පානියුම්හි, එනම් සීසර්යා පිලිප්පියේදී, එනම් දානියෙල්ගේ පොතේ එකොළොස්වන අධ්යායේ දහතුනෙන් පහළොව දක්වා පදයන් වන, රිපබ්ලිකන් හා ප්රොටෙස්ටන්ට් කොම්මු “හත් දෙනාගෙන් වූ අටවැනියා” යන ගූඪාර්ථය සම්පූර්ණ කරන ඉතිහාසය වන, දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මත ස්ථිරව මුද්රණය කරනු ලබන ඉතිහාසය වන, සහ මධ්යම රාත්රියේ හඬේ පණිවිඩය පැමිණෙන ඉතිහාසය වන එම ස්ථානයේදී, ක්රිස්තුස්වහන්සේ තම අවසාන-දින ජනතාවට පොරොන්දුවක් දුන්සේක.
තවද මම ඔබට කියමි: ඔබ පේතෘස්ය; මේ පර්වතය මත මම මාගේ සභාව ගොඩනගන්නෙමි; පාතාලයේ දොරටු ඒකට විරුද්ධව ජය නොලබන්නෝය. තවද ස්වර්ග රාජ්යයේ යතුරු මම ඔබට දෙන්නෙමි; ඔබ භූමියේ බැඳ තබන සෑම දෙයක්ම ස්වර්ගයේ බැඳ තබන ලද්දක් වන්නේය; ඔබ භූමියේ ලිහිල් කරන සෑම දෙයක්ම ස්වර්ගයේ ලිහිල් කරන ලද්දක් වන්නේය. මතෙව් 16:18, 19.
2001 සැප්තැම්බර් 11 දින, නිව්යෝර්ක් නගරයේ බලවත් ගොඩනැගිලි බිඳ දමනු ලැබූ විට ආරම්භ වූද, ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතියෙන් අවසන් වනද මුද්රා තැබීමේ කාලය, අල්ෆා සහ ඔමේගා විසින් සැලසුම් කරන ලද්දකි. එම කාලපරිච්ඡේදයේ අතිශය අවසාන කොටස, එම කාලපරිච්ඡේදයේ අතිශය පළමු කොටස නැවත පුනරාවර්තනය කරයි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින, ස්වාමීන්වහන්සේ තම ජනතාව පැරණි මාර්ග වෙත නැවත ගෙන ගිය සේක; එහිදී, අනෙකුත් සත්යයන් අතර, යෝෂියා රජුගේ දිනවලදී සොයාගන්නා ලද්දාක් මෙන්ම “සත් වාර” ද ඔවුන් සොයා ගත්හ. එවිට අග්රස්තර වැස්ස මදින් වැටෙන්නට ආරම්භ විය; ඒ සමඟ, නමස්කාර කරන්නන්ගේ පංති දෙකක් වෙන්වීමක් උත්පාදනය කළ පරීක්ෂණ ක්රියාවලියක්ද ආරම්භ විය.
හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ ඉටු වීම පිණිස, ඒ පවිත්ර චාට් දෙක සොයාගනු ලැබූ අතර, ඒවා එම ඓතිහාසික කාලපරිච්ඡේදයේ ලාංඡනයක් බවට පත්විය. එලෙසම වැදගත් ලෙස, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ “වාදය” ආරම්භ විය; එනම්, අග වැස්සේ ක්රමවේදය වන පේළිය මත පේළිය යන ක්රමවේදය සහ 1863 කැරැල්ලෙන් ආරම්භ වී ඇඩ්වෙන්ටිස්මය විසින් ක්රමයෙන් අනුගමනය කරගෙන ආ භ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදයේ ක්රමවේදය අතර ප්රතිවිරෝධයෙන් යුතුවය.
යේසුස්වහන්සේ තම අවසාන දිනවල ජනතාවට “රාජ්යයේ යතුරු” දෙන බව පොරොන්දු වූ අතර, එසේ කිරීමෙන් උන්වහන්සේ සඳහන් කරන්නේ මධ්යරාත්රි හඬ සහ මහත් හඬ යන පණිවිඩය හඳුනාගැනීමටත්, ස්ථාපිත කිරීමටත්, ප්රකාශ කිරීමටත් අවශ්ය අනාවැකිමය යතුරු අඩංගු නිවැරදි බයිබලීය ක්රමවේදයයි.
“දෙවියන්වහන්සේ සමඟ සංගමය පවත්වන්නෝ ධර්මිෂ්ඨකමේ සූර්යයාගේ ආලෝකය තුළ ගමන් කරති. දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියේ තම මාර්ගය දූෂිත කරමින් ඔවුහු තම මුදාගන්වන්නා අගෞරවයට පත් නොකරති. ස්වර්ගීය ආලෝකය ඔවුන් මත බැබළෙයි. මේ භූමියේ ඉතිහාසයේ අවසානයට ඔවුන් ළඟාවෙමින් යන කල, ක්රිස්තුස්වහන්සේ පිළිබඳවද, උන්වහන්සේට අදාළ අනාවැකි පිළිබඳවද, ඔවුන්ගේ දැනුම මහත් ලෙස වැඩිවේ. දෙවියන්වහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ ඔවුහු අනන්ත වටිනාකමකින් යුක්තය; මක්නිසාද ඔවුහු උන්වහන්සේගේ පුත්රයා සමඟ එක්කමක සිටිති. ඔවුන්ට දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය අතිශයින්ම සුන්දරත්වයෙන් හා මනොහාරිතාවයෙන් යුක්තය. එහි වැදගත්කම ඔවුහු දකිති. සත්යය ඔවුන්ට විවෘත කර දෙනු ලැබේ. අවතාරග්රහණය පිළිබඳ ධර්මය මෘදු ප්රභාවකින් ආවරණය කරනු ලැබේ. සියලු අභිරහස් විවෘත කරන සහ සියලු දුෂ්කරතා විසඳන යතුර ශුද්ධ ලියවිල්ල බව ඔවුහු දකිති. ආලෝකය පිළිගැනීමටත් ආලෝකයේ ගමන් කිරීමටත් අකමැත්තෙන් සිටි අය භක්තිමත්කමේ අභිරහස තේරුම් ගත නොහැකි වනු ඇත; එහෙත් කුරුසිය උසුලාගෙන යේසුස්වහන්සේ පසුපස යාමට මැලි නොවූ අය දෙවියන්වහන්සේගේ ආලෝකය තුළ ආලෝකය දකිති.” The Southern Watchman, April 4, 1905.
