යෙහෙස්කෙල්ගේ අටවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් අසුචි කර්ම හතර, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන දින ලාඔදිසියා සභාවේ නායකත්වය සූර්යයාට නමස්කාර කිරීමට ද, එසේම මෘගයාගේ ලකුණ ලබීමට ද ගෙන යයි. ඊළඟ පරිච්ඡේදය, එනම් ඒකම දර්ශනයම වන එය, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන දින සභාව තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව ලබන අය පෙන්වයි. යෙහෙස්කෙල්ගේ නවවන පරිච්ඡේදයේ මුද්රා තැබීම, එළිදරව් පොතේ හත්වන පරිච්ඡේදයේ නිරූපිත මුද්රා තැබීමම බව සිස්ටර් වයිට් අපට දන්වයි. දෙවියන්වහන්සේ ජාතියක් එහි තුන්වන සහ හතරවන පරම්පරාවේදී විනිශ්චය කරන අතර, යෙහෙස්කෙල්හි සඳහන් අසුචි කර්ම හතර, 1863දී ආරම්භ වූ කැරැල්ලේ පරම්පරා හතර හඳුනා දක්වයි. එම වර්ෂයේදී ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය, දෙවියන්වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ජනතාව අතර වූ ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයේ සංකේතයක් ලෙස දෙන ලද හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙකෙහි ව්යාජ අනුරූපයක් හඳුන්වා දුන්නේය; ඒ ආකාරයෙන්ම, පුරාතන ඉශ්රායෙල්ගේ ආරම්භයේදී දස ආඥාවන්ගේ පුවරු දෙක ද දෙන ලදී.
ආරොන්ගේ රන් වසුපැටියා වනාහි ව්යාජ රූපයක් වූ අතර, එය දෙවියන් වහන්සේ සැබෑ ඉර්ෂ්යාවේ රූපයක් නියෝජනය කරන පුවරු දෙක සකස් කරමින් සිටි එම අවස්ථාවේම ප්රකාශ වූ විරෝධතාත්මකභාවයේ සංකේතය විය. ආරොන්ගේ රන් වසුපැටියා, ලෙවී කථාව විසිහයෙහි “සත් වරක්” යන කොටසත් අනෙකුත් කාල-අනාගතවాణි සමඟ පණිවුඩයෙන් ඉවත් කර තිබූ ව්යාජ 1863 ප්රස්ථාරය නිරූපිත කළේය. එබැවින්, ලාඕදීකීය ඇඩ්වෙන්ටිස්මය තම ඉතිහාසයේ ආරම්භයේදීම ඉර්ෂ්යාවේ රූපයක් පිහිටුවූයේය; ඒ ආකාරයෙන්ම ආරොන් ප්රාචීන ඉශ්රායෙල්ගේ ආරම්භක ඉතිහාසයේ කළාක් මෙන්ද, යෙරොබොවම් එප්රායිම් උතුරු රාජ්යයේ ආරම්භක ඉතිහාසයේ කළාක් මෙන්ද ය.
ලෙවී කථාව විසි හයෙහි සඳහන් “සත් වරක්” යන්න, මිලර්ට අවබෝධ කරගැනීමට නෙරපනු ලැබූ කාලය පිළිබඳ පළමු අනාවැකිය වූ අතර, 1863 දී සිදු වූ කැරැල්ලේදී පසෙක තබන ලද මිලර්ගේ සිහිනයේ අනාවැකිමය කාලයේ පළමු මැණික ද එයම විය. 1863 වර්ෂය, මිලර්ගේ සිහිනයේ මැණික් ආවරණය කර සැඟවීමේ ආරම්භයද, ව්යාජ මැණික් සහ කාසි හඳුන්වාදීමේ ආරම්භයද සලකුණු කළේය. “සත් වරක්” යන්න, ගොඩනඟන්නන් විසින් ප්රතික්ෂේප කළ මූලික කොන්ගලය විය. 1863 දී “සත් වරක්” යන මූලික කොන්ගලය පසෙක තැබුවේ, මිලරීය මාලිගාවේ ගොඩනඟන්නන්ව සිටි අයවල්මය; එහෙත් අන්තිම දිනවලදී එම ගල දැන් කොණෙහි ප්රධාන ගල වී තිබේ. එම ගල යුගයන්ගේ පර්වතය නිරූපණය කළ අතර, එය සමිඳාණන් වහන්සේ සාදා තිබූ දවසින් ද නිරූපණය විය; මක්නිසාද එය දේශයට තිබෙන සබ්බත් විවේකයේ සංකේතයක් වූ බැවිනි. 1844 දී, මිලරීය ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය යෙරොබොවම්ගේ ව්යාජ නමස්කාර ක්රමයට තර්ජනාත්මක දණ්ඩනය ප්රකාශ කර, පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම පිළිබඳව “ප්රීතිවන්ත වූ” “උපහාසකයන්ගේ සභාවෙන්” වෙන්විය.
