දානියෙල් පොතෙහි “දෛනිකය” යන්න විලියම් මිලර් විසින් පූජාකාර්මික රෝමය හෝ අන್ಯජාතිකත්වයේ සංකේතයක් ලෙස හඳුනාගන්නා ලදී. එහෙත් අන්තිම දවස්වලදී එය විලියම් මිලර්ගේ මූලික සත්යයන් ප්රතික්ෂේප කිරීමේ සංකේතය වේ. එය ලෙවී කථාව විසිහයෙහි මෝසෙස්ගේ “සත් වරක්” යන කරුණ පිළිබඳ මිලර්ගේ අවබෝධය ප්රතික්ෂේප කිරීම සමඟ, 1863 දී ආරම්භ වූ කැරැල්ලක අවසානය නියෝජනය කරයි. ඇඩ්වෙන්ටිස්මය “දෛනිකය” අන্যජාතිකත්වය ලෙස නිවැරදිව හඳුනාගැනීම ප්රතික්ෂේප කළ විට, ඔවුන් සාතන්ගේ සංකේතය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් බවට හැරවූහ. යෙසායා මෙම ක්රියාව සියල්ල උඩුයටිකුරු කිරීමක් වූ බව හඳුන්වයි. “දෛනිකය” ප්රතික්ෂේප කිරීම 1930 දශකයේදී (ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ තෙවන පරම්පරාව) ස්ථාපිත කරන ලදී, නමුත් එය 1901 සිට (ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ දෙවන පරම්පරාව) විවාදයක් වී තිබුණි. පුරාතන ඉශ්රායෙලය සමඟ වූ පරිදිම, සත්යය ක්රමයෙන් ප්රතික්ෂේප කිරීම, නොකමැති කළ නොහැකි පාපයේ අංග අඩංගු වූ වරදක් පිළිගැනීමට මඟ පෑදීය.
විවාදप्रिय යුදෙව්වරුන් සම්බන්ධයෙන් අකමැති පව්ව නිරූපණය වූයේ ක්රිස්තුස් කළ කාර්යයන් සතන්ගේ ක්රියා ලෙස ඔවුන් හඳුනාගත් විටය. පුරාතන ඉශ්රායෙලය නවීන ඉශ්රායෙලයේ ප්රධාන සංකේතය වන අතර, නවීන ඉශ්රායෙලය ඒම දේම කළේය, එහෙත් ප්රතිවිරුද්ධ ආකාරයෙන්ය. ඔවුන් සතන්ගේ ක්රියා (පූජාවාදීභාවය) ගෙන, එම ක්රියා ක්රිස්තුස්ට ආරෝපණය කළහ. පුරාතන ඉශ්රායෙලයේ කැරැල්ල තුළ ඔවුන්ගේ රජු ලෙස සතන් තෝරාගැනීමද අන්තර්ගත වේ.
ඒ කියමන පිලාත්තුට ඇසුණු කල, ඔහු යේසුස්ව පිටතට ගෙනාවෙක; තවද “පව්ඩම” යනුවෙන් හැඳින්වෙන, එහෙත් හෙබ්රෙව් භාෂාවෙන් “ගබ්බතා” යන ස්ථානයෙහි විනිශ්චයාසනය මත හිඳ ගත්තේය. එදින පාස්කුව සඳහා සූදානම් වීමේ දවස වූ අතර, සයවැනි පැය පමණ විය. ඔහු යුදෙව්වරුන්ට කීවේය, “බලන්න, ඔබලාගේ රජතුමා!” එහෙත් ඔවුහු කෑගසමින්, “ඔහු ඉවත් කරනු! ඔහු ඉවත් කරනු! ඔහුව කුරුසියෙහි ඇණ ගසනු!” යැයි කීහ. පිලාත්තු ඔවුන්ට කීවේය, “මම ඔබලාගේ රජතුමා කුරුසියෙහි ඇණ ගසන්නෙම් ද?” ප්රධාන පූජකයෝ පිළිතුරු දෙමින්, “සීසර් හැර අපට වෙන කිසි රජෙක් නැත” යැයි කීහ. එවිට ඔවුන් විසින් ඔහුව කුරුසියෙහි ඇණ ගැසීමට ඔවුන්ට භාර දුන්නේය. එවිට ඔවුහු යේසුස්ව ගෙන ගියහ. යොහන් 19:13–16.
පිලාත් අජාතික රෝමයේ නියෝජිතයා විය; එළිදරව් 12 වන පරිච්ඡේදයේ ස්වර්ගයෙන් පහ කරනු ලැබූ මහා නාගයා සාතන් බව සහෝදරී වයිට් හඳුනා දෙයි, එහෙත් ද්විතීය අර්ථයෙන් එම නාගයා අජාතික රෝමයද වේ. එබැවින් නාගයා “නිරන්තරය” මඟින් සංකේතවත් කෙරේ. “අපට කේසර හැර වෙන කිසි රජෙක් නැත”යි ඔවුන් ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කළ විට, පුරාතන ඉශ්රායෙලයේ කැරැල්ලේ අවසානය ඔවුන් තම රජුගේ යටත්වැසියන් බව ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කළ බව නිරූපණය කළේය; ඔවුන්ගේ රජු වූයේ සාතන්ය. රජු ලෙස දෙවියන්ට විරුද්ධ වූ එම කැරැල්ල ආරම්භ වූයේ අනාගතවක්තෘ සමුවෙල්ගේ දවස්වලදීය; එවිට ඔවුහු තම රජු ලෙස දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කර, අනෙක් ජාතීන් මෙන් වීමට මනුෂ්ය රජෙකු තමන්ට දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ.
