අවසාන ලිපියේදී අපි පෙන්වා දුන්නේ, ගාබ්රියෙල් විසින් සාක්ෂි දෙකක් මත පදනම්ව 1844 වර්ෂයේ දිනය තහවුරු කිරීම සඳහා “අවසාන කෝපයේ” නිගමනය ඉදිරිපත් කළ බවයි. යුදාවෙහි රාජ්යයට විරුද්ධව ක්රියාත්මක වූ ලෙවී කථාවෙහි විසිහයවන පරිච්ඡේදයේ “සත් වර” ගැන මිලර් තේරුම් ගත්තේය; එහෙත්, ඉශ්රායෙලයේ උතුරු හා දකුණු රාජ්ය දෙකම මත පැමිණි “සත් වර” විනිශ්චයේ අරමුණ සහ එහි අන්තර්සම්බන්ධය ඔහු දුටු තැනකට කිසිදා ළඟා නොවීය. ඔහු දහනවවන පදයේ “අවසාන කෝපයේ” විශේෂත්වය කිසිදා හඳුනාගත්තා ද යන්න සැක සහිතය; එසේ වුවද, “කෝපය” යනු “සත් වර” බව ඔහු සාමාන්ය අර්ථයෙන් තේරුම්ගෙන සිටි බවට සැක නැත. පළමු සහ අවසාන කෝපය පිළිබඳ ආලෝකය 1856 දී පල්මෝනි විසින් මුද්රා විවෘත කරනු ලැබූ නමුත්, එය 1863 දී ප්රතික්ෂේප කරන ලදී. එහෙත් “සත් වර” පිළිබඳ මිලර්ගේ පණිවුඩය සීමිත වූ නමුත් නිවැරදි විය.
දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ එකොළොස්වන වාක්යයේ හෙළිකරන පරිදි, පාගන් රෝමයේ කුඩා අඟ පාවිච්චි කර පාගන් ආගම උසස් කරමින් එය මහත් කළ බව මිලර් විසින් හඳුනාගෙන නොසිටිය හැකි ය; මන්ද මිලර්ට “ඉවත් කිරීම” යන අදහස දානියෙල් පොත තුළ එය පෙනී සිටින තිවරමකදී සරලවම “ඉවත් කරනු ලැබීම” පමණක් වූ බැවිනි. එහෙත් ඔහුගේ පණිවිඩය, සීමිත වූ නමුත්, තවමත් නිවැරදි විය.
මිලේරිතයන් දහඑකවන වාක්යයේ සඳහන් “ශුද්ධස්ථානය” යනු රෝම නගරයේ පිහිටි අනාගමික දේවාලය (පැන්තියෝන්) බව සැබවින්ම හඳුනාගත්හ; එහෙත් ඔවුන්ගේ පණිවිඩය පදනම් වූයේ හෙබ්රෙව් භාෂාව මත නොවේ. මිලර්ගේ පණිවිඩය අවධානය යොමු කර තිබුණේ අනාවැකිමය කාලය පිළිබඳවය. ඔවුන්ගේ පණිවිඩය මුද්රාභංග වූ ඉතිහාසමය පසුබිම, එක් අතකින්, එක්සත් ජනපදය බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්යය ලෙස දැකීමට ඔවුන්ට ඉඩ නොදුන්නේය; එපමණක් නොව, පැපසි පදවිය බයිබල් අනාවැකියේ පස්වන රාජ්යය ලෙස දැකීමටද එය ඔවුන්ට ඉඩ නොදුන්නේය.
ඔවුන් ජීවත්ව සිටි ඉතිහාසික තත්ත්වයන් විසින් බලපෑමට ලක්ව, ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ ඉක්මන් නැවත පැමිණීම පිළිබඳ ඔවුන් අපේක්ෂා කළ දේට එකඟව අනාවැකි යොදාගත්හ; එසේ කළ විට ඔවුහු నిరාශාවට පත්වූහ, එසේ වුවද ඔවුන්ගේ පණිවිඩය නිවැරදිය. පද පහළොව සිට විසි හත දක්වා ගැබ්රියෙල් දූතයා එම දර්ශන දෙකට අර්ථකථනය සපයන කල, නවයේ සිට දොළහ දක්වා පදවල කුඩා අඟෙහි ලිංගමය දෝලනය තුළ නිරූපිත වූ රාජ්යයන් පිළිබඳ විස්තීර්ණ අනාවරණය අවබෝධ කරගැනීමෙන් මිලර්ගේ අවබෝධය ඔහුව වැළැක්වීය. මිලරයිට්වරුන් ගැබ්රියෙල්ගේ අර්ථකථනය තුළ රෝමය පමණක් සිව්වන සහ අවසාන භූමික රාජ්යයක් ලෙස දකිති.
තවද මම, එනම් මම දානියෙල්, එම දර්ශනය දැක එහි අර්ථය සොයමින් සිටිය කල, බලව, මනුෂ්යයෙකුගේ ස්වරූපය ඇති කෙනෙකු මා ඉදිරියෙහි සිටියේය. එවිට උලයි ගඟේ ඉවුරු දෙක අතරින් මනුෂ්යයකුගේ හඬක් මට ඇසුණේය; ඔහු කැඳවා කියා සිටියේ, “ගබ්රියෙල්, මේ මනුෂ්යයාට දර්ශනය අවබෝධ කරවන්න” යනුවෙනි. එවිට ඔහු මම සිටි ස්ථානයට ළඟා වූයේය; ඔහු පැමිණි කල මම භීතියට පත්ව මුහුණින් බිම වැටුණෙමි. එහෙත් ඔහු මට මෙසේ කීවේය: “මනුෂ්ය පුත්රය, තේරුම් ගන්න; මන්ද දර්ශනය අවසානයේ කාලයට අයත් වන්නේය.” දැන් ඔහු මා සමඟ කතා කරමින් සිටියදී, මම බිමට මුහුණලා ගැඹුරු නිද්රාවකට වැටුණෙමි; නමුත් ඔහු මට ස්පර්ශ කොට මා සෘජුව සිටුවා තැබුවේය. තවද ඔහු මෙසේ කීවේය: “බලව, කෝපයේ අවසාන කාලයෙහි සිදුවන්නා වූ දෙය මම ඔබට දැනගන්න සලස්වන්නෙමි; මන්ද නියමිත කාලයේදී අවසානය පැමිණෙන්නේය. ඔබ දුටු, අං දෙකක් ඇති එළුමුවා නම් මීදිය හා පර්සියාවේ රජවරුය. එමෙන්ම රොම් ඇති එළුවා ග්රීසියේ රජයාය; ඔහුගේ ඇස් අතර ඇති මහත් අඟ නම් පළමු රජයාය. එම අඟ බිඳී ගිය පසු, එය වෙනුවට අඟ හතරක් නැගී සිටි බැවින්, එම ජාතියෙන් රාජ්ය හතරක් නැගී සිටිනු ඇත; නමුත් ඔහුගේ බලයෙන් නොවේ. තවද ඔවුන්ගේ රාජ්යයේ අග කාලයෙහි, අපරාධකරුවන් තම පූර්ණත්වයට පැමිණි කල, දරුණු මුහුණුවරක් ඇති, ගූඪ වචන තේරුම් ගන්නා රජෙකු නැගී සිටිනු ඇත. ඔහුගේ බලය ප්රබල වන්නේය, එහෙත් ඔහුගේම බලයෙන් නොවේ; ඔහු අතිවිශේෂ ලෙස විනාශ කරනු ඇත; සමෘද්ධිමත් වන්නේය, ක්රියා කරනු ඇත, ප්රබලයන් සහ ශුද්ධ සෙනඟ විනාශ කරනු ඇත. තවද ඔහුගේ කුසල කපටි ප්රතිපත්තිය මඟින් වංචාව ඔහුගේ අතෙහි සාර්ථක කරවනු ඇත; ඔහු තම සිත තුළ තමාම උසස් කරගනු ඇත; සමාදානය මඟින් බොහෝ දෙනෙකු විනාශ කරනු ඇත. ඔහු අධිපතීන්ගේ අධිපතියාට එරෙහිවත් නැගී සිටිනු ඇත; නමුත් අතකින් නොව බිඳ දමනු ලබන්නේය. සන්ධ්යා සහ ප්රභාතය පිළිබඳ කියන ලද දර්ශනය සැබෑය; එබැවින් එම දර්ශනය මුද්රා කර තබන්න, මන්ද එය බොහෝ දවස් සඳහාය.” තවද මම දානියෙල් දුර්වලවී දවස් කිහිපයක් අසනීපව සිටියෙමි; පසුව නැඟිට රජුගේ කටයුතු කළෙමි. එහෙත් මම එම දර්ශනය ගැන විස්මයට පත්ව සිටියෙමි, නමුත් කිසිවෙකු එය අවබෝධ කරගත්තේ නැත. දානියෙල් 8:15–27.
