පැනියම් සංග්‍රාමය මූලික වශයෙන් ආත්මික යුද්ධයකි. ඉරිදා නීතියට මඳක් පෙර, අටවැනි ජනාධිපතිවරයා—එනම් 1989 අවසාන කාලයේ රොනල්ඩ් රේගන්ගෙන් පසු හයවැනියා වන, එසේම අවසාන රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරයා වන, තවද ධනවත්ම ජනාධිපතිවරයා වන, සහ ගෝලීයවාදයේ මුළු රාජ්‍යයම උද්දීපනය කරන තැනැත්තා වන ඔහු—පැහැරගිය ප්‍රොටෙස්තන්ත්‍රවාදය නායකත්වයෙන් ගෙන, ගෝලීයවාදයේ “වෝක්-වාදය” වන පෑන්ගේ ග්‍රීක ආගම පරාජය කරනු ඇත. එකොළොස්වන සහ දොළොස්වන පදවල, 2014 දී යුක්රේන යුද්ධයෙන් ආරම්භ වන ඉතිහාසය, දහසයවන පදයේ ඉරිදා නීතියෙන් අවසන් වේ. පහළොස්වන පදය පැනියම් සංග්‍රාමය වන අතර, පැනියම් සංග්‍රාමය තුන්වන ලෝක යුද්ධය වන ඇක්ටියම් සංග්‍රාමයට මඟ පාදයි.

“මහා භූකම්පනය” වන, එනම් දහසයවන පදයේ ඉරිදා නීතිය වන, එම වේලාවේදී තුන්වන අවාසනාවේ ඉස්ලාමය එක්සත් ජනපදයට පහර දී, ජාතීන් ක්‍රෝධයට පත් කරමින්, ජාතික විනාශය උපදවයි. එම ප්‍රහාරයට පෙරාතුව ඇතිවන්නේ පැනියම් සංග්‍රාමයයි. ඉරිදා නීතියේදී මකරා, මෘගයා සහ ව්‍යාජ අනාගතවක්තෘගේ තුන්ආකාර එක්සත්කම ස්ථාපිත කරනු ලැබේ.

“දෙවියන්වහන්සේගේ නීතිය උල්ලංඝනය කරමින් පාප් පදවියේ ආයතනය බලාත්මක කරන ආඥාවක් මඟින්, අපගේ ජාතිය ධර්මිෂ්ඨකමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්වී යනු ඇත. ප්‍රොටස්තන්තවාදය එම හිඩැස මතට තම අත දිගු කර රෝම බලයේ අත අල්ලා ගන්නා කල, එය එම අගාධය ඉක්මවා අධ්‍යාත්මවාදය සමඟ අත් බැඳ ගන්නා කල, මේ තුන්මුවාකාර එකමුතුවේ බලපෑම යටතේ අපගේ රට ප්‍රොටස්තන්ත සහ ජනරජ ආණ්ඩුවක් වශයෙන් තම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සෑම මූලධර්මයක්ම ප්‍රතික්ෂේප කර, පාප්වාදී අසත්‍යයන් හා මුළාවන් ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා විධිවිධාන සලසන කල, එවිට සාතන්ගේ අරුමපුදුම ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා කාලය පැමිණ ඇති බවත් අවසානය ළඟ බවත් අපට දැනගත හැක.” Testimonies, volume 5, 451.

එම අවස්ථාවේදී පාප් පදවියේ මාරාන්තික තුවාලය සම්පූර්ණයෙන් සුව වී ඇති අතර, අවසානයේ ඇයට උපකාර කිරීමට කිසිවෙකු නොසිටින පරිදි ඇය තම අවසානයට පැමිණෙන තෙක්ම අධිපතිභාවයෙන් පාලනය කරයි. රෝමය තුන්වන බාධකය ජයගන්නා විටය ඇය පාලනය කරන්නේ, දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ නවවන පදයේද, එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහසයවන පදයේ සිට දහනවවන පදය දක්වාද අනිශ්වර රෝමය මඟින් නිරූපණය කර ඇති පරිදි. පාප්කීය රෝමය අං තුන ඉවත් කළ විට, ඇය අවුරුදු එක්දහස් දෙසිය හැටක් අධිපතිභාවයෙන් පාලනය කළාය; එසේම අනිශ්වර රෝමය ක්‍රි.පූ. 31 දී ඇක්ටියම් සංග්‍රාමයේදී තුන්වන බාධකය වූ මිසරය ජයගත් පසු අවුරුදු තුන්සිය හැටක් අධිපතිභාවයෙන් පාලනය කළේය.

ව්‍යාකරණයේදී, යම් වචනයක අවසානයට “ium” යන ප්‍රත්‍යය එක් කරනු ලබන්නේ ස්ථානයක්, තත්ත්වයක්, හෝ යම් දෙයක එකතුවක් දක්වන නාම පදයක් සෑදීම සඳහාය. එය විශේෂයෙන් රසායන විද්‍යාව සහ ජීව විද්‍යාව තුළ, තාක්ෂණික සහ විද්‍යාත්මක පද නිර්මාණයේ සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස: “stadium” යනු ක්‍රීඩා තරඟ හෝ වෙනත් උත්සව පැවැත්වෙන ස්ථානයක් දක්වයි, “aquarium” යනු ජලජ ජීවීන් හෝ ශාක ප්‍රදර්ශනය සඳහා තබා ඇති ස්ථානයක් දක්වයි, සහ “gymnasium” යනු ශාරීරික ව්‍යායාම හෝ පුහුණුව සඳහා වූ ස්ථානයක් දක්වයි. විද්‍යාත්මක පදවිධානය තුළ, “ium” යන්න බොහෝවිට රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් හෝ සංයෝගයක් දක්වීමට භාවිතා කරනු ලැබේ, විශේෂයෙන් එම මූලද්‍රව්‍යය හෝ සංයෝගය වෙන්කර හඳුනාගෙන හෝ සොයාගෙන ඇති විට. උදාහරණයක් ලෙස: “sodium” යනු Na සංකේතය ඇති රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් දක්වයි, “calcium” යනු Ca සංකේතය ඇති රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් දක්වයි.

