“අවසාන කාලයේදී,” 1798 දී, දානියෙල්ගේ පොත, සහ විශේෂයෙන් උලයි ගඟ මගින් නිරූපිත දර්ශනය, මුද්රාබිඳින ලදී. එම දර්ශනය 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින විමර්ශන විනිශ්චය ආරම්භ වීම ප්රකාශ කළේය. එම සත්යයේ පදනම බවට පත් වූ වාක්යය වන්නේ දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහහතරවන වාක්යයයි. එම පණිවිඩයේ මුද්රාබිඳීම හඳුනාගැනීමට තෝරාගනු ලැබූ දූතයා වූ විලියම් මිලර්, දර්ශනයට සම්බන්ධ සියලු සත්යයන් කිසි විටෙකත් සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කරගත්තේ නැත; එහෙත් ඔහුට දෙන ලද කාර්යය ඔහු ඉටු කළේය.
මිලර් භාවිතවූ අනාවැකි වචනය අධ්යයනය කිරීම ආරම්භ කළ විට, බයිබලය තුළ හඳුනාගනු ලැබ ස්ථාපිත කරනු ලැබූ අනාවැකි අර්ථකථන නියම කිහිපයක් ඔහුට අවබෝධ විය. එම නියම පසුව විලියම් මිලර්ගේ අර්ථකථන නියමයන් ලෙස සංකේතගත කර හඳුනාගනු ලැබීය. එම නියම ප්රේරණය විසින් අනුමත කරනු ලබන අතර, ඉරිදා නීතියේදී ක්රියාත්මක විනිශ්චය ආරම්භ වීම ප්රකාශ කරන අය භාවිත කරන නියමයන් ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ. මිලර් සාක්ෂි දුන්නේ, ඔහු බයිබලය පිළිබඳ තම අධ්යයනය බයිබලයේ ආරම්භයෙන්ම ආරම්භ කර, එවිට තමන් සලකා බලමින් සිටි දෙය අවබෝධ වූ ප්රමාණයට අනුව පමණක් ඉදිරියට ගිය බවය. මෙම ප්රවේශය අනුව, 1844දී ඉටු වූ බව ඔහු හඳුනා දීමට නියමිත වූ පණිවිඩයට සම්බන්ධතාවක් තිබූ බව මිලර් පළමුව හඳුනාගත් කාල-අනාවැකිය ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් වාර” බව දැකගැනීම පහසුය.
දේවප්රේරණය අපට දන්වන්නේ, ගැබ්රියෙල් දූතයා, අනෙකුත් ශුද්ධ දූතයන් සමඟ, මිලර්ගේ සිත මෙහෙයවූ බවය; එය ගැබ්රියෙල් දානියෙල්ගේ, එළිදරව්කරු වූ යොහන්ගේ සහ බයිබලයේ සියලු අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සිත් මෙහෙයවූ ආකාරයටමය. මක්නිසාද ගැබ්රියෙල්ට සාතන් විසින් අහිමි කළ කාර්යය භාර දී තිබුණි. ගැබ්රියෙල්ගේ කාර්යය සාතන්ගේ පළමු නාමය වූ ලුසිෆර් යන නාමයෙන් නිරූපිත විය; එහි අර්ථය වන්නේ “ආලෝකය රැගෙන යන්නා” යන්නය. ගැබ්රියෙල් මිලර්ට අනාගතවචනික ආලෝකය ගෙන ආවේය; එම ආලෝකයට කීකරුකමින් ඔහු 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින විමර්ශනාත්මක විනිශ්චය ආරම්භ වූ බව ප්රකාශ කළ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කළේය.
විලියම් මිලර්ගේ කාර්යය අවබෝධ කරගැනීමට කැමති අයට, පසුකාලීන දර්ශනය ඔහුට භවिष्यවාක්ය වචනය පිළිබඳ ඇතැම් අවබෝධයන් දෙන ලද බව හඳුනාගැනීමට ඉඩ සලසයි; එම අවබෝධයන් සමීපව එන විනිශ්චය පිළිබඳ පණිවිඩය එකට රැස්කර ගොඩනැගූ ඔහුගේ කාර්යයට යතුරු බවට පත් විය. එම යතුරු අතරින් එකක් වූයේ, භවिष्यවාක්යමය අදාළත්වයේදී එක් දවසක් එක් අවුරුද්දක් නිරූපණය කරන බවට ඔහුට තිබූ අවබෝධයයි. තවත් එකක් වූයේ, ඔහු සොයාගත් භවिष्यවාක්ය රේඛා ස්ථානගත කර සමාලෝකනය කිරීමට ඔහු භාවිතා කළ භවिष्यවාක්යමය ව්යුහයකි. එම ව්යුහය පදනම් වී තිබුණේ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව හා දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානය විනාශභාවයට පත් කළ සාතන්ට අයත් බලතල දෙක මතය. මිලර්ගේ සියලු සොයාගැනීම් ස්ථානගත කරනු ලැබුවේ, පුරාණ ඉශ්රායෙල්ගේ කාලයේ සිට ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම දක්වා අඛණ්ඩව දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානයද දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවද පාදතලයෙන් මර්දනය කළ, පුරෝගාමීව අනාගමිකත්වයෙන් අනතුරුව පාප්වාදයෙන් යුත් ඉතිහාසය නිරූපණය කළ එම භවिष्यවාක්යමය ව්යුහය මතය.