එවිට ඉශ්රායෙල්හි සියලු වැඩිහිටියෝ එකට රැස්ව, රාමාවෙහි සිටි සමුවෙල් වෙත පැමිණ, ඔහුට මෙසේ කීවෝය: “බලව, ඔබ වයසට පත්ව සිටින්නෙහිය, ඔබගේ පුත්රයෝද ඔබගේ මාර්ගයන්හි නොහැසිරෙති. එබැවින් දැන් සියලු ජාතීන් මෙන් අපට විනිශ්චය කරන රජෙකු අපට පත් කර දෙනු මැනව.” එහෙත් “අපට විනිශ්චය කරන රජෙකු අපට දෙනු මැනව” යයි ඔවුන් කී කල, ඒ කාරණය සමුවෙල්ට අකමැති විය. සමුවෙල්ද ස්වාමීන්වහන්සේට ප්රාර්ථනා කළේය. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ සමුවෙල්ට මෙසේ වදාළ සේක: “ඔවුන් ඔබට කියන සියල්ලෙහි ජනතාවගේ හඬට කන් දෙන්න. මක්නිසාද ඔවුන් ඔබ ප්රතික්ෂේප කළේ නොව, මා ඔවුන් කෙරෙහි රජකම් නොකරන පිණිස මා ප්රතික්ෂේප කළෝය. මම ඔවුන් මිසරයෙන් ගෙන ආ දින සිට අද දක්වා ඔවුන් කළ සියලු ක්රියාවලට අනුව, එනම් මා අත්හැර වෙනත් දෙවිවරුන්ට සේවය කළ පරිදි, ඔවුන් ඔබටද එසේම කරති.” 1 සාමුවෙල් 8:4–8.
පුරාණ ඉශ්රායෙල් ජනයා තමන් දෙවියන්ව ප්රතික්ෂේප කළ බවත්, භූමික රජෙකු පිළිබඳ තමන්ගේ ආශාව, අවසානයේදී මසීහාව සළුවේ ඇණ ගසා මරා දමන තැනටත්, සාතන් තමන්ගේ රජු වශයෙන් තෝරාගන්නා තැනටත් ඉදිරියට වර්ධනය වන බවත් කිසිදා හඳුනා නොගත්තෝය. ඔවුන්ගේ දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කළත්, තමන් තවමත් තෝරාගත් ජනතාව බවට තිබූ ස්වයං-ධර්මිෂ්ඨ අදහස් නිසා, ඔවුන්ගේ විද්රෝහය ඔවුන්ගේම ඇස්වලින් සඟවා තිබුණේය; මක්නිසාද, සැමුවෙල්ගෙන් පසු වුවද, දෙවියන් තවමත් ශුද්ධ වූ අනාවැකිමය සේවයක් පවත්වාගෙන ගිය බව ඔවුහු තර්ක කළහ.
ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ අනාගතවක්තෘ සේවාව වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කළහ; දෙවියන්වහන්සේගේ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ පැමිණීමම ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ තෝරාගත් ජනතාව බව සනාථ කරයි යැයි ඔවුන් විශ්වාස කළහ. ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගෙන් බොහෝ දුරස්ව සිටින බවත්, අනාගතවක්තෘවරුන් ඔවුන් නැවත දෙවියන්වහන්සේ වෙත පමුණුවා ගැනීමට උත්සාහ කරමින් සිටින බවත් ඔවුන් නොදුටුවෝය; මක්නිසාද අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ක්රියාකාරිත්වය ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේ විසින් මඟපෙන්වනු ලබන බවට සාක්ෂියක් ලෙස ඔවුන් අර්ථකථනය කළ බැවිනි. ඔවුන් වෙත එවන ලද අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සියලු පණිවිඩ නිරන්තරයෙන් ප්රතික්ෂේප කරමින් සිටියද, මෙය එසේය. එම මෝසමම 1863 දී ඇඩ්වෙන්ටිස්මය මතද පැමිණියේය.
අද්වෙන්තිස්තවාදය, විලියම් මිලර්ගේ සේවකමය තුළින් එක්රැස් කරනු ලැබූ ව්යාපාරය ප්රතික්ෂේප කර, එලියා (විලියම් මිලර්) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද “සත් වාර” යන මෝසෙස්ගේ පණිවිඩය ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කළ එම වසරේදීම නීත්යානුකූලව ලියාපදිංචි කරන ලද සභාවක් වීමට තෝරා ගත්තේය. එම වසරේදීම ඔවුන් තවදුරටත් කියවිය නොහැකි, තවදුරටත් හබක්කුක් 2:3 අනුව “කථා” කළ නොහැකි ව්යාජ අනාවැකි සටහනක්ද නිෂ්පාදනය කළෝය, මක්නිසාද එය පැහැදිලි කිරීමට අත්පත්රිකාවක් අවශ්ය වූ බැවිනි. හබක්කුක්ගේ සටහන් ඒවා පැවති ආකාරයෙන්ම කියවිය හැකි වූ අතර, ඒ නිසා ඒවාට “කථා” කළ හැකි විය.