ගොඩනගන්නන්ට “උපහාසකරුවන්ගේ සභාව” වෙත කිසිදා නැවත නොයන ලෙස අණ කරනු ලැබීය; එය යූදායේ අනාගතවක්තෘවරයාට 1844 දක්වා ඔහුව ගෙන ගිය මාර්ගයෙන් වෙනස් වූ මාර්ගයකින් යෙරුසලමට නැවත යන ලෙස උපදෙස් දෙනු ලැබූ ආකාරයට සමාන විය. ඔහුව 1844 දක්වා ගෙන ගිය මාර්ගය වූයේ ඔහු පිටතට පැමිණ තිබූ මාර්ගයමය; එනම් ප්රොටෙස්තන්තවාදයයි, සහ එම ඉතිහාසයේදී ප්රොටෙස්තන්තවාදය පත්භ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදය බවට පත්ව තිබුණි. ගොඩනගන්නන්ට “උපහාසකරුවන්ගේ සභාව” වෙත කිසිදා නැවත නොයන ලෙස අණ කරනු ලැබූ අතර, ඔවුන්ගේ ආහාර නොකෑමටත් ඔවුන්ගේ ජලය නොබීමටත් උපදෙස් දෙනු ලැබීය. ගොඩනගන්නෝ 1840 දී දූතයාගේ අතෙහි තිබූ කුඩා පොත අනුභව කර තිබූහ, සහ එම ආහාරය ඔවුන්ගේ මුඛවල මිහිරියි.
අනාගතවාක්යයේ කෑම හා බීම, බයිබලය අධ්යයනය කිරීමට භාවිත කරන ක්රමවේදය නිරූපණය කරයි. මිලර්වරුන්ට දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය අධ්යයනය කිරීමට නිශ්චිත ක්රමයක් දෙන ලද අතර, එම නියමයන් මගින්, දූෂිත ක්රමවේදය භාවිත කළ භ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදයේ හා කතෝලිකත්වයේ දේවධර්මවේදීන් ඉදිරිපත් කළ පණිවිඩයට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් බයිබලීය පණිවිඩයක් උපන්හ. යුදයේ අනාගතවක්තෘවරයාද වන ගොඩනඟන්නෝ, භ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදයෙහි හෝ කතෝලිකත්වයෙහි ක්රමවේදයෙන් නැවත හැරී ගොස් කෑම හෝ බීම නොකළ යුතුව තිබුණි. යුදයේ අනාගතවක්තෘවරයා එයම කළේය; එමගින්, 1863 දී ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිස්වාදයද එයම කරනු ඇතැයි හඳුනා දෙන ලදී. මක්නිසාද, 1863 දී ඔවුහු “හත් කාලය” පිළිබඳ මිලර්ගේ යෙදවීම ප්රතික්ෂේප කිරීමට භ්රෂ්ට ප්රොටෙස්තන්තවාදයේ දේවධර්මීය තර්ක භාවිත කළහ; එසේ කරමින් ආරොන්ගේද යෙරොබොවම්ගේද ඊර්ෂ්යාවේ රූප පිහිටුවූහ. ඒ සමඟම ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ පළමු පරම්පරාව ආරම්භ වී තිබුණි.
යූදායෙන් පැමිණි ප්රොෆෙතයා යෙරොබොවම් සමඟ සම්බන්ධ වූ පසු, ඔහු යූදායට ආපසු යෑමේ තම ගමන ආරම්භ කළේය; එහෙත් ඔහු කිසිදා එහි ළඟා නොවීය. එම ප්රොෆෙතයා ලාවොදීකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය නියෝජනය කරයි; එය, දේව-ප්රේරණයට අනුව, 1856 දී මිලෙරයිට් ව්යාපාරය තුළට පැමිණියේය. සහෝදරි වයිට් ඇඩ්වෙන්ටිස්මය ලාවොදීකියා බව හඳුන්වා දීමෙන් කිසිවිටෙකත් පසු නොබැසියාය; තවද ලාවොදීකියා කිසිදා වෙනස් වන බව පෙන්වන කිසිදු බයිබලීය සාක්ෂියක් නොමැත. තම තමන්ගේ පෞද්ගලික ලාවොදීකියානු අත්දැකීම අත්හැර යන පුද්ගලයන් සිටියද, සභාවක් ලෙස ලාවොදීකියා ස්වාමීන්වහන්සේගේ මුඛයෙන් ඉවතට වමනය කරනු ලැබිය යුතුය; මක්නිසාද ලාවොදීකියා යන්නෙහි අර්ථය “විනිශ්චය කරනු ලැබූ ජනතාවක්” යන්නය. ඇඩ්වෙන්ටිස්මය මෙම අර්ථ දැක්වීම භාවිත කරමින්, ස්වර්ගීය ශුද්ධස්ථානයේ විනිශ්චයේ කාලපරිච්ඡේදය තුළ පවතින සභාව තමන් නියෝජනය කරන බව කියා සිටියි. ඔවුන්ගේ අන්ධභාවය තුළ, ලාවොදීකියා යන්නෙහි අර්ථයේ විමර්ශනීය විනිශ්චය අංගය ඔවුහු පිළිගනිති; එහෙත් තම නාමය තුළ පැහැදිලිව නියෝජිත වන ක්රියාත්මක විනිශ්චය ඔවුන්ට දැකිය නොහැක.
