යෙහෝයාකීම් යූදාහි අවසාන රාජවරුන් තිදෙනාගෙන් පළමුවැන්නා වූ අතර, ඔහු බැබිලෝනීයයන් විසින් ජයගනු ලැබූ විට දකුණු රාජධානිය සඳහා අවුරුදු හැත්තෑක දාසභාවය ආරම්භ විය. එම අවුරුදු හැත්තෑය, බයිබල් අනාවැකියේ පළමු රාජධානිය වූ බැබිලෝනය පාලනය කරනු ලබන කාල පරිච්ඡේදය හඳුන්වා දෙයි. යෙසායාගේ විසිතුන්වන පරිච්ඡේදයේ, ටීර්ගේ වේශ්යාව සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑයක් සඳහා අමතක කරනු ලබන්නේ, ඒවා අනාවැකිමය වශයෙන් එක් රජෙකුගේ දවස් ලෙස හඳුන්වා දී තිබියදීය. බයිබල් අනාවැකියෙහි රජෙකු යනු රාජධානියක් වන අතර, අවුරුදු හැත්තෑයකට සමාන වූ බයිබල් අනාවැකියේ එකම රාජධානියේ දවස් වූයේ බැබිලෝනයයි.
එම ඉතිහාස කාලය තුළ, පාප්පස්ථානය නිරූපණය කරන ටයර්හි වේශ්යාව අමතක කරනු ලබනු ඇත. සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී, ඇය සිහිපත් කරනු ලබන අතර පිටත් වී පොළොවේ සියලු රාජ්යයන් සමඟ වේශ්යාචාරය කරනු ඇත. ආත්මික වේශ්යාචාරය යනු සභාව සහ රාජ්යය එක්වීමෙන් ඇතිවන නීතිවිරෝධී සම්බන්ධතාවයයි. සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී, පාප්පස්ථානය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමඟ සම්බන්ධතාවයකට පැමිණෙනු ඇත; එය නිරූපණය කරනු ලබන්නේ, සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේ ටයර්හි වේශ්යාව වේශ්යාචාරය කරන සියලු රජුන් මඟිනි. සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑව තුළ රාජ්යය කරන්නේ දෙසිරස් ඇති පොළොවේ මෘගයා වන එක්සත් ජනපදයයි.
දානියෙල්ගේ පළමු පරිච්ඡේදයෙන් පස්වැනි පරිච්ඡේදය දක්වා බබිලෝනියේ අවුරුදු හැත්තෑවක ඉතිහාසය සාරාංශගත කරයි; එබැවින් එම පරිච්ඡේදයන් භූමි මෘගයාගේ අං දෙකේම ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි. පරිච්ඡේද හතර සහ පහ බබිලෝනියේ පළමු සහ අවසාන රජු හඳුන්වා දෙයි; එම පරිච්ඡේද දෙක එක්ව භූමි මෘගයාගේත් එහි අං දෙකේත් ඉතිහාසය හඳුන්වා දෙයි. අං දෙකේත්, සහ භූමි මෘගයාගේමත් විනිශ්චය, පළමු රජුගේත් අවසාන රජුගේත් විනිශ්චය මඟින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. නෙබුකද්නෙශර්ගේ විනිශ්චය වූයේ “සත් කාලයක්” සඳහා පිටුවහල් කිරීමය; ඔහු වල් මෘගයෙකු මෙන් තණකොළ සහ ඊසල මත දවස් දෙදහස් පන්සිය විස්සක් ජීවත් වූ අතර. බෙල්ෂෂ්සරගේ විනිශ්චය බිත්තිය මත ලියා තිබූ අතර, එය දෙදහස් පන්සිය විස්ස යන සංඛ්යාවට සමාන කරනු ලැබීය; එසේ භූමි මෘගයාගේත් එහි අං දෙකේත් විනිශ්චය ලෙවී කථාව විසි හයේ “සත් කාලයන්” මඟින් නියෝජනය කරනු ලබන බව හඳුන්වා දෙයි. මෙය රජුන් දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත පදනම්ව තිබෙන අතර, එම සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා පළමුවැන්නා සහ අවසානයා නියෝජනය කරති.
“සත් කාලය” යනු අඩ්වෙන්ටිස්තවාදයට අකුසල ගල වන අතර, එබැවින් එය පැහැදිලිව එහි තිබුණද—දැකීමට කැමති අයට—හඳුනාගත නොහැක. එය අවුරුදු හැත්තෑවක් රාජ්ය කළ ජාතියේ (බැබිලෝනියාවේ) විනිශ්චයේ සංකේතයද, සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑවක් රාජ්ය කරන රාජ්යයේ විනිශ්චයේ සංකේතයද වේ. විලියම් මිලර් ලෙවී කථාව විසිහයහි “සත් කාලය” පිළිබඳ තම අවබෝධය ඉදිරිපත් කළ විට, දානියෙල් පොතේ සිව්වන පරිච්ඡේදයේ නෙබුකද්නෙශර් මෘගයෙකු මෙන් ජීවත් වූ දෙදහස් පන්සිය විස්ස දවස්, ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් කාලය” තහවුරු කිරීම සඳහා වූ අනාවැකි සාක්ෂිකරුවන්ගෙන් එකක් ලෙස භාවිතා කළේය. “සත් කාලය” යනු සෙකරියා පොතේ සිව්වන පරිච්ඡේදයේ පදනම් ගලද, ශිරෝග්ර ගලද වේ. යේසුස්, සිස්ටර් වයිට්, යෙසායා සහ පේත්රස්, එය කෙළවරේ ශීර්ෂය වන්නා වූ ගල ලෙස හඳුන්වති. එය බයිබල් අනාවැකියේ කිරුළු දහම වේ, නමුත් තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩකරුවන් යැයි ප්රකාශ කරන අය විසින් එය මූලිකවම නොදක්නා ලද එකක්ය.