1863දී තමන් කළ තේරීම පිළිබඳ කිසිදු ස්වයං-පරීක්ෂාවක් සිදු කිරීමට ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය ප්රතික්ෂේප කළේය; මක්නිසාද, අවසානයේ ඔවුන් අතර අනාගතවක්තෘ ස්ත්රිය සිටි නිසා, එමඟින් ඔවුන් අනාවරණය පොතෙහි හඳුනාගනු ලබන, අනාවැකි ආත්මය හිමි ඉතිරි ජනතාව බව සනාථ වන බව ඔවුහු සිතූහ. ඔවුහු පුරාණ ඉශ්රායෙල්ගේ එමම ආත්මයත් ආකල්පයත් ප්රකාශ කළහ; මිලර් විසින් සොයාගනු ලැබූ පළමු මැණික ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් ආරම්භ වූ කැරැල්ල, අවසානයේ “the daily” නම් මැණික පිළිබඳ මිලර්ගේ හඳුනාගැනීමද ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කිරීමට මඟ පෑදීය.
නූතන ඉශ්රායෙලය, සාතන්ගේ සංකේතයක් වන අනුක්රමයෙන් පූජක රෝමයේ සංකේතයක් වන “දෛනිකය” පිළිබඳ මිලර්ගේ අවබෝධය ප්රතික්ෂේප කර, “දෛනිකය” ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් බව ප්රකාශ කළහ. වෙනත් වචනවලින් කියනවා නම්, නූතන ඉශ්රායෙලය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් ලෙස සාතානික සංකේතයක් පිළිගැනීමට තෝරාගත්තේය. එය, පැරණි ඉශ්රායෙලය, සාතන්ගේ සංකේතයක් වන පූජක රෝමයේ නියෝජිතයෙකු වූ කේසරයා හැර තමන්ට රජෙකු නොමැති බව ප්රකාශ කළ පරිදි ය.
අනාගතවාදී අර්ථය අනුව, එම තේරීම නවීන ඉශ්රායෙලයට උලයි නදියෙන් නිරූපිතව තිබෙන, මෙන්ම මිලෙරයිට් ඉතිහාසයේ දැනුමේ වර්ධනය වූ දානියෙල් පොතේ සත්, අට, හා නව පරිච්ඡේද නැවත නිර්වචනය කළ යුතු බව අවශ්ය කරවීය. ඔවුන්ට එම පරිච්ඡේද වෙනස් කිරීමට බල කෙරෙනු ඇත, මන්ද අටවන පරිච්ඡේදය “the daily” යන්න සෘජුවම තුන් වරක් සඳහන් කරන බැවිනි.
උලායි නදියේ දර්ශනය මුද්රා විවෘත කරනු ලැබූ ඉතිහාසය විසින් බලපෑමට ලක්ව, ක්රිස්තුස්වහන්සේ නැවත පැමිණ තම සදාකාල රාජ්යය ස්ථාපිත කරන තුරු, දානියෙල් පොතේ දෙවන පරිච්ඡේදයේ නිරූපණය කර ඇති පරිදි, ඊට පෙර වෙනත් භූමියෙහි රාජ්යයන් කිසිවක් නොමැති බව මිලරයිට්වරුන්ට දක්නට ලැබුණි. එබැවින් ඔවුන් රෝමයේ සිව්වන රාජ්යය අංශ දෙකක් ඇති එකම රාජ්යයක් ලෙස සැලකූහ. එම අංශ දෙක දානියෙල්ගේ සත්වන සහ අටවන පරිච්ඡේදවල සෘජුව නිරූපණය කර තිබේ. දානියෙල් පැහැදිලි කරන්නේ අටවන පරිච්ඡේදයේ ඔහු ලැබූ දර්ශනය සත්වන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනයට සම්බන්ධ කරගෙන තේරුම් ගත යුතු බවය.
බෙල්ෂස්සර රජුගේ රාජ්යකාලයේ තුන්වන අවුරුද්දේ, පළමු වර මට දර්ශනය වූ දේට පසු, මට, එනම් දානියෙල්ට, දර්ශනයක් පෙනුණේය. දානියෙල් 8:1.
දැනියෙල්ට “පළමුවෙන් ප්රකාශ වූ” දර්ශනය යනු හත්වන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනයයි.
බබිලෝනියේ රජු වූ බෙල්ෂස්සර්ගේ පළමු අවුරුද්දේදී දානියෙල් තම ඇඳ මත හිස තබා සිටියදී සිහිනයක්ද තම හිසෙහි දර්ශනද දුටුවේය. එවිට ඔහු ඒ සිහිනය ලියාගත්තේය, සහ කරුණු වල සාරාංශය ප්රකාශ කළේය. දානියෙල් 7:1.
දර්ශන දෙක දානියෙල්ගේ දෙවන අධ්යායේ ප්රථමයෙන් නිරූපණය කරන ලද බයිබල් අනාවැකිවල රාජධානிகளගේ අංශ දෙකක් නිරූපණය කරයි. බබිලෝනිය, මේද-පර්සියාව, ග්රීසිය සහ රෝමය යන රාජධානී හතර හත්වන අධ්යායේ නැවත නිරූපණය කරනු ලැබූ අතර, එයින් පසුව අටවන අධ්යායේද නැවත ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ, එම රාජධානී හතරේ දේශපාලනික අංග සහ ආගමික අංග අතර වෙනසක් දක්වමින්ය. දානියෙල් 7හිදී, රාජධානී මෘගයන් වන සතුවන් මඟින් නිරූපණය කරනු ලැබේ, නමුත් අධ්යයය 8හිදී එම රාජධානී ශුද්ධස්ථානයට අදාළ සතුවන් මඟින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. දානියෙල් හත්වන අධ්යායේ දර්ශනය තේරුම්ගැනීමට කැමති විය, එවිට ගබ්රියෙල් ඔහු වෙත පැමිණ එය පැහැදිලි කළේය.