එම අනාවැකිමය ව්යුහය ඔහුට විනිශ්චය ආරම්භ වූ දිනය ලෙස 1844 ඔක්තෝබර් 22 ස්ථාපිත කිරීමට අවශ්ය වූ සෑම සත්යයක්ම නිවැරදිව හඳුනාගැනීමට ඉඩ දුන්නේය. එහෙත් එම සත්යය සීමාසහිත විය; මක්නිසාද ඔහුට අනාවැකි ඉතිහාසයේ අජාතිකත්වය හා පාප්වාදය අනුව පැමිණි තුන්වන පීඩාකාරී බලය දැකීමට නොහැකි විය. ඔහුට එම සත්යය දැකීම අවශ්ය නොවීය; මන්ද ඔහුගේ කාර්යය වූයේ 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින ප්රකාශ කිරීම වන අතර, තුන්වන පීඩාකාරී බලය පිළිබඳ ආලෝකය එම දිනයෙන් පසු මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබීමට නියමිතව තිබුණි.
පෞරාණික රෝමය, අනතුරුව පාප්වරුන්ගේ රෝමය යන විනාශකාරී බල දෙකක ව්යූහයක් මත තම අනාවැකිමය අවබෝධයන් සරිලැස්වීම සම්බන්ධයෙන්, දානියෙල් පොතෙහි “දෛනික” ලෙස පරිවර්තනය කරන ලද වචනය පෞරාණිකත්වයේ, හෝ පෞරාණික රෝමයේ, සංකේතයක් බව ඔහුගේ අවබෝධය වූයේය. “දෛනික” ලෙස පරිවර්තනය කරන ලද “තමිද්” යන වචනය දානියෙල් විසින් පස් වරක් භාවිත කරනු ලැබේ. එය සැමවිටම මිලර් නිවැරදිව පාප් පදවිය නියෝජනය කරන බව අවබෝධ කළ සංකේතයක් සමඟ සම්බන්ධ කර භාවිත කරනු ලැබේ. “දෛනික” සමඟ සැමවිටම එක්ව ඇති පාප් පදවියේ සංකේතය සංකේත දෙකකින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, පාප් බලයේ එම සංකේත දෙකම පාප් පදවියම හඳුනා දෙන නමුත්, එසේ තිබියදීම, දානියෙල් “දෛනික” ලෙස පරිවර්තනය කරන “තමිද්” යන වචනය භාවිත කළ විට, එය සැමවිටම පාප් පදවියේ සංකේතය සමඟත් එයට පෙරත් භාවිත කරනු ලැබුවේය. දානියෙල් පොතෙහි “දෛනික” යන්න පිළිබඳ මිලර්ගේ අවබෝධය, පෞරාණිකත්වය අනුගමනය කළ පාප්වාදය යන විනාශකාරී බල දෙක මත පදනම් වූ බව ඔහු දුටු ව්යූහයේ පදනම බවට පත් විය. දානියෙල් පොතෙහි “දෛනික” යන්න පෞරාණිකත්වය ලෙස මිලර් හඳුනාගැනීම, 1888 දී ආරම්භ වූ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ දෙවන පරම්පරාවෙන් පටන් ගනිමින්, ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය තුළ මහත් මතභේදයක් බවට පත්වීමට නියමිතව තිබුණේය.
මිලර් විසින් 1844 ඔක්තෝබර් 22 පිළිබඳ අවබෝධයේ අංගයක් ලෙස සොයාගත් පළමු අනාවැකි සත්යය ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් වාරය” යනුවෙන් හැඳින්වෙන දේ වූ අතර, 1863දී ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබූ මිලර්ගේ ස්ථාපිත සත්යයන්ගෙන් පළමුවැන්නද එයයි. එම ප්රතික්ෂේපය ආරම්භ කළේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ පළමු පරම්පරාවය; එදා සිට ඔවුහු ලාඔදිකීයාවේ කාන්තාරය තුළ සැරිසැරීමට පටන් ගත්තෝය. දෙවන පරම්පරාව 1888 මිනියාපොලිස් මහා සමුළුවේදී ආරම්භ වූ අතර, එහි සිදුවූ කැරැල්ලේ අනුවර්තනයෙන් පසුව, “දෛනිකය” යන්න පිළිබඳ මිලර් විසින් හඳුනාගත් “අජාතිකවාදය” යන අර්ථකථනය ප්රතික්ෂේප කිරීමේ සාතන්ගේ ක්රියාව 1901දී ආරම්භ විය. “දෛනිකය” පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධය සම්පූර්ණයෙන් පසෙකට දමනු ලැබුවේ, “දෛනිකය” පිළිබඳ මිලර්ගේ නිවැරදි අදහසට විරුද්ධව ප්රචාරය කරනු ලැබූ දෘෂ්ටිය “ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලද දූතයන්” විසින් ගෙන එන ලද්දක් බව හඳුන්වා දුන් එම අනාවැකි කථිකාවගේ මරණයෙන් පසුව පමණි. සම්පූර්ණ ප්රතික්ෂේපය තුන්වන පරම්පරාවේදී, ආසන්න වශයෙන් 1931දී, සිදු විය. තුන්වන පරම්පරාව ආරම්භ වී තිබුණේ 1919 බයිබල් සමුළුවෙන් ටික කලකට පසුව W. W. Prescott විසින් The Doctrine of Christ නම් කෘතිය ප්රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟය. 1919දී තුන්වන පරම්පරාව ආරම්භ වූ අතර 1957දී Questions on Doctrine නම් කෘතිය ප්රකාශයට පත් කරන තුරු එය අඛණ්ඩව පැවතුණි.
හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක මත (1843 සහ 1850 පුරෝගාමී සටහන්පත්රයන්හි) මිලර්ගේ කාර්යය ස්ථාපිත කර පැහැදිලි කරනු ලැබූ පසු, එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ, අන්ය එකක්—තුන්වන, විනාශකාරී බලයක්—ජාතිවාදය හා පාප්වාදය අනුගමනය කරමින්, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවටද පීඩාව පමුණුවන බව සත්යය විවෘත කිරීමට ආරම්භ කළ සේක.
“අන්යදේවවාදය මඟින්ද, අනතුරුව පාප්පදවිය මඟින්ද, සතන් බොහෝ ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා දෙවියන්වහන්සේගේ විශ්වාසවන්ත සාක්ෂිකරුවන් පොළොවෙන් මකා දැමීමට උත්සාහ කරමින් තම බලය ක්රියාත්මක කළේය. අන්යදේවවාදීන්ද පාප්වාදීන්ද එකම නාගීය ආත්මයෙන් චලිත වූහ. ඔවුන් අතර වෙනස වූයේ, දෙවියන්වහන්සේට සේවය කරන බවට බොරුවක් පෙන්වමින් සිටි පාප්පදවිය වඩාත් භයානකද නිර্দයද සතුරා වූ බව පමණි. රෝමානුවාදයේ මෙවලම මඟින් සතන් ලෝකය වහල්භාවයට ගත්තේය. දෙවියන්වහන්සේගේ බව ප්රකාශ කළ සභාව මේ මුළාවේ පේළියට ගසාගෙන ගොස් දැමුණි, සහ අවුරුදු දහසකට වැඩි කාලයක් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව නාගයාගේ කෝපයට යටත්ව දුක් වින්දහ. තවද, පාප්පදවිය තම ශක්තියෙන් වංචිත කරනු ලැබ, පීඩා කිරීමෙන් වැළකී සිටීමට බල කරනු ලැබූ විට, යොහන් නාගයාගේ හඬ ප්රතිධ්වනි කරමින්, එම නිර్దය හා දෙවියන්වහන්සේට නින්දාකාරී ක්රියාව ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා නැඟී එන නව බලයක් දුටුවේය. සභාවටත් දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාවටත් විරුද්ධව යුද්ධ කරනු ලබන අවසාන බලය වූ මේ බලය, බැටළුපැටියෙකුට සමාන අඟ දෙකක් ඇති මෘගයෙකු මඟින් සංකේතවත් කරනු ලැබීය. එයට පෙර පැමිණි මෘගයන් මුහුදෙන් නැඟී ආ නමුත්, මෙය පොළොවෙන් නැඟී ආවේ, එමඟින් සංකේතවත් කරනු ලබන ජාතියේ සාමකාමී නැඟී එම නිරූපණය කරමිනි. ‘බැටළුවෙකු මෙන් අඟ දෙකක්’ යන්න, එහි මූලික ප්රතිපත්ති දෙක වන ජනරජවාදය සහ ප්රොතෙස්තන්තවාදය තුළ ප්රකාශ වන එක්සත් ජනපද රජයේ ස්වභාවය හොඳින් නිරූපණය කරයි. ජාතියක් වශයෙන් අපගේ බලය හා සෞභාග්යයේ රහස මෙම ප්රතිපත්තිවලයි. ඇමරිකාවේ වෙරළතීරයන්හි පළමුව ආරක්ෂාස්ථානයක් සොයාගත් අය, පාප්වාදයේ අහංකාර দাবීම්වලින්ද රාජකීය ආණ්ඩුකරණයේ අධිපතිකම්වලින්ද නිදහස් රටකට ළඟා වූ බව ගැන ප්රීති වූහ. ඔවුහු සිවිල් හා ආගමික නිදහස යන පුළුල් පදනම මත ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට අධිෂ්ඨානය කළහ.” Signs of the Times, November 1, 1899.