අප දානියෙල්ගේ පොතේ පළමු අධ්යාය හය සලකා බැලීමට ආරම්භ කරන විට, ආරම්භයේම “කාල හත” හඳුනා දක්වා ඇති බව අවබෝධ කරගැනීම වැදගත් ය. යෙහෝයාකීම් බැබිලෝනිය විසින් පරාජයට පත් කළ විට, අවුරුදු හැත්තෑවක වහල්භාවය ආරම්භ විය. ක්රෝනිකල්ස් පොත ඔවුන් අවුරුදු හැත්තෑවක් වහල්භාවයට ගෙන යන ලද්දේ මන්දැයි විස්තර කරයි.
සෙදෙකියා රජකමට පත්වූ කල වයස අවුරුදු එකොළොස් දෙකක් වූයේය; ඔහු යෙරුසලමේ අවුරුදු එකොළොස්ක් රජකම් කළේය. ඔහු තම දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ දෘෂ්ටියෙහි නපුරු දේ කළේය; ස්වාමීන්වහන්සේගේ මුඛයෙන් කථා කළ අනාගතවක්තෘ යෙරෙමියා ඉදිරියෙහි තමන්ව නමවා නොගත්තේය. දෙවියන්වහන්සේ නාමයෙන් ඔහුගෙන් දිවුරුමක් කරවා තිබූ නෙබුකද්නෙශර් රජාටද ඔහු විරුද්ධව කැරලි ගැසුවේය. එහෙත් ඔහු තම ගෙල දැඩි කළේය, ඉශ්රායෙල්ගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ වෙත හැරී එන පිණිස තම හෘදයද කඨින කළේය. තවද පූජකයන්ගේ සියලු ප්රධානීහුද, ජනතාවද, ජාතීන්ගේ සියලු පිළිකුල්කම් අනුකරණය කරමින් අතිශයින් අපරාධ කළෝය; යෙරුසලමේදී තමන් විසින් ශුද්ධ කළ ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරය අපවිත්ර කළෝය. ඔවුන්ගේ පියවරුන්ගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ තම ජනතාවටත් තම වාසස්ථානයටත් කරුණා කළ බැවින්, තම දූතයන් මාර්ගයෙන් නිතර නැගිට යවා ඔවුන් වෙත පණිවුඩ එවූසේක. එහෙත් ඔව්හු දෙවිවහන්සේගේ දූතයන්ට උපහාස කළෝය, උන්වහන්සේගේ වචන නොසලකා හරින ලද්දෝය, උන්වහන්සේගේ අනාගතවක්තෘවරුන්ට අයුතු ලෙස සැලකුවෝය; එසේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ උදහස තම ජනතාවට විරුද්ධව නැගී, සුවකළ නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති වන තුරුය. එබැවින් උන්වහන්සේ කල්දේවරුන්ගේ රජා ඔවුන් මතට ගෙන ආසේක. ඔහු ඔවුන්ගේ ශුද්ධස්ථානයේ මන්දිරය තුළදී ඔවුන්ගේ තරුණයන් කඩුවෙන් මරා දැමුවේය; තරුණයාටවත් කන්යාවටවත්, වෘද්ධයාටවත්, වයස නිසා නමන ලද්දාටවත් අනුකම්පා නොකළේය. උන්වහන්සේ ඔවුන් සියල්ලන්ම ඔහුගේ අතට පාවා දුන්සේක. දෙවිවහන්සේගේ මන්දිරයේ සියලු භාජනද, ලොකු හා කුඩාද, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරයේ භාණ්ඩාගාරද, රජාගේද ඔහුගේ ප්රධානීන්ගේද භාණ්ඩාගාරද—මේ සියල්ල ඔහු බාබිලෝනියට ගෙන ගියේය. ඔවුහු දෙවිවහන්සේගේ මන්දිරය ගිනි තබා දවා හැරියෝය, යෙරුසලමේ පවුර බිඳ දැමුවෝය, එහි සියලු මාලිගා ගිනි තබා දවා හැරියෝය, එහි සියලු අලංකාර භාජන විනාශ කළෝය. කඩුවෙන් බේරුණු අය ඔහු බාබිලෝනියට ගෙන ගියේය; පර්සිය රාජ්යයේ රාජකම උදාවන තුරු ඔව්හු ඔහුටත් ඔහුගේ පුත්රයන්ටත් සේවකයෝ වූහ. මෙය යෙරෙමියාගේ මුඛයෙන් කී ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඉටු වීම පිණිසය—දේශය තම සබත් භුක්ති විඳින තුරුය. එය පාළුවෙන් වැටී තිබූ මුළු කාලය තුළ සබත් පැවැත්වීය, අවුරුදු හැත්තෑව ඉටු වන තුරුය. දැන් පර්සියාවේ රජවූ කෝරෙෂ්ගේ පළමු අවුරුද්දේදී, යෙරෙමියාගේ මුඛයෙන් කී ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය සම්පූර්ණ වන පිණිස, ස්වාමීන්වහන්සේ පර්සියාවේ රජවූ කෝරෙෂ්ගේ ආත්මය උද්දීපනය කළසේක; එබැවින් ඔහු තම මුළු රාජ්යය පුරා ප්රකාශයක් කරවා, එය ලිඛිතවද ප්රකාශ කරමින් මෙසේ කීවේය: “පර්සියාවේ රජවූ කෝරෙෂ් මෙසේ කියයි: අහසේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ පොළොවේ සියලු රාජ්යයන් මට දී තිබේ; යූදාහි තිබෙන යෙරුසලමේ උන්වහන්සේට මන්දිරයක් ගොඩනැඟීමටද උන්වහන්සේ මට අණ කළසේක. උන්වහන්සේගේ සියලු ජනතාව අතරින් ඔබ අතරේ කවුරුන් සිටිනවාද? ඔහුගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ ඔහු සමඟ වේවා; ඔහු ඉහළට යේවා.” 2 ලේකම් 36:11–23.
වහල්කමේ ගත කළ අවුරුදු හැත්තෑව යෙරෙමියාගේ වචනය, “දේශය තම සබත් දවස් භුක්ති විඳින තුරු; එය පාළුවට පත් ව තිබූ මුළු කාලය පුරාම එය සබත් පැවැත්වීය” යන්න සම්පූර්ණ කිරීම පිණිසය. අප සඳහන් කරමින් සිටින ක්රොනිකල්ස්හි පදය හැර දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙහි, දේශය තම සබත් දවස් “භුක්ති විඳින” බවට සඳහන් කරන තවත් එක් පදයක් පමණක් ඇත. එම පදය ලෙවී කථාවේ විසිපහවන හා විසිහයවන අධ්යායයන්හි ඇත. විසිපහවන අධ්යායය දේශයට එහි සබත් විවේකය භුක්ති විඳීමට ඉඩ දිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස් දෙන අතර, එම ගිවිසුම් උපදෙස් අනුගමනය නොකළහොත් “සත් ගුණයක්” යන ශාපය විසිහයවන අධ්යායයෙහි විස්තර කරයි.
යෙහෝයාකීම්ගේ ඉරණම, දානියෙල් නවවන පරිච්ඡේදයේදී මෝසෙස්ගේ “ශාපය” හා “දිවුරුම” ලෙස හැඳින්වූ දෙයෙහි අංගයක් වන බැඳිවහල්කමේ ආරම්භය සලකුණු කළේය. “සත් වරක්” වූ ශාපය පිළිබඳ දානියෙල් අවබෝධයෙන් සිටියේය; මක්නිසාද නවවන පරිච්ඡේදයේ ඔහු සාක්ෂි දක්වන්නේ, යෙරෙමියාගේ අවුරුදු හැත්තෑවේ අනාවැකිය අධ්යයනය කිරීමෙන්, දෙවියන්වහන්සේගේ සෙනඟ බාබිලෝනියේ වහල්භාවයට පත් වී සිටින අවුරුදු ගණන ඔහු අවබෝධ කරගත් බවය.
ඔහුගේ රාජ්යකාලයේ පළමු අවුරුද්දේදී, යෙරුසලමේ විනාශයන් සම්බන්ධයෙන් අවුරුදු හැත්තෑවක් සම්පූර්ණ කරන බවට ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය යෙරෙමියා ප්රොපේතයා වෙත පැමිණි ඒ අවුරුදු ගණන, මම දානියෙල් පොත් මඟින් තේරුම් ගතිමි. දානියෙල් 9:2.
දානියෙල් එම අවුරුදු හැත්තෑව “පොත් මඟින්” අවබෝධ කරගත්තේය; යෙරෙමියාගේ පොත පමණක් නොවේ. ඔහු අවබෝධ කරගත් අනෙක් පොත මෝසෙස්ගේ ලේඛන වූයේය. මක්නිසාද, තම යාච්ඤාවේදී, අවුරුදු හැත්තෑක වහල්කමේ “ශාපය” මෝසෙස්ගේ “දිවුරුම” බව ඔහු හඳුන්වා දෙයි. දානියෙල් 9වන පරිච්ඡේදයේ “දිවුරුම” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති වචනය, ලෙවී කථාව 26හි “සත් වරක්” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති එකම වචනයය. බබිලෝනියේදී යූදාගේ අවුරුදු හැත්තෑක බැඳීව සිටීම, නූතන ඕනෑම ධර්මවේදියෙකු කුමක් තර්ක කළද, “සත් වරක්” යන ශාපයේ ඉටු වීමක් වූයේය. එය දවාලක් සේ පැහැදිලිය; නමුත් එය දැකීමට ඔබ සූදානම් නම් පමණි.