දැනට ඉටුවෙමින් පවතින උලයි ගංගාවේ දර්ශනය දානියෙල් ලැබුවද, බාබෙල් ඉතිහාසයේදී පළමු රාජ්යය එම දර්ශනයෙන් අත්හැර දමා ඇත. එය දෙවන සහ හත්වන අධ්යායයන්හි රන් හිස ලෙසද සිංහයා ලෙසද ඇතුළත් කර තිබුණි; එහෙත් බාබෙල් ඉවත් කරනු ලැබීමත් නැවත ස්ථාපිත කරනු ලැබීමත් යන ප්රවේදී ලක්ෂණය අටවන අධ්යායේ අවධාරණය කරනු ලැබීය. නෙබුකද්නෙශර් “කාල සත් වරක්” මනුෂ්යයන් අතරින් එළවා දමනු ලැබූ විට, ඔහු පාප් පදවියේ මාරාන්තික තුවාලය පූර්ව රූපගත කළේය; එමගින් ටීර්හි වේශ්යාව අමතක කරනු ලබන සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑවද පූර්ව රූපගත කළේය. දානියෙල්ගේ අටවන අධ්යායේදී, බාබෙල් බයිබල් ප්රවේදනවල රාජ්යයන්ගෙන් අමතක කරනු ලබන අතර, දර්ශනය ආරම්භ වන්නේ මීදී සහ පර්සියන්වරුන්ගෙන් (එළුවා) නොව, මීදී සහ පර්සියන්වරුන්ගෙන් (මේෂයා) ය; ඉන් පසුව ග්රීසිය (එළුවා) පැමිණියේය.
මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්යය ඇලෙක්සැන්ඩර්ට වඩා අඩු බලයක් ඇති රාජ්ය හතරකට බිඳ වැටුණේය; එයද අධ್ಯಾಯ හතෙහි පියාපත් හතරක් සහ හිස් හතරක් ඇති දිවියා මඟින් නිරූපිතව තිබුණි. උතුර, නැගෙනහිර, දකුණ හා බටහිර මඟින් නිරූපිත ලෝකව්යාප්තභාවය හතර යන සංඛ්යාවෙන් දක්වයි. අධ್ಯಾಯ අටෙහි අටවන පදයේ, ප්රකට වූ හතරක් අහසේ සුළං හතර දෙසට නැගී ආවේය. අධ್ಯಾಯ හතෙහි ග්රීසියේ පියාපත් හතර අධ್ಯಾಯ අටෙහි සුළං හතරට අනුරූප වන අතර, ග්රීසියේ හිස් හතර ප්රකට වූ හතරට අනුරූප වේ. හිස් හතර සහ ප්රකට වූ හතර, ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මුල් රාජ්යය බිඳ වැටී පත්වූ රාජ්ය හතර නියෝජනය කරයි; පියාපත් හතර සහ සුළං හතර, එම බෙදීමේ ප්රදේශ හතර නියෝජනය කරයි. මෙම කරුණෙහි වෙනස දැකගැනීම වැදගත්ය, මක්නිසාද එය රෝමයේ සිව්වන රාජ්යය පිළිබඳ ප්රොටෙස්තන්තයන්ගේ සම්ප්රදායික අවබෝධයට විරුද්ධව මිලෙරයිට්වරුන් සතු වූ තර්කයක් නියෝජනය කරන බැවිනි.
හබක්කුක්ගේ පුවරු මත, එනම් 1843 හා 1850 පුරෝගාමී චාට්පත් මඟින් නිරූපිත ඒවාහි, අනාවැකිමය අයදුමක් නිරූපණය නොකරන එකම නිරූපණයක් ඇත; එය සිව්මුණ හා ප්රකට කොම්පු අතරද, සිව්පියාපත් හා සුළං අතරද පවතින භේදය සම්බන්ධයෙනි. බයිබල් අනාවැකියේ සිව්වන රාජ්යය ලෙස රෝමය පිළිබඳ සත්යය අඳුරු කිරීමට උත්සාහයකදී, සාතන් සිව්මුණ හා ප්රකට කොම්පුගේත්, සිව්පියාපත් හා සුළංගේත් සත්ය හෝ අසත්ය අර්ථය සම්බන්ධ වාදයක් හඳුන්වා දුන්නේය. දානියෙල්ගේ පොත පැහැදිලිව හඳුන්වා දෙන්නේ දර්ශනය ස්ථාපිත කළ දානියෙල්ගේ පොත තුළ ඇති වෙන්කළ එක් විශේෂ සංකේතයක් ඇති බව බැවින් සාතන් එසේ කළේය. එම සංකේතය ස්ථාපිත කරන සාක්ෂිවල කොටසක් සිව්මුණ හා ප්රකට කොම්පු තුළද, සිව්පියාපත් හා සුළං තුළද ඇත. ප්රොටෙස්ටන්ට්වරු මෙම වාදය පිළිබඳ සාතන්ගේ දෘෂ්ටියක් පවත්වා ගත්හ; එම වාදය මිලරයිට් ඉතිහාසයට එතරම් වැදගත් වූ බැවින් ඔවුහු එය චාට්පත මත සඳහන් කළහ. දානියෙල්ගේ පොතේ “චාසෝන්” දර්ශනය ස්ථාපිත කරන බලය “නුඹේ ජනතාවගේ කොල්ලකරුවන්” ලෙස හඳුනාගනු ලබන අතර, ප්රොටෙස්ටන්ට්වරු එම බලය ඇන්ටියෝකස් එපිෆැනීස් නම් සිරියානු රජවරුන්ගේ දිගු පෙළක එක් අයෙකු ලෙස හඳුනාගත්හ; මිලර් ඔවුන් රෝමය ලෙස හඳුනාගත්තේය.