මිලර්ට තුන්වන පීඩාකාරී බලය දැකගැනීමට නොහැකි වූ අතර, මේ හේතුව නිසා ඔහුගේ ව්යුහය අසම්පූර්ණ විය, එහෙත් ඔහුගේ කාර්යය ඉටු කිරීමට එය පූර්ණ ලෙස සුදුසු විය. සොයුරිය වයිට්, මිලර් දෙවියන්වහන්සේ විසින් තෝරාගත් පණිවිඩකරු බවත්, ඔහුගේ කාර්යයේදී ඔහු එලියා හා යොහන් බප්තිස්තවරයා විසින් පූර්ව-සංකේතික කරනු ලැබූ බවත්, ඔහුගේ කාර්යයට කැඳවීමෙහිදී එලිෂා විසින්ද, ඔහුගේ මරණයේදී මෝසෙස් විසින්ද පූර්ව-සංකේතික කරනු ලැබූ බවත් හඳුනාදක්වයි. ශුද්ධ ඉතිහාසයේ, ඔවුන් නැවත ජීවන්ත කරනු පිණිස දූතයන් ඔවුන්ගේ සොහොන අසල බලා සිටින බව සඳහන් කරන විවරණයක් ප්රබෝධයට පත් කළ පුද්ගලයන් අතිශය ස්වල්පය; එහෙත් එය මිලර් පිළිබඳ විවරණයයි. ඔහුගේ කාර්යය ඔහු උත්ථාන කරනු ලැබූ ඉතිහාසය විසින් සීමා කරනු ලැබූ බව යන කරුණ, මිලර් පිළිබඳ නින්දාත්මක ප්රකාශයක් නොව, ඔහුගේ කාර්යය දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනයේ සැබෑ ආලෝකය තුළ සැලකීමට යන්නේ නම්, හඳුනාගත යුතු අත්යවශ්ය කරුණක් පමණි.
මිලර්ට, පෞත්රිකත්වය අනුගමනය කරමින් පැපත්වය විසින් අනුගමනය කරන ලද විනාශකාරී බලයන් දෙක මත පදනම් වූ අනාවැකිමය ව්යූහයක් ගොඩනැගීමට ඔහුට හැකිවූ පරිදි, දේවදූතීය විශේෂ මඟපෙන්වීමක් දෙන ලදී. මේ හේතුවෙන්, එම බලයන් දෙක විසින් සිදුකරන ලද විනාශයෙන් ඔබ්බට යන ඉතිහාසය හඳුන්වා දුන් අනාවැකි මිලර් විසින් වැරදි ලෙස අවබෝධ කරගන්නා ලදී. එහෙත්, එම වැරදි අවබෝධ කිසිවක් හබක්කුක්ගේ පවിത്ര පුවරු දෙක මතට ඇතුළත් නොවීය; එහිදී මිලර්ගේ සේවය මඟින් ස්ථාපිත කරන ලද පදනම් රූපමය ලෙස නිරූපණය කර තිබුණි. මේ නිසාම, 1843 ප්රස්තාරය පිළිබඳව එය ස්වාමින්වහන්සේගේ හස්තය විසින් මඟපෙන්වනු ලැබූ බව ආනුභාවය විසින් ලියා තැබිය හැකි විය.
“1843 ප්රස්තාරය ඔහුගේ හස්තයෙන් මෙහෙයවනු ලැබූ බවත්, එහි කිසිදු කොටසක් වෙනස් නොකළ යුතු බවත්, එහි සංඛ්යා ඔහු කැමති වූ ආකාරයටම තිබූ බවත්, ස්වාමින්වහන්සේ මට පෙන්වා දුන් සේක. සමහර සංඛ්යාවන්හි ඇති වූ වැරද්දක් මත ඔහුගේ හස්තය සිට එය සඟවා තැබූ නිසා, ඔහුගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු කිසිවෙකුට එය දැකගත නොහැකි වූ බවද පෙන්වා දුන් සේක.”
“එවිට ‘දෛනිකය’ සම්බන්ධයෙන් මම දුටුවේ, ‘පූජාව’ යන වචනය මනුෂ්ය ප්රඥාවෙන් එක්කරනු ලැබූ එකක් වන අතර, එය පාඨයට අයත් නොවන බවය; තවද විනිශ්චය වේලාවේ හඬ ප්රකාශ කළ අය වෙත ස්වාමීන්වහන්සේ ඒ පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටිය දුන් බවය. 1844 ට පෙර, එක්සත්කම පැවති කල, ‘දෛනිකය’ පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටියෙහි සමානව එකඟව සිටියේ සෑමදෙනාම ආසන්න වශයෙන්ය; එහෙත් 1844 සිට, අසංවිධානය තුළ, වෙනත් දෘෂ්ටි වැළඳගෙන ඇති බැවින්, අඳුරත් අසංවිධානයත් අනුගමනය කර ඇත.” Review and Herald, November 1, 1850.
දේවදූතයන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මිලර් විසින් එක්රැස් කළ සත්යයන් ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් නියම කරන ලද ඒවා වූ අතර, 1843 ප්රස්ථාරයට දෙන ලද අනුමোদනය තුළ, “the daily” යන්න පෞරාණික අන්යදේවවාදය නිරූපණය කරයි යන මිලර්ගේ අවබෝධය නිවැරදි බවටත් ප්රේරණය අන්තර්ගත විය. “the daily” ලෙස පරිවර්තනය කරන ලද හීබ්රෙව් වචනය වන “tamid” දානියෙල්ගේ පොතෙහි පස් වරක් දක්නට ලැබෙන අතර, එය සෑමවිටම පෞරාණික අන්යදේවවාදයෙන් අනතුරුව පාප්වාදය යන විනාශක බල දෙක අතර ඇති සම්බන්ධතාවය නිරූපණය කරයි.