තවද යෙහෝවා වහන්සේ සීනායි කන්දේදී මෝසෙස්ට කථා කොට, මෙසේ වදාළ සේක: ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ට කථා කොට ඔවුන්ට මෙසේ කියන්න: මම ඔබට දෙන දේශයට ඔබ පැමිණි කල, එවිට ඒ දේශය යෙහෝවා වහන්සේ උදෙසා සබත් විවේකයක් පවත්වනු ඇත. අවුරුදු හයක් ඔබේ කෙත වපුරන්න; අවුරුදු හයක් ඔබේ මිදිවත්ත කප්පාදු කොට එහි පල එකතු කරගන්න. නමුත් හත්වැනි අවුරුද්දේදී දේශයට සම්පූර්ණ විවේකයේ සබතක්, එනම් යෙහෝවා වහන්සේ උදෙසා සබතක්, තිබිය යුතුය. ඔබේ කෙත වපුරන්නේත් නැත, ඔබේ මිදිවත්ත කප්පාදු කරන්නේත් නැත. ඔබේ අස්වැන්නෙන් ස්වභාවිකව වැඩුණු දේ ඔබ නෙළාගන්න එපා; කප්පාදු නොකළ ඔබේ වැලේ මිදි ද එකතු කරගන්න එපා; මක්නිසාද එය දේශයට විවේකයේ අවුරුද්දක්ය. දේශයේ සබත ඔබට ආහාරය වන්නේය; ඔබටද, ඔබේ දාසයාටද, ඔබේ දාසීටද, ඔබේ කුලීකරුවාටද, ඔබ සමඟ වාසය කරන විදේශියාටද, ඔබේ සත්වයන්ටද, ඔබේ දේශයේ සිටින මෘගයන්ටද, එහි සියලු වැඩිවීම ආහාරය වන්නේය. තවද ඔබ ඔබට අවුරුදු සබත් හතක් ගණන් කළ යුතුය, එනම් අවුරුදු හත සත්වරක්; එවිට ඒ අවුරුදු සබත් හතේ කාලය ඔබට අවුරුදු නවලීස් නවයක් වන්නේය. එවිට හත්වැනි මාසයේ දසවැනි දින, එනම් ප්රායශ්චිත්ත දිනයේදී, ඔබ ජුබිලි හොරණෑව නාද කරවන්න; ඔබේ මුළු දේශය පුරාම හොරණෑව නාද කරවන්න. ලෙවී කථාව 25:1–9.
භූමිය විවේකයට තැබීම පිළිබඳ උපදෙස් තුළ, භූමිය වැඩ කිරීම සඳහා වූ වසර හයක් සහ භූමිය විවේකයට ඉඩ දෙන එක් වසරක් යන චක්ර හතක් හතළිස් නවවන වසර දක්වා අඛණ්ඩව ගමන් කරන බව දැකීම වැදගත්ය; එවිට වසර හත බැගින් වූ චක්ර හතක සම්පූර්ණත්වය හඳුන්වා දෙන ජුබිලි උත්සවයක් පැවැත්විය යුතු විය. දැකිය යුතු තීරණාත්මක කරුණ වන්නේ, ජුබිලි කහළය නාද කළ යුතුව තිබුණේ පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනයේය; ඒ අනුව, ප්රතිරූපීය පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින ආරම්භ වූ විට, “හත් වරක්” යන චක්රය නියෝජනය කරන ජුබිලි කහළය එවිට නාද කළ යුතු වූ බව හඳුන්වා දෙයි. ක්රි.පූ. 677 දී මනස්සේ බබිලෝනියට ගෙන යන ලද අවස්ථාවේ ආරම්භ වූ “හත් වරක්” යන්න, ප්රතිරූපීය පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනයේ අවසන් වූ දෙදහස් පන්සිය විස්සක් වසර නියෝජනය කළේය. මෙම සම්බන්ධතාවය නොදකිනු ඇත්තේ දැකීමට අකැමැති වූවන් පමණි. “හත් වරක්” යන චක්රය, දෙදහස් තුන්සිය වසර සමඟ සම්බන්ධය.