පේත්රුස් විසින් නිරූපිත වූවෝ, එනම් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස වන ඔවුන්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින පැමිණි ලාඔදිකයා පණිවිඩය පිළිගන්නෝය; එම පණිවිඩය දැන් 2023 ජූලි සිට නැවත ප්රකාශ කරනු ලබයි. 1856 දී පැමිණි ලාඔදිකයා පණිවිඩය වූයේ “සත් වාර” පිළිබඳ වැඩි වූ දැනුමය; තවද ක්රිස්තුස් මළ ඇටකටු එකට ගෙන එන විට, එයින් පසුව ඒවාට ජීවය දෙන කල, ඔවුහු තෙවන දූතයාගේ ලාඔදිකයා චලනයෙන් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසේ ෆිලදෙල්ෆියානු චලනය වෙත සංක්රමණය වෙති. එම සංක්රමණය ක්රිස්තුස්ගේ වචනය මඟින් සිදුකරනු ලබයි, මක්නිසාද ඔවුහු උන්වහන්සේගේ වචනය මඟින් ශුද්ධ කරනු ලබති; උන්වහන්සේගේ වචනය “සත්යය” වන අතර, උන්වහන්සේගේ වචනයම උන්වහන්සේගේ වචනය අගුළු හැර දමන “යතුර” ය.
පිලඩෙල්පියාහි සභාවේ දූතයාට ලියන්න: ශුද්ධ වූද, සත්ය වූද, දාවිත්ගේ යතුර ඇතිද, ඔහු විවෘත කළ විට කිසි මනුෂ්යයෙක් වසා නොදමනද, ඔහු වසා දැමූ විට කිසි මනුෂ්යයෙක් විවෘත නොකරනද, එසේ කියන්නේ මෙසේය: මම නුඹගේ ක්රියා දනිමි. බලව, කිසිවෙකුට වසා දැමිය නොහැකි විවෘත දොරක් මම නුඹ ඉදිරියෙහි තබා ඇත්තෙමි. මක්නිසාද නුඹට ස්වල්ප බලයක් තිබුණද, නුඹ මාගේ වචනය රැකගත්තෙහිය, මාගේ නාමය ප්රතික්ෂේප නොකළෙහිය. එළිදරව් 3:7–8.
“පේළිය මත පේළිය” යන ක්රමවේදය, “දොරටු” අසල ඇති යුද්ධයේදී ක්රිස්තුස් වහන්සේ තම අවසාන දින ජනතාවට පොරොන්දු වූ යතුරය. “දොරටුවක්” යනු සභාවකි.
එවිට යාකොබ් තම නින්දෙන් අවදි වී මෙසේ කීවේය: සැබවින්ම ස්වාමීන්වහන්සේ මේ ස්ථානයේ සිටින සේක; එය මම නොදැන සිටියෙමි. ඔහු භයවී මෙසේ කීවේය: මේ ස්ථානය කොපමණ භයානකද! මෙය දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහය හැර අන් කිසිවක් නොවේ, මෙය ස්වර්ගයේ දොරටුවය. උත්පත්ති 28:16, 17.
දොරටු අසළ සිදුවන යුද්ධය, සත්යය හා වැරදීම අතර ඇතිවන ආගමික සටන් නිරූපණය කරයි; ග්රීසියේ ආගමික වැරදීම නිරයෙහි දොරටුවක් වන අතර, පථභ්රෂ්ට ලාඕදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ ආගමද දොරටුවක් වේ. ලාඕදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස් දොරටුව, හබක්කුක්ගේ විවාදය සම්පූර්ණ වන ස්ථානය නිරූපණය කරයි.