ලාඔදිසීය සභාවේ දූතයා වෙත මෙසේ ලියන්න; “ආමෙන්” වූද, විශ්වාසවන්ත හා සැබෑ සාක්ෂිකරු වූද, දෙවියන්වහන්සේගේ මැවීමේ ආරම්භය වූද තැනැත්තා මෙසේ කියයි; “මම නුඹේ ක්රියා දනිමි, නුඹ සීතලත් නොව උණුසුම්වත් නොවන බව; නුඹ සීතල හෝ උණුසුම් වන්නෙහියි නම් මට කැමැත්තය. එබැවින් නුඹ මද උණුසුම් බැවින්, සීතලත් නොව උණුසුම්වත් නොවන බැවින්, මම නුඹ මාගේ මුඛයෙන් පිටකර දමන්නෙමි. මක්නිසාද නුඹ, ‘මම ධනවත්ය, සම්පත් වැඩිකරගෙන සිටිමි, කිසිවක් අවශ්ය නොවේ’ යයි කියන නමුත්, නුඹ දුක්ඛිතවූද, අවාසනාවන්තවූද, දිළිඳුවූද, අන්ධවූද, නිරුවත්වූද කෙනෙකු බව නොදනිහි.” එළිදරව් 3:14–17.
යූදාහි අනාගතවක්තෘවරයා, තමාගේ ආහාරය කෑමටත් තමාගේ පානය බීමටත් ඔහුව රවටා ගත් බොරු අනාගතවක්තෘවරයා සමඟ අවසානයේ එක්ව භූමදාන කරනු ලැබේ. ඔවුන් දෙදෙනාම එකම සොහොනක අවසන් වෙති; බෙතෙල්හි බොරු කීයන අනාගතවක්තෘවරයා (විකෘති සභාව), ඔහු මිය යන විට ඔහුට “සහෝදරයා” යයි අමතයි.
එකල බේතෙල්හි වාසය කළ මහලු අනාගතවක්තෘවරයෙකු සිටියේය. එදින බේතෙල්හි දෙවියන්වහන්සේගේ මනුෂ්යයා කළ සියලු ක්රියාද, ඔහු රජුට කී වචනද, ඔහුගේ පුත්රයෝ এসে තම පියාට දැනුම් දුන්හ. එවිට ඔවුන්ගේ පියා ඔවුන්ට කීවේ, “ඔහු ගියේ කුමන මාර්ගයෙන්ද?” යන්නයි. මන්ද යූදායෙන් පැමිණි දෙවියන්වහන්සේගේ මනුෂ්යයා ගිය මාර්ගය ඔහුගේ පුත්රයෝ දැක සිටියහ. එවිට ඔහු තම පුත්රයන්ට, “මට කොටළුවා සූදානම් කරදෙන්න” කියා කීවේය. ඔවුන් ඔහුට කොටළුවා සූදානම් කළහ. ඔහු එය මත නැඟී, දෙවියන්වහන්සේගේ මනුෂ්යයා පසුපස ගොස්, ඔහු ඕක් ගසක් යට හිඳ සිටින බව සොයාගෙන, ඔහුට, “යූදායෙන් පැමිණි දෙවියන්වහන්සේගේ මනුෂ්යයා ඔබද?” කියා ඇසුවේය. ඔහු, “මමය” කියා කීවේය. එවිට ඔහු ඔහුට, “මා සමඟ ගෙදරට පැමිණ, ආහාර ගන්න” කියා කීවේය. එහෙත් ඔහු කීවේ, “මට ඔබ සමඟ ආපසු යා නොහැක; ඔබ සමඟ ඇතුළට යා නොහැක; මේ ස්ථානයේ ඔබ සමඟ ආහාරද නොගනිමි, වතුරද නොබොමි. මන්ද යෙහෝවාගේ වචනයෙන් මට මෙසේ කියන ලද්දේය: ‘ඔබ එහි ආහාර නොගත යුතුය, වතුර නොබොත යුතුය, ඔබ පැමිණි මාර්ගයෙන් නැවත හැරී නොයා යුතුය’” යනුවෙනි. එවිට ඔහු ඔහුට කීවේ, “මමද ඔබ මෙන්ම අනාගතවක්තෘවරයෙකි; යෙහෝවාගේ වචනයෙන් දූතයෙක් මට කතා කරමින්, ‘ඔහු ඔබ සමඟ ඔබගේ ගෙදරට ආපසු ගෙන එන්න; ඔහුට ආහාර ගන්නටත් වතුර බොන්නටත් ඉඩ දෙන්න’ කියා කීවේය” යනුවෙනි. එහෙත් ඔහු ඔහුට බොරු කීවේය. ඒ නිසා ඔහු ඔහු සමඟ ආපසු ගොස්, ඔහුගේ ගෙදරදී ආහාර ගෙන, වතුර බිව්වේය. ඔවුන් මේසය අසල හිඳ සිටින අතරතුර, යෙහෝවාගේ වචනය ඔහුව ආපසු ගෙන ආ අනාගතවක්තෘවරයා වෙත පැමිණියේය. එවිට ඔහු යූදායෙන් පැමිණි දෙවියන්වහන්සේගේ මනුෂ්යයාට මහත් හඬින් කියමින්, “යෙහෝවා මෙසේ කියනසේක: ‘ඔබ යෙහෝවාගේ වචනයට අකීකරු වී, ඔබගේ දෙවිවූ යෙහෝවා ඔබට අණ කළ ආඥාව රැක නොගත් බැවින්ද, ඔබ ආපසු පැමිණ, යෙහෝවා ඔබට “ආහාර නොගන්න, වතුර නොබොන්න” කියා කී ස්ථානයෙහි ආහාර ගෙන වතුර බී ඇති බැවින්ද, ඔබගේ මළකඳ ඔබගේ පියවරුන්ගේ සොහොනට නොපැමිණෙන්නේය’” යයි කීවේය. 1 රාජාවලිය 13:11–22.
