ඔවුන්ගේ අරමුණ වූයේ රාජාණ්ඩු පාලන පෙරළා දමා ප්රංශ ජනරජය ආදර්ශ කරගත් ජනරජ ස්ථාපිත කිරීමය.
ඩුෆෝට් රෝමයේ සිටීමත් ඔහුගේ ක්රියාකාරකම්ත්, පාප් රාජ්යයන්හි අනුගාමිකයන් සහ ප්රාදේශීය අරිස්ටෝක්රටයන් ඇතුළුව සංරක්ෂණවාදී පක්ෂකණ්ඩායම්වල විරෝධය උද්දීපනය කළේය. 1797 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ප්රංශ හමුදා සහ පාප් රාජ්යයන්හි අනුගාමිකයන් අතර ඇති වූ ගැටුමකදී, ජනරාල් ඩුෆෝට් ඝාතනය කරනු ලැබීය; එම නිසා ඊළඟ වසරේ පාප්වහන්සේ අල්ලාගෙන යාම සඳහා ජෙනරාල් බර්තියර් යැවීමට නපෝලියන්ට අසාධාරණයට ආවරණයක් සකස් විය. දකුණේ සහ උතුරේ රජවරුන් අතර බිඳුණු සාම ගිවිසුමක්, ඉතිහාස දෙකෙහිම, උතුරේ රජ දකුණේ රජ විසින් අල්ලාගෙන යනු ලැබීමට හේතුව සැපයීය.
අටවන පදයේ, “ඔවුන්ගේ දෙවියන් ද, ඔවුන්ගේ අධිපතීන් සමඟ ද, රිදී හා රත්රන්වල ඔවුන්ගේ අනර්ඝ භාජන සමඟ ද, ඔහු මිසරයට වහල්කරුවන් වශයෙන් ගෙන යන්නේය” යයි කියයි. මෙම පදය ඉටු වීමේදී පටොලෙමි මිසරයට ආපසු පැමිණි විට, උතුරේ රජු විසින් මීට පෙර ඔවුන්ගෙන් ගෙන ගිය ඔවුන්ගේ රූප හා කලාභාණ්ඩ නැවත ඔවුන් වෙත පවරා දීම පිණිස කළ ඔහුගේ ක්රියාවට ප්රශංසාවක් වශයෙන්, මිසරීයෝ ඔහුට “යුඑර්ගෙටෙස්” (ප්රයෝජනකරු) යන නාමය දුන්හ. 1798 දී, ප්රංශයන් විසින් රෝමය කොල්ලකෑම සිදු විය. එක් දිනක් තුළ පමණක්, දැඩි යුධ ආරක්ෂාවක් යටතේ අශ්වයන් විසින් ඇදගෙන යන රථ පහසියයක් නගරයෙන් පිටත්ව යන බව ඉතිහාසඥයෝ වාර්තා කරති.
එම ප්රදක්ෂිණ යාත්රාව තුළ ප්රංශය ටොලෙන්ටිනෝහි බිඳ වැටුණු සාම ගිවිසුමට අනුව අත්පත් කරගනිමින් සිටි ප්රාචීන මූර්ති සහ පුනරුද යුගයේ චිත්ර විශාල ප්රමාණයක් ඇතුළත් විය. එම කලාකෘති අතර Laocoon group, the Belvedere Apollo, the Dying Gaul, Cupid and Psyche, Ariadne on Naxos, the Medici Venus, සහ Tiber හා Nile ගංගාවන්ගේ විශාල ප්රතිමා ද; Raphael විසින් නිර්මාණය කළ තාප්ප රෙදි සහ චිත්ර, එනම් the Transfiguration, the Madonna di Foligno, the Madonna della Sedia, Titianගේ Santa Conversazione ද; තවද අනෙකුත් බොහෝ කෘති ද ඇතුළත් විය. මෙම සොරකම් කළ ධනය 1807 දී විවෘත කරන ලද Louvre හි Musee Napoleonian තුළ ප්රදර්ශනය කරන ලද්දේ ඒකට වසර කිහිපයකට පසුව පමණි. Ptolemy ඊජිප්තුවරුන්ගේ ධනය ආපසු ලබාදුන් නිසා ප්රශංසිත වූ පරිදි, රෝමයෙන් රැගෙන ගිය එම ධනය Napoleonගේ නමින් නම් කරන ලද කෞතුකාගාරයේ කොටසෙහි තැබුණි.
පස්වන පදය සිට නවවන පදය දක්වා, ක්රිස්තු වර්ෂ 538දී ආරම්භ වී 1798 සහ 1799දී අවසන් වන ඉතිහාසයට සම්පූර්ණ සමාන්තරයකි. ඒවා, පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය තුළ නිරූපිත වන තිස්එකවන පදය සිට තිස්හයවන පදය දක්වා සමග ගැලපෙයි; එම අවසාන පද හය, නූතන රෝමය බාධක තුනක් ජයගෙන අවසානයේ උදව් කිරීමට කිසිවෙකු නොමැතිව තම අවසානයට පැමිණෙන විට එයට ලැබෙන අවසාන බලගැන්වීම විස්තර කරයි. ඉන්පසු දසවන පදය 1989 වර්ෂයේ ඉතිහාසය අමතයි.
එහෙත් ඔහුගේ පුත්රයෝ උද්දීපනය කරනු ලබති, මහත් සේනාබල රාශියක් එක්රැස් කරති; ඔවුන්ගෙන් එක්කෙනෙක් නියත වශයෙන්ම පැමිණ, ගලා වැගිරෙමින් ගමන් කරනු ඇත; එවිට ඔහු ආපසු පැමිණ, තම බලකොටුව දක්වාම උද්දීපනය කරනු ලබන්නේය. දානියෙල් 11:10.