එදින සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ තම සෙනඟගේ ඉතිරිවූවන්ට මහිමයේ කිරුළක්ද, අලංකාරයේ මුදුනැස්වැස්මක්ද වන්නාහ; විනිශ්චය අසුනේ හිඳින තැනැත්තාට විනිශ්චයේ ආත්මයක්ද, සටන දොරටුව දක්වා හැරවන්නන්ට ශක්තියක්ද වන්නාහ. එහෙත් මොවුන්ද ද මිදියුෂ නිසා වැරදී ගොස්ය, මද්යපානය නිසා මාර්ගයෙන් බැහැරව ගොස්ය; පූජකයාද දිවැසිවරයාද මද්යපානය නිසා වැරදී ගොස්ය; ඔව්හු මිදියුෂයෙන් ගිලී ගොස්ය, මද්යපානය නිසා මාර්ගයෙන් බැහැරව ගොස්ය; ඔව්හු දර්ශනයෙහි වැරදී යති, විනිශ්චයෙහි අතපසු වෙති. මක්නිසාද සියලු මේස වමනයෙන් හා අපවිත්රකමෙන් පිරී තිබේ, පවිත්ර ස්ථානයක්වත් නැත. ඔහු කාටද දැනුම උගන්වන්නේ? ඔහු කාටද ඉගැන්වීම තේරුම් කරවන්නේ? කිරිවලින් වෙන් කළ අයටද, ස්තනවලින් ඉවත් කළ අයටද? මක්නිසාද ආඥාව මත ආඥාව, ආඥාව මත ආඥාව; පේළිය මත පේළිය, පේළිය මත පේළිය; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය යුතුය. මක්නිසාද තොල් ගැටගැසෙන වචනින්ද, අනෙක් භාෂාවකින්ද ඔහු මේ ජනතාවට කතා කරනු ඇත. ඔහු ඔවුන්ට, “මෙයයි වෙහෙසුණවුන්ට විවේක දීමට ඔබට හැකි වන විවේකය; මෙයයි ප්රාණවත් කිරීම,” යයි කී නමුත්, ඔව්හු සවන් දීමට කැමති නොවූහ. එහෙත් ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට ආඥාව මත ආඥාව, ආඥාව මත ආඥාව; පේළිය මත පේළිය, පේළිය මත පේළිය; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය, ඔවුන් යාම පිණිසත්, පසුපසට වැටීම පිණිසත්, බිඳී යාම පිණිසත්, උගුලට අසුවීම පිණිසත්, අල්ලාගනු ලැබීම පිණිසත්ය. එබැවින් යෙරුසලමේ සිටින මේ ජනතාව පාලනය කරන උපහාසාත්මක පුරුෂයෙනි, ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය අසන්න. යෙසායා 28:5-14
රාජ්යයේ යතුරු වන්නේ වචනය විසින් දෙවියන්වහන්සේගේ අන්තිම දිනවල ජනතාවට දෙනු ලබන ශුද්ධ ලේඛනවල වචන වේ.
“වටිනා ඛනිජ නාලිකා මෙන් පෘෂ්ඨතලයට යටින් සැඟවී ඇති සත්යයන් වචනය තුළ ඇත. සැඟවුණු ධනය සොයාගනු ලබන්නේ, ඛනිජ කම්කරුවෙකු රන් හා රිදී සොයන්නාක් මෙන්, එය සොයනු ලබන විටය. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ සත්යතාවයට සාක්ෂිය ඇත්තේ එම වචනය තුළමය. ශුද්ධ ලියවිල්ල, ශුද්ධ ලියවිල්ල විවෘත කරන යතුරය. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ සත්යයන්හි ගැඹුරු අර්ථය උන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන් විසින් අපගේ මනස්වලට අනාවරණය කරනු ලැබේ.”
“අපගේ පාසල්වල ශිෂ්යයන් සඳහා බයිබලය මහත් පාඩම් පොතය. එය ආදම්ගේ පුත්රයන් හා දූහිතියන් සම්බන්ධයෙන් දෙවියන්වහන්සේගේ සම්පූර්ණ කැමැත්ත උගන්වයි. එය ජීවිතයේ නියමය වන අතර, අනාගත ජීවිතය සඳහා අප විසින් ගොඩනැගිය යුතු චරිතය පිළිබඳ අපට ඉගැන්වීම කරයි. ශුද්ධ ලියවිලි අවබෝධකරගත හැකි වන පිණිස සම්ප්රදායේ මැලැවුණු ආලෝකය අපට අවශ්ය නැත. ඒ හා සමානව, මධ්යාහ්න සූර්යයාගේ මහීමය වැඩි කිරීමට භූමියේ මැලැවෙන පන්දම් ආලෝකය අවශ්ය යැයි අප සිතන්නට ද පුළුවන. මනුෂ්යයන් වරදෙන් ගළවාගැනීමට පූජකයාගේ හෝ දේශකයාගේ ප්රකාශ අවශ්ය නොවේ. දේවීය ඔරකල් විමසන අය ආලෝකය ලබන්නෝය. බයිබලයේ සෑම කර්තව්යයක්ම පැහැදිලි කර දෙන ලද්දේය. දෙන ලද සෑම පාඩමක්ම අවබෝධකරගත හැකි ය. සෑම පාඩමක්ම පියාණන් සහ පුත්රයා අපට හෙළිකරයි. වචනය සියල්ලන්ම ගැළවීම පිණිස ප්රඥාවන්ත කරවීමට සමර්ථය. ගැළවීමේ විද්යාව වචනය තුළ පැහැදිලිව හෙළිදරව් කර ඇත. ශුද්ධ ලියවිලි සොයන්න; මක්නිසාද ඒවා ආත්මයට කතා කරන දෙවියන්වහන්සේගේ හඬය.” Testimonies, volume 8, 157.
අවසාන දවස්වල සභාවට ක්රිස්තුස් වහන්සේ දුන් යතුරු, පේතෘස්ට ඒවා දෙනු ලැබූ අවස්ථාවේ තිබූ බලයම ඇත.
“පේත්රස් සභාවේ ඇදහිල්ලේ පදනම වන සත්යය ප්රකාශ කර තිබුණේය; දැන් යේසුස් ඔහුට, විශ්වාසීන්ගේ මුළු සභාකණ්ඩායමේ නියෝජිතයා වශයෙන්, ගෞරව කළ සේක. උන්වහන්සේ මෙසේ පැවසූ සේක: ‘ස්වර්ග රාජ්යයේ යතුරු මම නුඹට දෙන්නෙමි; නුඹ පොළොවේදී බැඳ තබන කුමන දෙයක් වුවද, එය ස්වර්ගයේදී බැඳ තබනු ලැබේ; නුඹ පොළොවේදී මුදා හරින කුමන දෙයක් වුවද, එය ස්වර්ගයේදී මුදා හරිනු ලැබේ.’”