පූජක නොවන රෝමය අතිශයින්ම ආධිපත්‍යයෙන් පාලනය කිරීමේ ආරම්භය අක්ටියම් යුද්ධයේදී සම්පූර්ණ විය; එසේම පානියම් යුද්ධය අක්ටියම් විසින් නිරූපණය කරන යුද්ධයට දොරටුව විවෘත කළේය. මන්ද “රේඛාව මත රේඛාව” අනුව, පාප් සභාධිපත්‍යය නැවත වරක් ලෝකය අතිශයින්ම ආධිපත්‍යයෙන් පාලනය කරන විට ඇති වන ඉරිදා නීතිය අක්ටියම් විසින් නිරූපණය කරනු ලැබේ.

ඇක්ටියම් මුහුදු සටනක් වූ අතර, පානියම් භූමියේ සටනක් විය; එබැවින් මෙම සටන් දෙක අතර ඇති සම්බන්ධය භූමිය හා මුහුද යන දෙකම ආවරණය කරන, ලෝකව්‍යාප්ත සටනක් නියෝජනය කරයි. ප්‍රාචීන ඉතිහාසයේ අතිශය ප්‍රසිද්ධ මුහුදු සටන වූ ඇක්ටියම් ලෝකව්‍යාප්ත යුද්ධයක්ද නියෝජනය කරයි; මක්නිසාද “නුඹ දුටු ජලය, එහි වේශ්‍යාව හිඳින ස්ථානයේ, ජන සමූහයන් ද බහුතරයන් ද ජාතීන් ද භාෂාවන් ද වෙති.” පානියම් ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී දේශපාලන යුද්ධයක් සමඟ ඒකාබද්ධ වූ ආත්මික යුද්ධයක් නියෝජනය කරයි.

“pan” යන වචනය නාමපදයක් ලෙස භාවිත වන විට, සන්දර්භය අනුව අර්ථ කිහිපයක් ඇත. එහෙත් ග්‍රීක පුරාවෘත්තවල Pan යනු ගොපලුන්ගේ, පශු රැළවල, ග්‍රාමීය සංගීතයේ සහ වනයේ දෙවියාය. ඔහු බොහෝ විට අර්ධ-මනුෂ්‍ය, අර්ධ-එළු ස්වරූපයක් ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන අතර, සංගීතයට හා ස්වභාවධර්මයට ඇති ප්‍රේමය නිසා ප්‍රසිද්ධය.

“රැවටීමේ මහා නාට්‍යයේ කිරුළුමනින ක්‍රියාව ලෙස, සාතන් තමාම ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ලෙස පෙනී සිටිනු ඇත. සභාව දිගු කලක් තිස්සේ ගැළවුම්කරුගේ ආගමනය තම බලාපොරොත්තුවල පූර්ණාවසානය ලෙස අපේක්ෂා කරන බව ප්‍රකාශ කර ඇත. දැන් එම මහා රැවටිලිකාරයා ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ පැමිණ ඇතැයි පෙනෙන ලෙස කරනු ඇත. පොළොවේ විවිධ ප්‍රදේශවල, සාතන් මනුෂ්‍යයන් අතර දිලිසෙන ප්‍රභායෙන් යුත්, මහත් ගෞරවනීය ස්වභාවයකින් යුත් භූතයක් ලෙස තමන් ප්‍රකාශ කරනු ඇත; එය එළිදරව් පොතේ යොහන් විසින් දෙන ලද දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන්ගේ විස්තරයට සමාන වනු ඇත. එළිදරව් 1:13–15.” The Great Controversy, 624.

පාන් යනු එඬේරා-දෙවියා වන අතර, ඔහු සැබෑ එඬේරාගේ භූමිකාව ව්‍යාජ ලෙස දරනු ඇත. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සාතන් කළ අනුකරණය ඉරිදා නීතියේදී ආරම්භ වන්නේය; මක්නිසාද “the decree” සමයේදී “we may” එවිට “know that the time has come for the marvelous working of Satan and that the end is near”.

“පෑන්” යන වචනයෙන් තෙල් බැදීමට, පිළිස්සීමට, හෝ ආහාර පිසීමට භාවිත වන නොගැඹුරු, පළල් කෙළවරක් ඇති පිසින භාජනයක්ද අදහස් කළ හැක. අවසාන යුද්ධය කේන්ද්‍රගත වී ඇත්තේ ආත්මික යෙරුසලම මතය; එනම් කොඩියක් ලෙස උස්කරනු ලැබූ ශුද්ධ කන්ද මතත්, තවමත් බැබිලෝනියේ සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ අනෙක් රැළ පලා යන්නේ යම් කන්දකටද, එම කන්ද මතත්ය. ඒ කාලයේ සියලු ජාතීහු “කුසලානයක්” (පෑන්) ලෙස හඳුනාගනු ලබන ආත්මික යෙරුසලමට විරුද්ධව පැමිණෙනු ඇත.