ලෙවී කථාව විසිපස් වන පරිච්ඡේදයේ පළමු පද නවයේ ගිවිසුම් උපදෙස් තුළ, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙහි දිනක්-වර්ෂයක් යන මූලධර්මයේ අතිගැඹුරු උදාහරණය අන්තර්ගතව ඇති බව දැකගැනීමද වැදගත්ය. ධර්මවේදියෝ, බැබිලෝනීය මුද්රිකාවෙන් රැළ තවදුරටත් මත්කර තබාගැනීම සඳහා විසිහය වන පරිච්ඡේදයේ “සත් වරක්” යන විනිශ්චය පිළිබඳ ඉදිරිපත් කරන ප්රබන්ධමය මිශ්රණය නම්, “සත් වරක්” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති වචනයේ හෙබ්රෙව් අර්ථය වැරදි ලෙස තේරුම් ගෙන ඇති බවය. එම තර්කය සත්ය නොවේ. එම වචනයේ හෙබ්රෙව් අර්ථය, එහි අර්ථ නිර්වචනය තුළම එය සංඛ්යාත්මක ආකාරයෙන් යෙදවීම සඳහා පූර්ණ සාධකය අන්තර්ගත කරයි. එහෙත්, හෙබ්රෙව් ව්යාකරණය පිළිබඳ තමන්ම ප්රකාශ කරන ප්රවීණත්වය මත පදනම් වූ, මග වැරදි පූර්වකල්පනාවකින් ඔවුන් තද කර තබන ඔවුන්ගේ දෝෂ සහිත තර්කය, සරලවම මඟ හරවා යවන තර්කයකි.
විසිහයවන පරිච්ඡේදයේ “සත් වරක්” ලෙස නිරූපිත වූ විනිශ්චය, කිසියම් නවීන කාලීන තාත්ත්වික ශාස්ත්රවේදීන් හෙබ්රෙව් භාෂාව විකෘති කර දැක්වීමෙන් නොව, එම කොටසෙහි සන්දර්භයෙන් හඳුනාගනු ලැබේ. විලියම් මිලර් තම නිගමනය ගොඩනඟනු ලැබුවේ හෙබ්රෙව් භාෂාව පිළිබඳ කිසිදු යොමු කිරීමක් නොමැතිවය, සහ දේවප්රේරණය ඔහුගේ අවබෝධය නිවැරදි බව අනුමත කළේය. “සත් වරක්” යන විනිශ්චය පිහිටා ඇති එම පරිච්ඡේදයේ සන්දර්භය මත පදනම්ව දූතයන් ඔහුගේ අවබෝධයට මඟ පෙන්වූහ; හෙබ්රෙව් භාෂාව මත නොවේ.
විසිපස්වන පරිච්ඡේදයේ සන්දර්භය වන්නේ ගිවිසුමේ උපදෙස් හඳුන්වා දෙන ස්ථානයයි; ඉන් අනතුරුව විසිහයවන පරිච්ඡේදය එම ගිවිසුම්මය උපදෙස් පිළිපැදීම සඳහා වාග්දාන කළ ආශීර්වාදයක් ඉදිරිපත් කරයි, පසුව එම උපදෙස්ට අකීකරු වීම පිණිස දානියෙල් “මෝසෙස්ගේ ශාපය” ලෙස හඳුන්වන දෙය ද හඳුනා දෙයි.
සන්දර්භය වන්නේ බයිබල් අනාවැකියේ දිනක් වර්ෂයකට සමාන වන මූලධර්මය යන තේමාවයි. ලෙවී කථාව විසිපස්වන පරිච්ඡේදයේ ආරම්භක පදයන් බයිබල් අනාවැකියේ දිනක් වර්ෂයක් නියෝජනය කරන බව හඳුන්වා දෙයි. නික්මයාම පොතේ මෝසෙස්, මනුෂ්යයාටත් මෘගයාටත් හිමි හත්වන දින සබත් විවේකය සහ භූමියට හිමි හත්වන වර්ෂයේ සබත් විවේකය අතර සම්බන්ධතාවය පැහැදිලිව දක්වයි.
නුඹේ භූමියෙහි අවුරුදු හයක් වපුරා, එහි ඵල එකතු කරගනින්න. එහෙත් සත්වන අවුරුද්දෙහි එය විවේකයට දමා නිශ්චලව තබන්න; එවිට නුඹේ ජනතාව අතර දුප්පතුන්ට ඒවා කෑමට ලැබේවා; ඔවුන් ඉතිරි කරන දේ ක්ෂේත්රයේ මෘගයෝ කෑමට ලැබේවා. නුඹේ ද්රাক্ষා වත්තත්, නුඹේ ඔලීව වත්තත් සම්බන්ධයෙන්ද ඒ ලෙසම කළ යුතුය. දින හයක් නුඹේ කාර්යය කර, සත්වන දින විවේක ගන්න; එවිට නුඹේ ගොනාත් නුඹේ කොටළුවාත් විවේක ලබනවා ඇත, නුඹේ දාසියගේ පුත්රයාත් විදේශියාත් ප්රබෝධයට පත්වනවා ඇත. නික්මයාම 23:10–12.
එම පද තුන ඇතුළත, මිනිසුන්ටත් මෘගයන්ටත් වූ විශ්රාම දිනයක්, දේශයට වූ විශ්රාම වර්ෂයකට සමාන වන බව හඳුනාගත හැක. ලෙවී කථාව පොතේ විසිපස්වන අධ්යායයේ පළමු පද පහ තුළ, නික්මයාම පොතේ විසිවන අධ්යායයේ අටවන පදයේ සිට එකොළොස්වන පදය දක්වා ඇති සබත් ආඥාවට සමාන වූ ව්යාකරණික ව්යුහය අපට සොයාගත හැක.