1844 ග්රීෂ්ම ඍතුවේ දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය වූයේ, ප්රොටෙස්ටන්ට් සභා පතිත වී කතෝලිකත්වයේ දූහිතෘන් බවට පත්ව ඇති බව හඳුනාදීමය. මිලරයිට් ඇඩ්වෙන්ටිස්තවාදය පුරුෂයන් හා ස්ත්රීන් එම සම්ප්රදායන් අත්හැර යාමට කැඳවීය, මක්නිසාද ඒවායේ රැඳී සිටීම ආත්මික හා සදාකාලික මරණය අර්ථවත් කළ බැවිනි. බෙතෙල්හි බොරු අනාගතවක්තෘ ජෙරොබොවම් විසින් බෙතෙල්හි පිහිටුවන ලද ආගමික පද්ධතිය නියෝජනය කරයි. එය මෘගයාට රූපයක් පිහිටුවූ පද්ධතියක් වූ අතර, අනුරූප කරගනු ලැබූ මෘගයා කතෝලිකත්වයේ මෘගයාය. ප්රොටෙස්ටන්ට්වරු තවදුරටත් තමන් ප්රොටෙස්ටන්ට්වරුන් ලෙස හඳුන්වාගත් නමුත්, ඔවුහු ආරాధන දිනය ලෙස සූර්යයාගේ දවසද තවදුරටත් පිළිපැද්දහ; එය කතෝලිකත්වයේ අධිකාරියේ සලකුණය.
ප්රොතෙස්තන්තයන් තමන් ප්රොතෙස්තන්තයන් බව පවසති; නමුත් ප්රොතෙස්තන්ත යන නාමයට ඇති එකම නිර්වචනය රෝමයට විරුද්ධව විරෝධය දැක්වීමය. එසේ කරමින් ඔවුන්ගේ එම ප්රකාශය රෝමානු සභාවේ ප්රතිමූර්තියක් වේ; මන්ද, ඇය තමා ක්රිස්තියානි ආයතනයක් බව ප්රකාශ කළත්, එම ප්රකාශයට බයිබලීය සාධකයක් ඇය සතු නොවේ. ඇයගේ එම ප්රකාශය පදනම් වී ඇත්තේ සම්ප්රදාය හා චාරිත්රයේ හිස් අධිකාරිය මතය; ප්රොතෙස්තන්තවාදය තමන් ප්රොතෙස්තන්තයන් බව පවසන විට භාවිතා කරන්නේද එම අසත්ය අධිකාරියමය. ලායොදිසීයයන් ලෙස තමන් තවමත් ආරක්ෂිත ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයක සිටින බව විශ්වාස කිරීමට සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් අන්ධ කළේද එම එකම තර්කයයි. “ස්වාමින්වහන්සේගේ මාලිගාව, ස්වාමින්වහන්සේගේ මාලිගාව අපම වෙමු” යැයි පුරාණ ඉශ්රායෙලය ප්රකාශ කළ විට ඔවුන් විසින් ප්රකාශ කරනු ලැබුවේද එම එකම අසත්ය අධිකාරියයි.