මම දානියෙල්, මාගේ ශරීරය මධ්යයේ මාගේ ආත්මය වේදනාවට පත් වූයේය, මාගේ හිසෙහි දර්ශන මාව කලබලයට පත් කළේය. එවිට මා අසල සිටි එක් අයෙකු වෙත සමීප වී, මේ සියල්ල පිළිබඳ සත්යය ඔහුගෙන් විමසුවෙමි. එබැවින් ඔහු මට කියා දී, මේ කාරණාවල අර්ථය මට දැනගන්වා දුන්නේය. මේ මහත් මෘගයන්, ඒවා සතරක් වන බැවින්, පොළොවෙන් උදාවන්නාවූ රජවරු සතර දෙනෙක්ය. නමුත් ඉතා උසස් තැනැත්තාගේ ශුද්ධවන්තයෝ රාජ්යය ලබන්නෝය; ඔව්හු එම රාජ්යය සදාකාලයටම, එනම් සදාකාලයන් සදාකාලයටම, අයිති කරගන්නෝය. දානියෙල් 7:15–18.
දෙවියන්වහන්සේගේ සදාකාලික රාජ්යය ස්ථාපිත කරන තුරු පවතින භූමික රාජ්ය හතරක්ම එම මෘග හතර බව දානියෙල්ට දන්වා දෙන ලදී; මෙය දානියෙල්ගේ දෙවන පරිච්ඡේදය සමඟ සම්පූර්ණ එකඟතාවයෙන් යුක්තය. දෙවන පරිච්ඡේදයේ කන්දෙන් කපා ගත් ගල මුළු පොළොවම පුරවා දැක්වූ ලෙස නිරූපිතව ඇති දෙවියන්වහන්සේගේ සදාකාලික රාජ්යය පැමිණීමට පෙර, භූමික රාජ්ය හතරක් තිබිය යුතු විය.
එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ භූමියෙන් නැඟී එන මෘගයා පිළිබඳව ඇය කතා කළ විට, සහෝදරි වයිට් එම රාජධානී සතර පිළිබඳ මිලරයිට් අවබෝධය මිලරයිට්වරුන්ගේම අවබෝධයට වඩා බෙහෙවින් ඉක්මවා ගියාය.
“මේ අවස්ථාවේදී තවත් සංකේතයක් හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. දර්ශකයා මෙසේ කියයි: ‘මම පොළොවෙන් නැඟී එන වෙනත් මෘගයෙකු දුටුවෙමි; එහෙත් ඔහුට බැටළු පැටියෙකු මෙන් අඟ දෙකක් තිබුණේය.’ 11 වන පදය. මෙම මෘගයාගේ පෙනුමත්, එය උද්ගත වූ ආකාරයත්, එය නියෝජනය කරන ජාතිය පෙර සඳහන් කරන ලද සංකේතයන් යටතේ දක්වා ඇති ඒවාට වඩා වෙනස් බව පෙන්වයි. ලෝකය පාලනය කළ මහත් රාජධානීන්, ‘අහසේ සතර සුළං මහ මුහුද පිට සටන් කළ විට,’ ගොදුරු සොයන මෘගයන් ලෙස දානියෙල් දර්ශකයාට ප්රකාශ කරනු ලැබූහ. දානියෙල් 7:2. එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ දූතයෙක් පැහැදිලි කළේ ජලය යන්නෙන් ‘ජනතාවත්, සමූහයෝත්, ජාතීන්ද, භාෂාවෝද’ නියෝජනය වන බවය. එළිදරව් 17:15. සුළං යනු ගැටුමේ සංකේතයකි. අහසේ සතර සුළං මහ මුහුද පිට සටන් කිරීමෙන් නියෝජනය වන්නේ රාජධානීන් බලයට පැමිණීම සඳහා අත්කරගත් ජයග්රහණ හා විප්ලව මඟින් ඇති වූ භයානක දර්ශනයි.” The Great Controversy, 439.
රාජධානී බලයට පැමිණි කල ඉටු කරන ලද ජයග්රහණයන්ගේ සංකේත වශයෙන් එම මෘගයන් තිබේ. කොල්ලකාර මෘගයෙක් අනාගතවාදී අර්ථයෙන් රාජධානියක දේශපාලන, ආර්ථික සහ යුධ බලය නියෝජනය කරයි. දානියෙල්ගේ දෙවන හා හත්වන අධ්යායන්හි නියෝජනය කරන ලද එම රාජධානී, අටවන අධ්යායේද නියෝජනය කරනු ලැබේ; නමුත් එහිදී ඒ සියල්ල දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානයෙන් උපන් අංග සමඟ සම්බන්ධ කරනු ලබන බැවින්, ඒවා එම රාජධානීන්ගේ ආගමික අංගය නියෝජනය කරයි, මක්නිසාද ඔවුන් සියල්ලෝම සභාව සහ රාජ්යය එකතු වූ සංයෝගයක් වූහ.