ඒ කාලවලදී දකුණේ රජුට විරුද්ධව බොහෝ දෙනෙක් නැඟී සිටින්නෝය. තවද, දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමට ඔබගේ ජනතාව අතරින් දුෂ්ටයන් තමන්ම උසස් කරගන්නෝය; එහෙත් ඔවුන් වැටෙනු ඇත. දානියෙල් 11:14.
ඇන්ටියෝකස්, අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්යය බිඳ වැටී වෙන්ව ගිය සතර රාජ්යයන්ගෙන් එකකින් උරුමව පැමිණි රජවරුන්ගේ පෙළපතක එක් රජෙකි. දානියෙල් අටවන अध्यायයේ නවවන පදයේ සඳහන් කුඩා අඟ, අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්යයට පසු පැමිණියේය; නවවන පදයෙහි එය පවසන්නේ, ඔවුන්ගෙන් එකකින් එම කුඩා අඟ ප්රකාශයට පැමිණි බවය.
ඔවුන්ගෙන් එකකින් කුඩා අඟක්ක් නික්ම ආවෙය; එය දකුණ දෙසටත්, නැගෙනහිර දෙසටත්, රමණීය දේශය දෙසටත් අතිශයින් මහත් විය. දානියෙල් 8:9.
රෝමය දර්ශනය ස්ථාපනය කරන්නේද, නැතහොත් දුර්වල හා සැලකිය යුතු නොවන සිරියානු රජෙකු දර්ශනය ස්ථාපනය කරන්නේද යන තර්කය තුළ, කුඩා අඟ බලය අඟ සතරෙන් එකකින් උද්භව වූයේද, නැතහොත් සුළං සතරෙන් එකකින් උද්භව වූයේද යන තර්කයද ඇතුළත් වේ. ඉතිහාසය සහ අනාවැකිය පැහැදිලිව පෙන්වා දෙන්නේ රෝමය ග්රීක අධිරාජ්යයේ වංශජයක් නොව, රෝමය නව බලයක් වූ බව බැවින්, එය මහත් තර්කයක් නොවේ. රෝමය සිව්වන රාජ්යය වූයේ නම්, නවවන වචනයේ සඳහන් “ඔවුන්ගෙන් එකක්” යන්න, සුළං සතරෙන් එකක් හෝ පියාපත් සතරෙන් එකක් විය යුතුය. එය ඇන්ටියොකස් එපිෆැනිස් වූයේ නම්, එය සිරියාවේ අඟයෙන් උද්භව විය.
“නුඹේ ජනතාවගේ කොල්ලකරුවන්” ලෙස නිරූපිත බලය ක්රිස්තුස්වහන්සේට විරුද්ධව නැඟී සිටින බව මිලරයිට්වරු හඳුනාගත්හ.
තවද, ඔහුගේ උපක්රමය මගින් වංචාවද ඔහුගේ අතේ සාර්ථක කරනු ලබන්නේය; ඔහු තම සිත තුළ තමන්ම උසස් කරගන්නේය; සමාදානය මගින් බොහෝ දෙනෙකු විනාශ කරන්නේය. ඔහු ප්රභූන්ගේ ප්රභුවාට විරුද්ධවද නැඟී සිටින්නේය; එහෙත් ඔහු අතකින් නොව බිඳදමනු ලබන්නේය. දානියෙල් 8:25.
“අධිපතීන්ගේ අධිපති” ක්රිස්තුස් වහන්සේය; අන්තියෝකස් එපිෆැනීස් ක්රිස්තුස් වහන්සේ උපන් කාලයට බොහෝ කලකට පෙර ජීවත් වූ බැවින්, මිලෙරයිට්වරු 1843 ප්රස්තාරයේ මෙම කරුණ සඳහන් කළහ. එම ප්රස්තාරයේ ඔවුන් 164 යන දිනය ඇතුළත් කළ අතර, සැබවින් එයට කිසිදු බයිබලීය යොමුවක් නොමැතිව, එය මිලර් සහ ප්රොටෙස්තන්ට් දේවවේදින් අතර සිව්වන රාජධානිය පිළිබඳ වාදයේ වැදගත්කම හඳුනාදෙන සටහනක් පමණක් විය. ප්රස්තාරයේ “164” යන අවුරුද්ද අසල ඔවුන් මෙසේ ලියා තිබුණි: “අන්තියෝකස් එපිෆැනීස්ගේ මරණය; නිසැකවම ඔහු අධිපතීන්ගේ අධිපතිට එරෙහිව නැඟී නොසිටියේය, මන්ද අධිපතීන්ගේ අධිපති උපදිනට පෙර ඔහු අවුරුදු 164කට පෙර මියගොස් තිබූ බැවිනි.”
අද ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය උගන්වන්නේ “නුඹේ සෙනඟගේ කොල්ලකාරයන්” යනු ඇන්ටියෝකස් එපිෆනීස් බවය; මෙන්ම පථභ්රষ্ট ප්රොටෙස්තන්තිකත්වයද එසේම උගන්වයි. එය එසේ වුවද, “1843 ප්රස්ථාරය ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තයෙන් මඟපෙන්වනු ලැබූ අතර එය වෙනස් නොකළ යුතුය” යයි දේවප්රේරණය වාර්තා කර තිබේ. මිලර්වාදීහු කටුක මුහුණක් ඇති රජු රෝමය බව දැන සිටියහ; එබැවින් “චාසොන්” දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමේ හැකියාව අඩාල කරන සාතන්මය ඉගැන්වීමෙන් ඔවුහු කම්පිත නොවූහ. දර්ශනයක් නොමැති නම් සෙනඟ විනාශ වන බව බයිබලය පැහැදිලිව කියයි.
දර්ශනය නොමැති තැන සෙනඟ විනාශ වෙති; එහෙත් ව්යවස්ථාව රක්ෂා කරන්නා භාග්යවන්තය. හිතෝපදේශ 29:18.
සලමොන් එම පදයේ හඳුනාදක්වන දර්ශනය “chazon” දර්ශනයය; දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහතුන්වන පදයේ, එය අන්යාගමිකත්වය සහ පාප්වාදය ශුද්ධස්ථානය හා සෙනඟ පාගාදමන බව හඳුනාදක්වන දර්ශනය වේ. මිලෙරයිට්වරුන්ට එම පාළුකරන බල දෙක බයිබල් අනාවැකියේ සිව්වන රාජධානිය නියෝජනය කළ අතර, රෝමය නම් සිව්වන රාජධානිය (නුඹගේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ) හඳුනා නොගෙන, ඔවුන්ට එම දර්ශනය ස්ථාපිත කළ හැකි නොවීය. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහහතරවන පදයේ “නුඹගේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ” දකුණු රජුට විරුද්ධව නැගීසිට, තමන් උසස් කරගෙන, දර්ශනය ස්ථාපිත කර, වැටීමට නියමිත වූහ. රෝමය එම සියලු ලක්ෂණ එක් එක්ව සම්පූර්ණ කළේය.