“දෛනිකය” යන්න මූර්තිපූජකත්වයේ සංකේතයක් ලෙස මිලර් විසින් අවබෝධ කරගත් බව, ඔහු භාවිත කළ අනාවැකිමය රාමුව තුළ සම්පූර්ණයෙන්ම අත්යවශ්ය වූයේය; මන්ද, මූර්තිපූජකත්වයෙන් අනුගමනය කරනු ලැබූ පාප්පවාදය යන අනුක්රමික සම්බන්ධතාවය, ඔහුට අවබෝධ වීමට මඟ පෙන්වනු ලැබූ සියලු අනාවැකි එකිනෙකට ගැළපවීමෙහි ඔහුගේ මූලික සඳහන් බින්දුව බවට පත් වූ බැවිනි.
“අවසාන කාලයේදී,” එනම් 1798 දී, දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාභංග කරනු ලැබීය; එහි ප්රධාන ඡේදය වශයෙන්, සහෝදරි වයිට් විසින් අද්වෙන්තිස්ත ව්යාපාරයේ “මධ්යම ස්ථම්භය” හා “පදනම” ලෙස හඳුන්වා දුන්නේ, දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහහතරවන පදයයි.
“අන් සියල්ලට වඩා, ඇඩ්වෙන්ට් විශ්වාසයේ පදනමද මධ්යම ස්ථම්භයද වූ ශාස්ත්රවචනය වූයේ, ‘දහස් දෙසීය තුන්සිය දවසක් දක්වාය; එවිට ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කරනු ලැබේ.’ [දානියෙල් 8:14.]” The Great Controversy, 409.
දහතුන්වන පදය සඳහා පිළිතුර වන්නේ දහහතරවන පදයයි; එමෙන්ම, ප්රශ්නයේ සන්දර්භය නොමැතිව එම පිළිතුර අර්ථහීන වේ.
ඉන්පසු මම එක් ශුද්ධවන්තයෙකු කථාකරනු ඇසුවෙමි; තව ශුද්ධවන්තයෙකු කථා කළ ඒ එක් ශුද්ධවන්තයාට මෙසේ කීය: “දෛනික පූජාව ගැනත්, විනාශය ගෙන එන අතික්රමය ගැනත්, ශුද්ධස්ථානයද සේනාවද පාදතලයට යටත් කර දමනු ලබන පිණිස ඇති දර්ශනය කොපමණ කාලයක් පවතින්නේද?” ඔහු මට මෙසේ කීය: “දින දෙදහස් තුන්සියයක් දක්වාය; එවිට ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කරනු ලබන්නේය.” දානියෙල් 8:13, 14.
මෙම පද දෙක 1798 දී, “අවසාන කාලයේදී,” දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාභංග කරන ලද විට උත්පාදනය වූ දැනුමේ වර්ධනයේ සංකේතය වෙයි. දහතුන්වන පදය, මිලර් තම අනාවැකි ආදර්ශය ගොඩනඟා තිබූ විනාශකාරී බල දෙක හඳුනා දෙයි. දහතුන්වන පදයේ සඳහන් “නිරන්තරය” යන්න මිලර් විසින් අහිත්යවාදය ලෙසත්, “විනාශයේ අක්රමික උල්ලංඝනය” යන්න පාප්වාදය ලෙසත් හඳුනා ගන්නා ලදී. ඉතිහාසයේ 1798 දී පැමිණි දැනුමේ වර්ධනය නියෝජනය කරන මෙම පද දෙක තුළ, දූතයන් විසින් මිලර්ට හඳුනා ගන්නට මඟ පෙන්වූ අනාවැකි ආදර්ශය හඳුනා දක්වා ඇති බව අවබෝධ කර ගැනීම වැදගත්ය. එහෙත්, අනාවැකි වේදිකාව මත ඊළඟට පැමිණ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට පීඩා කරන බලය දැකීමට මිලර්ට ලබා දී නොතිබුණි.
“දෙඅඟ ඇති මෘගයාට නාගයෙකුගේ මුඛයක් තිබූ බවත්, ඔහුගේ බලය ඔහුගේ හිසේ තිබූ බවත්, එම නියෝගය ඔහුගේ මුඛයෙන් නික්මෙන බවත් මම දුටුවෙමි. අනතුරුව මම වේශ්යාකම්කාරියන්ගේ මව දුටුවෙමි; එම මව දූවරුන් නොව, ඔවුන්ගෙන් වෙන්වූද පැහැදිලිව වෙනස්වූද තැනැත්තියක් වූවාය. ඇයගේ කාලය තිබී ගොස් ඇත; ඇගේ දූවරුන් වන ප්රොතෙස්තන්ත පංථයන් ඊළඟට වේදිකාවට පැමිණ, මව විසින් ශුද්ධවන්තයන්ට හිංසා කළ විට ඇයට තිබූ එම මනසම ක්රියාවෙන් ප්රකාශ කිරීමට නියමිතව සිටියහ. මව බලයෙන් අවනත වෙමින් සිටිය පරිදි, දූවරුන් වර්ධනය වෙමින් සිටි බවත්, ඉක්මනින්ම මව කලක් භාවිත කළ එම බලය ඔවුන් භාවිත කරන බවත් මම දුටුවෙමි.” Spalding and Magan, 1.