තවද යෙහෝවා වහන්සේ සීනායි කන්දෙහිදී මෝසෙස්ට කථා කොට මෙසේ වදාළ සේක: “ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ට කථා කොට ඔවුන්ට මෙසේ කියන්න: මම ඔබට දෙන දේශයට ඔබ පැමිණෙන කල, එවිට එම දේශය යෙහෝවා වහන්සේට සබත්යක් පවත්වනු ඇත. අවුරුදු හයක් ඔබ ඔබේ කෙත වපුරන්නෙහිය; අවුරුදු හයක් ඔබ ඔබේ මිදිවත්ත කප්පාදු කොට, එහි ඵල රැස්කර ගන්නෙහිය. එහෙත් හත්වන අවුරුද්දෙහි දේශයට සම්පූර්ණ විශ්රාමයේ සබත්යක් වනු ඇත, යෙහෝවා වහන්සේට වූ සබත්යක්ය; ඔබ ඔබේ කෙත වපුරන්නේවත්, ඔබේ මිදිවත්ත කප්පාදු කරන්නේවත් නොකළ යුතුය. ඔබේ අස්වැන්නෙන් ස්වයංව වැඩෙන දේ ඔබ නොකැපිය යුතුය; කප්පාදු නොකළ ඔබේ මිදිවැලේ මිදි ඔබ නොරැස්කරගත යුතුය. මක්නිසාද එය දේශයට විශ්රාමයේ අවුරුද්දක්ය.” ලෙවී කථාව 25:1–5.
සබත් දවස සිහි කොට, එය ශුද්ධ ලෙස පවත්වන්න. දවස් හයක් නුඹ වැඩ කරමින් නුඹගේ සියලු කාර්යයන් ඉටු කළ යුතුය. එහෙත් සත්වන දවස නුඹගේ දෙවිවූ ස්වාමින්වහන්සේගේ සබතය. එහි නුඹ කිසි වැඩක් නොකළ යුතුය; නුඹද, නුඹගේ පුත්රයාද, නුඹගේ දියණියද, නුඹගේ පුරුෂ සේවකයාද, නුඹගේ ස්ත්රී සේවිකාවද, නුඹගේ ගව සතුන්ද, නුඹගේ දොරටු ඇතුළත සිටින විදේශියාද නොවේ. මක්නිසාද ස්වාමින්වහන්සේ දවස් හයකින් අහසත් පොළොවත්, මුහුදත්, ඒවා තුළ ඇති සියල්ලත් මැවූසේක; සත්වන දවස විවේක ගත්සේක. එබැවින් ස්වාමින්වහන්සේ සබත් දවසට ආශීර්වාද කළ සේක, එය ශුද්ධ කළ සේක. නික්මයාම 20:8–11.
එකිනෙකා සමඟ එක්ව, මෙම සබත් ආඥා දෙක ලෙවී කථාව විසිපස්වන හා විසිහයවන අධ්යායන්හි සන්දර්භය හඳුන්වා දෙයි. පේළිය මත පේළියක් ලෙස එකට ගෙන එන විට, ඒවා මෙසේ සාක්ෂි දරයි: “දින හයක් නුඹ වැඩකර, නුඹගේ සියලු කාර්යයන් ඉටුකරන්න,” සහ “අවුරුදු හයක් නුඹගේ කෙත වැපිරිය යුතුය, අවුරුදු හයක් නුඹගේ ද්රాక్షාවත්ත කප්පාදු කළ යුතුය, එහි පල එකතු කළ යුතුය.” “එහෙත් සත්වන දවස නුඹගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ සබත් දවසය,” සහ “සත්වන අවුරුද්ද දේශයට විවේකයේ සබත් විය යුතුය, ස්වාමීන්වහන්සේ උදෙසා සබතක් විය යුතුය.”
මනුෂ්යයන් සඳහා වූ සබත් දවස හෝ දේශය සඳහා වූ සබත් දවස යන දෙකෙන් කවර සබත් ආඥාවක වුවද “සත්වන” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති වචන දෙකම, ලෙවී කථාවෙහි විසිහයවන පරිච්ඡේදයේ “සත් වරක්” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති එම හෙබ්රෙව් වචනයම වේ. ලෙවී කථාවෙහි විසිපස්වන හා විසිහයවන පරිච්ඡේදවල සන්දර්භය, බයිබල් අනාවැකියේ දිනක් වසරක් නියෝජනය කරයි යන අනාවැකිමය නියමය තුළ පිහිටුවා ඇත. එපමණක් නොව, පළමු සඳහන් කිරීමේ අනාවැකිමය නියමයද සමාන ලෙස වැදගත්ය.