බෙල්ෂස්සර රජුගේ රාජ්ය කාලයේ තුන්වන අවුරුද්දේ, මට, එනම් මටම දානියෙල්ට, පළමුවෙන් මට පෙනී තිබූ දේට පසුව, තවත් දර්ශනයක් පෙනුණේය. මම දර්ශනයකින් දුටුවෙමි; එය සිදු වූයේ, මම දුටු කල, එලාම් ප්රාන්තයේ පිහිටි ශූෂන් මහාලයේ මා සිටින්නාක් මෙන්ය; තවද මම දර්ශනයකින් දුටුවෙමි, මම උලයි ගඟ අසල සිටියෙමි. එවිට මම මාගේ ඇස් ඔසවා බැලූ විට, බලව, ගඟ ඉදිරියේ කොම් දෙකක් ඇති බැටළුවෙකු සිටිනු දුටුවෙමි. ඒ කොම් දෙක උසය; එහෙත් එකක් අනෙකට වඩා උසය, වැඩි උසකින් යුත් කොම පසුව නැගී ආවේය. මම ඒ බැටළුවා බටහිරටද, උතුරටද, දකුණටද තල්ලු කරමින් යන බව දුටුවෙමි; එබැවින් කිසි මෘගයෙකුට ඔහු ඉදිරියේ සිටිය නොහැකි විය, තවද ඔහුගේ අතින් ගළවාගත හැකි කිසිවෙකුත් නොසිටියේය; ඔහු තමා කැමති ප්රකාරයට ක්රියා කර, මහත් වූයේය. මම මේ දේ සලකා බලමින් සිටියදී, බලව, මුළු පොළොවේ මතුපිට පුරා බටහිරෙන් එළ පිරිමි එළුවෙක් පැමිණියේය, ඔහුගේ පාද බිමට ස්පර්ශ නොකළේය. ඒ එළුවාගේ ඇස් දෙක අතර කැපී පෙනෙන මහත් කොමක් තිබුණේය. ඔහු, මම ගඟ ඉදිරියේ සිටිනු දුටු, කොම් දෙකක් ඇති ඒ බැටළුවා වෙත පැමිණ, තම බලයේ ක්රෝධයෙන් ඔහු වෙත දුව ගියේය. මම ඔහු බැටළුවාට සමීප වී එන බව දුටුවෙමි; ඔහු ඒ කෙරෙහි උදහසින් පෙලඹී, බැටළුවාට පහර දී, ඔහුගේ කොම් දෙක බිඳ දැමුවේය. බැටළුවාට ඔහු ඉදිරියේ සිටීමට බලයක් නොතිබුණේය; ඔහු බැටළුවා බිමට හෙළා, ඔහු මත පාගා දැමුවේය. බැටළුවා ඔහුගේ අතින් ගළවාගත හැකි කිසිවෙකුත් නොසිටියේය. එබැවින් ඒ පිරිමි එළුවා ඉතා මහත් විය. ඔහු බලවත් වූ කල, ඒ මහත් කොම බිඳී ගියේය; ඒ වෙනුවට ස්වර්ගයේ සුළං හතර දෙසට කැපී පෙනෙන කොම් සතරක් නැගී ආවේය. දානියෙල් 8:1–8.
අටවැනි අධ්යායය ආරම්භ වන්නේ, දානියෙල් තමා එවකට බයිබල් අනාවැකිවල පළමු රාජ්යයේ (බැබිලෝනියාවේ) ඉතිහාසය තුළ ජීවත්ව සිටින බව තහවුරු කිරීමෙන්ය. එහෙත් ඔහුගේ දර්ශනයේ බැබිලෝනියාව නිරූපණය කිරීමට නියමිත කිසිදු සංකේතයක් හඳුන්වා නොදක්වයි; මන්ද එය ආරම්භ වන්නේ මේද-පර්සියාවේ දෙවන භෞමික රාජ්යය නිරූපණය කළ බැටළුවාගෙන්ය. බැබිලෝනියාව සඳහා සංකේතයක් නොතිබීම උದ್ದේශපූර්වකය; මක්නිසාද බැබිලෝනියාවේ ප්රධාන ලක්ෂණයක් වන්නේ, නෙබුකද්නෙච්සරගේ “සත් කලක්” මෘගයෙකු ලෙස ජීවත්වීමෙන් නිරූපිත පරිදි, එය ඉවත් කරනු ලබන අතර පසුව නැවත ස්ථාපිත කරනු ලබන රාජ්යයක් නිරූපණය කිරීමයි. එම “සත් කල” කාලය තුළ ආත්මික බැබිලෝනියේ (පාප් පදවියේ) එක් අංගයක් නිරූපණය වේ; මක්නිසාද පාප් පදවිය යනු, ඇය මාරාන්තික තුවාලයක් ලැබූ කාලය තුළ, සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑවක් පුරා අමතක කරනු ලබන රාජ්යය වන බැවිනි. දානියෙල් මෙම දර්ශනය තමාට ලැබෙන්නේ “බෙල්ෂසර් රජුගේ රාජ්යකාලයේ තුන්වන අවුරුද්දේදී” යැයි හඳුන්වාදීම, මේද-පර්සියාවේ දෙවන රාජ්යයට පෙර පවතින රාජ්යය ලෙස බැබිලෝනියාව හඳුනා දෙයි; එහෙත් එය එක් රජෙකුගේ දවස් තුළ අමතක කරනු ලබන, සැඟවුණු හෝ අමතක කරන ලද රාජ්යය ලෙස බැබිලෝනියාව අවධාරණය කරයි.
අටවන පරිච්ඡේදයේ සත්වයන් වනයේ ගොදුරු කන මෘගයන් නොව, ශුද්ධස්ථාන සේවයේ බලි සත්වයන් ලෙස භාවිත කළ සත්වයන්ය. සිව්වන රාජ්යය “කුඩා අඟක්” ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ; එය සත්වයෙකු ලෙස නොව, අඟක් ලෙසය. එහෙත් අඟ දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානයේ කොටසක් වූයේය, මක්නිසාද දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානයේ පූජාසනවල සැලසුමේ කොටසක් ලෙස අඟ තිබුණේය.