අහස විහිදුවන්නාවූද, පොළොවේ පදනම තබන්නාවූද, මනුෂ්‍යයාගේ ආත්මය ඔහු තුළ රූපගන්වන්නාවූද ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: ඉශ්‍රායෙල් පිළිබඳ ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනයේ භාරය මෙයයි. බලව, මම යෙරුසලම අවට සිටින සියලු ජනයාට කම්පාකරවන පාන කෝප්පයක් කරමි; යූදාටත් යෙරුසලමටත් විරුද්ධව වටලෑම ඇති වන කල එය එසේ වනු ඇත. එම දවසේදී මම යෙරුසලම සියලු ජනයාට බර ගලක් කරමි; එය උසුලන්නට උත්සාහකරන සියල්ලෝ කැබලි කැබලිව කපාදමනු ලබන්නෝය, පොළොවේ සියලු ජනයා එයට විරුද්ධව එක්රැස් වුවද. සෙකරියා 12:1-3.

යෙරුසලම ද කල්දරාවය; මක්නිසාද නාට්‍යය ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ එහි ඇති පෑන්හි ය. “කල්දරාව” යනු පිසීම සඳහා භාවිත වන පෑනකි.

එවිට ඔහු මට කීවේය: “මනුෂ්‍ය පුත්‍රය, මේ නගරයේ අකුසල් උපදවනත්, දුෂ්ට උපදේශ දෙනත් මිනිස්සු මොවුහුය. ඔව්හු කියති, ‘කාලය ළඟ නැත; අපි ගෙවල් ගොඩනඟමු. මේ නගරය පඬියයි, අපි මස්ය.’ එබැවින් ඔවුන්ට විරුද්ධව අනාගතවාක්‍ය ප්‍රකාශ කර; අනාගතවාක්‍ය ප්‍රකාශ කර, මනුෂ්‍ය පුත්‍රය.” එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ ආත්මය මා පිටට පැමිණ, මට මෙසේ කීවේය: “කතා කර; ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: ‘ඉශ්‍රායෙල් ගෘහයෙනි, නුඹලා මෙසේ කියා ඇත. නුඹලාගේ සිතට නැගෙන්නා වූ දේවල් එක් එක් දේ මම දනිමි. නුඹලා මේ නගරය තුළ නුඹලාගේ මරනු ලැබූවන් බොහෝ කළෙහුය; එහි වීථි මරනු ලැබූවන්ගෙන් නුඹලා පුරවා ඇත. එබැවින් ස්වාමිවූ දෙවිඳාණන් මෙසේ කියන සේක: නුඹලා එහි මැද තබා ඇති නුඹලාගේ මරනු ලැබූවන්, ඔව්හු මස්ය, මේ නගරය පඬියය; නමුත් මම නුඹලා එහි මැදින් පිටතට ගෙනඑන්නෙමි. නුඹලා කඩුවට භය වී ඇත; එසේම මම නුඹලා මත කඩුවක් ගෙනඑන්නෙමි,’ යනුවෙන් ස්වාමිවූ දෙවිඳාණන් කියන සේක. ‘මම නුඹලා එහි මැදින් පිටතට ගෙන, විදේශීන්ගේ අත්වලට භාර දෙන්නෙමි; නුඹලා අතර විනිශ්චයන් ක්‍රියාත්මක කරන්නෙමි. නුඹලා කඩුවෙන් වැටෙන්නහුය; මම ඉශ්‍රායෙල් සීමාවේදී නුඹලා විනිශ්චය කරන්නෙමි; එවිට මම ස්වාමීන්වහන්සේ බව නුඹලා දැනගන්නහුය. මේ නගරය නුඹලාගේ පඬිය නොවන්නේය, නුඹලාද එහි මැද මස් නොවන්නහුය; නමුත් මම ඉශ්‍රායෙල් සීමාවේදී නුඹලා විනිශ්චය කරන්නෙමි. එවිට මම ස්වාමීන්වහන්සේ බව නුඹලා දැනගන්නහුය; මක්නිසාද නුඹලා මාගේ පනත්වල හැසිරී නැත, මාගේ විනිශ්චයන් ඉටු කර නැත, නුඹලා අවට සිටින ජාතීන්ගේ චාරිත්‍ර අනුව ක්‍රියා කර ඇත.’” එසකියෙල් 11:2–12.

ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ “pan” යන උපසර්ගය “සාර්වත්‍රික,” “සියල්ල,” හෝ “පුරා” යන අර්ථ දක්වයි. උදාහරණයක් ලෙස, “panorama” යන්න යම් ප්‍රදේශයක විශාල හෝ සම්පූර්ණ දර්ශනයක් අදහස් කරයි; “pantheism” යන්න විශ්වය දේවත්වමය බව පිළිබඳ විශ්වාසය දක්වයි; “Pan-American” යන්න ඇමරිකා මහද්වීප දෙකේ සියලු රටවල් සම්බන්ධ දෙයක් අදහස් කරයි. එබැවින් “pan” යන්න ලෝකව්‍යාප්ත යුද්ධයක් හඳුන්වයි.

“ශාතන් අගනා නොවන ප්‍රශ්නවලින් මනස් හැරවමින් සිටියි, එසේ කරනුයේ අතිවිශාල වැදගත්කමක් ඇති කාරණා පැහැදිලි හා නිශ්චිත දර්ශනයකින් ඔවුන් නොදකින පිණිසය. සතුරා ලෝකය උගුලට හසුකර ගැනීමට සැලසුම් කරමින් සිටියි.

“ඊනියා ක්‍රිස්තියානි ලෝකය මහත් හා තීරණාත්මක ක්‍රියාවන් සිදුවන වේදිකාව වීමට නියමිතය. පාප් පද්ධතියේ ආදර්ශය අනුව, බලධාරී තනතුරුවල සිටින මිනිසුන් අන්තරාත්මය පාලනය කරන නීති ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත. බබිලෝනිය ඇගේ වේශ්‍යාකමේ උදහසේ මිදියුස සියලු ජාතීන්ට පානය කරවනු ඇත. සෑම ජාතියක්ම මෙයට සම්බන්ධ වනු ඇත.” Selected Messages, book 3, 392.