සත් වන පරිච්ඡේදයේ, සිව්වන රාජධානිය එයට පෙර තිබූ රාජධානීන්ගෙන් “වෙනස්” වූ එකක් ලෙස විශේෂයෙන් හඳුනාගනු ලැබේ.
මෙයට පසු මම රාත්රි දර්ශනවලදී දුටුවෙමි; එවිට බලව, සිව්වන මෘගයෙක් පෙනුණේය, භයානකද, දරුණුද, අතිශයින් බලවත්ද වූයේය; එහුට මහත් යකඩ දත් තිබුණේය. එහු ගිල දමා කැබලි කළේය, ඉතිරි වූ දේ තම පාදවලින් පාගා දැමුවේය. එහුට පෙර තිබූ සියලු මෘගයන්ගෙන් එහු වෙනස් වූයේය; එහුට අඟ දසයක් තිබුණේය…. එවිට මම අනෙක් සියල්ලන්ගෙන් වෙනස් වූ, අතිශයින් භයානක වූ, දත් යකඩවූද, නිය පිත්තලවූද, ගිල දමා කැබලි කර, ඉතිරි දේ තම පාදවලින් පාගා දැමූද වූ, ඒ සිව්වන මෘගයාගේ සත්යය දැනගැනීමට කැමැත්තෙමි; එසේම එහුගේ හිසේ තිබූ අඟ දසය ගැනත්, ඉහළට නැගී ආ අනෙක් අඟ ගැනත්, එහෙයින් අඟ තුනක් වැටී ගිය අයුරු ගැනත්—ඇස් තිබූද, අති මහත් දේ කථා කළ මුඛයක් තිබූද, තම සංගීන්ට වඩා උද්ධච්ච පෙනුමක් ඇති වූද, ඒ අඟ ගැනත් දැනගැනීමට කැමැත්තෙමි. දානියෙල් 7:7, 19, 20.
දානියෙල් පොතේ සත්වන අධ්යායේ සිව්වන රාජ්යය, එයට පෙරාතුව තිබූ රාජ්යයන්ගෙන් “වෙනස්” බව දෙවරක් හඳුන්වා දෙන ලදී. නවවන වචනයේ සඳහන් “කුඩා අඟ” යනු සිරියානු අඟයේ (අන්තියොකස් එපිෆනීස්) සරල දිගුවක් පමණක් වූයේ නම්, එය වෙනස් නොවනු ඇත. සත්වන අධ්යායේ රෝමයට පෙරාතුව ඇති මෘගයන් වූයේ සිංහයා, වලසා සහ කොටියාය; ඒ සියල්ල ස්වභාව ධර්මයේ සැබවින්ම පවතින සතුන්ය. එහෙත් යකඩ දත් සහ පිත්තල නිය සහිත සිව්වන මෘගයා සම්බන්ධයෙන්, ගිල දමන එම භයානක මෘගය නිරූපණය කිරීමට ස්වභාව ධර්මයේ කිසිදු මෘගයක් දානියෙල් දැන සිටියේ නැත. එය වෙනස් වූයේය (“diverse”). නවවන වචනයේ “කුඩා අඟ” පිටතට ආවේ අංවලින් හෝ ප්රසිද්ධ අංවලින් එකකින් නොව, සුළං හතර සහ පියාපත් හතරෙන් නිරූපිත ප්රදේශවලින් එකකින්ය.
දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදය ප්රකාශ කරන්නේ, “ඔවුන්ගේ රාජ්යයේ අන්තිම කාලයේදී, අපරාධකරුවන්ගේ පරිමාව පූර්ණ වූ කල, කටුක මුහුණුවරක් ඇති, ගූඪ කථා අවබෝධ කරන රජෙක් නැඟී එනු ඇත” යනුවෙනි. “ඔවුන්ගේ රාජ්යයේ අන්තිම කාලයේදී” (අංශ හතරක රාජ්යයන් ලෙස බිඳී ගිය ග්රීසිය), “අපරාධකරුවන්ගේ පරිමාව පූර්ණ වූ” කාලයේ, නව රජෙක් නැඟී එනු ඇත.
“ක්රියාකාරකම්වල වේදිකාව මත පෙනී සිටි සෑම ජාතියකටම, එය පෘථිවියේ තම ස්ථානය අල්ලාගැනීමට ඉඩ දී ඇත; එසේ කළේ, එය මුරකරුගේත් ශුද්ධ තැනැත්තාගේත් අරමුණු ඉටු කරන්නේද යන සත්යය නියම කරනු පිණිසය. ලෝකයේ මහත් අධිරාජ්යයන් වන බැබිලෝනිය, මේදෝ-පර්සියාව, ග්රීසිය සහ රෝමය යනවූවන්ගේ උදාවත් ප්රගතියත් අනාවැකිය විසින් අනුවැඩියා ඇත. මේ සෑම එකක් සම්බන්ධයෙන්ම, අඩු බලසම්පන්න ජාතීන් සම්බන්ධයෙන් වූ ලෙසම, ඉතිහාසය තමාම නැවත නැවතත් පුනරාවර්තනය වී ඇත. එක් එක්ට තම පරීක්ෂණ කාලය තිබුණි; එක් එක් අසාර්ථක විය; එහි තේජස මැකී ගියේය, එහි බලය පහව ගියේය.” Prophets and Kings, 535.
ග්රීසියේ රාජධානියේ අවසානයේදී (“අන්තිම කාලයේදී”), ඔවුන්ගේ පරීක්ෂණ කාලයේ පාත්රය සම්පූර්ණයෙන් පිරී ගිය විට (“අපරාධකරුවෝ සම්පූර්ණත්වයට පැමිණි විට”), “දරුණු මුහුණකින් යුත් රජෙකු” උදාවනු ඇත. එම රජ “අඳුරු වාක්ය” තේරුම්ගන්නා වන්නේය; මක්නිසාද ඔහු යුදෙව්වන්ගේ හෙබ්රෙව් භාෂාවෙන්ද පෙර රාජධානියේ ග්රීක් භාෂාවෙන්ද සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් භාෂාවක් කතා කරන බැවිනි, එනම් ඔහු ලතින් භාෂාව කතා කරන බැවිනි. ක්රි.ව. 66 සිට 70 දක්වා වූ අවුරුදු වල වැටලීම ගෙන එන ජාතිය ලෙස මෝසෙස් විසින් එම රාජධානිය හඳුනාගනු ලැබීය; එහිදී අනෙකුත් දේවල් අතර, බිහිසුණු දුර්භික්ෂය එතරම් භයානක වූ බැවින් ජීවත්ව සිටීමට යුදෙව්වෝ තමන්ගේම දරුවන් ආහාරයට ගත්හ.