“‘ස්වර්ග රාජ්යයේ යතුරු’ යනු ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ වචන ය. ශුද්ධ ලියවිල්ලේ සියලු වචන උන්වහන්සේගේ වන අතර, ඒවා මෙහි ඇතුළත් කර ඇත. මේ වචනවලට ස්වර්ගය විවෘත කිරීමටත් වසා දැමීමටත් බලය ඇත. මනුෂ්යයන් පිළිගනු ලබන්නේද ප්රතික්ෂේප කරනු ලබන්නේද යන කොන්දේසි ඒවා ප්රකාශ කරයි. එබැවින් දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය ප්රකාශ කරන අයගේ කාර්යය ජීවනයට දෙන ජීවනයේ සුවඳක් හෝ මරණයට දෙන මරණයේ සුවඳක් වේ. ඔවුන්ට පැවරී ඇත්තේ සදාකාලික ප්රතිඵලවල බරින් යුත් මෙහෙවරකි.” The Desire of Ages, 413.
ඔහුගේ වචන තුළින් ප්රකාශ වන බලය, මනුෂ්යයන්ගේ අත්වල තැබූ කල, ඔහුගේ වචනයෙහි හඳුනාගත් මූලධර්ම මත පදනම් වී ඇත. ඒ අතරින් ඉතා සරලම වන දේ, සහ සමහර විට ඉතා ගැඹුරුම දේද, සත්යය දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත ස්ථාපිත වන බවය.
“සභාව තුළ උද්භව වී තිබූ තවත් ගැඹුරු දුෂ්ටකමක් නම් සහෝදරයන් එකිනෙකාට විරුද්ධව නීතිමය වාදවලට යාමය. විශ්වාසීන් අතර ඇතිවන දුෂ්කරතා විසඳා ගැනීම පිණිස ප්රචුර ප්රතිපාදන සපයා තිබුණි. එවැනි කාරණා කෙසේ සකස් කළ යුතුද යන්න පිළිබඳ ක්රිස්තුස් වහන්සේම පැහැදිලි උපදෙස් දී තිබුණි. ‘නුඹගේ සහෝදරයා නුඹට විරුද්ධව අපරාධ කළොත්,’ ගැළවුම්කරු උපදෙස් දුන්නේ, ‘නුඹ ගොස් නුඹත් ඔහුත් පමණක් අතරේ ඔහුගේ වරද ඔහුට කියන්න. ඔහු නුඹට ඇහුම්කන් දෙන්නේ නම්, නුඹ නුඹගේ සහෝදරයා දිනාගෙන ඇත. එහෙත් ඔහු ඇහුම්කන් නොදෙන්නේ නම්, සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකුගේ හෝ තුන්දෙනෙකුගේ මුඛයෙන් සෑම වචනයක්ම ස්ථිර වන පිණිස, නුඹ සමඟ තවත් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු හෝ රැගෙන යන්න. ඔහු ඔවුන්ටද ඇහුම්කන් නොදෙන්නේ නම්, ඒ කාරණය සභාවට කියන්න. සභාවටද ඇහුම්කන් නොදෙන්නේ නම්, ඔහු නුඹට අන്യජාතිකයෙකු සහ බදුගන්නෙකු මෙන් විය යුතුය. සැබැවින්ම මම නුඹලාට කියමි, නුඹලා පොළොවේ බැඳ තබන කුමක් වුවද, එය ස්වර්ගයේද බැඳ තබනු ලැබේ; නුඹලා පොළොවේ ලිහිල් කරන කුමක් වුවද, එය ස්වර්ගයේද ලිහිල් කරනු ලැබේ.’ මතෙව් 18:15–18.” අපෝස්තුලයන්ගේ ක්රියා, 304.
මධ්යම රාත්රි හඬේදී එක් ලක්ෂ හතළිස් හතරදහස මුද්රා තබනු ලබන කාලපරිච්ඡේදයට භූගෝලීය සාක්ෂි අවම වශයෙන් තුනක් ඇත. මධ්යම රාත්රියේ හඬ නැඟෙන විට තෙල් ලබාගැනීමට ප්රමාද වී ඇති බව සිහිකරමින්, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන දින ජනතාව මුද්රා තබනු ලබන ස්ථානයට නිදර්ශනයක් සපයන Exeter කඳවුරු රැස්වීමේ භූගෝලීය සාක්ෂිය අපට දක්නට ලැබේ; එමෙන්ම, එම සත්යය Caesarea Philippi හි භූගෝලයෙන් නිරූපණය වී ඇති බවත්, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 13 සිට 15 දක්වා වාක්යයන්හි Panium යුද්ධයේ සාක්ෂිය මඟින්ද එය ප්රකාශ වන බවත් අපට හමු වේ. මෙම සාක්ෂි තුන භූගෝලීය ලෙස හඳුන්වා දීම සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි නොවිය හැකි නමුත්, Exeter සහ Caesarea Philippi යන ස්ථාන දෙකෙහි සැකසුමේ අංගයක් ලෙස භූගෝලය නිසැකවම පවතින බැවින් මම එම පදය භාවිත කරමි. යේසුස්වහන්සේ, අවසාන දිනවල එක් ලක්ෂ හතළිස් හතරදහස තමන් සිටින බවට පත්වන එම പ്രവචනාත්මක භූගෝලය තුළ පේතෘස්ව තබයි. අනතුරුව උන්වහන්සේ ආඥාවක් දෙයි.