“act” යන වචනය නාමපදයක් ලෙස භාවිත වූ විට එයින් අදහස් වන්නේ “ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයක් විසින් පනවනු ලැබූ විධිමත් ලිඛිත තීරණයක් හෝ පනතක්” යන්නයි.

“අපගේ ජාතිය තම පාලන ක්‍රමයේ මූලධර්මයන් මෙතරම් ප්‍රතික්ෂේප කර ඉරිදා නීතියක් පනවන්නේ නම්, එම ක්‍රියාව තුළ ප්‍රොටස්ටන්ට්වාදය පැපවාදය සමඟ අත්වැල් බැඳගනු ඇත.” Testimonies, volume 5, 712.

ඊනම් “ක්‍රිස්තියානි ලෝකය” යනුවෙන් හැඳින්වෙන ලෝකය මහත් ක්‍රියාවන්ගේ, නැතහොත් අංකයන්ගේ, වේදිකාවකි; එහි සෑම ජාතියක්ම (pan) සම්බන්ධ වනු ඇත. “අංකය” යන වචනය නාට්‍යයක, චිත්‍රපටයක, හෝ වෙනත් රංගනාවලියක කොටසක් හෝ ඛණ්ඩයක් ද දක්විය හැකි අතර, සාමාන්‍යයෙන් එය විශේෂිත සිදුවීම් හෝ ක්‍රියාවන් සමූහයකින් ලක්ෂණගත වේ. ක්‍රියාපදයක් වශයෙන් “act” යන්නෙන් නියමිත ක්‍රියාවක් සිදු කිරීම හෝ කිසියම් ආකාරයකින් හැසිරීම අදහස් කෙරේ. එය තවද නාට්‍යයක හෝ චිත්‍රපටයක රංගනය කිරීම මෙන් මවාපෑමක් කිරීම හෝ භූමිකාවක් ඉටු කිරීම ද දක්විය හැක.

“ලෝකය රංගභූමියකි. එහි නළුවන් වන එහි වාසීහු, අන්තිම මහා නාට්‍යයේ තමන්ගේ කොටස ඉටු කිරීමට සූදානම් වෙමින් සිටිති. දෙවියන් වහන්සේ පිළිබඳ දැක්ම අහිමි වී ඇත. මනුෂ්‍ය වර්ගයේ විශාල සමූහයන් අතර, මිනිසුන් තම ස්වප්‍රයෝජනමය අරමුණු ඉටු කරගැනීමට එකමුතුවන තරමට හැර, එකමුතුවක් නොමැත. දෙවියන් වහන්සේ බලා සිටින සේක. උන්වහන්සේගේ කැරලිකාර යටත්වූවන් සම්බන්ධයෙන් ඇති උන්වහන්සේගේ අරමුණු සම්පූර්ණ කරනු ලබනු ඇත. ලෝකය මිනිසුන්ගේ අත්වලට භාර දී නැත, එසේ වුවද දෙවියන් වහන්සේ අවුල්කාරිතාව හා අවිධිමත්භාවයේ මූලද්‍රව්‍ය කාලයක් සඳහා ආධිපත්‍යය දරන්නට අවසර දෙමින් සිටින සේක. පහළින් වූ බලයක්, නාට්‍යයේ අන්තිම මහා දර්ශන සිදු කරවීමට ක්‍රියා කරමින් සිටියි,—සාතන් ක්‍රිස්තුස් ලෙස පැමිණ, අධර්මිෂ්ඨකමේ සියලු වංචනීයත්වය සමඟ, රහස් සමාජයන්හි තමන්ව එකිනෙකාට බැඳගන්නා අය තුළ ක්‍රියා කරමින්. සන්ධානගත වීමේ වාසනාවට යටත්වෙමින් සිටින අය, සතුරාගේ සැලසුම් ඉටු කරමින් සිටිති. හේතුවට ප්‍රතිඵලය අනුගමනය කරනු ඇත.”

“අපරාධය තම සීමාවට ආසන්නවම පැමිණ ඇත. ව්‍යාකූලත්වය ලෝකය පුරා පිරී ඇත, මනුෂ්‍යයන් මත මහත් භීතියක් ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිතය. අවසානය අතිශයින් ආසන්නය. සත්‍යය දන්නා අප, ලෝකය මත අතිවිශාල අචන්චල අහඹුවක් ලෙස ඉක්මනින් කඩා වැටීමට ඇති දෙයට සූදානම් වෙමින් සිටිය යුතුය.” Review and Herald, September 10, 1903.

පැනියම් සහ ඇක්ටියම් තුන්වැනි ලෝක යුද්ධය නියෝජනය කරයි. එම යුද්ධය තුළ ග්‍රීක එළුවා-දෙවියා වන පෑන් විසින් නියෝජිත අතිභෞතික ප්‍රකාශන ඇති වනු ඇත. එම යුද්ධය, “ක්‍රියාවක්” ලෙස ඉරිදා නීතිය බලාත්මක කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වනු ඇත. තවද එම යුද්ධය “මහා නාට්‍යයේ අවසාන දර්ශන” ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ; මක්නිසාද එය ඉරිදා නීති සම්පාදනය බලාත්මක කිරීමේ නෛතික ක්‍රියාව පමණක් නොව, මානව අනුග්‍රහ කාලය අවසන් වෙමින් පවතින පැයවලදී සුභාරංචි නාට්‍යයේ උච්චස්ථානයද වන බැවිනි. පැනියම් සහ ඇක්ටියම් අනාවැකිමය ලෙස එකමුතු වන යුද්ධයට පෙර, දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහසයවන පදයේ, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන දින සේනාව දැනටමත් නැගිටුවනු ලබනු ඇත; එවිට ඔවුන්ගේ ධජය, එනම් සංඥා-ධජය, ඔසවා තබනු ඇත. “සංඥා-ධජය” යන වචනයේ ප්‍රධාන අර්ථය වන්නේ යුධ හමුදාවක ධජයයි.