භවिष्यවాణියේ රාජධානී හතර දානියෙල් විසින් ශුද්ධස්ථාන සම්බන්ධ පදවලින් නිරූපිත වූයේ පමණක් නොව, එම පරිච්ඡේදයේ කථානායක ව්යුහය තුළද දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවයෙන් සෘජුව ව්යුත්පන්න වූ වචන කිහිපයක් අන්තර්ගත වේ. එම පරිච්ඡේදයේ කථානායක ප්රකාශනය ශුද්ධස්ථාන සේවයෙන් ගත් හෙබ්රෙව් වචනවලින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන අතර, ශුද්ධස්ථාන සේවය තුළ පුදපූජාවක් ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්රියාවද එම පරිච්ඡේදයේ ව්යුහය තුළ ගොඩනගා ඇත. දානියෙල් හිතාමතාම හත්වන සහ අටවන පරිච්ඡේද එකට සම්බන්ධ කළ බව යන සත්යය, දැකීමට කැමති අයට, හත්වන පරිච්ඡේදය බයිබල් භවिष्यවাণියේ රාජධානීවල රාජ්යකාර්යය හඳුන්වා දෙන බවද, අටවන පරිච්ඡේදය බයිබල් භවिष्यවాణියේ රාජධානීවල සභාකාර්යය හඳුන්වා දෙන බවද දැකගැනීමට ඉඩ සලසයි.
මිලර්ගේ මැණික් දෙවියන් විසින් සැලසුම් කළ පරිදිම තිබූ බව මෙම පිළිගැනීම හෙළි කරන බැවින්, ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයට මෙම සත්යය සාතානික ප්රබන්ධ මඟින් වසා දැමීමට බලපෑම් වී ඇත. “දිනපතා” පිළිබඳ මිලර්ගේ අවබෝධය ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කිරීම, “දෙවියන්ට කිසිදු අවබෝධයක් නොතිබුණි” යන ප්රකාශයක් ලෙස නිරූපණය වේ; මන්ද, ශුද්ධ දූතයන්ගේ සේවාව මඟින් දෙවියන් මිලර්ට එම ව්යූහය දුන් විට, එය නිවැරදි නොවූ බව ඔවුන් ප්රකාශ කරන බැවිනි.
නියත වශයෙන්ම ඔබ විසින් සියල්ල උඩු යටිකුරු කිරීම කුඹල්කරුගේ මැටිය ලෙස ගණන් කරනු ලැබේය. මක්නිසාද, නිර්මාණය කරනු ලැබූ දෙය එය සෑදූ තැනැත්තා ගැන, “ඔහු මාව සෑදුවේ නැත,” යයි කියන්නේ ද? නැතහොත් ආකාර දෙනු ලැබූ දෙය එයට ආකාර දුන් තැනැත්තා ගැන, “ඔහුට අවබෝධයක් නොතිබුණි,” යයි කියන්නේ ද? යෙසායා 29:16.
මිලර්ගේ රාමුව නම්, ඔහු හඳුනාගෙන භාවිතයට ගත් භවिष्यවක්තෘමය ව්යුහයයි; එහෙත් 1863 සිට ඉදිරියට, ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය මිලර්ගේ ස්වප්නයේ මැණික් ආවරණය කිරීමට, විශ්වාසභ්රഷ്ട ප්රොටෙස්තන්තවාදය හා කතෝලිකවාදයේ දේවවේදාත්මක අදාළකම් වෙත නැවත හැරී ගියේය. ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය කාර්යයත්, එසේම එම කාර්යයේ නිර්මාතෘවත් ප්රතික්ෂේප කිරීම පිණිස, ව්යාජ රාමුවක් (රාමුගත කරන ලද දෙය) පිළිගත්තේය. එසේ කිරීමෙන්, ඔවුහු එම කාර්යයේ නිර්මාතෘට අවබෝධයක් නොමැති බව ප්රකාශ කරති. එම රාමුව ප්රතික්ෂේප කිරීම යනු 1798 දී මුද්රා බිඳ හෙළනු ලැබූ දැනුමේ වැඩිවීම ප්රතික්ෂේප කිරීමක් වූ අතර, අදත් එසේමය. දැනුමේ වැඩිවීම ප්රතික්ෂේප කරන්නෝ කාර්යයත්, එම කාර්යයේ නිර්මාතෘවත් ප්රතික්ෂේප කරති; දානියෙල්ගේ පදනමෙන් කියන කල, ඔවුහු “දුෂ්ටයෝ” වූහ.
බොහෝ දෙනෙක් පවිත්ර කරනු ලබන්නෝය, සුදු කරනු ලබන්නෝය, පරීක්ෂා කරනු ලබන්නෝය; නමුත් දුෂ්ටයෝ දුෂ්ටකම් කරනු ලබන්නෝය. දුෂ්ටයන්ගෙන් කිසිවෙකුටත් අවබෝධ නොවන්නේය; එහෙත් ප්රඥාවන්තයෝ අවබෝධ කරගන්නෝය. දානියෙල් 12:10.
“දුෂ්ටයෝ දුෂ්ටකම් කරනු ඇත” යනු, සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීමේ ක්රමයෙන් වැඩිවෙන, උග්රවන ස්වභාවයක් එයින් හඳුන්වා දෙයි. දුෂ්ටයන් විසින් එම රාමුව ප්රතික්ෂේප කිරීම දෙවියන්වහන්සේ ප්රතික්ෂේප කිරීමක් වන අතර, ඒ අනුව ව්යාජ රාමුවක් මගින් ඔවුන් ඉටු කිරීමට උත්සාහ කරන එම ප්රතික්ෂේප කිරීම නිසා දෙවියන්වහන්සේ ද දුෂ්ටයන් ප්රතික්ෂේප කරනු ලබන සේක.