තවද මම ස්වර්ග රාජ්යයේ යතුරු නුඹට දෙන්නෙමි; නුඹ පොළොවේ බැඳ තබන කුමක් වුවද එය ස්වර්ගයේද බැඳ තබනු ලබන්නේය; නුඹ පොළොවේ ලිහන කුමක් වුවද එය ස්වර්ගයේද ලිහනු ලබන්නේය. එවිට තමන් යේසුස් ක්රිස්තුස් වන බව කිසිවෙකුට නොකියන ලෙස ඔහු තම ගෝලයන්ට දැඩි ලෙස අණ කළේය. ඒ කාලයෙන් පසු යේසුස් තම ගෝලයන්ට යෙරුසලමට යා යුතු බවත්, ප්රාචීනයන්ගෙන්ද ප්රධාන පූජකයන්ගෙන්ද ශාස්ත්රිවරුන්ගෙන්ද බොහෝ දුක් විඳිය යුතු බවත්, මරණයට පත් කරනු ලැබිය යුතු බවත්, තුන්වෙනි දින නැවත උත්ථාන කරනු ලැබිය යුතු බවත් පෙන්වා දීමට ආරම්භ කළේය. එවිට පේතෘස් ඔහුව පැත්තකට ගෙන, “ස්වාමීනි, එය ඔබෙන් දුරු වේවා; මෙය ඔබට කිසිසේත් නොවන්නේය” කියමින් ඔහුට තරවටු කිරීමට ආරම්භ කළේය. නමුත් ඔහු හැරී, පේතෘස්ට, “මා පසුපසට යන්න, සාතන්; නුඹ මට බාධාවක්ය; මක්නිසාද නුඹ සලකන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ දේවල් නොව, මනුෂ්යයන්ගේ දේවල්ය”යි කීවේය. මතෙව් 16:19–23.
“එක්සෙටර්” යන වචනය එංගලන්තයේ ඩෙවන් ප්රාන්තයේ පිහිටි නගරයක නාමය වේ. එහි ව්යුත්පත්තිය පැරණි ඉංග්රීසි භාෂාව දක්වා අනාවරණය කළ හැකි අතර, එහිදී එය “Exanceaster” හෝ “Execestre” ලෙස හැඳින්විණි. මෙම නාමය පැරණි ඉංග්රීසි වචන වන “Exe” (නගරය පිහිටා ඇති Exe ගඟට යොමු වන) සහ “ceaster” (“රෝම බලකොටුව” හෝ “බිත්තිවලින් වට කළ නගරය” යන අර්ථ ඇති) යන වචනවලින් උද්භවය ලැබූවක් ලෙස විශ්වාස කරනු ලැබේ. එබැවින් “එක්සෙටර්” යන්නෙහි අර්ථය “Exe ගඟ මත පිහිටි බලකොටුව” හෝ “Exe ගඟ අසල බිත්තිවලින් වට කළ නගරය” යන්න වේ. මිලරයිට් ඉතිහාසයේ මධ්යරාත්රි ක්රන්දනය පැමිණීම හා එහි පූර්ණත්වය සමඟ සම්බන්ධ භූගෝලීය සංකේතය, ජලය තිබූ ස්ථානයක් හඳුන්වා දෙයි; එම ජලය ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වර්ෂාව නිරූපණය කරයි. එසේම, එය දෙවියන්වහන්සේ ලෝකයට පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීම සඳහා හමුදාවක් නැගිටුවමින් සිටි ලක්ෂ්යයක්ද හඳුන්වා දෙයි; Sister White අපට දන්වා දෙන්නේ එය “උදම් රළක්” මෙන් ගිය බවය. උදම් රළක් යනු නිකම්ම ගංගා ජලය නොවේ; එය අතිශයින් බලගන්වන ලද ජලයයි.
මිලේරයිට් ඉතිහාසය දස කන්යාවන්ගේ උපමාවෙහි ඉටු වීම වූ අතර, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්රා තැබීමේ කාලයේ අවසානයට ගෙන එනු ලබන විට, ඔවුන් මුද්රා තැබීමේ කාලයේ ආරම්භයේදී හඳුනාගනු ලැබූ මාර්ගසලකුණු නැවතත් ප්රතිපాదනය කරනු ඇත; එසේම එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේ ඉතිහාසයද නැවත සිදුවනු ඇත. භුක්ෂණය කරනු ලැබිය යුතු පරීක්ෂාකාරී පණිවිඩයක් සමඟ දූතයෙක් පහළ වන්නේය. එම පණිවිඩය පදනම් කරා නායකත්වය දෙනු ඇති අතර, ලෙවී කථාව 26 හි “සත් වරක්” සමඟ එය එම කණ්ඩායම් දෙක සම්මුඛ කරනු ඇත. එය, පෙත්රුස් විසින් යේසුස් ක්රිස්තුන් ලෙස අභිෂේක කරනු ලැබූ බව පිළිගැනීමක් ලෙස නියෝජනය කරනු ලබන, එනම් දේවීය සංකේතය පරෙවියෙකුගේ හැඩයෙන් පහළ වීමෙන්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දිනට ප්රතිරූප කරනු ලැබූ, යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ එළිදරව්වද ඇතුළත් කරනු ඇත. එය, යේසුස් දෙවියන්වහන්සේගේ දේවීය පුත්රයා බව පිළිබඳ අවබෝධයද, තවද යේසුස් තම දේවීය ස්වභාවය මත වැටුණු මනුෂ්ය වර්ගයාගේ මාංශය පැළඳගැනීමෙන්, උන්වහන්සේ මනුෂ්ය පුත්රයාද වන බව පිළිබඳ අවබෝධයද ඇතුළත් කරනු ඇත.
