ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ කවරෙකු බවට ශිෂ්‍යයන් පවසන්නේ කවරෙකු යැයි ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින් ඇසූ ප්‍රශ්නයට පේත්‍රුස් තම පිළිතුර ප්‍රකාශ කළ විට, යේසුස්වහන්සේ අභිෂේක ලැබූ තැනැන්වහන්සේ, එනම් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ, මෙසියාණන්වහන්සේ බව ඔහු හඳුනා දුන්නේය. තවද, උන්වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන් බවද ඔහු පැවසීය.

යේසුස් කායිසාරියා පිලිප්පිය ප්‍රදේශයට පැමිණි කල, තම ගෝලයන්ගෙන් අසා මෙසේ වදාළ සේක: “මනුෂ්‍ය පුත්‍රයාණන් වන මා ගැන මිනිසුන් කවුරුන් යැයි කියතිද?” ඔවුහු පිළිතුරු දෙමින් කීහ: “සමහරු ඔබ යොහන් බව්තීස්ත යැයි කියති; තවත් සමහරු එලියා යැයි කියති; අනෙක් අය යෙරෙමියා හෝ අනාගතවක්තෘවරුන්ගෙන් එක් කෙනෙකු යැයි කියති.” උන්වහන්සේ ඔවුන්ගෙන් වදාළ සේක: “එහෙත් ඔබ මා කවුරුන් යැයි කියන්නෙහුද?” එවිට සීමොන් පේතෘස් උත්තර දෙමින් කීවේය: “ඔබ ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන් වන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේය.” එවිට යේසුස් උත්තර දෙමින් ඔහුට වදාළ සේක: “සීමොන් බර්යෝනා, නුඹ ආශීර්වාදලත් තැනැත්තාය; මක්නිසාද මස් හා ලේ මෙය නුඹට හෙළි නොකළේය, එහෙත් ස්වර්ගයෙහි සිටින මාගේ පියාණන්වහන්සේය. තවද මම නුඹට කියමි, නුඹ පේතෘස්ය, මේ පර්වතය පිට මම මාගේ සභාව ගොඩනඟන්නෙමි; පාතාලයේ ද්වාරයන් එයට විරුද්ධව ජය නොගන්නවා ඇත. තවද ස්වර්ග රාජ්‍යයේ යතුරු මම නුඹට දෙන්නෙමි; නුඹ පොළොවෙහි බැඳ තබන යමක් වේද, එය ස්වර්ගයෙහිද බැඳ තබන ලද්දේ වන්නේය; නුඹ පොළොවෙහි මුදා හරින යමක් වේද, එය ස්වර්ගයෙහිද මුදා හරින ලද්දේ වන්නේය.” මතෙව් 16:13–19.

පේත්‍රුස් මඟින් ශුද්ධාත්මයාණන් විසින් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස දෙනාට අවබෝධ කරගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය සත්‍යය ඉදිරිපත් කළේය. එය උන්වහන්සේ කළේ කායිසාරියා පිලිප්පි නම් පානියම්හිදීය. පානියම් යනු නාගයාගේ නමස්කාරයේ අතිශයින් පූජනීය මන්දිර භූමියයි; මක්නිසාද යත් ග්‍රීසිය ලෝකය නියෝජනය කරන අතර, අන්තිම දවස්වල ලෝකය වන්නේ එක්සත් ජාතීන් වන අතර, එය නාගයාගේ භූමික නියෝජිතයාය. “නිරයේ දොරටු” යනු ග්‍රීක එළු-දෙවියා වන පෑන්ගේ මන්දිරයට දෙන නාමයකි. එම මන්දිරය ගොඩනඟා තිබුණේ පානියම් උල්පත අඩංගු වූ ගුහාවක් ඉදිරියෙහි ය. පානියම් උල්පත ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් වන ජෝර්දාන් ගඟ පෝෂණය කළේය.

“යොර්දාන්” යන නාමයේ අර්ථය “බසින තැනැත්තා” යන්න වන අතර, එය තම ගමන් මඟ ආරම්භ කරන්නේ උතුරු ඉශ්‍රායෙලයේ කඳුකර ප්‍රදේශයෙන්ය. එහි ප්‍රධාන ජලමූලාශ්‍රය ලබාගන්නේ හර්මෝන් පර්වතමාලාවේ උසම ශිඛරය වන හර්මෝන් කන්දෙහි උල්පත් වලින්ය. එහි “නිරයේ දොරටු” යනුවෙන් හැඳින්වෙන උල්පත පිහිටා ඇත. “හර්මෝන්” යන්නෙහි අර්ථය “ශුද්ධ” යන්න වන අතර, “යොර්දාන්” යන්නෙහි අර්ථය “පහළට බසිනු” යන්නයි. යොර්දාන් ගඟ හර්මෝන් කන්දේ උස්බිම් වලින් ගලා ආරම්භ වී, යොර්දාන් රිෆ්ට් නිම්නය ඔස්සේ පහළට බැස, අවසානයේ පෘථිවියේ මතුපිට ඇති පහළම ස්ථානය වන මළ මුහුද වෙත ළඟා වේ.

යොර්දාන් ගඟ පෝෂණය කරන ජලය, පාන්ගේ දේවස්ථානයෙන් ආරම්භ වී, අවසානයේ භූමියේ අතිනින්ම පහළ ස්ථානයට ළඟා වන්නේ, දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයා උතුම්ම ශුද්ධ කන්ද අතහැර මෙම ලෝකයේ අතින්ම පහළ “මළ මුහුද” වෙත බැස ආ අවතරණය නිරූපණය කරයි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ස්වර්ගයෙන් කුරුසියේ මරණය දක්වා බැස ආම ද, උන්වහන්සේ වැටුණු මනුෂ්‍යයාගේ මාංසය තමන් මත ගත් බව නිරූපණය කරයි; මක්නිසාද ස්වර්ගයෙන් කුරුසිය දක්වා වූ උන්වහන්සේගේ ගමන “අපායේ දොරටු” තුළින් උද්භව වූ ජලයෙන් පෝෂිත වූ බැවිනි.

මළ මුහුද පෘථිවියේ තිබෙන අතිපහළ ස්ථානය පමණක් නොව, එය පෘථිවියේ තිබෙන අතිලවණමය ජලයද වන අතර, සාගරයට වඩා නව ගුණයක් ලවණමයය. මළ මුහුදෙන් පූර්ව රූපිත කරනු ලබන කුරුසියෙහි ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය වනාහි, උන්වහන්සේ බොහෝ දෙනෙකු සමඟ තම ගිවිසුම ස්ථිර කළ ස්ථානයයි.