දසවන පදයේ ඓතිහාසික ඉටු වීම 1989 වසරට ප්රතිරූපයක් වේ; එවිට පාප් පදවිය, රොනල්ඩ් රේගන් සමඟ රහස් සන්ධානයකින්, පෙරෙස්ට්රොයිකාට අනුව සෝවියට් සංගමය (USSR) විසුරුවා හැරීමෙන් පසු, “ගලා ගොස්” “පසුකර ගියේ” සෝවියට් සංගමය හරහා ය; එවිට එහි බලකොටුව (රුසියාව) පමණක් ඉතිරි විය.
අවසාන කාලයේදී දකුණේ රජ ඔහුට විරුද්ධව තල්ලු කරනු ඇත; උතුරේ රජ රථද අශ්වාරෝහකයන්ද බොහෝ නැව්ද සමඟ සුළි සුළඟක් මෙන් ඔහුට විරුද්ධව පැමිණෙනු ඇත; ඔහු රටවල් තුළට ඇතුල්ව, පිටාර ගලා ඉක්මවා යනු ඇත. දානියෙල් 11:40.
දහවන පදයේ ඉතිහාසය ක්රි.පූ. 246 දී දකුණේ රජු විසින් උතුරේ රජුව ජයගැනීමට එරෙහිව සිදු වූ ප්රතිප්රහාරයක් නියෝජනය කරයි; එසේම 1798 දී දකුණේ රජු විසින් උතුරේ රජුව ජයගැනීමට එරෙහිව සිදු වූ ප්රතිප්රහාරයකට ආදර්ශවත් වේ. හතළිස්වන පදය 1798 දී අන්ත කාලය සමඟ ආරම්භ වූයේ, දකුණේ රජු (නිර්ආගමික ප්රංශය) උතුරේ රජුව (පාප් සභා බලය) මත මාරක තුවාලය එල්ල කළ අවස්ථාවේය; එය 1989 දී අන්ත කාලයේ සෝවියට් සංගමයේ බිඳවැටීම සමඟ සම්පූර්ණ විය. 1798 දී අන්ත කාලය හතළිස්වන පදයේ “තවද අන්ත කාලයේදී දකුණේ රජු ඔහුට එරෙහිව තල්ලු කරනු ඇත” යන වාක්යඛණ්ඩයෙන් නිරූපණය කර ඇත. පදයේ අවසාන කොටස වෙන් කරන “ද්විත්ව විරාම ලකුණ” (:) 1989 දී ඇති ඊළඟ “අන්ත කාලය” සලකුණු කරයි. “තවද උතුරේ රජු රථ සමඟත්, අශ්වාරෝහකයන් සමඟත්, බොහෝ නැව් සමඟත් සුළි කුණාටුවක් මෙන් ඔහුට විරුද්ධව පැමිණෙන්නේය; ඔහු රටවල් තුළට ඇතුළු වී, ගලා යමින් පසුකර යන්නේය.”
අපි ඊළඟ ලිපියේදී මෙම අධ්යයනය ඉදිරියට ගෙනයන්නෙමු.
“ක්රියාකාරකම් මණ්ඩපයට උදිත වූ සෑම ජාතියකටම, ‘රැකබලානොන්නා සහ ශුද්ධවන්තයාගේ’ අරමුණ සම්පූර්ණ කරන්නේද යන්න දක්නා ලැබෙන පිණිස, භූමිය මත තම ස්ථානය අල්ලාගෙන සිටීමට ඉඩ දෙන ලදී. අනාවැකිය ලෝකයේ මහත් රාජධානීන් වන—බාබිලෝනිය, මේදෝ-පර්සියාව, ග්රීසිය, සහ රෝමය—උදා වීමත් වැටී යාමත් අනුසරණය කර ඇත. මේ සෑම එකක් සමඟම, අඩු බලයක් ඇති ජාතීන් සමඟ වූ පරිදි, ඉතිහාසය නැවත නැවතත් සිදු විය. එක් එක්ට පරීක්ෂාවේ කාලයක් තිබිණි; එක් එක් අසාර්ථක විය; ඒවායේ තේජස මැලව ගියේය; ඒවායේ බලය පහව ගියේය; ඒවායේ ස්ථානය අනෙකා විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදී....”
“ශුද්ධ ලේඛනයේ පිටු තුළ පැහැදිලි කර දක්වා ඇති පරිදි ජාතීන්ගේ උද්භවය හා පතනයෙන්, හුදු බාහිර සහ ලෝකික මහිමය කොපමණ නිරර්ථකද යන්න ඔවුන් ඉගෙන ගත යුතුය. බබිලෝනිය, එහි සියලු බලයත් එහි විභූතියත් සමඟ,—අපගේ ලෝකය ඉන්පසු කිසිදා නොදුටු තරම් වූ බලය හා විභූතිය, එදවස ජනයාට එතරම් ස්ථිරවත් දිගුකාලීනවත් ලෙස පෙනී සිටි ඒවා,—කොපමණ සම්පූර්ණයෙන් එය අතුරුදන් වී තිබේද! ‘තෘණයේ මල’ මෙන් එය විනාශ වී ඇත. දෙවියන්වහන්සේ පදනම ලෙස නොමැති සියල්ල මෙසේම විනාශ වේ. උන්වහන්සේගේ අරමුණ සමඟ බැඳී තිබෙනත් උන්වහන්සේගේ චරිතය ප්රකාශ කරනත් දෙය පමණක් පවතිනු ඇත. උන්වහන්සේගේ ප්රතිපත්ති අපගේ ලෝකය දන්නා එකම අචල දේවල්ය.” Education, 177, 184.