මෙම අධ්යాయ දෙක තුළ සඳහන් කරන ලද ප්රථම කරුණ වන්නේ දවසක්-වසරක් සඳහා වූ ප්රතිපත්තියයි. විලියම් මිලර් ගාබ්රියෙල් සහ අනෙකුත් දේවදූතයන් විසින් මඟ පෙන්වනු ලැබ, ලෙවී කථාවේ “සත් වරක්” යන්න අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විසියක සංකේතයක් ලෙස හඳුනා ගත්තේය; එය අධ්යායයන්ගේ සන්දර්භය සමග සම්පූර්ණ එකඟතාවයෙන් යුක්තය, එනම් විසිපස්වන අධ්යායයේ ආරම්භක පද පහ තුළ ප්රකාශිත දවසක්-වසරක් සඳහා වූ ප්රතිපත්තිය සමඟය.
ක්රොනිකල්ස් කර්තෘතුමා බබිලෝනයට දකුණු රාජධානිය වූ යූදා වහලත්වයට ගෙන යාමට අවසර දෙන ලද්දේ කුමන හේතුවක් නිසාදැයි හඳුනා දෙන විට, ඔහු කීවේ දේශය ඇයගේ සබත් විවේකය භුක්ති විඳින පිණිස එසේ වූ බවය. දේශය විවේකයක් භුක්ති විඳින බව හඳුනා දෙන දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ එකම අනෙක් ස්ථානය ලෙවී කථාවෙහි විසිපස්වන සහ විසිහයවන පරිච්ඡේදවල පවතී. බබිලෝනය බයිබල් අනාවැකිවල පළමු රාජධානිය ලෙස පාලනය කළ අවුරුදු හැත්තෑව, පොළොවේ මෘගයා බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජධානිය ලෙස පාලනය කරන සංකේතාත්මක අවුරුදු පමණක් ඉදිරිපත් කරනවා නොව, එම අවුරුදු හැත්තෑව මෝසෙස්ගේ ශාපයේ “සත් වරක්” යන්නට සෘජු සඳහන් කිරීමක් ද වෙයි.
දානියෙල්ගේ පළමු අධ්යාය හය තුළ නිරූපණය කර ඇති අනාවැකි අප අධ්යයනය කිරීමට ආරම්භ කරන විට, “සත් කාලය” යන ශාපය මෙන්ම “සත් කාලය” යන ආශීර්වාදයද, එම එක් එක් අධ්යායයේම අංගයක් බව දැන සිටීම අත්යවශ්ය වේ.
හත් අවුරුදු චක්ර හතක චක්රය, එනම් ජුබිලියේ ශබ්දකරණ හංසනාවේ නාදය හත්වන මාසයේ දසවන දින, එනම් ප්රායශ්චිත්ත දිනේදී, හඳුනාගනු ලබන බව මතක තබා ගැනීමද වැදගත්ය. මෙම සත්යය “වාර හත” දානියෙල් අටවන अध्यायයේ දහහතරවන වාක්යයේ සඳහන් දෙදහස් තුන්සිය දින සමඟ බැඳ දමයි. අනාවැකිමය අවුරුද්දක් දින තුන්සිය හැටකින් සමන්විත බවද මතක තබා ගැනීම වැදගත්ය; තවද “වාර හත” සඳහා දින තුන්සිය හැට බැගින් නැවත නැවත එකතු කළහොත්, එය දින දෙදහස් පන්සිය විස්සකට සමාන වේ.
යෙරෙමියා විසින් නිර්ණය කර තිබූ අවුරුදු ගණන ධර්මග්රන්ථයන් මඟින් දානියෙල් අවබෝධ කරගත් විට, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සතුරාගේ දේශයේ තමන් බන්ධකරුවන් බව සැබෑවටම අවදිව අවබෝධ කරගන්නේ නම් අවශ්ය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති පසුතැවීමේ ප්රතිචාරයේ සෑම අංගයකටම ආමන්ත්රණය කරන යාච්ඤාවක් ඔහු ආරම්භ කළේය. දානියෙල්ගේ ලෙවී කථාව 26ට අදාළ යාච්ඤාව අවසානයේ, ඔහු “ඇසූ” දර්ශනය වන දින දෙදහස් තුන්සියයේ දර්ශනය පිළිබඳ අවබෝධය දානියෙල්ට දීමට ගැබ්රියෙල් පෙනී සිටියේය. ගැබ්රියෙල් ආරම්භයේදීම දානියෙල්ගේ ජනතාව සඳහා සති හැත්තෑවක් “නියම කරනු ලැබ” ඇති බව දැනුම් දුන්නේය.
ඔබගේ ජනතාව පිටද ඔබගේ ශුද්ධ නගරය පිටද සති හැත්තෑවක් නියම කරනු ලැබ ඇත; එනම් අපරාධය අවසන් කරනු පිණිසත්, පාපයන්ට අවසානයක් ගෙන එනු පිණිසත්, අධර්මය සඳහා සමාවගැනීම සිදු කරනු පිණිසත්, සදාකාල ධර්මිෂ්ඨකම ගෙන එනු පිණිසත්, දර්ශනයද අනාවැකියද මුද්රා තබනු පිණිසත්, අතිශුද්ධවූ තැනැත්තා අභිෂේක කරනු පිණිසත්ය. දානියෙල් 9:24.