තවද, ඔබගේ ධාන්‍ය පූජාවේ සෑම පූජාපිණිසක්ම ලුණු දමා රස කළ යුතුය; ඔබගේ ධාන්‍ය පූජාවෙන් ඔබගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුමේ ලුණු හිඟ වීමට ඉඩ නොදිය යුතුය. ඔබගේ සියලු පූජාවන් සමඟ ඔබ ලුණු පූජා කළ යුතුය. ලෙවී කථාව 2:3.

හෙර්මෝන් කන්දේ උල්පත් අසලින් ආරම්භ වන මාර්ගයේ යෝර්දාන් ගංගාව, තිබේරියස් වැව සහ කින්නෙරෙත් වැව යන නාමවලින් ද හඳුන්වනු ලබන ගලීලයේ මුහුද හරහා ගමන් කරයි. “ගලීලය” යන්නෙහි අර්ථය “ඇණියක්” හෝ “හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක්” යන්නයි. “තිබේරියස්” යනු අව්ගුස්තුස් සීසර්ට පසුව පාලනය කළ රෝම පාලකයාගේ නාමය වන අතර, වැවේ හැඩය හේතුවෙන් එය “කින්නෙරෙත්” ලෙස ද හැඳින්වෙයි; එහි අර්ථය “වීණාවක්” හෝ “ලයර්” යන්නයි. මනුෂ්‍ය වර්ගයා සඳහා වූ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය උදා වූයේ තිබේරියස් සීසර් පාලනය කළ සමයේදී යේසුස් වහන්සේ කුරුසියේ ඇණගැසීම සිදු වූ කලය; එවිට ස්වර්ගයේ සෑම වීණාවක්ම නිශ්ශබ්ද විය. “නරකයේ දොරටු” සමඟ සම්බන්ධ වූ, එනම් ග්‍රීක දෙවියන් වන පෑන්ගේ දේවාලය සමඟ සම්බන්ධ වූ යෝර්දාන් ගංගාවේ භූගෝලීය සාක්ෂිය, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ආනුභාවයෙන් පේත්‍රුස් ප්‍රකාශ කළ සාක්ෂිය පිළිබඳ කථා කරයි.

ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මාංසධාරණය යනු දෙවියන්වහන්සේගේ දේවීය පුත්‍රයාණන් ස්වකීයෙහි මනුෂ්‍ය මාංසය දරාගත් විට සිදුවූ දේවත්වය හා මනුෂ්‍යත්වය එක්වීමය. එසේ දේවත්වය මනුෂ්‍යත්වය සමඟ එක්කළේ, පානගේ උල්පතින් යෝර්දාන් නදිය පෝෂණය කරන ජලය මඟින් නිරූපිත වූ පරිදිය. පානගේ උල්පත පෝෂණය කළේ හෙර්මෝන් කඳු මත වැටුණු පිනි, වර්ෂාව සහ හිමයයි; හෙර්මෝන් “ශුද්ධ” කන්ද නිරූපණය කරයි, එනම් ඉහළ තිබෙන යෙරුසලමය.

දාවිද්ගේ උසස්වීම් ගීතය. බලව, සහෝදරයෝ එකමුතුවෙන් එකට වාසය කිරීම කොපමණ යහපත්ද, කොපමණ සුමිහිරිද! එය හිස මත වූ අනර්ඝ තෙල මෙන්ය, එය රැවුල මතට, ආරොන්ගේ රැවුල මතට ගලා බැස, ඔහුගේ වස්ත්‍රවල අගයන් දක්වා පහළ වූයේය. හෙර්මොන්ගේ පිනි මෙන්ද, සියොන් කඳු මතට බැස ආ පිනි මෙන්දය. මක්නිසාද එහිදී ස්වාමින්වහන්සේ ආශීර්වාදය නියම කළසේක, එනම් සදාකාල ජීවනයය. ගීතාවලිය 133:1–3.

ආරෝන්ගේ රැවුල දිගේ පහළට ගලාගිය “අගනා අභිෂේක තෙල්” යනු, ඔහුද ඔහුගේ පුත්‍රයන්ද දෙවියන්වහන්සේගේ පූජකයන් ලෙස අභිෂේක කරනු ලැබූ විට භාවිත කළ තෙල්ය.

ඔබ පූජාසනය මත ඇති රුධිරයෙන්ද අභිෂේක තෙලෙන්ද ගෙන, එය ආරොන් මතද ඔහුගේ වස්ත්‍ර මතද ඔහුගේ පුත්‍රයන් මතද ඔහු සමඟ සිටින ඔහුගේ පුත්‍රයන්ගේ වස්ත්‍ර මතද ඉසිය යුතුය. එවිට ඔහුද ඔහුගේ වස්ත්‍රද ඔහුගේ පුත්‍රයන්ද ඔහු සමඟ සිටින ඔහුගේ පුත්‍රයන්ගේ වස්ත්‍රද ශුද්ධ කරනු ලබන්නේය. නික්මයාම 29:21.

පේතෘස් සියලු ගෝලයන්ගේ පිළිගැනීම ප්‍රකාශ කළේය; එසේ කිරීමෙන් ඔහු ධජයක් ලෙස උසස් කරනු ලබන ඒකාබද්ධ පූජකත්වයක් ලෙස අභිෂේක කරනු ලබන එක්ලක්ෂ හතළිස්හතර දහසගේද පිළිගැනීම ප්‍රකාශ කළේය. ආරොන් අභිෂේක කළ “තෙල්” හර්මෝන් කන්දේ පිණි ලෙසද, සියොන් කඳුකරයේ පිණි ලෙසද විය. “තෙල්” සහ “පිණි” යනු ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ අභිෂේකය නියෝජනය කරන පණිවිඩයයි.

අහෝ අහස් මණ්ඩලයෙනි, කණ දී අසන්න; මම කථා කරන්නෙමි. අහෝ පොළොවෙනි, මාගේ මුඛයේ වචන අසන්න. මාගේ ඉගැන්වීම වර්ෂාව මෙන් වැටෙන්නේය; මාගේ කථාව තණකොළ මත පිනි වැටෙන්නාක් මෙන්, මෘදු පැළෑටි මත සුළු වර්ෂාව මෙන්ද, තෘණය මත වැසි දියර මෙන්ද බිඳී වැටෙන්නේය. මක්නිසාද මම ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමය ප්‍රකාශ කරන්නෙමි; අපගේ දෙවියන්වහන්සේට මහත්කම අර්පණය කරන්න. ද්විතීය කථාව 32:1–3.