ඇක්ට් හා පෑන් යනු ඇක්ටියම් හා පෑනියම් වන අතර, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියට මෙන්ම පෙරව ඇති ඉතිහාසය මෙය වන බැවින්, අද්භූත භාෂාශිල්පියා එම සටන් දෙකේ භූගෝලය, නාමයන්, සහ ඉතිහාසය පාලනය කළේය. පෑනියම් සටන ක්‍රි.පූ. 200 දී සිදු වූ අතර, දහසයවැනි වාක්‍යය ක්‍රි.පූ. 63 දී රෝමය යෙරුසලම ජයගැනීම හඳුන්වා දෙයි.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 200 සිට ක්‍රිස්තු පූර්ව 63 දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදයෙන් නිරූපිත අවසාන දිනවල ඉතිහාසය අතරතුර, ක්‍රිස්තු පූර්ව 161 සිට ක්‍රිස්තු පූර්ව 158 දක්වා වූ ඉතිහාසයෙන් නිරූපිත පරිදි, එක්සත් ජනපදයේ මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීම සම්පූර්ණ කරනු ලබනවා ඇත. එක්සත් ජනපදයේ මෘගයාගේ රූපයක් පිහිටුවීමේ අවසාන ක්‍රියාමාර්ග සිදුවන කාලයට පෙර, ක්‍රිස්තු පූර්ව 167 දී මෝදෙයින්හි කැරැල්ලෙන් නිරූපිත සිදුවීමක් පවතිනු ඇත. එම කැරැල්ල ග්‍රීසියේ බලහත්කාර ආගමට එරෙහිවූ කැරැල්ලෙන් ආදර්ශීකෘත වන අතර, එම කැරැල්ල ක්‍රිස්තු පූර්ව 164 දී දේවමාළිගාව නැවත කැප කිරීමෙන් නිරූපිත මාර්ගලකුණක් වෙත නායකත්වය දෙනු ඇත.

ක්‍රි.පූ. 164 යුදයෝ විසින් සිහිපත් කරනු ලබන්නේ, එක් දිනකට ප්‍රමාණවත් වූ ශුද්ධ තෙල් දින අටක් පුරා පැවති ආශ්චර්යය නිසාය. එබැවින් ක්‍රි.පූ. 161ට පෙර පැමිණෙන ක්‍රි.පූ. 164, විශ්වාසභ්‍රഷ്ട වූ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව වෙනුවෙන් සිදුකරන ලද සාතන්මය ආශ්චර්යයක් හඳුනා දෙයි. එම ආශ්චර්යය එක් දිනක් දින අටක් ජනනය කරන ලෙස නිරූපිත වන අතර, මුල්ම දවසේ තෙල්ම එම දින අටම සඳහා සැපයුම වූයේය. එම ආශ්චර්යය සත්දෙනාගෙන් වූ එක් කොටස මත ගෙන එන ලද අතර, මෙම මංසලකුණ පිහිටුවා ඇත්තේ, සත්දෙනාගෙන් වූ අටවැනියාගේ ගුඩාර්ථය විශ්වාසභ්‍රഷ്ട රිපබ්ලිකන් අඟමතද විශ්වාසභ්‍රഷ്ട ප්‍රොටෙස්තන්ත් අඟමතද ඉටුකරනු ලබන ඒ ඉතිහාසය තුළමය.

ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතියට පෙර සාතන්ීය අද්භූත කර්තව්‍යයන්ගේ ප්‍රකාශනය, ග්‍රීක දෙවියෙකු වූ පෑන් සමඟ සම්බන්ධිතය. පැනියුම්ගේ යුද්ධය ට්‍රම්ප් සහ අපස්ථාත ප්‍රොටස්තන්තවාදය විසින් අරඹා ජය ගන්නා කල, “පැන්ඩෝරාගේ පෙට්ටිය” විවෘත කර තිබෙනු ඇත; එවිට මනුෂ්‍ය වර්ගයා මත මුදා හැරෙන ගැටලු විසඳීමට කිසිදු මාර්ගයක් නොතිබෙනු ඇත; මන්ද, “විශාල භීතියක් ඉක්මනින් මනුෂ්‍යයන් මත පැමිණීමට නියමිතය. අවසානය ඉතා සමීපය. සත්‍යය දන්නා අප, ලෝකය මත අතිවිශාල අහම්බයක් ලෙස ඉක්මනින් පුපුරා වැටීමට යන දේ සඳහා සූදානම් වෙමින් සිටිය යුතුය.”

එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස යනු, යේසුස් ක්‍රිස්තුස්ගේ එළිදරව්ව මුද්‍රා විවෘත කිරීමෙන් සපයා දෙන ලද දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ පවිත්‍රකරණ බලයෙන් මුද්‍රා තබනු ලැබූවෝය. එම එළිදරව්ව තුළ සත්‍යයේ විශේෂිත රේඛා කිහිපයක් අන්තර්ගත වන අතර, යේසුස් කවුද යන්න පිළිබඳව පවිත්‍ර කරන උපදේශය එය සපයයි. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය ලෙස, බාබෙල් කුළුණේදී අවුල් වර්ෂා කරනු ලැබූ කල, තම බලයෙන් විවිධ භාෂා ඇති කළ බැවින්, සියලු මනුෂ්‍ය භාෂාව පාලනය කළ අද්භූත භාෂාශාස්ත්‍රඥයා උන්වහන්සේය. තම වචනයෙහි ප්‍රකාශිත සංඛ්‍යා තුළත්, තම මුළු මැවීම අභ්‍යන්තරයෙහිත් රහස් සඟවා තැබූ අද්භූත සංඛ්‍යාකාරයා උන්වහන්සේය. ඉතිහාසය “උන්වහන්සේගේ”-කථාව වන බැවින්, ඉතිහාසයේ පාලකයාද උන්වහන්සේය. උන්වහන්සේ පොළොව මැවූ සේක; ජලප්‍රලය පසු ග්‍රහලෝකය වන පොළොවේ භූගෝලීය ආකෘතියද උන්වහන්සේ පාලනය කළ සේක; එබැවින්, තම වචනයෙහි සොයාගත හැකි “සත්‍යයන්” සෑදෙන විවිධ අනාවැකිමය භූගෝලයන් ද උන්වහන්සේගේ පාලනය යටතේය. එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස, අනෙකුත් කරුණු අතර, උන්වහන්සේ සියල්ල මැවූ බව ප්‍රකාශ කරන විශ්වාසය දක්වන අයව නියෝජනය කරති.

ආරම්භයේ වචනය තිබුණේය; වචනය දෙවියන්වහන්සේ සමඟ තිබුණේය; වචනය දෙවියන්වහන්සේ වූයේය. එය ආරම්භයේ දෙවියන්වහන්සේ සමඟ තිබුණේය. සියල්ල ඔහු විසින් සාදනු ලැබීය; සාදනු ලැබූ කිසිවක්වත් ඔහු නොමැතිව සාදනු නොලැබීය. යොහන් 1:1–3.

පැන්ඩෝරාගේ පෙට්ටිය පිළිබඳ කථාව පුරාණ ග්‍රීක පුරාවෘත්තයෙන් උද්භව වූ මිථ්‍යාවකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ග්‍රීක කවියා වූ හෙසියොඩ්ගේ “Works and Days” නම් කෘතියෙහිත්, අනෙකුත් විවිධ ශාස්ත්‍රීය මූලාශ්‍රවලත් සඳහන් වේ. එය එදෙන් උයනේ ඒවගේ අත්දැකීමෙහි පැහැදිලි පරිකථනයක් බව ප්‍රකටය. “Pandora” යන නාමය පුරාණ ග්‍රීක පුරාවෘත්තයෙන් පැමිණෙයි. එය ග්‍රීක වචන වන “pan” යන “සියල්ල” යන්නත්, “dora” යන “දාන” යන්නත් මූල කර ගෙන ඇති නාමයකි. Pandora යන්නෙහි අර්ථය “සියලු දානයන්ගෙන් අනූන” යන්නයි. ඒව සභාවේ සංකේතය වන අතර, සියලු දානයන් දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව තුළ දක්නට ලැබෙයි.

ග්‍රීක පුරාණ කථා අනුව, පන්ඩෝරා දෙවියන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පළමු මරණශීලී ස්ත්‍රිය වූවාය. එම පුරාණ කථාව අනුව, දෙවියන්ගේ රජ වූ සීයුස්ගේ ආඥාව අනුව, මනුෂ්‍ය වර්ගයට දඬුවම් කිරීමේ සැලැස්මක කොටසක් ලෙස, හෙෆයිස්ටස් විසින් ඇය සෑදූයේය. සෑම දෙවියෙකුම පන්ඩෝරාට අලංකාරය, ලාලිත്യം, බුද්ධිය සහ මනෝහරභාවය ඇතුළු දානයන් ප්‍රදානය කළෝය. සීයුස් ඇයට භාජනයක් (පසුකාලීන පුනර්කථනවලදී එය පෙට්ටියක් බවට පත්විය) දී, කිසිදු තත්ත්වයකදීවත් එය නොඅරින්නැයි උපදෙස් දුන්නේය. ඒවට “උද්‍යානයේ මැද ඇති ගසෙන්” හැර අනෙක් සෑම ගසකින්ම කන්නට හැකි බව පවසා තිබුණි.

කුතුහලයෙන් ජයගත් පැන්ඩෝරා අවසානයේ පරීක්ෂාවට යටත් වී භාජනය විවෘත කළාය. එසේ කළ විට, එතෙක් එහි අභ්‍යන්තරයේ රඳවා තැබූ සියලු අකුසල්, වේදනා සහ රෝග ලෝකයට මුදාහැරී, මනුෂ්‍යවර්ගය අතර දුක්විඳීම හා දුර්දශාව පැතිර ගියේය. කෙසේවෙතත්, එක දෙයක් භාජනය තුළ ඉතිරිව තිබුණි: බලාපොරොත්තුව. කථාවේ ඇතැම් සංස්කරණවල, පැන්ඩෝරා ඉක්මනින් භාජනය නැවත වසා, බලාපොරොත්තුව පිටතට පලා යාම වැළැක්වූ බව කියැවෙයි; අනෙක් සංස්කරණවලදී නම්, බලාපොරොත්තුවත් මතුවී, විපත්තිය හමුවේ මනුෂ්‍යවර්ගයට සුළු වූ ශුභාශාවක හා ධෛර්යසම්පන්න ස්ථිරත්වයක ආලෝක රේඛාවක් සපයන ලදී.

ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී පැනියම් සටන ඇක්ටියම් සටන සමඟ එකතු වෙයි; එම ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය ඒදන් උයනෙහි පැවති පරීක්ෂාවෙන් පූර්ව රූපිත කරන ලදී. උයනෙහි එම පරීක්ෂාව සරලව ආදම් සහ ඒව සඳහා වූ එකක් පමණක් වූ නමුත්, අවසාන දිනවල එම පරීක්ෂාව මුළු ලෝකය පුරා සමස්ත මනුෂ්‍ය වර්ගයා සියල්ලන්ම මුහුණ දෙන එකක් වීමට අවශ්‍ය විය. උයනෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය විශ්වාස කිරීම හෝ අවිශ්වාස කිරීම පිළිබඳ වූ ප්‍රථම පරීක්ෂාව ඉරිදා නීතියේ අවසාන පරීක්ෂාවට පූර්ව රූපයක් වේ. ඒව එම ප්‍රථම පරීක්ෂාව අසමත් වූ අතර, පැන්ඩෝරාගේ පුරාවෘත්තයෙන් නිරූපිත පරිදි, මනුෂ්‍ය වර්ගයා මත විපත්තිවල වැවී දොරටු විවෘත කළාය.

පැනියුම් යුද්ධය ඇක්ටියම් යුද්ධය සමඟ එකතු වන විට, ඒදන් උයනෙහි නිරූපිත වූ පරීක්ෂාව සියලු මනුෂ්‍ය වර්ගයා ඉදිරියෙහි විවෘත වනු ඇත. එවිට ලෝකයට සපයනු ලබන බලාපොරොත්තුව නම් මුළු ලෝකයම (panorama) දකින පිණිස උස් කරනු ලබන ධජය වේ.

ලෝකයේ සියලු වැසියෙනි, පොළොවේ සියලු පදිංචිකරුවෙනි, ඔහු කඳු මත ධජයක් උස්සන කල බලන්න; ඔහු හොරණෑවක් හඬවන කල අසන්න. යෙසායා 18:3.

අපි මෙම අධ්‍යයනය ඊළඟ ලිපියේදී ඉදිරියට ගෙන යන්නෙමු.

“ලෝකය වනාහි රංගභූමියකි; එහි නළුවන් වන එහි වාසීහු අවසාන මහා නාට්‍යයේ තම තමන්ගේ කොටස රඟදැක්වීමට සූදානම් වෙමින් සිටිති. මානව සංහතියේ මහා සමූහයන් අතර, මනුෂ්‍යයෝ තමන්ගේ ස්වාර්ථකාමී අරමුණු ඉටුකරගැනීම සඳහා එකමුතුවන ප්‍රමාණයට හැර, කිසිවූ එකමුතුවක් නොමැත. දෙවියන් වහන්සේ බලා සිටින සේක. උන්වහන්සේගේ කැරලිකාර යටත්විජිතයන් පිළිබඳ උන්වහන්සේගේ අභිප්‍රායයන් ඉටුවනු ඇත. ලෝකය මනුෂ්‍යයන්ගේ අත්වලට භාර දී නැත, එසේවුවද දෙවියන් වහන්සේ යම් කාලයක් සඳහා අවුල් සහ අක්‍රමවත්භාවයේ මූලධර්මයන්ට ආධිපත්‍යය පැවැත්වීමට ඉඩ දෙමින් සිටින සේක. පහලින් ඇති බලයක් නාට්‍යයේ අවසාන මහා දර්ශන ඇතිකරලීමට ක්‍රියා කරමින් සිටියි,—සාතන් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ලෙස පැමිණ, රහස් සංගම්වල තමන්ම එකට බැඳගන්නා අය අතර අධර්මිෂ්ඨකමේ සම්පූර්ණ වංචාකාරීභාවය සමඟ ක්‍රියා කරමින්. සන්ධානගතවීමේ ආශාවට යටත් වන්නෝ සතුරාගේ සැලසුම් ක්‍රියාවට නංවමින් සිටිති. හේතුවට පසුව ප්‍රතිඵලය පැමිණෙනු ඇත.”

“මෙම පණිවිඩය අදට වඩා බලවත් ලෙස අදාළ වූ කාලයක් කිසිදා නොවීය. ලෝකය වැඩි වැඩියෙන් දෙවියන්වහන්සේගේ අයිතිවාසිකම් නොසලකා හරිමින් සිටියි. මනුෂ්‍යයෝ අකුසලයේ නිර්භීතව සිටිති. ලෝකවාසීන්ගේ දුෂ්ටකම ඔවුන්ගේ අපරාධයේ මාපය සැලකිය යුතු ලෙස සම්පූර්ණ කර ඇත. මෙම පොළොව, විනාශකයාට එය මත තම කැමැත්ත ක්‍රියාත්මක කිරීමට දෙවියන්වහන්සේ ඉඩදෙන ස්ථානයට සන්නිහිත වී ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව වෙනුවට මනුෂ්‍යයන්ගේ නීති ආදේශ කිරීමත්, බයිබලීය සබත් දවස වෙනුවට මනුෂ්‍ය අධිකාරිය පමණක් මගින් ඉරිදා උසස් කිරීමත්, මෙම නාට්‍යයේ අවසාන ක්‍රියාව වේ. මෙම ආදේශය විශ්වීය වූ කල දෙවියන්වහන්සේ තමන්වහන්සේ ප්‍රකාශ කරනු ඇත. උන්වහන්සේ තම මහෝජස්සමයෙන් නැගී, භූමිය දැඩි ලෙස කම්පා කරනු ඇත. ලෝකවාසීන්ගේ අපරාධය නිසා ඔවුන්ට දඬුවම් කිරීමට උන්වහන්සේ තම ස්ථානයෙන් පිටතට එනු ඇත; එවිට පොළොව තම ලේ හෙළිකරනු ඇත, තවද තම මරාදැමූවන් ආවරණය නොකරනු ඇත.”