යුදෙව් ජනතාව එම අනතුරු ඇඟවීම සැලකිල්ලට ගත්තේ නැත. ඔව්හු දෙවියන්වහන්සේ අමතක කළෝය; උන්වහන්සේගේ නියෝජිතයන් වශයෙන් තමන්ට තිබූ උසස් වරප්රසාදයද ඇස් නොපෙනෙන තත්ත්වයට පත්විය. ඔවුන් ලැබූ ආශීර්වාද ලෝකයට කිසි ආශීර්වාදයක් ගෙන ආවේ නැත. ඔවුන්ගේ සියලු වාසි තමන්ගේම මහිමයට අත්පත් කරගනු ලැබීය. ඔව්හු දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි සේවය උන්වහන්සේගෙන් පැහැරගත්හ; තම සහෝදර මනුෂ්යයන්ගෙන්ද ආගමික මඟපෙන්වීම සහ ශුද්ධ ආදර්ශයක් පැහැරගත්හ. ජලප්රලයට පෙර ලෝකයේ වැසියන් මෙන්, ඔව්හු තම නපුරු හදවත්වල සෑම සිතුවිල්ලක්ම අනුව ක්රියා කළහ. එසේ කරමින්, “ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාව, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාව, මේවාය” (යෙරෙමියා 7:4) යයි කියා, ශුද්ධ දේවල් විහිළුවක් මෙන් පෙනෙන ලෙස කළෝය; ඒ සමගම ඔව්හු දෙවියන්වහන්සේගේ චරිතය වැරදි ලෙස නිරූපණය කරමින්, උන්වහන්සේගේ නාමයට අගෞරව කරමින්, උන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථානය අපවිත්ර කරමින් සිටියහ.
“ස්වාමින්වහන්සේගේ මිදිවත්ත භාරව තබන ලද ගොවිජන තමන්ට භාර දෙන ලද විශ්වාසයට අවිශ්වාසවන්ත වූහ. පූජකයෝද ගුරුවරුන්ද ජනතාවගේ විශ්වාසවන්ත උපදේශකයන් නොවූහ. දෙවියන්වහන්සේගේ යහපත්කමත් කරුණාවත්, උන්වහන්සේට ඔවුන්ගේ ප්රේමය හා සේවය පිළිබඳ ඇති අයිතියත් ඔවුන් ඉදිරියෙහි තබා නොසිටියහ. මේ ගොවිජන තමන්ගේම ගෞරවය සෙවූහ. මිදිවත්තේ ඵල තමන්ටම අත්පත් කරගැනීමට ඔවුහු කැමති වූහ. ජනතාවගේ අවධානය හා ගෞරවය තමන් වෙත ඇදගැනීම ඔවුන්ගේ අධ්යයනය වූයේය.” Christ’s Object Lessons, 292.
1863දී මිලරයිට්වරුන්ගේ ව්යාපාරය අවසන් විය; එහෙත් 1856දී එය ෆිලඩෙල්ෆියානුවන්ගේ ව්යාපාරයක් වීම නවතා තිබුණි. එලියා (විලියම් මිලර්) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෝසෙස්ගේ පණිවිඩය (“සත් වාර”) ප්රතික්ෂේප කරන ලදී, සහ එම ප්රතික්ෂේප කිරීම බෙතේල්හි බොරුව කියන අනාගතවක්තෘගේ ක්රමවේදය මත පදනම්ව තිබුණි. 1863 යනු 1798දී ආරම්භ වූ අවුරුදු හැට පහක අවසානය වූ අතර, යෙසායාගේ හත්වන පරිච්ඡේදයේ අනාවැකියේද අවසානය විය.
යූදාහි රජවූ උස්සියාගේ පුත් යෝථාම්ගේ පුත් ආහාස්ගේ දවස්වලදී, සිරියාවේ රජ රෙසීන් ද, ඉශ්රායෙල්හි රජ රෙමලියාගේ පුත් පෙකාහ් ද, යෙරුසලමට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීමට එය වෙත නැගී ආවෝය; එහෙත් එයට එරෙහිව ජය ගැනීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය. තවද “සිරියාව එප්රායිම් සමඟ සන්ධානගත වී ඇතැයි” දාවිද්ගේ ගෘහයට දන්වන ලද්දේය. එවිට ඔහුගේ සිතත් ඔහුගේ ජනතාවගේ සිතත්, වනයේ ගස් සුළඟින් කම්පා වන ලෙස, කම්පා විය. එවිට සමිඳාණන් වහන්සේ ඉසයියාට මෙසේ වදාළසේක: “දැන් ඔබත් ඔබගේ පුත් ශෙආර්-යෂූබ්ත් සමඟ, උඩ පොකුණේ නාලිකාවේ අවසානයෙහි, වස්ත්ර සුදුවන කෙතට යන මහමඟෙහි, ආහාස් හමුවීමට පිටත්ව යන්න. ඔහුට මෙසේ කියන්න: ‘සාවධානව සිටින්න, නිශ්ශබ්දව සිටින්න; භය නොවන්න, සිරියාව සමඟ රෙසීන්ගේ ද, රෙමලියාගේ පුත්රයාගේ ද දැඩි කෝපය නිසා, දුම් නගින මේ ගිනිකොලු දෙකේ ඉතිරි වුණු අගල් දෙක ගැන සිත කම්පා නොවන්න. මන්ද සිරියාවත්, එප්රායිමුත්, රෙමලියාගේ පුත්රයාත් ඔබට විරුද්ධව අයහපත් මන්ත්රණයක් කරමින්, ‘අපි යූදාට විරුද්ධව නැගී ගොස්, එය කලබලයට පත් කර, අප වෙනුවෙන් එහි බිඳුමක් සාදා, තාබෙයෙල්ගේ පුත්රයෙකු එහි මැද රජු වශයෙන් පිහිටුවමු’යි කියති. එබැවින් ස්වාමි වූ දෙවි සමිඳාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරන සේක: ‘එය ස්ථිර නොවන්නේය, එය සිදු නොවන්නේය. මක්නිසාද සිරියාවේ ශිරස දමස්කස්ය, දමස්කස්හි ශිරස රෙසීන්ය; තව හැටපන් වසරක් ඇතුළත එප්රායිම් ජනතාවක් නොවන ලෙස බිඳ දමනු ලැබේ. එප්රායිම්හි ශිරස සමාරියය, සමාරියාවේ ශිරස රෙමලියාගේ පුත්රයාය. ඔබ සැබවින් විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, සැබවින්ම ඔබ ස්ථිර කරනු නොලැබෙන්නහුය.’” ඉසයියා 7:1–9.