“මීදුම” යනු සියොන් කඳු මත වැටෙන “උපදේශය” වන අතර, එය අවසාන දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ පූජකයන් වන එකලක්ෂ හතළිස්හතර දහස එක්සත් කරන අභිෂේකයේ “තෙල්” ද වේ. එම උපදේශය “ප්‍රකාශයට පත්” කරනු ලබන බැවින් වර්ෂාව මෙන් වැටෙයි, මීදුම මෙන් බිඳී වැටෙයි. එය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන්නේ, මධ්‍යරാത്രි හඬ සහ මහත් හඬ යන පණිවිඩ ප්‍රකාශ කරන ධජය වන, එක්සත් පූජකත්වයක් තුළින්, ස්වර්ගයත් පොළොවත් කන් දී උන්වහන්සේගේ මුඛයේ වචන අසාගත යුතු බැවිනි.

ශුභාරංචි ගෙන එන, සමාදානය ප්‍රකාශ කරන, යහපත පිළිබඳ ශුභාරංචි ගෙන එන, ගැළවීම ප්‍රකාශ කරන, සියෝනට, “නුඹගේ දෙවියන් රාජ්‍ය කරන්නේය!” යයි කියන තැනැත්තාගේ පාද කඳු මත කෙතරම් අලංකාරද! නුඹගේ රැකවලුන් සිය හඬ උස්කරන්නෝය; ඔවුහු එක හඬින් ගී ගයන්නෝය. මක්නිසාද, ස්වාමින්වහන්සේ සියෝන නැවත ගෙන එන කල, ඔවුහු මුහුණට මුහුණ දකින්නෝය. යෙරුසලමේ නාස්තිවූ ස්ථානවලිනි, ප්‍රීතියෙන් පුපුරා නඟින්න, එකට ගී ගයන්න; මක්නිසාද, ස්වාමින්වහන්සේ තම ජනතාව සනසා තිබේ, ඔහු යෙරුසලම මුදාගෙන තිබේ. ස්වාමින්වහන්සේ සිය ශුද්ධ බාහුව සියලු ජාතීන්ගේ ඇස් ඉදිරියේ හෙළි කර තිබේ; පොළොවේ සියලු කෙළවරවල සිටින සියල්ලෝ අපගේ දෙවියන්ගේ ගැළවීම දකින්නෝය. යෙසායා 52:7–10.

පේත්‍රුස් විසින් නියෝජිත කරනු ලබන අන්තිම දවස්වල මුරකාරයෝ ගැළවීම හා සමාදානය ප්‍රකාශ කරති; ඔව්හු එක්සත් වන්නෝය, මක්නිසාද ඔව්හු එකම දෘෂ්ටියෙන් දකින්නෝය. මෙය සිදු වන්නේ “ස්වාමීන්වහන්සේ සියාන නැවත ගෙන එන විට” ය. “නැවත ගෙන එන” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති හෙබ්‍රෙව් වචනයේ අර්ථය “ආපසු හරවනවා” යන්නයි. ස්වාමීන්වහන්සේ සියාන ආපසු හරවන විට, එහි අර්ථය නම් සියාන විසිරී යෑමෙන් නිරූපිත ලෙස වහල්කමට පත්ව සිටි බවත්, එම වහල්කම අවසන් වන විට එය ආපසු හරවනු ලබන බවත් ය.

මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: බබිලෝනයේ අවුරුදු හැත්තෑව සම්පූර්ණ වූ පසු මම ඔබලා වෙත පැමිණ, ඔබලා මේ ස්ථානයට නැවත පැමිණෙන ලෙස කරමින්, ඔබලා සම්බන්ධයෙන් මාගේ යහපත් වචනය ඉටු කරන්නෙමි. ස්වාමීන්වහන්සේ කියනසේක: මක්නිසාද මම ඔබලා පිළිබඳ සිතන සිතිවිලි දනිමි; ඒවා ශාන්තියේ සිතිවිලි ය, අයහපත්කමේ නොව, ඔබලාට බලාපොරොත්තු සහිත අවසානයක් දීමටය. එවිට ඔබලා මා අමතනු ඇත, ගොස් මා වෙත යාච්ඤා කරනු ඇත, මම ඔබලාට සවන් දෙන්නෙමි. ඔබලා මා සොයනු ඇත, සොයාගනු ඇත; ඔබලා ඔබලාගේ මුළු හදවතින් මා සොයන කල. ස්වාමීන්වහන්සේ කියනසේක: මම ඔබලාට සම්බ වූවෙමි; මම ඔබලාගේ වහල්කම පහකර දමන්නෙමි, සහ මම ඔබලා සියලු ජාතීන් අතරින්ද, මා ඔබලා පලවා හැරිය සියලු ස්ථානවලින්ද රැස් කරන්නෙමි, ස්වාමීන්වහන්සේ කියනසේක; සහ මම ඔබලා වහල්කමට ගෙන යන ලද ස්ථානයට නැවත ඔබලා ගෙන එන්නෙමි. යෙරෙමියා 29:10–14.

සියලු අනාගතවක්තෘවරු අවසාන දවස් පිළිබඳව කථා කරති; එම අවසාන දවස්වල උන්වහන්සේගේ ජනතාව, අනාවැකියේ සාක්ෂිය සම්පූර්ණ වන පිණිස, ආපසු හරවනු ලබන වහල්භාවයක සිටිති.

යෙරෙමියා වෙත සමිඳාණන්වහන්සේගෙන් පැමිණි වචනය මෙසේය: “ඉශ්රායෙල්ගේ දෙවි සමිඳාණන්වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: මම නුඹට කථා කළ සියලු වචන පොතක ලියා තබන්න. මක්නිසාද, බලව, සමිඳාණන්වහන්සේ කියන සේක, මාගේ ජනතාව වන ඉශ්රායෙල් සහ යූදාගේ වහල්භාවය නැවත හරවාගෙන එන දවස් පැමිණෙන්නේය, සමිඳාණන්වහන්සේ කියන සේක; මම ඔවුන්ගේ පියවරුන්ට දුන් දේශයට ඔවුන් නැවත පැමිණෙන ලෙස කරනෙමි, ඔව්හු එය හිමි කරගන්නෝය.” යෙරෙමියා 30:1–3.