මෙම සත්යයන් 2001 සැප්තැම්බර් 11 පසුකාලයේ සිදු වූ පරිදි, නමස්කාරකයන්ගේ පංති දෙකක් බිහි කරනු ඇත. එම පංති දෙක Exeter කඳවුරු රැස්වීමේදී නිරූපිත විය; මක්නිසාද එම කඳවුරු රැස්වීමේදී, Samuel Snow මඟින් ඉදිරිපත් කළ මධ්යරාත්රී හඬේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කළ Watertown හි කණ්ඩායමක් විසින් කූඩාරමක් පිහිටුවා තිබුණි. ඔවුහු ව්යාජ රැස්වීම් පැවැත්වූහ; ඒවා එතරම් ශබ්දවත් සහ හැඟීම්බර වූ බැවින්, Snowගේ රැස්වීම්වල නායකයෝ ඔවුන් වෙත ගොස් නිශ්ශබ්ද වන්නැයි දැනුම් දුන්හ. එම කඳවුරු රැස්වීමේදී පංති දෙකක් ප්රකාශයට පත් වූ අතර, දෙකම ජලය සමඟ සම්බන්ධ වූ බව ප්රකාශ කළද, එකක් ව්යාජ එකක් වූ අතර තෙල් නොමැතිව සිටි අඥානවන්තයන් නියෝජනය කළේය. Exeter කූඩාරමේ සිටි කණ්ඩායම නගරය වූ හමුදාව වූ අතර, එය බලකොටුවක්ද විය; මක්නිසාද ඔවුහු මධ්යරාත්රී හඬේ පණිවිඩය මඟින් බලවත් හමුදාවක් ලෙස නැඟී එන Ezekielගේ මැරුණු, වියළි ඇටකටු නිරූපණය කරමින් සිටියහ.
එම දෙවර්ගය ප්රකාශ වන්නේයැයි දක්වන ඉතිහාසයේ පේත්රස් එම දෙවර්ග දෙකම නියෝජනය කළේය. යේසුස්ව ක්රිස්තුස් වහන්සේ ලෙසත් දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්රයා ලෙසත් හඳුනාගත් ඔහුගේ ප්රකාශය ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ප්රේරණයෙන් උපන්න එකක් වූයේය; මක්නිසාද ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔහුට පැහැදිලිව මෙසේ කීවහ: “මාංසයත් රුධිරයත් මේ දේ නුඹට ප්රකාශ කළේ නැත; එහෙත් ස්වර්ගයේ සිටින මාගේ පියාණන්ය.” ඉන්පසු යේසුස්වහන්සේ ගුරුත්වාරූඪවීම ගැන ගෝලයන්ට දන්වා සිටියදී, එම මොහොතේ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ බලපෑම නොලැබූ පේත්රස් ක්රිස්තුස්වහන්සේ අල්ලාගෙන, “උන්වහන්සේට තර්ජනය කරන්නට පටන්ගෙන මෙසේ කීවේය, ස්වාමීනි, එය ඔබවහන්සේට කිසිසේත් නොවේවා: මේ දේ ඔබවහන්සේට නොසිදුවන්නේය. එහෙත් උන්වහන්සේ හැරී, පේත්රස්ට මෙසේ කීවහ, සාතන්, මා පසුපසට යා; නුඹ මා හට බාධාවක්ය: මක්නිසාද නුඹ සිතන්නේ දෙවියන්වහන්සේට අයත් දේවල් නොව, මනුෂ්යයන්ට අයත් දේවල්ය.”
සැමුවෙල් ස්නෝ මධ්යරාත්රියේ හඬේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කරමින් සිටියදී වොටර්ටවුන් කූඩාරමේ සිදුවෙමින් තිබූ භාවෝද්වේගීය නමස්කාරය සමඟ පේතෘස්ගේ භාවෝද්වේගීය ප්රකාශය අනුකූල විය. එම මට්ටමේදී පේතෘස්, එකසිය හතළිස් හතර දහස අතරට පැමිණීමට අපේක්ෂකයන් වන අයව නියෝජනය කරයි. එම අපේක්ෂකයෝ තෙල් ඇති පංතියක් නියෝජනය කරති; එම තෙල් ශුද්ධාත්මයාණන් වන අතර, එය පණිවිඩයද වේ, චරිතයද වේ; අනෙක් පංතියට එම තෙල් නැත. කෙසරියා පිලිප්පියේ පසුබිම තුළ ක්රිස්තුස්වහන්සේ “තමා යෙරුසලමට යා යුතු බවත්, ප්රාචීනයන්ගෙන්ද ප්රධාන පූජකයන්ගෙන්ද ලේඛකයන්ගෙන්ද බොහෝ දේ දුක් විඳිය යුතු බවත්, මරා දමනු ලැබිය යුතු බවත්, තුන්වැනි දින නැවත නැගිටුවනු ලැබිය යුතු බවත්” විවරණය කිරීමට ආරම්භ කළ සේක.
ඒ සිදුවීම් සැබවින්ම කුරුසියෙහි ඉටු වූ අවස්ථාවේදී ගෝලයන් අත්දුටු බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීම, 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින ඇති වූ බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමද, පාරාවෝගේ සේනාව ඔවුන් පසුපසින් සමීප වෙමින් තිබියදීත් ඔවුන් ඉදිරියෙහි මුහුදු ජලය පැවති රතු මුහුද දක්වා ගමන් කළ අවස්ථාවේ හෙබ්රෙව්වරුන් අත්දුටු බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමද නිදර්ශනය කිරීමට සහෝදරි වයිට් භාවිතා කරන ඉතිහාසයයි. ඒ සියලු සාක්ෂිකම් ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය හඳුන්වා දෙන අතර, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ තෙරහ සිට පහළොස් දක්වා වූ වගන්තිවල එළිදරව්ව, එම ඉරිදා නීතියට මඟ පාදන සිදුවීම් පිළිබඳ සාක්ෂිය සපයයි. එසේ කිරීමේදී ඒවා “අන්තිම දිනවලට අදාළ දානියෙල්ගේ අනාවැකියේ කොටස” ද නියෝජනය කරයි.