අටවන වචනයේ සඳහන් හැටපස් අවුරුදු අනාවැකිය, එම හැටපස් අවුරුදු කාල සීමාව “ඇතුළත” ගෝත්ර දසයෙන් සමන්විත උතුරු රාජ්යය වහල්කමට ගෙනයනු ලබන බව හඳුන්වා දෙයි. මෙම දර්ශනය වාර්තා කරනු ලැබුවේ ක්රි.පූ. 742 වර්ෂයේදීය; එයින් අවුරුදු දහනවයකට පසු, ක්රි.පූ. 723 දී, එප්රායිම් විසිර ගොස් අෂ්ෂූරියන් විසින් වහල්කමට ගෙනයනු ලැබීය. ක්රි.පූ. 677 දී, එම හැටපස් අවුරුදු කාලයේ අවසානයේ, මනස්සේ රජු අල්ලා බබිලෝනියට ගෙනයනු ලැබීය. ක්රි.පූ. 742 හි ආරම්භක ලක්ෂ්යය, ඉශ්රායෙල්ගේ උතුරු රාජ්යය හා දකුණු රාජ්යය අතර සිවිල් යුද්ධයක් සනිටුහන් කරයි; එසේම 1863 වර්ෂයද, එක්සත් ජනපදයේ උතුර හා දකුණ අතර පැවති සිවිල් යුද්ධයේ මධ්ය කේන්ද්රය සනිටුහන් කරයි. මෙම අනාවැකිය යෙසායා විසින් යථාර්ථ තේජෝමත් දේශයේ (යූදා) ප්රකාශ කරන ලදී; 1863 පිළිබඳ අනාවැකිය ආත්මික තේජෝමත් දේශයේ (එක්සත් ජනපදය) ඉටු විය.
අවුරුදු හැටපහක අනාවැකිය තුළ සලකුණු තුනක් ඇත. ක්රි.පූ. 742 දී පැවති ගෘහ යුද්ධය පසුපසින්, අවුරුදු දහනවයකින් පසුව ක්රි.පූ. 723 දී උතුරු රාජ්යය විසිරවීම පැමිණේ. අවුරුදු හැටපහ අවසානයේ දකුණු රාජ්යය විසිරවනු ලැබීය. ආරම්භයත් අවසානයත් ඇතුළුව මෙම අනාවැකිය, උතුරු හා දකුණු රාජ්යයන්ට විරුද්ධව දෙවියන්වහන්සේගේ “උදහස්වීම්” දෙකම නිරූපණය කරයි; එම උදහස්වීම් දෙකම තමන්ගේ ආරම්භක ස්ථානවලදී අවුරුදු දහනවයකින් පෙරින් යුක්ත වන අතර, ඒවා සම්පූර්ණවීමෙන් පසුව තවත් අවුරුදු දහනවයකින් අනුගමනය කරනු ලබයි.
සම්පූර්ණ චියාස්තික ව්යුහය උතුරත් දකුණත් අතර සිවිල් යුද්ධයක කාලපරිච්ඡේදයක් හඳුන්වා දෙයි; එය ආරම්භයත් අවසානයත් සනිටුහන් කරයි. එම ආරම්භයත් අවසානයත් මධ්යයේ, එම සිවිල් යුද්ධයේ විරුද්ධවාදී දෙපාර්ශ්වයම වහල්කමට ගෙන යනු ලැබූ අතර, ඔවුන්ගේ එකිනෙකාගෙන් විසිරුණු වහල්භාවයේ තත්ත්වයෙන් එක් ජාතියක් බවට එක්රැස් කරනු ලබන එම අවුරුදු හැට පහ තුළ, ඔවුහු වහල්යන් නිදහස් කළ Emancipation Proclamation නිකුත් වූ දිනය වන 1863 වසරට ළඟා වෙති. සැබෑ යුදාවේ සිවිල් යුද්ධයක් පිළිබඳ අනාවැකිය ආත්මික යුදාවේ සිවිල් යුද්ධයෙන් අවසන් වන්නේය; මක්නිසාද යේසුස් වහන්සේ සෑමවිටම යම් දෙයක අවසානය, එහි ආරම්භය මඟින් දෘශ්යමාන කරන බැවිනි, මක්නිසාද උන්වහන්සේ Alpha සහ Omega වන සේක.