දින තුන හමාරක් නිදා සිටීමෙන් පසු, ලාසරුස් දින හතරක් නිදා සිටියාක් මෙන්ද, දානියෙල් දින විසි එක් දිනක් ශෝක කළාක් මෙන්ද, මිකායෙල්, අන්තිම දවස්වල ඔහුගේ සෙනඟ වන සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා නැවත ජීවනයට නැඟවමින්, ඔවුන් එකමුතුවකට ගෙන එන අතර, ලෝකය පුරා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන පණිවිඩයක් මඟින් ඔවුන් අභිෂේක කරයි. එම පණිවිඩය, පෑන්ගේ උල්පත පෝෂණය කරන හෙර්මෝන් කන්දේ (ශුද්ධ කන්දේ) “පිනි” වන අතර, එයින් අනතුරුව යෝර්දාන් ගඟ පෝෂණය වේ. එම පණිවිඩයෙන් සම්පූර්ණ කරනු ලබන අභිෂේකය, පේතෘස් විසින් හඳුනාගත්, යේසුස් වහන්සේ ක්‍රිස්තුස් බවට පත් වූ අවස්ථාව සලකුණු කළ, යේසුස් වහන්සේගේ අභිෂේකය නිරූපණය කරයි.

පේත්‍රුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයා ලෙස හඳුනාගත් කල, ඔහු ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයා සහ මනුෂ්‍ය පුත්‍රයා යන දෙආකාරයෙන්ම නිරූපණය කළේය; එය යොර්දාන් නදියට ජලය සපයන “නිරයේ දොරටු” වල ජලයෙන් නිරූපණය කර ඇත. පේත්‍රුස්ගේ ඒ පිළිගැනීම ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ප්‍රේරණයෙන් උපන්න එකක් වූ අතර, යේසුස්වහන්සේ ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ වන බවත්, එනම් අභිෂේකලත් තැනන්වහන්සේ වන බවත්, උන්වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේත් මනුෂ්‍යයත් වන බවත් යන එම සත්‍යයම, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන දින ජනතාවට එරෙහි සටනේ කේන්ද්‍රස්ථානය වන සත්‍යය ලෙස යේසුස්වහන්සේ විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ ජයග්‍රහණය ඔවුන්ට වාග්දානය කළ බැවින්, “නිරයේ දොරටු” මෙම සත්‍යයට එරෙහිව ජය නොගනු ඇත.

සත්‍යය නම්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, යේසුස්වහන්සේ තම බෞතිස්මයේදී අභිෂේක ලැබූ සේම, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්‍රා තැබීම ආරම්භ වූ බවත්, එම ඉතිහාසය තුළ උන්වහන්සේගේ අවසාන දින ජනතාව මරා දමන බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමක් ඇති වන බවත්, උන්වහන්සේ ඔවුන් නැවත ජීවන් කරවා ඔවුන්ගේ බන්ධකත්වය පෙරළා දමන තෙක් එය පවතින බවත්ය. නැවත ජීවනයට නැංවීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ උන්වහන්සේගේ ජනතාව බලවත් හමුදාවක් බවට එක්සත් කිරීමද ඇතුළත් වන අතර, එම හමුදාව ධජයක් ලෙස උස් කරනු ලබයි. වීථිවල මරණයෙන් පසු සිදු වන නැවත ජීවනයට නැංවීම, පවිත්‍ර කිරීම, එක්සත් කිරීම සහ උස් කිරීමේ කාර්යය, දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන අධ්‍යායයේ දහය වන පදයේ සිට පහලොස් වන පදය දක්වා මෙන්ම අනෙකුත් බයිබලීය කොටස්වලද දර්ශනය කර තිබේ. එහෙත් දහතුන් වන පදයේ සිට පහලොස් වන පදය දක්වා, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ යළිත් වරක් තම ගෝලයන් කයිසාරියා පිලිප්පියට, එනම් පානියුමට, ගෙනැවිත් තිබෙන අතර, එහිදී දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්‍රාව සදාකාලය සඳහා මුද්‍රාගත කරනු ලබයි.

මෙම කරුණුන්ගේ ගැඹුරුභාවය අප තේරුම් ගන්නේ එවිට පමණි; එවිට අපට කයිසාරියා පිලිප්පියේ සාක්ෂිය තුළ පිහිටා ඇති සත්‍යයේ ප්‍රකාශයන් හඳුනාගත හැක. මතෙව් 16 වන පරිච්ඡේදයේ දහඅටවන වාක්‍යයේදී, සිමොන් බර්යෝනාගේ නාමය පේත්‍රස් ලෙස වෙනස් කරනු ලැබේ; සමීප ලිපියක පෙර සඳහන් කළ පරිදි, එය එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස සංකේතවත් කරයි. එම වාක්‍යයේ පිහිටුවා ඇති ගණිතමය ප්‍රකාශනය යේසුස්ව අද්භූත සංඛ්‍යාකාරයා ලෙස මහත් කර පෙන්වයි; මන්ද පේත්‍රස් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස නියෝජනය කරන බව පමණක් නොව, Mathew 16:18 “phi” යනුවෙන් හඳුන්වන ගණිතමය සංකේතයද වන බැවිනි.

“ෆයි” සමඟ සම්බන්ධ ගණිතය පිළිබඳ අප සලකා බැලීමට පෙර, “ෆයි” යනු පානියුම් නගරයේ නාම දෙකෙන් දෙවැන්න වූ “ෆිලිප්පි” යන වචනයේ කොටසක් බව සටහන් කළ යුතුය. දහඅටවන පදයෙහි යේසුස් පේතෘස් සමඟ හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙන් කතා කළ බව ද, එය ග්‍රීක භාෂාවෙන් ලියා තැබූ බව ද, පසුව ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කළ බව ද හඳුනා දෙයි. එම පියවර තුන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ තම වචනය කෙරෙහි ඇති පාලනය අවධාරණය කරයි. අංකිත ස්ථාන ගුණ කිරීමේ ගණිත ක්‍රමය සමඟ එම වචනය සලකා බැලූ විට, පේතෘස් යන නාමය එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසකට සමාන වන බව එය හඳුනා දෙයි; එමගින් යේසුස්වහන්සේ අද්භූත සංඛ්‍යාකාරයා ලෙස අවධාරණය කෙරේ. යේසුස්වහන්සේ තම සභාව ගොඩනඟන බව ප්‍රකාශ කරන එම පදයේම, අද්භූත සංඛ්‍යාකාරයා පරිවර්තන ක්‍රියාවලිය පාලනය කළේ, දහසයවන පරිච්ඡේදයේ දහඅටවන පදයෙන් නිරූපිත සත්‍යය “ෆයි” යන ගණිත සංකේතය නියෝජනය වන පරිදි සහතික කිරීම සඳහාය.