මෙම වචනය පදයේ “නියම කර ඇත” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති අතර, එහි අර්ථය “කපා වෙන් කළ” යන්නය; එබැවින් එයින් අදහස් වන්නේ සති හැත්තෑව දින දෙදහස් තුන්සියයෙන් කපා වෙන් කළ යුතු වූ බවය. ක්රි.පූ. 457 දී නිකුත් වූ තුන්වැනි ආඥාවෙන් ආරම්භ කරමින්, දානියෙල්ගේ ජනතාවට පරීක්ෂණ කාලයක් ලෙස අනාගතවාදී සති හැත්තෑවක් හිමි විය. අනාගතවාදී සති හැත්තෑවක් වසර හාරසිය අනූවකට සමාන වේ. තුන්වැනි ආඥාවෙන් වසර හාරසිය අනූවකට පසු, පුරාණ ඉශ්රායෙලය ක්රි.ව. 34 වර්ෂයේදී ස්තේපන්ට ගල් ගසා මරා දමනු ඇත; එවිට ඔවුන් දෙවියන්ගෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් කරනු ලැබූවන් වනු ඇත.
අත්හදා බැලීමේ කාලය වූ අවුරුදු හාරසිය අනූව ආරම්භ වන ස්ථානය හඳුන්වා දෙන ආඥා තුනට පෙර ඇති වූ වහල්භාවය අවුරුදු හැත්තෑවක් පැවතිණි. එම අවුරුදු හැත්තෑව දී තිබුණේ පුරාණ ඉශ්රායෙලය කිසිදා ඉටු නොකළ සබත් විරාමයන් භූමියට භුක්ති විඳීමට ඉඩ සලසන පිණිසය. භූමිය සඳහා වූ එම අවුරුදු හැත්තෑක සබත් විරාමයන් පැමිණියේ මෝසෙස්ගේ ශපථයට විරුද්ධ වූ අවුරුදු හාරසිය අනූවක (හෝ අවුරුදු සති හැත්තෑක) කැරැල්ල හේතුවෙනි.
ලෙවී කථාව 25 වන පරිච්ඡේදයේ ගිවිසුමට විරුද්ධ වූ අවුරුදු හාරසිය අනූවක කැරලිකාරකම, දේශය තම විවේකය භුක්ති විඳින පිණිස වහල්භාවයේ අවුරුදු හැත්තෑවක් උපදවා ගත්තේය. එම වහල්භාවයේ අවුරුදු හැත්තෑව, ප්රකාශන තුනකට මඟ පෙන්වීය; ඒවා පුරාණ ඉශ්රායෙලයට නැවතත් අවුරුදු හාරසිය අනූවක පරීක්ෂණ කාලයක් සලකුණු කළේය. එබැවින්, අවුරුදු හාරසිය අනූව බැගින් වූ පරීක්ෂණ කාල පරිච්ඡේද දෙකක් අපි දකිමු. එම ප්රකාශන තුන, දූතයන් තුන්දෙනාගේ පණිවිඩවල ආදර්ශරූප වේ; එයින් පළමුවැන්න, උතුරු රාජ්යයට විරුද්ධව පැවති “සත් වාරයක්” යන පළමු උදහස අවසන් වූ 1798 වර්ෂයේදී පැමිණියේය. තුන්වන දූතයා, තුන්වන ප්රකාශනයෙන් අවුරුදු දෙදහස් තුන්සියයකට පසු, 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින පැමිණියේය; එදිනම “උදහසේ අවසාන අන්තය” ද පැමිණියේය.
පළමු උදහස අවසානයත් අවසාන උදහස අවසානයත් අතර වූ හතළිස් හය වසර තුළ යේසුස්වහන්සේ මිලර්වාදී දේවමාළිගාවේ අත්තිවාරම තැබූ අතර, එහි අත්තිවාරම් ගල වූයේ “හත් වර” ය. එම ගල ආරම්භයේදී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයට අත්තිවාරම් ගල (එසේ නොවන්නේ නම් පැකිලීමේ ගල) වීමටත්, අවසානයේදී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයට ශීර්ෂ ගල හා නිමාවගල (එසේ නොවන්නේ නම් සොහොන් ගල) වීමටත් නියමිත විය. 1798 සිට 1844 දක්වා වූ ඉතිහාසය තුළ දූතයන් තිදෙනාගේ පණිවිඩ පැමිණීම නිරූපණය කරන ආඥා තුන, දානියෙල් පොතේ පළමු පරිච්ඡේද තුනද නියෝජනය කරයි.
අපි ඊළඟ ලිපියේදී පළමු පරිච්ඡේද හය සලකා බැලීම ආරම්භ කරන්නෙමු.
“දානියෙල් සහ එළිදරව් පොත් වඩා හොඳින් අවබෝධ කරගනු ලබන විට, විශ්වාසීන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ආගමික අත්දැකීමක් ලැබෙනු ඇත... එළිදරව් පොත අධ්යයනය කිරීමෙන් නිසැකවම අවබෝධ කරගනු ලබන එක් කරුණක් මෙයයි—දෙවියන් වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ජනතාව අතර ඇති සම්බන්ධය සමීපද, ස්ථිරද යන්නයි.” The Faith I Live By, 345.