මාගේ ජනතාව දැනුම නොමැතිකම නිසා විනාශ වී යයි; ඔබ දැනුම ප්රතික්ෂේප කළ බැවින්, ඔබ මට පූජකයෙකු නොවනු පිණිස මමත් ඔබ ප්රතික්ෂේප කරන්නෙමි; ඔබ ඔබගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව අමතක කළ බැවින්, මමත් ඔබගේ දරුවන් අමතක කරන්නෙමි. හෝෂෙයා 4:6.
1844 සිට 1863 දක්වා දෙවියන්වහන්සේගේ “පූජකයන්” වූ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව, විලියම් මිලර්ගේ සේවකත්වය තුළින් වැඩි කරනු ලැබූ “දැනුම” නොමැතිවීම නිසා ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබූහ. හෝෂෙයාහි හයවන පදයේ සන්දර්භය සලකා බැලීම වැදගත්ය, මක්නිසාද එම සන්දර්භය “දැනුම” ලෙස නිරූපිත සත්යයට එරෙහිව ක්රමයෙන් වැඩිවන කැරළිකාරකමක් හඳුනා දෙයි.
ඉශ්රායෙල් පුත්රයෙනි, ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය අසන්න. මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේට දේශයේ වාසය කරන්නන් සමඟ විවාදයක් ඇත; එහෙයින් දේශයෙහි සත්යයද නැත, දයාවද නැත, දෙවියන්වහන්සේගේ දැනුමද නැත. දිවුරුම් කීම, බොරු කීම, ඝාතනය කිරීම, සොරකම් කිරීම, කාමමිථ්යාචාරය කිරීම මගින් ඔව්හු සීමා බිඳ දමති, ලේ ලේට ස්පර්ශ වෙයි. එබැවින් දේශය ශෝකවනු ඇත, එහි වාසය කරන සෑම කෙනෙකුම ක්ෂීණවනු ඇත; කෙතේ මෘගයන් සමඟද, අහසේ පක්ෂීන් සමඟද; එසේය, මුහුදේ මත්ස්යයෝද ඉවත් කරනු ලබන්නෝය. එහෙත් කිසිවෙකු විවාද නොකරත්වා, අනෙකෙකුට තර්ජනය නොකරත්වා; මක්නිසාද ඔබේ සෙනඟ පූජකයා සමඟ විවාද කරන අය මෙන්ය. එබැවින් ඔබ දවසේ වැටෙනු ඇත; අනාගතවක්තෘද රාත්රියේ ඔබ සමඟ වැටෙනු ඇත; ඔබේ මවද මම විනාශ කරමි. දැනුම නොමැතිකම නිසා මාගේ සෙනඟ විනාශ වී ඇත. ඔබ දැනුම ප්රතික්ෂේප කළ බැවින්, ඔබ මා සඳහා පූජකයෙකු නොවන ලෙස මමද ඔබ ප්රතික්ෂේප කරන්නෙමි. ඔබේ දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව ඔබ අමතක කළ බැවින්, මමද ඔබේ දරුවන් අමතක කරන්නෙමි. ඔවුන් වැඩි වූ තරමටම ඔව්හු මාට විරුද්ධව පව් කළෝය; එබැවින් ඔවුන්ගේ ගෞරවය අපහාසයට මම පරිවර්තනය කරන්නෙමි. ඔව්හු මාගේ සෙනඟගේ පාපය කමින්, ඔවුන්ගේ අධර්මිෂ්ඨකම මත තම හදවත යොමු කරති. එබැවින් සෙනඟ මෙන්ම පූජකයාද වනු ඇත; මම ඔවුන්ගේ මාර්ග සඳහා ඔවුන්ට දඬුවම් කරමි, ඔවුන්ගේ ක්රියා සඳහා ප්රතිඵල දෙමි. මක්නිසාද ඔව්හු කෑවද තෘප්තිමත් නොවන්නෝය; වේශ්යාකම කළද වැඩි නොවන්නෝය; මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේට සැලකිල්ල දක්වීම ඔව්හු අත්හැර දමා ඇත.