තවද මම නුඹට කියමි, නුඹ පේතෘස්ය; මේ පර්වතය මත මම මාගේ සභාව ගොඩනඟන්නෙමි; පාතාලයේ දොරටු එයට විරුද්ධව ජය නොලබනු ඇත. මතෙව් 16:18.

උන්වහන්සේගේ සභාව යේසුස් වහන්සේ ක්‍රිස්තුස් බවත්, උන්වහන්සේ දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා බවත් යන ඉගැන්වීම මත පමණක් නොව, උන්වහන්සේ වචනය වන බවත්, එම වචනය ගණිතය, ව්‍යාකරණය සහ මනුෂ්‍යයන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද ඇතුළුව සියල්ල මැවූ අතර සියල්ල පාලනය කරන බවත් යන සත්‍යය මතද ගොඩනඟා ඇත.

තවද, සියල්ලම තම ස්වකීය කැමැත්තේ මන්ත්‍රණය අනුව ක්‍රියාකරවන ඔහුගේ අරමුණ ප්‍රකාරයෙන් පෙර නියම කරනු ලැබූ අපි, ඔහු තුළ උරුමයක්ද ලැබුවෙමු. එපීස 1:11.

ෆයි, බොහෝ විට ග්‍රීක අකුර වන φ (phi) මඟින් නිරූපිත වන අතර, ආසන්න වශයෙන් 1.618033988749895 ට සමාන ගණිතමය ස්ථිරාංකයකි. මෙම සංඛ්‍යාව ස්වර්ණ අනුපාතය හෝ දේවීය අනුපාතය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මෙය “අයුක්තිසංගත සංඛ්‍යාවක්” වන අතර, එයින් අදහස් වන්නේ එය සරල භාගයකින් ප්‍රකාශ කළ නොහැකි බවත්, එහි දශම නිරූපණය කිසිදු පුනරාවර්තනයකින් තොරව අනන්තය දක්වා ඉදිරියට යන බවත් ය.

ස්වර්ණ අනුපාතයට බොහෝ අතිශය විශිෂ්ට ගුණාංග ඇති අතර, එය ගණිතය, කලා, වාස්තු විද්‍යාව, ස්වභාවධර්මය සහ අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවල විවිධ සන්දර්භයන්හි ද දක්නට ලැබේ. දිගු පැත්තෙහි කෙටි පැත්තට ඇති අනුපාතය ෆයිට සමාන වන සෘජුකෝණාස්‍ර, පංචභුජ සහ දොළොස්මුහුන් වැනි ජ්‍යාමිතික ආකෘතිවල එය බොහෝ විට හමුවේ.

කලා හා වාස්තු විද්‍යාවේදී, සුවර්ණ අනුපාතය දෘශ්‍යමනෝහර අනුපාත නිර්මාණය කරන බව විශ්වාස කෙරේ. ඉතිහාසය පුරා, පුරාතන නාගරිකත්වයන්ගෙන් ආරම්භ කර පුනරුද යුගය දක්වාත් එතැන්පිටත්, නිර්මාණ සංයෝජන, ගොඩනැගිලි සහ කලාකෘති සැලසුම් කිරීම සඳහා එය කලාකරුවන් හා වාස්තු ශිල්පීන් විසින් භාවිත කර ඇත. ගණිතයේදී, සුවර්ණ අනුපාතය විවිධ ගණිත සමීකරණ හා අනුක්‍රමවල ප්‍රකාශ වේ; ඒවා අතර ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමය ද ඇතුළත් වන අතර, එහි සෑම පදයක්ම එයට පෙර ඇති පද දෙකේ එකතුව වේ. ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමයේ පද වැඩිවෙමින් යන විට, අනුක්‍රමික පද දෙකක අනුපාතය phi වෙත සමීප වේ.

16:18 පදයේදී, අපි ගණිතමය phi (1.618…) හමුවෙමු. “තමාගේම කැමැත්තේ උපදේශය අනුව සියල්ල ක්‍රියා කරවන” දෙවියන් වන යේසුස්, අවසාන දිනවල නරකයේ දොරටුට එරෙහිව තම සභාවේ යුද්ධ භූමිය හඳුන්වන එම ප්‍රකාශනීය භූගෝලය තුළ Palmoni, එනම් අද්භූත අංකය, හෝ රහස් ගණන් කරන්නා වශයෙන් තම අත්සන තැබීමට නියම කළේය. එම ප්‍රකාශනීය යුද්ධ භූමියේදී, අංකයන් කෙරෙහි තම පාලනය මඟින්, ඔහු එකසිය හතළිස් හතර දහස “පේතෘස්” මඟින් නිරූපණය කළේය; එහි නාමය “පරෙවියාගේ පණිවුඩය අසන්නා” වන “සිමොන්” යන නාමයෙන් “පේතෘස්” ලෙස වෙනස් කරනු ලැබූ බැවින්, එකසිය හතළිස් හතර දහස තම අවසාන දින ගිවිසුම් ජනතාව ලෙස සලකුණු කළේය.

තම සභාව ගොඩනැගීම සඳහා උන්වහන්සේ තෝරාගත් “පර්වතය” යනු, “ක්‍රිස්තුස් නොවන සැබෑ අත්තිවාරමක් නොමැති” බැවින්, ලෙවී කථාව විසි හයේ “සත් වරක්” යන කාලයෙහි අත්තිවාරම් පර්වතයත් ප්‍රධාන කොනේ ගලත් වේ. සිමොන් පරවියාගේ පණිවිඩය “ඇසූ” ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ බව්තීස්මයෙන් ආරම්භ වී, මළ මුහුදේ කුරුසිය දක්වා, දින එක් දහසක් දෙසිය හැටක් පුරා, දිනකට දෙවරක්, උදෑසන සහ සන්ධ්‍යා පූජාවක් තිබුණේය; එහෙත් දින එක් දහසක් දෙසිය හැටේ අවසාන දිනදී එසේ නොවීය, මන්ද එදින සන්ධ්‍යා පූජාව පූජකයාගෙන් ගැලවී ගිය බැවින්, කුරුසිය මත ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ දෙදහස් පන්සිය විසිවන පූජාව ලෙස මරණය වහන්සේය.