මක්නිසාද, සියලු දේවල බහුලත්වය නිසා ඔබ ඔබේ දෙවිවූ ස්වාමින්වහන්සේට ප්රීතියෙන්ද සිත්සතුටින්ද සේවය නොකළ බැවින්, ස්වාමින්වහන්සේ ඔබට විරුද්ධව එවන ඔබේ සතුරන්ට ඔබට බඩගින්නේද පිපාසයෙන්ද නග්නභාවයෙන්ද සියලු දේවල හිඟකමින්ද සේවය කිරීමට සිදුවන්නේය. ඔහු ඔබ විනාශ කරන තුරු ඔබේ බෙල්ල මත යකඩ වියගහක් තබන්නේය. ස්වාමින්වහන්සේ පෘථිවියේ අන්තයේ සිට දුරින් වූ ජාතියක් ඔබට විරුද්ධව ගෙන එන්නේය, ගරුඩෙකු පියාසර කරන්නාක් මෙන් වේගයෙන් පැමිණෙන ජාතියක්ය; ඔබට ඔවුන්ගේ භාෂාව නොතේරෙන ජාතියක්ය; වයෝවෘද්ධයාගේ මුහුණ නොසලකා, තරුණයාට අනුග්රහ නොපෙන්වන උග්ර මුහුණැති ජාතියක්ය. ඔහු ඔබ විනාශ වන තුරු ඔබේ ගවයන්ගේ ඵලද, ඔබේ දේශයේ ඵලද භක්ෂණය කරන්නේය; තවද ඔබ විනාශ කරන තුරු ඔබට ධාන්යවත්, මිදියුසවත්, තෙල්වත්, ඔබේ ගවයන්ගේ වර්ධනයවත්, ඔබේ බැටළු රැළවල සංවර්ධනයවත් ඉතිරි නොකරන්නේය. ඔබ විශ්වාස කළ ඔබේ උස්වූද පවුරුකොට සුරක්ෂිත කළද බිත්ති ඔබේ මුළු දේශය පුරා බිඳ වැටෙන තුරු, ඔහු ඔබේ සියලු දොරටු අසල ඔබ වටලා තබන්නේය. තවද ඔබේ දෙවිවූ ස්වාමින්වහන්සේ ඔබට දුන් ඔබේ මුළු දේශය පුරා ඔබේ සියලු දොරටු අසල ඔහු ඔබ වටලා තබන්නේය. ඔබේ සතුරන් ඔබට ඇතිකරන වටලෑමෙනුත් පීඩාවෙනුත් ඔබේ දෙවිවූ ස්වාමින්වහන්සේ ඔබට දුන් ඔබේ පුත්රයන්ගේද ඔබේ දූවරුන්ගේද මාංසය, එනම් ඔබේම ශරීරයේ ඵලය, ඔබ අනුභව කරන්නෙහිය. ද්විතීය කථාව 28:47–53.
දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ සිව්වන රාජධානිය “යකඩ” ලෙස නිරූපිත විය; මෝසෙස් යුදෙව්වන් මත “යකඩ වියගහක්” පනවන “ජාතියක්” හඳුන්වා දුන්නේය. එම “ජාතිය” යුදෙව්වන් “විනාශ” කරනු ඇත; තවද එය ගරුඩෙකු මෙන් වේගවත් වනු ඇත; ගරුඩයා රෝමයේ සංකේතය ය. එය “ඔබට නොවැටහෙන භාෂාවක්” ඇති “ජාතියක්” වනු ඇත; මක්නිසාද එහි භාෂාව යුදෙව්වන්ට “අඳුරු කථන” වන්නාවූ බැවිනි. දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ “දරුණු මුහුණැති රජෙකු” ලෙස විස්තර කර ඇති පරිදි, එය “දරුණු මුහුණැති ජාතියක්” ද වනු ඇත. තවද යෙරුසලමේ “වටලෑම” තුළ යුදෙව්වෝ තම “පුත්රයන් හා දූවරුන්” භුජනය කළෝය.
මිලර්, මෝසෙස් විසින් පුරෝකථනය කරන ලද බලය ලෙසත්, දානියෙල් දෙවන අධ්යායේ සිව්වන “යකඩ” රාජ්යය ලෙසත්, හෙබ්රෙව් හෝ ග්රීක නොව ලතින් කතා කළ “ජාතිය” ලෙසත්, අන්යජාතික රෝමය හඳුනා ගත්තේය. බයිබල් අනාවැකිවල සිව්වන හා පස්වන රාජ්යය අතර ඔහු කිසිදු වෙනසක් නොකළේය; මන්ද, ඔහුට ඒ දෙකම සරලව රෝමය පමණක් වූ බැවිනි. එබැවින්, අන්යජාතික රෝමය විසිතුන්වන පදයේ නැඟී සිටි පසු, විසිහතරවන පදයේ නිරූපිත වෙනස ඔහු නොදකින්නේය. දර්ශනයෙහි කුඩා කොම්පය නවවන පදයේ සිට දොළොස්වන පදය දක්වා පුරුෂලිංගයෙන් ස්ත්රීලිංගයටත්, ස්ත්රීලිංගයෙන් පුරුෂලිංගයටත්, නැවත පුරුෂලිංගයෙන් ස්ත්රීලිංගයටත් දෝලනය වී තිබූ අතර, විසිතුන්වන පදය අන්යජාතික රෝමයේ අනාවැකිමය ලක්ෂණ හඳුන්වා දෙයි; විසිහතරවන පදයේ ගාබ්රියෙල්ගේ අර්ථකථනය ස්ත්රීලිංග රෝමය වෙත මාරු වෙයි. විසිහතරවන පදයේ බලය “මහත් බලය” හිමි කරගන්නට නියමිත වූ නමුත්, “තමාගේම බලයෙන් නොව; ඔහු අසිරිමත් ලෙස විනාශ කරන්නේය, සාර්ථක වන්නේය, ක්රියා කරන්නේය, බලවතුන් සහ ශුද්ධ ජනතාවද විනාශ කරන්නේය.”
පේප්වරුන්ගේ රෝමයට පිළිමාරාධක රෝමයේ යුධ බලය දෙනු ලැබීමට නියමිතව තිබුණි; එය ක්රි.ව. 538 සිට 1798 දක්වා වසර එක්දහස් දෙසීය හැටක් පුරා දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව විනාශ කරනු ඇත. එය “අදභූත ලෙස” විනාශ කරනු ඇත; මක්නිසාද සමස්ත ලෝකය “අනුව විස්මයට පත්වන” මෘගයා එය වන බැවිනි, සහ 1798 දී අවසන් වීමට “නියම කරනු ලැබූ” පළමු උදහස සම්පූර්ණ වන තුරු “ක්රියා කර සාර්ථක වන” බලය ද එය වූ බැවිනි.