අපි මෙම අධ්යයනය ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.
ප්රතිරූප හා ප්රතිසම්පූර්ණතා පිළිබඳ සැලකිලිමත් අධ්යයනයක් මගින්, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සලකුණට ඇණ ගැසීම, ඉශ්රායෙලයට දෙන ලද වාර්ෂික චාරිත්ර මාලාවේ පාස්කා බැටළුපැටියා ඝාතනය කරන ලද අතිශය එම දිනම සිදු වූ බව නිරීක්ෂණය කිරීමට හේතු විය. එසේ නම්, පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනෙන් ප්රතිරූපිත වූ ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කිරීම—එනම් හත්වන මාසයේ දසවන දිනට යෙදෙන එම කාර්යය—ද, ප්රතිරූපයේ පවත්වනු ලැබූ වසරේ එම නිශ්චිත දිනෙහිම සිදුවිය යුතු නොවේද? (බලන්න The Great Controversy, 399). මෙය, මෝසෙස්ගේ සත්ය කාල-ගණනය අනුව, ඔක්තෝබර් 22 වන දිනට යෙදී තිබුණි. 1844 අගෝස්තු මස මුල් භාගයේ, නිව් හැම්ප්ෂයර්හි එක්සෙටර්හි පැවැත්වූ කඳවුරු රැස්වීමකදී, මෙම අදහස ඉදිරිපත් කරන ලද අතර, එය දින 2300ක අනාවැකියේ ඉටුවීම සඳහා වූ දිනය ලෙස පිළිගනු ලැබීය. මතෙව් 25:1–13 හි දස කන්යාවන් පිළිබඳ උපමාව විශේෂ වැදගත්කමක් අත්කරගත්තේය—මනාලයාගේ ප්රමාද වීම, විවාහය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි අයගේ බලාසිටීම සහ නිදිබර වීම, මධ්යරැයේ හඬ, දොර වසා දැමීම, ආදිය. ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔක්තෝබර් 22 වන දින පැමිණෙන බව වූ පණිවිඩය ‘මධ්යරැයේ හඬ’ ලෙස ප්රසිද්ධ විය. “‘මධ්යරැයේ හඬ,’ යයි එලන් වයිට් ලියා ඇත, ‘විශ්වාසී දහස් ගණනක් විසින් ප්රකාශ කරනු ලැබීය.’” ඇය මෙසේද එක් කළාය:
“‘[හත්වන මාසයේ] චලනය උදම් රැල්ලක් මෙන් දේශය පුරා පැතිර ගියේය. නගරයෙන් නගරයට, ගම්මානයෙන් ගම්මානයට, දුරස්ථ ග්රාමීය ප්රදේශයන් තුළට ද එය ගියේය; එසේ දෙවියන්වහන්සේගේ බලාසිටිමින් සිටි ජනතාව සම්පූර්ණයෙන් අවදි කරනු ලැබූහ.—The Great Controversy, 400.’
“මෙම පණිවිඩය පැතිර ගිය වේගවත්භාවය L. E. Froom විසින් උපුටා දක්වන ලේඛකයන් විසින් නිරූපණය කරනු ලැබේ:
“‘එක්සිටර් පණිවිඩය ‘සුළඟේ පියාපත් මත පියාසර කළාක් මෙන්’ පැතිර ගිය බවට වූ වාර්තාව බේට්ස් විසින් ඉතිරි කළේය.’ පොත් හා පත්ර ගැටලු රැගෙන පුරුෂයෝ හා ස්ත්රීයෝ දුම්රියෙන්ද ජල මාර්ගයෙන්ද, පියනැගුම් රථවලින්ද අශ්වයා පිටින්ද ඉක්මනින් ගමන් කළහ; ඒවා ‘ශරත් ඍතුවේ කොළ මෙන් අතිශය බහුලව’ බෙදාහැරියහ. වයිට් මෙසේ පැවසීය: ‘අප ඉදිරියේ තිබූ කාර්යය වූයේ එම විශාල ක්ෂේත්රයේ සෑම කොටසකටම පියාසර කර ගොස්, අනතුරු ඇඟවීම නාද කොට, නිදාසිටින්නන් අවදි කිරීමයි.’ තවද වෙල්කම් එකතු කරන්නේ, එම ව්යාපාරය බැම්මකින් නිදහස් කළ ජලධාරාවන් මෙන් පුපුරා නිකුත් වූ බවය. ඉදුණු ධාන්ය කෙත්වතු අස්වනු නොකපාම සිටින්නට හැර දමා තිබුණි; සම්පූර්ණයෙන් වැඩුණු අර්තාපල් ද බිමෙන් නොඋදුරාම තැබුණි. ස්වාමීන්වහන්සේගේ පැමිණීම සමීපව තිබුණි. මෙවැනි භූමික කාරණා සඳහා දැන් කාලයක් නොතිබුණි.—The Prophetic Faith of Our Fathers, Vol. IV, p. 816.”
“එම ව්යාපාරයේ සෘජු සාක්ෂිකාරියක්ද සහ සක්රීය සහභාගිණියක්ද වූ එලන් වයිට්, වේගයෙන් තීව්රවෙමින් ගිය එම කාර්යයේ ස්වභාවය මෙසේ විස්තර කළාය:
“‘විශ්වාසීහු තමන්ගේ සැකයත් අවුල්භාවයත් ඉවත් කරනු ලැබූ බව දුටුවෝය; බලාපොරොත්තුවත් ධෛර්යයත් ඔවුන්ගේ හෘදයන් උද්දීපනය කළේය. එම කාර්යය, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේද ආත්මයේද පාලක බලපෑම නොමැති තැන මනුෂ්ය උද්දීපනය තිබෙන විට සදා දෘශ්ය වන අන්තස්ථිතීන්ගෙන් නිදහස්ව තිබුණේය…. එය සෑම යුගයකම දෙවියන්වහන්සේගේ කාර්යය සලකුණු කරන ලක්ෂණ දරා සිටියේය. එහි උමතු ප්රීතිය සුළු වූ අතර, ඒ වෙනුවට ගැඹුරු හෘද පරීක්ෂාවක්ද, පාපොච්චාරණයද, ලෝකය අත්හැරීමද තිබුණේය. ස්වාමීන්වහන්සේ හමුවීමට සූදානම් වීම වේදනාකාරී ආත්මයන්ගේ බර වූයේය….