“සියල්ල භීතියත් ව්‍යාකූලත්වයත් ය. පූජකයා බලිපූජාව අර්පණය කරන සත්වයා මරා දැමීමට සූදානම්ව සිටී; එහෙත් පිහිය ඔහුගේ ශක්තියහීන වූ අතින් වැටී යයි, බැටළු පැටවා පලා යයි. සංකේතය දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන්ගේ මරණයේදී එහි සත්‍ය සම්පූර්ණත්වය හමුවී ඇත. මහත් බලිපූජාව අර්පණය කරනු ලැබ ඇත. අතිශුද්ධස්ථානයට ඇතුල්වන මාර්ගය විවෘත කරනු ලැබ ඇත. සියල්ලන් උදෙසා අලුත් හා ජීවමාන මාර්ගයක් සූදානම් කරනු ලැබ ඇත. තවදුරටත් පාපී, ශෝකිත මනුෂ්‍යත්වයට මහෝත්තම පූජකයාගේ පැමිණීම බලා සිටීමට අවශ්‍ය නැත.” යුගයන්ගේ ආශාව, 757.

උන්වහන්සේ තම සභාව ගොඩනඟනු ලබන “පර්වතය” යනු ගොඩනඟන්නන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කළ මූලස්ථාන ශිලාව වන අතර, එහි සංඛ්‍යාව “දෙදහස් පන්සිය විස්ස” ය. කෙටි වාක්‍යයක් තුළ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ සියල්ලේ අධිපති ස්වාමියා ලෙස තමන්ම ඉදිරිපත් කරනු ලබන අතර, එසේ කරන විට උන්වහන්සේ දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන අධ್ಯಾಯයේ දහතුන්වන පදය සිට පහළොස්වන පදය දක්වා සිටගෙන කථා කරමින් සිටින සේය.

මමත් ඔබට කියමි: ඔබ පේතුරුය; මේ පර්වතය මත මම මාගේ සභාව ගොඩනඟන්නෙමි; පාතාලයේ ද්වාර එයට විරුද්ධව බල නොපානු ඇත. මතෙව් 16:18.

අපි ඊළඟ ලිපියේදී මෙම අධ්‍යයනය ඉදිරියට ගෙන යන්නෙමු.

“‘රහස් කරුණු අපගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේට අයිති ය; එළිදරව් කරන ලද දේවල් සදහටම අපටත් අපගේ දරුවන්ටත් අයිති ය.’ ද්විතීය කථාව 29:29. මැවීමේ කාර්යය දෙවියන්වහන්සේ නිශ්චිතවම කෙසේ ඉටු කළ සේක්දැයි උන්වහන්සේ කිසි කලෙක මිනිසුන්ට එළිදරව් කර නැත; මනුෂ්‍ය විද්‍යාවට අති උතුම්වූ තැනැන්වහන්සේගේ රහස් සොයා බැලිය නොහැක. උන්වහන්සේගේ මැවුම් බලය උන්වහන්සේගේ පැවැත්ම මෙන්ම අවබෝධයට අසීරු ය.

“දෙවියන් වහන්සේ විද්‍යාවෙහිද කලාවෙහිද ආලෝකයේ මහ ප්‍රවාහයක් ලෝකය මත වගුරුවනු ලැබීමට අවසර දී ඇත; නමුත් විද්‍යාත්මක යැයි තමන් ප්‍රකාශ කරන මනුෂ්‍යයන් මෙම විෂයයන් ගැන පමණක් මනුෂ්‍ය දෘෂ්ටිකෝණයකින් සලකා බැලූ විට, ඔවුන් නිසැකවම වැරදි නිගමනවලට පැමිණෙති. අපගේ සිද්ධාන්ත ශුද්ධ ලියවිල්ලෙහි දක්නට ලැබෙන සත්‍යයන්ට විරුද්ධ නොවන්නේ නම්, දෙවියන් වහන්සේගේ වචනයෙන් හෙළි කර ඇති දේවල සීමාව ඉක්මවා මනනය කිරීම අහිංසක දෙයක් විය හැක; එහෙත් දෙවියන් වහන්සේගේ වචනය අත්හැර, උන්වහන්සේගේ මැවූ ක්‍රියා විද්‍යාත්මක මූලධර්ම මත පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කරන අය, සිතියමක්වත් දිකසක්වත් නොමැතිව නොදන්නා මහ සාගරයක ව්‍යස්ථාපනය වෙමින් පාවෙති. තම පර්යේෂණයන්හි දෙවියන් වහන්සේගේ වචනයෙන් මඟ පෙන්වීම නොලැබුවහොත්, ශ්‍රේෂ්ඨතම මනස්ද විද්‍යාව සහ දේව ප්‍රකාශනය අතර සම්බන්ධතා අනාවරණය කිරීමට කරන උත්සාහයන්හි වියවුලට පත්වෙති. මැවුම්කරු සහ උන්වහන්සේගේ ක්‍රියා ඔවුන්ගේ අවබෝධයට ඉතා අතික්‍රමිත බැවින්, ස්වභාවික නීති මගින් ඒවා විස්තර කිරීමට ඔවුන් අසමත් වන අතර, එබැවින් ඔවුහු බයිබල් ඉතිහාසය විශ්වාස කළ නොහැකි දෙයක් ලෙස සලකති. පරණ ගිවිසුම සහ අලුත් ගිවිසුම යන දෙකෙහි වාර්තාවල විශ්වාසනීයභාවය සැක කරන අය තවත් එක් පියවරක් ඉදිරියට ගොස්, දෙවියන් වහන්සේගේ පැවැත්මද සැක කිරීමට නායකත්වය ලබති; එවිට, තමන්ගේ නැංගුරම අහිමි කරගෙන, ඔවුන් අවිශ්වාසයේ පර්වත අතර අසරණව තල්ලු වෙමින් ගැසී යාමට ඉතිරි කර දමනු ලැබේ.”