තුන්වන බලය දැකීමට මිලර්ට නොහැකි වූයේ, ඔහු සරලව වැරදි වූ නිගමන කරා යාමට බල කළේය. එළිදරව් 13හි මුහුදු මෘගයා මිලර් විසින් ජාතික රෝමය ලෙසත්, පොළොවේ මෘගයා පාප්වරුන්ගේ රෝමය ලෙසත් හඳුනාගන්නා ලදී. එළිදරව් 17වන පරිච්ඡේදය පිළිබඳ ඔහුගේ යෙදවීමද, පාප්වාදයේ දෙවන විනාශකාරී බලයෙන් ඔබ්බට දිගහැරෙන අනාවැකිමය ඉතිහාසය දැකීමට ඔහුට නොහැකි වීම නිසා දෝෂ සහිත විය. මේ හේතුව නිසා, දානියෙල්ගේ අනාවැකිය තුළ රෝමීය බලය මිලර් හඳුනාගත් විට, එය අදියර දෙකකින් පැමිණි එකම බලයක් ලෙස ඔහු සැලකුවේය. එය එවකටත් නිවැරදි යෙදවීමක් වූ අතර අදත් එසේය, නමුත් එය, රෝමයෙන් නිරූපිත හතරවන රාජ්යයකින් ඔබ්බට ළඟා වන කිසිවක් ලෙස බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්යයන් ඔහුට අවබෝධ කරගැනීම වැළැක්වීය. රෝමය නම් හතරවන රාජ්යයට අදියර දෙකක් ඇති බව ඔහු දැක හඳුනාගත්තේය; ඒවා ජාතික රෝමය සහ පාප්වරුන්ගේ රෝමය ලෙස නිරූපිත විය. එහෙත් පාප්වරුන්ගේ රෝමයම පස්වන රාජ්යයද වන බවත්, එයට අනතුරුව හයවන රාජ්යයක් පැමිණිය යුතු බවත් ඔහුට දැකගත නොහැකි විය.
දානියෙල් පොතේ දෙවන අධ්යායයේදී, මිලරයිට්වරු බයිබල් අනාවැකිවල පස්වන රාජ්යයේ අංග හතරවන රාජ්යය සමඟ එක් කළහ. මූලික මට්ටමින් ඔවුන්ගේ අදාළ කිරීම නිවැරදි වූවත්, එය අසම්පූර්ණ විය; මක්නිසාද බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්යයන් පිළිබඳ පළමු සඳහන, බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්යයන් පිළිබඳ අවසාන සඳහන සමඟ එකඟ විය යුතුය, එසේ වන්නේ යේසුස්වහන්සේ, ආල්ෆා සහ ඔමේගා ලෙස, සෑමවිටම ආරම්භයෙන් අවසානය දර්ශනය කරන බැවිනි. අනුක්රමික රාජ්ය දෙකක් අතර භේදයක් දැකගැනීමට නොහැකිවීම, එළිදරව් පොතේ දොළොස්වන අධ්යායය හේතූන්වශයෙන් හඳුනා දෙන්නේ පෞරාණික මිථ්යාදර්ශනය (මකරා) බවත්, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන අධ්යායයේ මුහුදු මෘගයා පාප්වාදය (මෘගයා) බවත්, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන අධ්යායයේ භූමි මෘගයා අපස්ථ ප්රොටස්තන්තවාදය (බොරු අනාගතවක්තෘ) බවත් මිලර්ට හඳුනාගැනීමට අසම්භව කළේය.
එළිදරව් පොතේ දොළොස්වන සහ දහතුන්වන අධ්යායයන්හි, මකරා, මෘගයා සහ ව්යාජ ප්රොපෙතයා අනුක්රමික රාජ්ය තුනක් ලෙස දැකීමට මිලර්ට නොහැකි විය; එබැවින්, ඔහුගේ ප්රවාචනීය තර්කශාස්ත්රය අනුව, එම අධ්යාය දෙක ලෝකය ආර්මගෙද්දෝන් වෙත ගෙන යන බල තුනේ අනුක්රමික නිරූපණයක් නොවන බව උපකල්පනය කිරීමට ඔහු බලකෙරුණේය. මිලර්ට දෙන ලද ආලෝකය ඔහුගේ පරම්පරාව සඳහා පරිපූර්ණ ආලෝකය වූ අතර, ඔහුගේ පරම්පරාව එම ආලෝකය මඟින් පරීක්ෂා කරනු ලැබීය.