ක්රි.පූ. 742 වසරේ ඉතිහාසය මඟින් 1863 වසරේ ඉතිහාසය නිරූපණය කරනු ලැබීය; එදා අනාගතවක්තෘ යෙසායා තම පුත්රයා සමඟ එක්ව යූදාහි දුෂ්ට රජු වූ ආහාස්ට පණිවිඩයක් ප්රකාශ කළේය. මෙම කොටසෙහි ක්රි.පූ. 742 වසර නිරූපණය වන්නේ යූදාහි රජ වූ, දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවාව වසා දමා, දෙවියන්වහන්සේගේ භූමික ශුද්ධස්ථානයේම පරිශ්රය තුළ සිරියානු දේවාලයක ආදර්ශයක් තම උත්තම පූජකයා ලවා ඉදිකරවූ ආහාස් රජුගේ සාක්ෂිය මඟිනි.
අශුද්ධ අහස් රජුගේ ඉතිහාසයේදී (යෙසායාගේ අනාවැකිය විසින් ක්රි.පූ. 742 ලෙස සලකුණු කරන ලද), යෙරුසලමේ නායකයා දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව තුළ පිළිම වන්දනාවේ (කතෝලිකත්වයේ) ආරાધනය හඳුන්වා දුන්නේය; එය, එලියා විසින් භාරදෙන ලද මෝසෙස්ගේ පණිවිඩය ඉවතලනු පිණිස ලාඕදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය පත්රභ್ರෂ්ට ප්රොටස්තන්තවාදයේ ක්රමවේදයට නැවත හැරී ගිය ආකාරය මෙන්ය. ක්රි.පූ. 742දී, යෙසායා යූදාහි අශුද්ධ රජුට උඩ පොකුණේ ජල නාලිකාවේ අවසානයේදී, රෙදි සෝදන්නාගේ කෙත අසලදී මුහුණ දුන්නේය, එසේ කරන විට ඔහු තම පුත්රයාද සමඟ ගෙන ගියේය. ඔහුගේ පුත්රයාගේ නාමය ලකුණක් වූ අතර, යූදායෙන් පැමිණි අනාවක්කරු යෙරොබොවම් රජුට මුහුණ දුන් විටද ඔහුට ලකුණක් ද දුන්නේය.
බලව, මමත් සමිඳාණන් වහන්සේ මට දී ඇති දරුවන්ත්, සෙනාවල සමිඳාණන් වහන්සේගෙන් ඉශ්රායෙලයේ ලකුණු හා අද්භූත දේවල් සඳහා යෙදී සිටිමු; උන්වහන්සේ සියොන් කන්දෙහි වාසය කරන සේක. යෙසායා 8:18.
යෙසායාගේ පුත්රයාගේ “Shearjashub” යන නාමයේ අර්ථය “ඉතිරි කොටසක් නැවත පැමිණෙනු ඇත” යන්නයි. ඉතිරි කොටස බවට පත්වන “නැවත පැමිණෙන” අය නම්, ප්රමාද කාලය තුළ ස්වාමීන්වහන්සේ උදෙසා බලා සිටින අයය.
යෙහෝවා වහන්සේ යාකොබ්ගේ ගෘහයෙන් තම මුහුණ සඟවා සිටින නමුත්, මම උන්වහන්සේ බලා සිටින්නෙමි; උන්වහන්සේ කෙරෙහි මාගේ බලාපොරොත්තුව තබන්නෙමි. බලව, මමත් යෙහෝවා වහන්සේ මට දුන් දරුවෝත්, සෙනඟසේනාවේ යෙහෝවා වහන්සේගෙන් ඉශ්රායෙල් තුළ ලකුණු සහ අරුමපුදුම දේවල් පිණිසය; උන්වහන්සේ සියොන් කන්දෙහි වාසය කරන සේක. යෙසායා 8:17, 18.