“මෙම පුද්ගලයන් විශ්වාසයේ සරලභාවය අහිමි කරගෙන ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ වචනයේ දේවීය අධිකාරය පිළිබඳ ස්ථිර විශ්වාසයක් තිබිය යුතුය. බයිබලය මනුෂ්‍යයන්ගේ විද්‍යාත්මක අදහස් මගින් පරීක්ෂා කළ යුතු නොවේ. මනුෂ්‍ය දැනුම විශ්වාස කළ නොහැකි මාර්ගෝපදේශයකි. දෝෂ සොයන අදහසින් බයිබලය කියවන සැකවාදීන්, විද්‍යාව හෝ එළිදරව්ව යන දෙකෙන් එකක් අසම්පූර්ණ ලෙස අවබෝධ කරගැනීම නිසා, ඒ දෙක අතර පරස්පරතා සොයාගන්නා බව ප්‍රකාශ කළ හැකි නමුත්, නිවැරදි ලෙස අවබෝධ කරගත් විට ඒවා සම්පූර්ණ සම්මුතියෙන් යුක්තය. මෝසෙස් දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ ලිවීය, භූ විද්‍යාව පිළිබඳ නිවැරදි න්‍යායයක් ඔහුගේ ප්‍රකාශයන් සමඟ සැසඳිය නොහැකි සොයාගැනීම් කිසිදා ප්‍රකාශ නොකරනු ඇත. ස්වභාවධර්මයේ හෝ එළිදරව්වෙහි වේවා, සත්‍යය සියල්ලම එහි සියලු ප්‍රකාශනයන් තුළ තමන්ම සමඟ සංගත වේ.”

“දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය තුළ අති ගැඹුරු ශාස්ත්‍රඥයන්ට පවා කිසිදා පිළිතුරු දිය නොහැකි බොහෝ ප්‍රශ්න උද්ධෘත කර ඇත. මෙම විෂයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ, දිනපතා ජීවිතයේ සාමාන්‍ය දේවල් අතර පවා, සීමිත මනස්කයන්ට ඔවුන්ගේ සියලුම පුරසාරම් කියන ප්‍රඥාව සමඟ වුවද, කිසිදා සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කරගත නොහැකි බොහෝ දේ ඇති බව අපට පෙන්වීම සඳහාය.”

“එසේ වුවද විද්‍යාවේ මිනිසුන් දෙවියන්වහන්සේගේ ප්‍රඥාව—උන්වහන්සේ කළ දේ හෝ කළ හැකි දේ—තමන්ට අවබෝධ කරගත හැකි යයි සිතති. උන්වහන්සේ තමන්ගේම නීතිවලින් සීමා වී සිටින බවැයි යන අදහස විශාල වශයෙන් ප්‍රචලිතය. මිනිසුන් උන්වහන්සේගේ පැවැත්ම නොහොත් ප්‍රතික්ෂේප කරති, නැතහොත් නොසලකා හරිති, නැතහොත් මනුෂ්‍ය හදවත මත උන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පවා ඇතුළුව සියල්ල විස්තර කර දැක්වීමට සිතති; එබැවින් ඔවුහු තවදුරටත් උන්වහන්සේගේ නාමයට ගෞරව නොදක්වති, උන්වහන්සේගේ බලයට භය නොවෙති. ඔවුහු අධිස්වාභාවික දේ විශ්වාස නොකරති; දෙවියන්වහන්සේගේ නීතිද, ඒ නීති මඟින් උන්වහන්සේගේ කැමැත්ත ඉටු කිරීම සඳහා ක්‍රියාකරන උන්වහන්සේගේ අසීමිත බලයද නොතේරුම්ගෙන සිටිති. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී ‘ස්වභාවධර්මයේ නීති’ යන පදය, භෞතික ලෝකය පාලනය කරන නීති සම්බන්ධයෙන් මිනිසුන්ට සොයාගැනීමට හැකි වී ඇති දේවල් ඇතුළත් කරයි; එහෙත් ඔවුන්ගේ දැනුම කොපමණ සීමිතද, මැවුම්කරු තමන්ගේම නීති සමඟ සම්මුඛව ක්‍රියා කළත් සීමිත ජීවීන්ගේ අවබෝධයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඔබ්බටව ක්‍රියා කළ හැකි ක්ෂේත්‍රය කොපමණ විශාලද!”

“ද්‍රව්‍යයට ජීවමය බලයක් ඇති බවත්—සමහර ගුණාංග ද්‍රව්‍යයට පවරා දී, එය පසුව තමන් තුළම අන්තර්ගත ශක්තිය මගින් ක්‍රියා කිරීමට තබා දෙන බවත්; තවද ස්වභාවධර්මයේ ක්‍රියාකාරකම් නියත නීති සමඟ සංගතව පවත්වාගෙන යනු ලබන බවත්, එම නීතිවලට දෙවියන් වහන්සේම සෘජුව මැදිහත් විය නොහැකි බවත් බොහෝ දෙනෙක් උගන්වති. මෙය අසත්‍ය විද්‍යාවකි, දෙවියන් වහන්සේගේ වචනයෙන්ද එය ස්ථිර කරනු නොලැබේ. ස්වභාවධර්මය ඇයගේ මැවුම්කරුගේ සේවිකාව ය. දෙවියන් වහන්සේ තමන්ගේ නීති අවලංගු නොකරන අතර ඒවාට විරුද්ධව ක්‍රියාද නොකරති; එහෙත් උන් වහන්සේ ඒවා තමන්ගේ උපකරණ ලෙස නිරන්තරයෙන් භාවිත කරති. ස්වභාවධර්මය, ඇයගේ නීති තුළත් ඒවා මඟින්ත් ක්‍රියා කරන බුද්ධියක්, පැමිණීමක්, ක්‍රියාශීලී ශක්තියක් පිළිබඳ සාක්ෂි දරයි. ස්වභාවධර්මය තුළ පියාණන්ගේ සහ පුත්‍රයාණන්ගේ අඛණ්ඩ ක්‍රියාකාරීත්වයක් ඇත. ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ කියන සේක, ‘මාගේ පියාණන් මෙතෙක් ක්‍රියා කරන සේක, මමද ක්‍රියා කරමි.’ යොහන් 5:17.”