“අපි යුගයන්ගේ අර්බුදයේ දොරටුව මත සිටිමු. ඉක්මන් අනුපිළිවෙළින් දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයන් එකින් එක පැමිණෙනු ඇත,—ගින්න, ජලප්‍රලය, භූකම්පනය, යුද්ධය හා ලේ වැගිරීම සමඟ. මේ කාලයේ විශාලත් නිර್ಣායකත් සිදුවීම් ගැන අපි විස්මයට පත් නොවිය යුතුය; මක්නිසාද දයාවේ දූතයා පසුතැවිලි නොවන්නන් ආවරණය කර රැකවරණය දීමට තව බොහෝ කාලයක් රැඳී සිටිය නොහැක.”

“අර්බුදය අප වෙත ක්‍රමයෙන් හොරෙන් ළං වෙමින් පවතී. සූර්යයා අහසේ බබළමින්, තමාගේ සාමාන්‍ය වටය ඔස්සේ ගමන් කරයි; තවද අහස දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමය තවමත් ප්‍රකාශ කරයි. මනුෂ්‍යයෝ තවමත් කමින්ත් බොමින්ත්, සිටුවමින්ත් ගොඩනඟමින්ත්, විවාහ වෙමින්ත් විවාහයට දෙමින්ත් සිටිති. වෙළෙන්දෝ තවමත් මිලදී ගනිමින්ත් විකුණමින්ත් සිටිති. මනුෂ්‍යයෝ එකිනෙකාට තල්ලු කරමින්, උසස්ම ස්ථානය සඳහා තරඟ කරමින් සිටිති. විනෝදයට ඇලුම් වූවෝ තවමත් රංගශාලා, අශ්ව ධාවන, සූදු ගෙවල් වෙත රැස්වෙමින් සිටිති. උච්චතම උද්වේගය පවතී; එහෙත් කරුණාකාලයේ පැය ඉක්මනින් අවසන් වෙමින් පවතින අතර, සෑම නඩුවක්ම සදාකාලික ලෙස තීරණය වීමට ආසන්නය. තමාගේ කාලය කෙටි බව සාතන් දකියි. මනුෂ්‍යයන් රැවටෙන පිණිසත්, මුළා කරනු ලබන පිණිසත්, කාර්යයන්හි බැඳී තබනු ලබන පිණිසත්, මන්ත්‍රමුග්ධ කරනු ලබන පිණිසත්, කරුණාකාලයේ දිනය අවසන් වන තුරුත්, දයාවේ දොර සදාකාලයට වසා දමනු ලබන තුරුත්, ඔහු තමාගේ සියලු මෙවලම් ක්‍රියාත්මක කර ඇත.”

“අකටයුත්ත තම සීමාවට සමාන වූ තරම් දුරට ළඟා වී ඇත. ව්‍යාකූලත්වය ලෝකය පුරවා ඇත, මහත් භීතියක් ඉතා ඉක්මනින් මනුෂ්‍යයන් මත පැමිණීමට නියමිතය. අවසානය ඉතා ආසන්නය. සත්‍යය දන්නා අපි, ලෝකය මත විශාල ආශ්චර්යයකින් යුත් හදිසි ආක්‍රමණයක් ලෙස ඉක්මනින් පැමිණ බිඳ වැටීමට යන දේ සඳහා සූදානම් විය යුතුය.”

“අධර්මය ප්‍රබලව පවතින මේ කාලයේ, අවසාන මහත් අර්බුදය අතළඟ පැමිණ ඇති බව අපට දැනගත හැක. දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාවට එරෙහිවීම සර්වව්‍යාපක වීමට ආසන්න වන විට, උන්වහන්සේගේ ජනතාව ඔවුන්ගේ සහෝදර මනුෂ්‍යයන් විසින් පීඩනයට හා දුක්විඳීමට පත් කරනු ලබන විට, ස්වාමින්වහන්සේ මැදිහත් වනු ඇත.”

“අපි මහත් හා ගంభීර සිදුවීම්වල අසීමාව මත සිටිමු. අනාවැකි ඉටුවෙමින් තිබේ. අමුතුද, සිදුවීම්වලින් පිරි ඉතිහාසයක්ද ස්වර්ගයේ පොත්වල ලියා තබනු ලබමින් තිබේ. අපගේ ලෝකයේ සෑම දෙයක්ම කම්පා වී ඇත. යුද්ධ ඇත, යුද්ධ පිළිබඳ කටකතාද ඇත. ජාතීහු කෝපයට පත්ව සිටිති, මරණයට පත්වූවන් විනිශ්චය කරනු ලැබිය යුතු වන බැවින්, ඔවුන්ගේ කාලයද පැමිණ ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ දවස—ඉක්මනින්ම අතිශය වේගයෙන් ළඟා වන එම දවස—ගෙන ඒම සඳහා සිදුවීම් වෙනස් වෙමින් තිබේ. පෙනෙන්නට තිබෙන්නේ කාලයේ එක් කෙටි මොහොතක් පමණක් ඉතිරිව ඇති බවය. නමුත් දැනටමත් ජාතිය ජාතියට විරුද්ධවද, රාජ්‍ය රාජ්‍යයට විරුද්ධවද නැගිට සිටියද, තවම සර්වසාමාන්‍ය සටනක් නැත. තවමත් දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයෝ තමන්ගේ නළලවල මුද්‍රාගත කරනු ලබන තුරු සතර සුළං අල්ලා තබා ඇත. එවිට භූමියේ බලවතුන් අවසාන මහා සටන සඳහා තමන්ගේ බලවේග පෙළගස්වනු ඇත.” Christian Service, 50, 51.