ඉන්පසු විසිපස්වන පදයේදී, ගාබ්රියෙල් දානියෙල්ට තමා විවරණය කරමින් සිටි පදවල ස්ථාපිත කළ දෝලනය අනුගමනය කරමින්, නැවතත් අන්යජාතික රෝමය අමතයි. සියලු ඉතිහාසකරුවන් සනාථ කර ඇති පරිදි, එය වෙනස් වර්ගයක “ප්රතිපත්තියක්” මගින් තම අධිරාජ්යය එක්රැස් කළේය. අන්යජාතික රෝමයේ “කෞශල්යය” වූයේ ජාතීන් තම වර්ධනය වෙමින් පවතින අධිරාජ්යයට එක්වීමට පෙළඹවීමයි; පෙර පැවති අධිරාජ්යයන් හුදෙක් යුධ බලයෙන් ගොඩනැගූවන්ට විරුද්ධව, එය සාමය හා සෞභාග්යය පිළිබඳ පොරොන්දුව භාවිත කරමින් අධිරාජ්යය ගොඩනැගුවේය. අන්යජාතික රෝමය “අධිපතීන්ගේ අධිපතියාට විරුද්ධව නැගී සිටීමටත්” නියමිත වූ අතර, එය කළේ කල්වාරි කුරුසියේ ක්රිස්තුස්වහන්සේ තැබූ විටය.
ඉන්පසු ගාබ්රියෙල් දානියෙල්ට විවරණය කරමින් සිටි දර්ශන දෙකට අවධානය යොමු කරමින්, පෙනුම පිළිබඳ “මරෙහ්” දර්ශනය (දින දෙදහස් තුන්සියය) සත්ය බව හඳුනා දෙයි; එසේම ජාතික රෝමය හා පාප්වාදී රෝමය විසින් ශුද්ධස්ථානයත් සේනාද “පයින් මැඩ දමනු” ලබන “ඛාසෝන්” දර්ශනය “බොහෝ දවස් සඳහා” (1798 දී අවසාන කාලය දක්වා) “වසා තැබිය යුතුය [මුද්රා කර තැබිය යුතුය]” යැයි දක්වයි.
ඉන්පසුව දානියෙල් කාලයක් අසනීපව සිට, අනතුරුව නැවත තම කාර්යයට පිවිසියේය; එහෙත් ගාබ්රියෙල් ඔහුට අවබෝධ කරවන්නට ආඥා ලැබූ “mareh” දර්ශනය—එනම් ඔහුට අවබෝධ කරවීමට නියමිත වූ දර්ශනය—තවමත් ඔහුට තේරුම් ගොස් නොතිබිණ. එබැවින්, “mareh” දර්ශනය දානියෙල්ට අවබෝධ කරවීමේ තම කාර්යය සම්පූර්ණ කිරීමට ගාබ්රියෙල් නවවන පරිච්ඡේදයේ නැවත පැමිණෙනු ඇත.
දානියෙල්ගේ නවවන පරිච්ඡේදයේදී, දානියෙල් ප්රකාශිත වචනය අධ්යයනය කරමින් සිටි අතර, මෝසෙස්ගේ සහ යෙරෙමියාගේ ලිවීම් මඟින් ඔහු අවබෝධයකට පැමිණියේය. යෙරෙමියා සඳහන් කර තිබුණේ, ඔහු සිටි වහල්භාවය අවුරුදු හැත්තෑවක් පවතිනු ඇති බවය.
තවද මේ මුළු දේශය පාළුබවක්ද විස්මයජනක දෙයක්ද වන්නේය; මේ ජාතීහු බබිලෝනියේ රජුට අවුරුදු හැත්තෑවක් සේවය කරන්නෝය. තවද අවුරුදු හැත්තෑව නිමවූ කල, ස්වාමීන්වහන්සේ කියන සේක, ඔවුන්ගේ අපරාධය නිසා මම බබිලෝනියේ රජුටද ඒ ජාතියටද, කලදීයන්ගේ දේශයටද දඬුවම් කර, එය සදාකාලික පාළුබිම් බවට පත් කරන්නෙමි. යෙරෙමියා 25:11, 12.
මෝසෙස් අනුව, සතුරාගේ දේශයේ වහල්කමට ගොස් සිටින කාලය, දේශය තම සබත් විවේක භුක්ති විඳින කාලයකට අනුරූප වන්නේය.
මම දේශය විනාශයට පමුණුවන්නෙමි; එහි වාසය කරන ඔබගේ සතුරෝ ඒ ගැන විස්මයට පත් වන්නෝය. මම ඔබ සැම ජාතීන් අතර විසුරුවා හරින්නෙමි, ඔබට පසුපසින් කඩුවක් අදින්නෙමි; ඔබගේ දේශය පාළු වන්නෝය, ඔබගේ නගර විනාශවන්නෝය. එවිට දේශය පාළු වී පවතින කාලය පුරාත්, ඔබ සැම ඔබගේ සතුරන්ගේ දේශයේ සිටින කාලය පුරාත්, දේශය තම සබත් දවස් භුක්ති විඳින්නෝය; එවිට දේශය විවේක ගන්නෝය, තම සබත් දවස් භුක්ති විඳින්නෝය. එය පාළු වී පවතින කාලය පුරා එය විවේක ගන්නෝය; මක්නිසාද, ඔබ සැම එහි වාසය කළ කාලයේදී ඔබගේ සබත් දවස්වල එයට නොලැබූ විවේකය එවිට එයට ලැබෙන බැවිනි. ලෙවී කථාව 26:32–35.
දෙවියන්වහන්සේගේ අනාගතවාණිමය වචනයෙන්, සාක්ෂි දෙකක් මත, තම සෙනඟ සතුරාගේ දේශයට විසුරුවා හරින ලද බවත්, එම කාලය තුළ දේශය තම සබ්බත් දින භුක්ති විඳින බවත් දානියෙල් අවබෝධ කරගෙන සිටියේය. යෙරෙමියාගේ අවුරුදු හැත්තෑව ගැන වංශාවලියේ කර්තෘ අවබෝධ කරගෙන සිටි දේ ද ඔහු අවබෝධ කරගෙන සිටියේය.
කඩුවෙන් ගැළවී සිටි අය ඔහු බබිලෝනියට ගෙන ගියේය; පර්සියා රාජ්යයේ ආණ්ඩුකාලය දක්වා ඔවුහු ඔහුටත් ඔහුගේ පුත්රයන්ටත් සේවකයෝ වූහ. මෙසේ වූයේ, යෙරෙමියාගේ මුඛයෙන් ප්රකාශ කළ ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඉටු වීම පිණිසය, දේශය තම සබත් දින භුක්ති විඳින තුරුය; එය පාළු වී තිබූ මුළු කාලය පුරා එය සබත පවත්වාගෙන සිටියේය, අවුරුදු හැත්තෑව සම්පූර්ණ කිරීම පිණිසය. එවිට පර්සියාවේ රජ වූ කුරුෂ්ගේ පළමු අවුරුද්දේදී, යෙරෙමියාගේ මුඛයෙන් ප්රකාශ කරන ලද ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය සම්පූර්ණ වන පිණිස, ස්වාමීන්වහන්සේ පර්සියාවේ රජ වූ කුරුෂ්ගේ ආත්මය උද්දීපනය කළ සේක; ඒ නිසා ඔහු තම සම්පූර්ණ රාජ්යය පුරා ප්රකාශයක් කරවා, එය ලිඛිතවද ප්රකාශ කරමින් මෙසේ කීවේය: “ස්වර්ගයේ දෙවියන්වහන්සේ වන යෙහෝවා විසින් පෘථිවියේ සියලු රාජ්යයන් මට දී තිබේ; යූදාහි තිබෙන යෙරුසලමේ උන්වහන්සේට ගෘහයක් ගොඩනැගීමටද උන්වහන්සේ මට අණ කළ සේක. උන්වහන්සේගේ සෙනඟ අතරින් ඔබ සැමගෙන් කවුද ඒ සඳහා සිටින්නේද? ඔහුගේ දෙවියන්වහන්සේ වන ස්වාමීන්වහන්සේ ඔහු සමඟ සිටින සේක; ඔහු ඉහළට යා යුතුය.” 2 වංශාවලිය 36:20–23.