“නෙහෙමියාහි ලියැවී ඇති තමන්ගේ ස්තුතිගීතයේ ලෙවීවරුන් මෙසේ ගායනා කළහ: ‘ඔබම, ඔබම පමණක් යෙහෝවාන්වහන්සේය; ඔබ අහසද, අහස්වල අහසද, ඒවායේ සියලු සේනාවද, පොළොවද, එහි ඇති සියල්ලද සාදනු ලැබුවේය, … ඔබ ඒ සියල්ලම රැක පවත්වන සේක.’ නෙහෙමියා 9:6. මේ ලෝකය සම්බන්ධයෙන් දෙවියන්වහන්සේගේ මැවීමේ ක්‍රියාව සම්පූර්ණ වී ඇත. මන්ද ‘ලෝකයේ අත්තිවාරමෙන්ම ක්‍රියා සම්පූර්ණව තිබුණේය.’ හෙබ්‍රෙව් 4:3. එහෙත් තමන්ගේ මැවිල්ලේ වස්තූන් පවත්වාගෙන යාම සඳහා උන්වහන්සේගේ බලශක්තිය තවමත් ක්‍රියාත්මක වේ. එක් වරක් චලනයට පත් කළ යන්ත්‍රණය තමන් තුළම ඇති බලයෙන් තවදුරටත් ක්‍රියා කරන බැවින් ස්පන්දනය සිදුවෙයි, හුස්ම පිටුපස හුස්ම පැමිණෙයි යන්න නොවේ; එහෙත් සෑම හුස්මක්ම, හෘදයේ සෑම ස්පන්දනයක්ම, ‘අප ජීවත් වන්නේත්, චලනය වන්නේත්, අපගේ පැවැත්ම ඇත්තේත්’ උන්වහන්සේ තුළය යන (ක්‍රියා 17:28) උන්වහන්සේගේ සියල්ල ව්‍යාප්ත වූ සත්කාරයේ සාක්ෂියකි. පොළොව වසරෙන් වසර තමන්ගේ වර්ධනීය දායාද නිපදවා සූර්යයා වටා තමන්ගේ ගමන දිගටම කරගෙන යන්නේද ඇය තුළම ඇති ස්වභාවික බලය නිසා නොවේ. දෙවියන්වහන්සේගේ හස්තය ග්‍රහයන්ට මඟ පෙන්වා, ආකාශ මණ්ඩලය හරහා ඔවුන්ගේ ක්‍රමානුකූල ගමනේදී ඔවුන් නිසි ස්ථානයේ තබා ගනියි. උන්වහන්සේ ‘ඔවුන්ගේ සේනාව ගණනින් පිටතට ගෙනෙන සේක; තම බලයේ මහත්කම නිසාද, බලයෙන් ප්‍රබල බැවින්ද, ඔවුන් සියල්ලම නම්වලින් කැඳවන සේක; එකෙකුත් අඩු නොවේ.’ යෙසායා 40:26. වෘක්ෂලතා සඵලව වර්ධනය වන්නේත්, පත්‍ර මතු වන්නේත්, මල් පිපෙන්නේත් උන්වහන්සේගේ බලයෙන්ය. උන්වහන්සේ ‘කඳු මත තණකොළ වැඩෙන්න සලස්වන සේක’ (ගීතාවලිය 147:8), සහ උන්වහන්සේ විසින් නිම්න සාරවත් කරනු ලබයි. ‘වනයේ සියලු මෘගයෝ … දෙවියන්වහන්සේගෙන් තමන්ගේ ආහාර සොයති,’ සහ සුළුම කෘමියාගෙන් මනුෂ්‍යයා දක්වා සෑම ජීවමාන සත්වයෙකුම දිනපතා උන්වහන්සේගේ ප්‍රවීණීය රැකවරණය මත රඳා පවතී. ගීතිකාරයාගේ අලංකාර වචනවලින්, ‘මේ සියල්ලෝම ඔබ කෙරෙහි බලා සිටිති…. ඔබ දෙන දේ ඔවුහු එකතු කරගනිති: ඔබ ඔබගේ හස්තය විවෘත කරන කල, ඔවුහු යහපත්වලින් තෘප්තිමත් වෙති.’ ගීතාවලිය 104:20, 21, 27, 28. උන්වහන්සේගේ වචනය මූලද්‍රව්‍ය පාලනය කරයි; උන්වහන්සේ අහස වලාකුළින් ආවරණය කර, පොළොව සඳහා වර්ෂාව සූදානම් කරන සේක. ‘උන්වහන්සේ හිම බැටළු ලොම් මෙන් දෙන සේක; උන්වහන්සේ තුහිනය අළු මෙන් විසුරුවා හරින සේක.’ ගීතාවලිය 147:16. ‘උන්වහන්සේ තමන්ගේ හඬ නගන කල, අහස්වල ජල රාශියක් ඇතිවේ; උන්වහන්සේ පොළොවේ අන්තයන්ගෙන් වාෂ්ප නැඟී එන්න සලස්වන සේක; වර්ෂාව සමඟ විදුලි දමන සේක, තමන්ගේ ගබඩාවලින් සුළඟ ගෙන එන සේක.’ යෙරෙමියා 10:13.”

“දෙවියන්වහන්සේ සෑම දෙයකම පදනමය. සැබෑ විද්‍යාව සියල්ලම උන්වහන්සේගේ ක්‍රියා සමඟ සම්මුඛීභූත වේ; සැබෑ අධ්‍යාපනය සියල්ලම උන්වහන්සේගේ ආණ්ඩුවට කීකරුකම වෙත මෙහෙයවයි. විද්‍යාව අපගේ දෘෂ්ටිය ඉදිරියට අලුත් අරුමපුදුම දේ විවෘත කරයි; එය උසට පියාසර කරයි, නව ගැඹුරු තැන් සොයා බලයි; නමුත් එය තම පර්යේෂණවලින් දේවමය එළිදරව්වට විරුද්ධ වන කිසිවක් ගෙන එන්නේ නැත. අවිද්‍යාව, විද්‍යාව අමතා, දෙවියන්වහන්සේ පිළිබඳ වැරදි අදහස් වලට ආධාර සැපයීමට සෙවිය හැකි ය; නමුත් ස්වභාවධර්මයේ පොතත් ලිඛිත වචනයත් එකිනෙක මත ආලෝකය විහිදුවයි. එබැවින් අපි මැවුම්කරුට නමස්කාර කිරීමටත්, උන්වහන්සේගේ වචනය කෙරෙහි බුද්ධිමත් විශ්වාසයක් තබාගැනීමටත් මෙහෙයවනු ලබමු.” Patriarchs and Prophets, 113–115.