“අවසාන කාලයේදී,” 1989 දී, ඇමරිකාව සඳහා වූ අනාගතයට, විනාශකාරී බල තුනේ (මකරා, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘ) ආලෝකය දෙන ලදී. දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 40 වන පදය සම්පූර්ණ වීමක් ලෙස සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීම සමඟ මුද්රා විවෘත කරන ලද දානියෙල්ගේ පරිච්ඡේදය වූයේ තුන්වන දේවදූතයාගේ ආලෝකයය; එහෙත් මිලර්ට පළමු දේවදූතයාගේ ආලෝකය දෙන ලදී. දානියෙල් 11 හි අවසාන පද හය, ඇමරිකාව සඳහා වූ අනාගතය යන චලනයේ පදනම සහ මධ්යම කුලුන ලෙස දක්නා ලද අතර, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 40 වන පදය එම ආලෝකය සාරාංශගත කරයි; එසේම දානියෙල් 8 වන පරිච්ඡේදයේ 13 සහ 14 වන පද, මිලර්වරුන්ගේ චලනය තුළ මුද්රා විවෘත කරන ලද ආලෝකය සාරාංශගත කළාක් මෙන්ය.
අවසාන කාලයේදී දකුණේ රජු ඔහුට එරෙහිව තල්ලු කරනු ඇත; උතුරේ රජුද රථ සමඟත් අශ්වාරෝහකයන් සමඟත් බොහෝ නැව් සමඟත් සුළි කුණාටුවක් මෙන් ඔහුට එරෙහිව පැමිණෙනු ඇත; ඔහු රටවල් අතරට ඇතුල් වී, ගලා පුරවා ඉක්මවා යනු ඇත. දානියෙල් 11:40.
මෙම පදය 1798 දී “අවසාන කාලයේ” ආරම්භ වූ, දකුණේ රජු සහ උතුරේ රජු අතර යුද්ධයක් හඳුන්වා දෙයි. දකුණේ රජු, එම වසරේම පාප් පදවියට මරණාන්තික තුවාලය එල්ල කළ නාස්තිකවාදී ප්රංශය නියෝජනය කළේය. එහි උතුරේ රජු ලෙස නියෝජනය කරනු ලබන්නේ පාප් පදවියයි. අනාවැකිමය අර්ථයෙන් 1798 දී ප්රංශය, දානියෙල් සත්වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් රාජ්ය දහයෙන් එක් දසමයක් විය. එම රාජ්ය දහය පිළිම නමස්කාරක රෝමය නියෝජනය කරයි, සහ පිළිම නමස්කාරක රෝමය නාගයා නියෝජනය කරයි. පාප් පදවිය (උතුරේ රජු) මෘගයා නියෝජනය කරයි. මෙම පදය පෙන්වා දෙන්නේ, පදයේ ආරම්භයේදී මරණාන්තික තුවාලය ලබා තිබූ උතුරේ රජු (පාප් පදවිය), අවසානයේදී දකුණේ රජුට (නාස්තිකවාදයේ රජුට) ප්රතිප්රහාර එල්ල කරන බවයි. පාප් පදවිය එසේ ප්රතිප්රහාර එල්ල කළ විට, නාස්තිකවාදයේ රජු ප්රංශ ජාතියෙන් සෝවියට් සංගමයේ සන්ධානය වෙත ගමන් කර තිබුණි. ප්රංශය එක් ජාතියක් වූ නමුත්, පදයේ පාප් පදවිය දකුණේ රජුට ප්රතිප්රහාර එල්ල කළ අවස්ථාවේදී, පැරණි සෝවියට් සංගමය මෙන්ම, දකුණේ රජු “රටවල්” ලෙස හඳුනාගනු ලැබීය.
උතුරේ රජු (පාප් පදවිය) ප්රතිප්රහාර කළ විට, එය සමඟ “රථ,” “අශ්ව සේනා” සහ “බොහෝ නැව්” ගෙන ආවේය. රථ සහ අශ්ව සේනා යුධ ශක්තියේ සංකේතයන් වන අතර, නැව් ආර්ථික ශක්තියේ සංකේතයන් වේ. සෝවියට් සංගමය බිඳ හෙළීමේ අරමුණින් පාප් පදවිය සමඟ අශුද්ධ සන්ධානයක් ගොඩනඟාගත් බලය එක්සත් ජනපදය වූ අතර, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ එක්සත් ජනපදයේ එම ශක්තීන් දෙක හඳුනා දක්වනු ලබන්නේ, ආයුධ බලය සහ ආර්ථික බලය යොදාගෙන පාප් අධිකාරියේ ලකුණ පිළිගැනීමට ලෝකය බල කිරීමට එයට ඇති හැකියාව ලෙසය. එම ලකුණ නොමැතිව මනුෂ්යයන්ට මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට තහනම් කරනු ලබන අතර, එයට අමතරව, එම ලකුණ නොමැතිව මනුෂ්යයන් මරණයට පත් කරනු ලබනු ඇත.
හතළිස්වන පදය සෘජුවම නාගයා (දකුණු දිශාවේ රජු), මෘගයා (පාප්ධුරය) සහ බොරු අනාගතවක්තයා (එක්සත් ජනපදය) හඳුනා දෙයි. 1989 දී “අවසාන කාලය” සඳහා වූ මූලික පදය, ලෝකය ආමගෙද්දොන් වෙත ගෙනයන විනාශකාරී බල තුන හඳුනා දෙයි; එය, මිලේරයිට් ව්යාපාරයේ මූලික පදයන් මුලින් අජාතිකවාදයේ ද, ඉන්පසු පාප්වාදයේ ද යන විනාශකාරී බල දෙක හඳුනාදුන් ආකාරයටම ය.