ක්රි.පූ. 742 දී යෙසායා අධර්මිෂ්ඨ රජු වූ ආහාස් සමඟ සම්බන්ධ වන විට, ඔහු “බලා සිටි” අය නියෝජනය කරයි; මක්නිසාද සියලු අනාගතවක්තෘවරුන් අවසාන දවස් පිළිබඳ කථා කරති, එසේම අවසාන දවස්වල “බලා සිටින” අය නම් පළමු බලාපොරොත්තුභංගය විඳ තිබෙන අයයි. යෙරෙමියා දෙවියන් වහන්සේ බොරු කී බවත්, වර්ෂාව වැළැක්වූ බවත් සිතුවේය; යෙසායාද දෙවියන් වහන්සේ “යාකොබ්ගේ ගෘහයෙන් තම මුහුණ සඟවා ඇතැයි” සිතයි; නමුත් යෙසායා තමන් බලා සිටින බවත්, ස්වාමීන් වහන්සේ දෙස බලා සිටින බවත් තීරණය කරයි; එය දර්ශනයේ ප්රමාද කාලයේ “ඥානවන්තයන්” නියෝජනය කරයි. ආපසු හැරී, වටිනා දේ නින්දිත දේවලින් වෙන් කළ, දෙවියන් වහන්සේගේ මුඛපත්රය බවට පත්වීමට සිටි අය මුද්රා තබනු ලැබූහ; එබැවින් ඔවුන් මෘගයාගේ සලකුණ ලබන අය සමඟ විරුද්ධතාවයෙන් පෙන්වනු ලැබේ.
ඔවුන් අතර බොහෝ දෙනෙක් පැකිලී වැටී බිඳී යනු ඇත; උගුලට අසු වී අල්ලාගනු ලබනු ඇත. සාක්ෂිය බැඳ තබන්න; මාගේ ගෝලයන් අතර ව්යවස්ථාව මුද්රා කරන්න. යාකොබ්ගේ ගෘහයෙන් තම මුහුණ සඟවාගන්නා ස්වාමීන්වහන්සේ පිළිබඳව මම බලා සිටින්නෙමි; මම උන්වහන්සේ බලාපොරොත්තු වන්නෙමි. බලන්න, මමත් ස්වාමීන්වහන්සේ මට දී ඇති දරුවන්ද, සියොන් කන්දෙහි වාසය කරන සේනාධිපති ස්වාමීන්වහන්සේගෙන් ඉශ්රායෙලයට ලකුණු හා අද්භූත කාරණා පිණිස සිටිමු. තවද ඔවුන් ඔබට, ආත්මයන් සමඟ සම්බන්ධකම් ඇති අයද, කීච්චු කියන හා මිමිණෙන මන්ත්රකාරයන්ද සොයා යන්නැයි කියන කල, ජනතාවක් තම දෙවියන්වහන්සේ සොයා නොයා යුතුද? ජීවත්ව සිටින අය වෙනුවෙන් මළවුන් වෙතද? ව්යවස්ථාව වෙතත් සාක්ෂිය වෙතත් යන්න. ඔවුන් මේ වචනය අනුව කතා නොකරන්නේ නම්, එය ඔවුන් තුළ ආලෝකය නොමැති බැවිනි. යෙසායා 8:16–20.
අපි මෙම අධ්යයනය මීළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.
“මේවා සහෝදරි වයිට්ගේ වචන නොව, ස්වාමින්වහන්සේගේ වචන වන අතර, ඒවා ඔබට දෙන පිණිස උන්වහන්සේගේ දූතයා විසින් ඒවා මට දී ඇත. දෙවියන්වහන්සේ ඔබට ආරාධනා කරන්නේ, තවදුරටත් උන්වහන්සේට විරුද්ධ අරමුණු ඇතිව ක්රියා නොකරන ලෙසයි. තමන් ක්රිස්තියානින් යැයි ප්රකාශ කරමින් සිටියද, සත්යයේ ප්රගතියට ආත්මයෙන්ද, වචනයෙන්ද, ක්රියාවෙන්ද ප්රතිවිරුද්ධව ක්රියා කරමින්, සාතන්ගේ ගුණාංග ප්රකාශ කරමින්, සාතන් ඔවුන්ට මඟ පෙන්වමින් සිටින මාර්ගයම නියතව අනුගමනය කරන මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් බොහෝ උපදෙස් දෙන ලදී. ඔවුන්ගේ හෘදයේ දැඩිභාවය නිසා, කිසි ලෙසකින්වත් ඔවුන්ට අයිති නොවන, ඔවුන් විසින් ක්රියාත්මක නොකළ යුතු අධිකාරියක් ඔවුහු අල්ලාගෙන ඇත. මහත් ගුරුවරයාණන් වහන්සේ කියනසේක, ‘මම පෙරළා දමන්නෙමි, පෙරළා දමන්නෙමි, පෙරළා දමන්නෙමි.’ බැට්ල් ක්රීක්හි මනුෂ්යයෝ කියති, ‘ස්වාමින්වහන්සේගේ මාලිගාව, ස්වාමින්වහන්සේගේ මාලිගාව අපි ය’ එහෙත් ඔවුහු සාමාන්ය ගින්න භාවිත කරති. දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාවෙන් ඔවුන්ගේ හදවත් මෘදු කර යටත් කරවා නැත.” Manuscript Releases, volume 13, 222.