සතුරාගේ දේශයේ විසිරී සිටි අවුරුදු හැත්තෑවක් තුළ දේශය ඇයගේ සබත් විවේක භුක්ති විඳින බව යෙරෙමියා ප්රකාශ කළ දේ, ලෙවී කථාව විසිහයේ සඳහන් “සත් වරක්” යන ශාපය මත පදනම් වී ඇති බව දානියෙල් තේරුම් ගත්තේය; එම අවබෝධයට කීකරු වීමෙන්, අවසානයේ තම විසිරී සිටින තත්ත්වයට අවදි වන අය සඳහා එහි දී දෙන ලද ආඥාකළ ප්රතිකාරය ඔහු ඉටු කළේය.
ඔබ අතරින් ජීවත්ව ඉතිරිව සිටින අයගේ සිත් තුළ, ඔවුන්ගේ සතුරන්ගේ දේශවලදී, මම භීතියෙන් දුර්වලවීමක් යවන්නෙමි; කම්පා වූ පත්රයක ශබ්දය පවා ඔවුන් පන්නා හරිනු ඇත; ඔවුන් කඩුවකින් පලා යන්නාක් මෙන් පලා යනු ඇත; කිසිවෙකු පසුපස හඹා නොයද්දීත් ඔවුන් වැටී යනු ඇත. කිසිවෙකු හඹා නොයද්දීත්, කඩුවක් ඉදිරියෙහි වැටෙන්නාක් මෙන්, ඔවුන් එකිනෙකා මත වැටී යනු ඇත. ඔබගේ සතුරන් ඉදිරියෙහි සිටින්නට ඔබට ශක්තියක් නොවනු ඇත. ඔබ ජාතීන් අතරේ විනාශ වී යනු ඇත; ඔබගේ සතුරන්ගේ දේශය ඔබ ගිල දමනු ඇත. ඔබ අතරින් ඉතිරිව සිටින අය, ඔබගේ සතුරන්ගේ දේශවලදී, තමන්ගේ අයුතුකම් නිසා කෙමෙන් කෙමෙන් වියැකී යනු ඇත; ඔවුන්ගේ පියවරුන්ගේ අයුතුකම් නිසාත්, ඔවුන් සමඟම, ඔවුන් වියැකී යනු ඇත. ඔවුන් තමන්ගේ අයුතුකමද, තමන්ගේ පියවරුන්ගේ අයුතුකමද, මට විරුද්ධව කළ තමන්ගේ අකෘතඥ ද්රෝහීකමද පාපොච්චාරණය කරන්නේ නම්, තවද ඔවුන් මට විරුද්ධව හැසිරී ගිය බවද; මමද ඔවුන්ට විරුද්ධව හැසිර, ඔවුන් ඔවුන්ගේ සතුරන්ගේ දේශයට ගෙන ගිය බවද ඔවුන් පිළිගන්නේ නම්; එවිට ඔවුන්ගේ සුන්නත නොවූ සිත් නමන ලදුව, තමන්ගේ අයුතුකම සඳහා වූ දඬුවම ඔවුන් පිළිගන්නේ නම්; එවිට මම යාකොබ් සමඟ කළ මාගේ ගිවිසුම සිහිකරන්නෙමි; ඊසාක් සමඟ කළ මාගේ ගිවිසුමද, ආබ්රහම් සමඟ කළ මාගේ ගිවිසුමද මම සිහිකරන්නෙමි; දේශයද මම සිහිකරන්නෙමි. දේශයද ඔවුන්ගෙන් වෙන්ව ඉතිරිව පවතිනු ඇත; එය ඔවුන් නැතිව ශූන්යව පවතිද්දී තම සබත් දින භුක්ති විඳිනු ඇත. ඔවුන් තමන්ගේ අයුතුකම සඳහා වූ දඬුවම පිළිගනු ඇත; මක්නිසාද, සැබවින්ම මක්නිසාද, ඔවුන් මාගේ විනිශ්චයන් අකමැති කර නිග්රහ කළ බැවින්, ඔවුන්ගේ ආත්මය මාගේ පනත් පිළිකුල් කළ බැවිනි. එහෙත් මේ සියල්ල තිබියදීත්, ඔවුන් තමන්ගේ සතුරන්ගේ දේශයේ සිටින කල, මම ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමන පිණිස ඔවුන් තල්ලු කර නොදමන්නෙමි, ඔවුන් පිළිකුල් කර නොගන්නෙමි, ඔවුන් සමඟ කළ මාගේ ගිවිසුම බිඳ නොදමන්නෙමි; මක්නිසාද මම ඔවුන්ගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේය. එහෙත් ඔවුන් නිසා, ජාතීන්ගේ ඇස් ඉදිරියේ, ඔවුන්ගේ දෙවි වන පිණිස මම මිසර දේශයෙන් පිටතට ගෙන ආ ඔවුන්ගේ පූර්වජයන්ගේ ගිවිසුම මම සිහිකරන්නෙමි. මම ස්වාමීන්වහන්සේය. ස්වාමීන්වහන්සේ සීනායි කන්දේදී මෝසෙස්ගේ අතින් තමන් සහ ඉශ්රායෙල් පුත්රයන් අතර පිහිටුවා දුන් පනත්ද විනිශ්චයන්ද ව්යවස්ථාද මේවාය. ලෙවී කථාව 26:36–46.
නවවෙනි අධ්යායේ දානියෙල්ගේ යාච්ඤාව, සතුරාගේ දේශයෙහි විසුරුවා හැරී සිටින බව තමන් තුළ සොයාගන්නා අය සඳහා වූ උපදේශයේ සෑම අංගයකටම අදාළව කතා කරයි. එම යාච්ඤාව දෙවෙනි අධ්යායේ ඔහුගේ යාච්ඤාව සමඟ සමානව යොමුකරනු ලැබිය යුතුය; මක්නිසාද ඒ දෙක එකට ගත් කල, සොදොම් හා මිසර නම් වූ ඒ මහත් නගරයේ වීථිවල මළව සිටිමින්, තමන්ද විසුරුවා හැරී තිබූ බව සොයාගන්නා, එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වෙනි අධ්යායේ සඳහන්වූ අයගේ යාච්ඤාව නියෝජනය කරයි. දානියෙල් සිය යාච්ඤාව අවසන් කරන විට, “mareh” දර්ශනය විස්තර කිරීමේ කාර්යය සම්පූර්ණ කිරීමට ගබ්රියෙල් නැවත පැමිණෙයි; එයම එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වෙනි අධ්යායේ සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා සඳහා ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ ඉටු කිරීමට අදහස් කරන දෙය වන බැවිනි.