මෙම පදය ආරම්භ වන්නේ දකුණේ රජු සහ උතුරේ රජු අතර යුද්ධයකිනි. පදයේ ආරම්භයේදී (1798) දකුණේ රජු ජය ගනියි; එහෙත් පදය තුළ උතුරේ රජු ප්රතිප්රහාර එල්ල කර දකුණේ රජුට අභිබවා ජය ගනියි. පදයේ ආරම්භය උතුරේ රජු සහ දකුණේ රජු අතර යුද්ධය සලකුණු කරන අතර, පදය තුළ අන්තර්ගත පණිවිඩයේ අවසානයේ ද එම උතුරු හා දකුණු රජවරුන් අතරම වූ යුද්ධය දර්ශනය කර ඇත, නමුත් ප්රතිඵල එයට විරුද්ධය. ආරම්භය 1798 දී “අවසාන කාලය” සලකුණු කළ අතර, අවසාන යුද්ධය 1989 දී “අවසාන කාලය” සලකුණු කරයි. මෙම පදය තමන්ගේ ලිඛිත සාක්ෂිය තුළ ආල්ෆා සහ ඔමේගා, එනම් ආරම්භය සහ අවසානය, යන අත්සන අන්තර්ගත කරයි.
මෙම පදයේ සත්ය ඉතිහාසය 1989දී සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීමෙන් ඔබ්බටත්, හතළිස්එකවන පදයේ ඉරිදා නීතිය දක්වාත් ඉදිරියට දිවෙයි. ඉරිදා නීතියේදී, නූතන බබිලෝනියේ තුන්ගුණ එකමුතුව වේගවත් සිදුවීම් මාලාවක් මගින් ඇතිකරනු ලැබේ. එබැවින් හතළිස්වන පදය ආරම්භ වන්නේ 1798දී මාරාන්තික තුවාලය පහරදෙනු ලබන විටත්, තීර්හි වේශ්යාව අමතක කරනු ලබන විටත් ය. පදය මගින් නිරූපිත ඉතිහාසය සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වන්නේ හතළිස්එකවන පදයේ ඉරිදා නීතියේදී ය; එහිදී මාරාන්තික තුවාලය සුව කරනු ලබන අතර තීර්හි වේශ්යාව සිහිපත් කරනු ලබයි. ආරම්භයේ සහ අවසානයේ ලකුණ ලියැවී ඇත්තේ පදයේ හමුවන පාඨය මත පමණක් නොව, පදය මගින් නිරූපිත සම්පූර්ණ ඉතිහාසය මතද ය. මෙම පදය හඳුන්වා දෙන්නේ සරලව අන්යජනවාදය (මකරා) සහ පාප්වාදය (මෘගයා) මත පදනම් වූ අනාවැකි රාමුව පමණක් නොව, ලෝකය ආර්මගෙද්දෝන් වෙත ගෙනයන විනාශකාරී බල තුනේ ව්යුහයද එය හඳුන්වා දෙයි.
මිලර්ගේ අනාවැකිමය රාමුව දෙවියන්වහන්සේගේ විමර්ශනාත්මක විනිශ්චය පැමිණීම ප්රකාශ කළ අතර, Future for America හි අනාවැකිමය රාමුව දෙවියන්වහන්සේගේ ක්රියාත්මක විනිශ්චය පැමිණීම ප්රකාශ කරයි. 1989 දී වූ “අවසාන කාලයේ” සෝවියට් සංගමයේ බිඳවැටීමේදී දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය මුද්රාභිංජනය වූ විට, පියවර තුනකින් යුතු පරීක්ෂාවක් හා පවිත්රීකරණ ක්රියාවලියක් ආරම්භ විය. 1798 දී මුද්රාභිංජනය වූ උලායි ගඟේ දර්ශනය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීම පිණිස, මිලර් විසින් දේවවාදය හා පාප්වාදය පමණක් දැක, ධර්මභ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදය නොදැකීමේ මෙම විශේෂත්වය නිසි ලෙස අවබෝධ කළ යුතුය.
එම විමර්ශනය අපි ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.
“අපට නාස්ති කිරීමට කාලයක් නැත. කලබලකාරී කාලයන් අප ඉදිරියේ තිබේ. යුද්ධයේ ආත්මයෙන් ලෝකය කැළඹී ඇත. ඉක්මනින්ම අනාවැකිවල සඳහන් කර ඇති විපත්ති දර්ශන සිදුවනු ඇත. දානියෙල්ගේ එකොළොස්වෙනි පරිච්ඡේදයේ අනාවැකිය එහි සම්පූර්ණ ඉටුවීම අසළටම පැමිණ තිබේ. මෙම අනාවැකිය ඉටුවීමේදී සිදුවී ඇති ඉතිහාසයෙන් බොහෝ කොටසක් නැවතත් සිදුවනු ඇත.”
“තිස්වන පදයේ ‘30 සිට 36 දක්වා පද උපුටා දැක්වීම’ යනුවෙන් සඳහන් බලයක් ගැන කතා කර ඇත.”
“මෙම වචනවල විස්තර කර ඇති දෘශ්යයන්ට සමාන දෘශ්යයන් සිදුවනු ඇත.” Manuscript Releases, අංක 13, 394.