වේශ්යාකමත් මිදියුසත් අලුත් මිදියුසත් හෘදය පැහැරගනියි. මාගේ ජනතාව ඔවුන්ගේ ලී රූපයන්ගෙන් උපදෙස් අසති, ඔවුන්ගේ දණ්ඩයද ඔවුන්ට ප්රකාශ කරයි; මක්නිසාද වේශ්යාකමේ ආත්මය ඔවුන්ට මාර්ගභ්රෂ්ට වීමට හේතු වී ඇත, ඔවුන් තම දෙවියන්ගේ ආධිපත්යයෙන් ඉවත වී වේශ්යාකමේ යෙදී ගොස් ඇත. ඔවුහු කඳු මුදුන් මත පූජා කරති, කඳු ගැට මත ධූප දහනය කරති, වළලු, පොප්ලර්, හා එල්ම් ගස් යට, ඒවායේ සෙවණ හොඳ බැවින්ය. එබැවින් ඔබගේ දූවරු වේශ්යාකම කරනු ඇත, ඔබගේ භාර්යාවෝද පරපුරුෂ සේවනය කරනු ඇත. ඔබගේ දූවරු වේශ්යාකම කළ විටවත්, ඔබගේ භාර්යාවෝ පරපුරුෂ සේවනය කළ විටවත්, මම ඔවුන්ට දඬුවම් නොකරමි; මක්නිසාද ඔවුන්ම වේශ්යාවන් සමඟ වෙන්ව යති, වේශ්යාන් සමඟ පූජා කරති. එබැවින් අවබෝධයක් නැති ජනතාව වැටී යනු ඇත. ඉශ්රායෙල්, ඔබ වේශ්යාකමේ යෙදෙන නමුත්, යූදා අපරාධයට පත් නොවේවා; ගිල්ගාලයට නොයන්න, බෙත්-ආවෙන්ටද නොනගින්න, “ස්වාමින්වහන්සේ ජීවමානය”යි කියා දිවුරුම් නොදෙන්න. මක්නිසාද ඉශ්රායෙල් පසුබැසෙන ගව දෙනක මෙන් පසුබැසෙයි; දැන් ස්වාමින්වහන්සේ ඔවුන් විශාල ස්ථානයක බැටළු පැටවෙකු මෙන් පෝෂණය කරනු ඇත. එප්රායිම් රූපවලට බැඳී ඇත; ඔහු තනියම තබාදෙන්න. ඔවුන්ගේ පානය ඇඹුල් වී ඇත; ඔවුහු නොනවත්වා වේශ්යාකම කර ඇත; ඇගේ පාලකයෝ ලැජ්ජාව සමඟ “දෙන්න” යැයි ප්රිය කරති. සුළඟ ඇය තම පියාපත්වලින් බැඳගෙන ගොස් ඇත, ඔවුහු තම පූජා නිසා ලජ්ජාවට පත් වන්නෝය. හෝෂෙයා 4:1–19.
හොෂේයාගේ අවවාදය මෙයයි: “දේශයේ වාසය කරන අය සමඟ ස්වාමින්වහන්සේට විවාදයක් ඇත; මක්නිසාද දේශයේ සත්යයත් නැත, කරුණාවත් නැත, දෙවියන්වහන්සේ පිළිබඳ දැනුමත් නැත.” ඇඩ්වෙන්ටිස්මය දෙවියන්වහන්සේගේ අන්තිම දවස්වල ජනතාවය. දූලි අතුගා දමන මනුෂ්යයා මිලර්ගේ කාමරයට ඇතුළු වන දවසේදී, ජනතාවද, පූජකයන්ද, අනාගතවක්තෘවරුන්ද ඇතුළත් ඇඩ්වෙන්ටිස්මය “අවබෝධ නොකරන තැනැත්තා වැටෙනු ඇත,” මක්නිසාද ඔවුන් “මූර්තිවලට බැඳී” සිටින බැවිනි. ඔවුන්ගේ මූර්ති නම්, ව්යාජ රාමුවක් තුළ නෙහා ඇති ඔවුන්ගේ ව්යාජ ධර්මෝපදේශයන්ය.
දැනුමේ වර්ධනය ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් නිරූපිත කැරැල්ල යනු, මිලර්ගේ කාමරයෙන් ඉවතට වියැකී යන ව්යාජ ධර්මෝපදේශවලට ඔවුන් එක්ව සිටින බව ප්රකාශ කරනු ලබන අවස්ථාව දක්වා ළඟා වන, අඛණ්ඩව ඉහළ යන කැරැල්ලකි; එහිදී ඔවුන්ගේ කරුණාකාලය අවසන් වේ. ඔවුන්ගේ කැරැල්ල නිරූපිත කරනු ලබන්නේ නිතරම වේශ්යාචාරය සිදු කිරීමක් ලෙසය. 1863 සිට කරුණාකාලය අවසන් වන තුරු ඔවුහු අඛණ්ඩව කැරලි ගසමින්, අවසානයේ ස්වාමින්වහන්සේගේ මුඛයෙන් පිටකරනු ලබති.
දැනුම ප්රතික්ෂේප කිරීමේ කැරැල්ල ඔවුන්ගේ “අඛණ්ඩව” කාමමිථ්යාචාරය කිරීමෙන් නිරූපිත විය; එය එකම හෙබ්රෙව් වචනය නොවූ නමුත්, “අඛණ්ඩ” යන අර්ථය දෙන හෙබ්රෙව් වචනය වන “tamid” සමඟ එහි අර්ථය එකසේය, එය දානියෙල් පොතෙහි “the daily” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත.
ඊළඟ ලිපියෙහි අපි බයිබලීය අනාවැකිවල රාජධානී හතර පිළිබඳ අපගේ අධ්යයනය තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.
“එවිට ‘දිනපතා’ පිළිබඳව මම දුටුවේ, ‘පූජාව’ යන වචනය මනුෂ්ය ප්රඥාවෙන් එක් කරනු ලැබූ එකක් බවත්, එය පාඨයට අයිති නොවන බවත්ය; සහ විනිශ්චය වේලාවේ හඬනැගීම ප්රකාශ කළ අයට එය පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටිය ස්වාමින්වහන්සේ දුන් බවත්ය. 1844ට පෙර, එක්සත්කම පැවති කාලයේ, ‘දිනපතා’ පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටිය මත බොහෝ දෙනා සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ එක්සත්ව සිටියහ; නමුත් 1844න් පසු, අවුල්සහගත තත්ත්වය තුළ, අනෙකුත් අදහස් වැළඳගනු ලැබූ අතර, අඳුරත් අවුල්සහගතභාවයත් අනුව පැමිණියේය.” Review and Herald, November 1, 1850.