මම කථා කරමින්ද, යාච්ඤා කරමින්ද, මාගේ පාපයත් මාගේ සෙනඟ වන ඉශ්රායෙල්ගේ පාපයත් පිළිගනිමින්ද, මාගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ කන්ද උදෙසා ස්වාමීන්වහන්සේ වන මාගේ දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි මාගේ විනවීම ඉදිරිපත් කරමින්ද සිටියෙමි. එසේය, මම යාච්ඤාවෙන් කථා කරමින් සිටියදී, ආරම්භයේදී දර්ශනයෙහි මා දුටු ගබ්රියෙල් නම් මනුෂ්යයා, ඉක්මනින් පියාසර කිරීමට සලස්වා, සන්ධ්යා පූජාවේ කාලය ආසන්නයේදී මා ස්පර්ශ කළේය. ඔහු මට දැනුම් දී, මා සමඟ කථා කරමින්, මෙසේ කීවේය: “දානියෙල්, නුඹට ප්රඥාවත් අවබෝධයත් දෙන පිණිස මම දැන් පිටත්ව ආවෙමි.” දානියෙල් 9:20–22.
අපි මෙම අධ්යයනය මීළඟ ලිපියේදී ඉදිරියට ගෙනයන්නෙමු.
“බබිලෝනිය වැටීමට ඉතා මඳකට පෙර, දානියෙල් මෙම අනාවැකි පිළිබඳ ගැඹුරින් මෙනෙහි කරමින්, කාලයන්ගේ අර්ථය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා දෙවියන්වහන්සේ සොයමින් සිටිය විට, රාජ්යයන්ගේ උදයය හා පතනය සම්බන්ධයෙන් දර්ශන මාලාවක් ඔහුට දෙන ලදී. දානියෙල්ගේ පොතේ සත්වන පරිච්ඡේදයේ ලියා ඇති පරිදි, පළමු දර්ශනය සමඟ එහි විවරණයක්ද දෙන ලදී; එහෙත් සියල්ලම අනාගතවක්තෘවරයාට පැහැදිලි කරන ලද්දේ නැත. ‘මාගේ සිතුවිලි මට බොහෝ කලබල කළේය,’ යැයි ඔහු එවක තම අත්දැකීම පිළිබඳ ලියා ඇත, ‘මාගේ මුහුණේ වර්ණයද මා තුළ වෙනස් විය; එහෙත් ඒ කාරණය මාගේ හදවත තුළ තබා ගතිමි.’ දානියෙල් 7:28.”
“තවත් දර්ශනයක් තුළින් අනාගත සිදුවීම් පිළිබඳව වැඩි ආලෝකයක් ප්රකාශ කරන ලදී; මේ දර්ශනයේ අවසානයේදී දානියෙල් ‘එක් ශුද්ධවරයෙකු කථා කරනවා’ ඇසීය, තවද ‘කථා කළ ඒ නිශ්චිත ශුද්ධවරයාට තවත් ශුද්ධවරයෙකු, “මේ දර්ශනය කොපමණ කාලයක් පවතිනවාද?”’ යැයි කීවේය. දානියෙල් 8:13. ලබා දෙන ලද පිළිතුර වන ‘දින දෙදහස් තුන්සියයක් දක්වාය; එවිට ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කරනු ලබන්නේය’ (14 වන පදය), ඔහුව මහත් ව්යාකූලතාවයකින් පුරවා දැමීය. ඔහු දර්ශනයේ අර්ථය දැනගැනීමට අතිශයින් උනන්දුවෙන් සෙව්වේය. යෙරෙමියා මඟින් පුරෝකථනය කරන ලද අවුරුදු හැත්තෑක වහල්කම, සහ දේව ශුද්ධස්ථානයේ පවිත්රීකරණය සිදුවීමට පෙර ගතවිය යුතු බව ස්වර්ගීය දූතයා දර්ශනයෙහි ප්රකාශ කළ අවුරුදු දෙදහස් තුන්සියය අතර පවතින සම්බන්ධතාවය ඔහුට අවබෝධ කරගත නොහැකි විය. ගබ්රියෙල් දූතයා ඔහුට අර්ධ අර්ථකථනයක් දුන්නේය; එහෙත් ‘මේ දර්ශනය ... බොහෝ දවස් සඳහා වන්නේය’ යන වචන අනාගතවක්තෘවරයා ඇසූ විට ඔහු සිහි නැතිව වැටුණේය. ‘මම දානියෙල් සිහි නැතිවුණෙමි,’ යයි ඔහු තම අත්දැකීම පිළිබඳ වාර්තා කරයි, ‘දවස් කිහිපයක් රෝගීව සිටියෙමි; ඉන්පසු නැඟිට රජුගේ කාර්යය කළෙමි; දර්ශනය ගැන මම විස්මිත වූවෙමි, නමුත් කිසිවෙකුට ඒක තේරුම් නොගියෙය.’ 26, 27 වන පද.”
“ඉශ්රායෙල් වෙනුවෙන් තවමත් බරව සිටි දානියෙල්, යෙරෙමියාගේ අනාවැකි නැවත අධ්යයනය කළේය. ඒවා ඉතා පැහැදිලිව තිබුණි—එතරම් පැහැදිලිව තිබුණි; එබැවින් ඔහු පොත්වල ලියා තැබූ මේ සාක්ෂි අනුව, ‘යෙරුසලමගේ පාළුවීම් තුළ අවුරුදු හැත්තෑවක් සම්පූර්ණ කරන සේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය යෙරෙමියා අනාගතවක්තෘ වෙත පැමිණි බව සඳහන් වූ ඒ අවුරුදු ගණන’ තේරුම්ගත්තේය. දානියෙල් 9:2.”
“අනාගතවාක්යයේ නිශ්චිත වචනය මත ආරූඪ වූ ඇදහිල්ලෙන්, දානියෙල් මේ පොරොන්දු ඉක්මනින් සම්පූර්ණ වන ලෙස ස්වාමීන්වහන්සේට ආයාචනා කළේය. දෙවියන්වහන්සේගේ ගෞරවය සුරක්ෂිතව තබන ලෙස ඔහු ආයාචනා කළේය. තම යාච්ඤාවේදී, දේවීය අරමුණට අඩුවී තිබූ අය සමඟ ඔහු තමා සම්පූර්ණයෙන්ම එක්කරගෙන, ඔවුන්ගේ පාප තමන්ගේම පාප ලෙස පව්සහතික කළේය.” Prophets and Kings, 553, 554.