“‘ප්රේරිතයන්ගේ දවස්වලින් පසු ඇති වූ සියලු මහත් ආගමික චලනවලින්, 1844 වර්ෂයේ ශරත් ඍතුවේ ඇති වූ ඒ චලනය තරම් මනුෂ්ය අසම්පූර්ණත්වයෙන්ද සාතන්ගේ කපටි උපක්රමවලින්ද නිදහස් වූ කිසිවක් නොවීය. දැන් පවා, බොහෝ වර්ෂ ගත වී ඇති පසුව [1888], ඒ චලනයට සහභාගි වූද සත්යයේ පදනම මත දෘඪව සිටින්නාවූද සියල්ලෝම, ඒ ආශීර්වාදිත කාර්යයේ ශුද්ධ බලපෑම තවමත් අත්විඳිති; එය දෙවියන්වහන්සේගෙන් වූවක් බව සాక్షි දරති.—එම ග්රන්ථය, 400, 401.’”
දේශය පුරා විසිරී ගොස් දහස් ගණනක් දෙවන ආගමනයේ සහභාගිත්වයට ඇදගෙන යන කාර්යයක සාක්ෂි පැවති නමුත්, සහ විවිධ සභාවල අමාත්යවරුන් දෙසියයකට ආසන්න පිරිසක් එම පණිවිඩය ප්රචාරය කිරීමෙහි එක්ව සිටි නමුත්, [බලන්න C. M. Maxwell, Tell it to the world, pp. 19, 20.] ප්රොටෙස්තන්ත සභා සමස්තයක් වශයෙන් එය ප්රතික්ෂේප කළාය; ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ඉක්මන් පැමිණීම පිළිබඳ විශ්වාසය පැතිර යාම වැළැක්වීමට තමන්ට අතවශ වූ සෑම උපක්රමයක්ම ඔවුන් භාවිත කළාය. සභා සේවාවකදී යේසුස්වහන්සේගේ ඉක්මන් පැමිණීමේ බලාපොරොත්තුව සඳහන් කිරීමට කිසිවෙකුත් දෛර්ය කළේ නැත; නමුත් එම සිද්ධිය බලා සිටින්නන්ට තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්ව තිබිණි.
“එලන් වයිට් එය කෙසේ තිබුණේදැයි පැවසුවාය:
“‘සෑම මොහොතක්ම මට අතිශය වටිනාද, ඉහළම වැදගත්කමකින් යුක්තද බව පෙනුණි. අප සදාකාලය සඳහා කාර්යයක් සිදුකරමින් සිටිමු යන හැඟීම මට ඇතිවිය; නොසැලකිලිමත් සහ අසාධාරණ අය අතිවිශාල අනතුරක සිටින බවද මට දැනුණි. මාගේ විශ්වාසය කිසිදු අඳුරුභාවයකින් වසා නොගිය අතර, යේසුස්වහන්සේගේ වටිනා පොරොන්දු මම මා සඳහාම අයිතිකර ගත්තෙමි….
“‘හෘදයන් කඩිසර ලෙස සෝදිසි කරමින්ද, නිහතමානී පාපෝත්සර්ගය සමඟද, අපි යාච්ඤාත්මකව අපේක්ෂාවේ කාලය දක්වා පැමිණියෙමු. සෑම උදෑසනකම, දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපගේ ජීවිත නිවැරදි බවට සාක්ෂිය ස්ථිර කරගැනීම අපගේ ප්රථම කාර්යය බව අපට හැඟුණි. අපි ශුද්ධකරණයේ ප්රගතියට පත් නොවන්නේ නම්, නියතවම පසුබැසීමට ලක්වනු ඇති බව අපට අවබෝධ විය. එකිනෙකා පිළිබඳ අපගේ අවධානය වැඩිවිය; අපි එකිනෙකා සමඟද එකිනෙකා වෙනුවෙන්ද බොහෝ යාච්ඤා කළෙමු.
“‘දෙවියන්වහන්සේ සමඟ සංගම වීමටත්, උන්වහන්සේ වෙත අපගේ ඉල්ලීම් උතුම් කිරීමටත් අපි පලතුරු වතු හා වනාන්තරවල එක් රැස් වුණෙමු; උන්වහන්සේගේ ස්වාභාවික කෘතිවලින් වටවී සිටියදී උන්වහන්සේගේ සන්නිධානය අපට වඩාත් පැහැදිලිව දැනුණේය. ගැළවීමේ ප්රීතිය අපට ආහාරය හා පානයට වඩාත් අත්යවශ්ය විය. මනස මත වලාකුළු පැතිර ගියහොත්, ස්වාමින්වහන්සේ විසින් අප පිළිගෙන ඇති බව පිළිබඳ සිහිවිමසා දැනීමෙන් ඒවා පහව යන තුරු, විවේක ගැනීමට හෝ නිදා ගැනීමට හෝ අපි ධೈර්ය නොකළෙමු.—Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880), 188, 189.” Arthur White, The Ellen White Biography, volume 1, 51, 52.