ආමොරීයයන්ගේ ඉතිහාසය, දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස ලාඕදිකේයානු අද්වෙන්තිවාදයට විරුද්ධව ක්රියාත්මක කරනු ලබන කාලය දර්ශනය කිරීමට භාවිත කරනු ලැබේ. සහෝදරි වයිට් පෙන්වා දෙන්නේ, දෙවියන්වහන්සේගේ දඬුවම ක්රියාත්මක කිරීමට ඇති කාල නියමය, අවසාන දවස්වල එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්රා කරනු ලබන අවස්ථාවේදීද, දෙවියන්වහන්සේ ආමොරීයයන් පිට තම උදහස ගෙනා කාලයේ මෙන්ම බවය. ඇය මෙසේ පවසයි: “පිළිම නමස්කාරය සහ දූෂණය නිසා ආමොරීයයන්ගේ ජාතිය ප්රකටව සිටියද, ඔවුන්ගේ අපරාධයේ කුසලානය තවමත් පිරී නොතිබුණි... කරුණාබර මැවුම්කරු සිව්වන පරම්පරාව දක්වා ඔවුන්ගේ අයුතුකම ඉවසීමට කැමැත්තෙන් සිටියේය. ඉන්පසු, යහපත් දෙසට කිසිඳු වෙනසක් නොපෙනුනහොත්, උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයන් ඔවුන් මත වැටිය යුතු විය. අසම්භ්රාන්තික නිවැරදිභාවයෙන් අනන්ත තැනැත්තා තවමත් සියලු ජාතීන් සමඟ ගිණුමක් තබා ගනියි. පසුතැවීම සඳහා කැඳවීම් සමඟ උන්වහන්සේගේ කරුණාව පිරිනමන අතර, මෙම ගිණුම විවෘතවම පවතිනු ඇත; එහෙත් සංඛ්යා දෙවියන්වහන්සේ නියම කර තිබෙන කිසියම් ප්රමාණයකට ළඟා වන විට, උන්වහන්සේගේ උදහසේ සේවාව ආරම්භ වේ. ගිණුම වසා දමනු ලැබේ. දේවීය ඉවසීම නවතී.”
සහෝදරි වයිට්, එසකියෙල් විසින් එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්රා තැබීම පිළිබඳ දර්ශනය තුළ, ලාඔදිකීය ආද්වෙන්තිස්මයට විරුද්ධව දෙවියන්වහන්සේගේ කෝපයේ සේවාව ඔවුන්ගේ අක්රමයේ කුසලාන පිරෙන විට ආරම්භ වන බව පැහැදිලිව සම්බන්ධ කරයි; තවද එම කුසලාන සම්පූර්ණත්වයට ළඟා වන්නේ සිව්වන පරම්පරාවේදීය. මේ සියලු තොරතුරු අටවන පරිච්ඡේදයෙන් ආරම්භ වූ දර්ශනයේ සන්දර්භය තුළ ඉදිරිපත් කර ඇත; එය අනුක්රමයෙන් උත්සන්න වන අපහාස හතරක් රූපිත කරයි.
එවිට ඔහු මට කීවේය, “මනුෂ්ය පුත්රය, දැන් උතුරු දෙසට තිබෙන මාර්ගය දෙසට නුඹේ ඇස් ඔසවා බලව.” එවිට මම උතුරු දෙසට තිබෙන මාර්ගය දෙසට මාගේ ඇස් ඔසවා බැලූවෙමි; එවිට බලව, වේදිකාවේ දොරටුව අසල, ප්රවේශයේ උතුරු දිශාවට, ඊර්ෂ්යා රූපය එහි තිබුණේය. තවද ඔහු මට කීවේය, “මනුෂ්ය පුත්රය, ඔවුන් කරන දේ නුඹ දකින්නෙහි ද? ඉශ්රායෙල් වංශය මෙහි කරන මහත් අපවිත්ර ක්රියා නුඹ දකින්නෙහි ද, ඒ නිසා මම මාගේ ශුද්ධස්ථානයෙන් දුරට යා යුතු වන පිණිස? එහෙත් තවමත් නැවත හැරී බලව, එවිට නුඹ ඊටත් වඩා මහත් අපවිත්ර ක්රියා දකින්නෙහි ය.” එවිට ඔහු මාව මළුවේ දොරටුව වෙත ගෙන ආවේය; මම බැලූ විට, බලව, බිත්තියේ සිදුරක් තිබුණේය. එවිට ඔහු මට කීවේය, “මනුෂ්ය පුත්රය, දැන් බිත්තියේ හාරව.” මම බිත්තියේ හාරා විට, බලව, දොරක් තිබුණේය. ඔහු මට කීවේය, “ඇතුළට යව; ඔවුන් මෙහි කරන දුෂ්ට අපවිත්ර ක්රියා බලව.” ඒ නිසා මම ඇතුළට ගොස් බැලූවෙමි; එවිට බලව, සරිසරන සතුන්ගේ සියලු රූපද, පිළිකුල් සතුන් ද, ඉශ්රායෙල් වංශයේ සියලු මූර්තිද, වටා බිත්තිය මත ඇඳ තිබුණේය. තවද ඔවුන් ඉදිරියෙහි ඉශ්රායෙල් වංශයේ වැඩිමහල්ලන්ගෙන් මනුෂ්යයන් හැත්තෑදෙනෙකු සිටියහ; ඔවුන් මැද ශාපාන්ගේ පුත්රයා වූ යාසානියා සිටියේය; එක් එක් මනුෂ්යයාගේ අතේ ඔහුගේ ධූපභාජනය තිබුණේය; ඝන ධූප දුමාරයක් ඉහළට නැගුණේය. එවිට ඔහු මට කීවේය, “මනුෂ්ය පුත්රය, ඉශ්රායෙල් වංශයේ වැඩිමහල්ලන් අඳුරේ, එක් එක් මනුෂ්යයා තම රූප මණ්ඩපවලදී කරන දේ නුඹ දුටුවෙහි ද? මක්නිසාද ඔවුහු කියති, ‘ස්වාමීන්වහන්සේ අප නොදකිති; ස්වාමීන්වහන්සේ දේශය අත්හැර ඇත.’” ඔහු තවද මට කීවේය, “තවමත් නැවත හැරී බලව, ඔවුන් කරන ඊටත් වඩා මහත් අපවිත්ර ක්රියා නුඹ දකින්නෙහි ය.” එවිට ඔහු මාව උතුරු දෙසට තිබූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරයේ දොරටුවේ ගේට්ටුව වෙත ගෙන ආවේය; එවිට බලව, තම්මුස් සඳහා වැලපෙමින් සිටි ස්ත්රීහු එහි හිඳ සිටියහ.
එවිට ඔහු මට මෙසේ කීවේය: “මනුෂ්ය පුත්රයෙනි, මෙය ඔබ දැක්කෙහිද? නැවතත් හැරී බලන්න; මෙවැනි දේවලටත් වඩා මහත් අසභ්ය ක්රියාවන් ඔබ දකින්නෙහිය.” එවිට ඔහු මාව ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගෘහයේ ඇතුළු මළුවට ගෙන ගියේය. එවිට බලව, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරයේ දොරටුව අසල, පුරොහිත මණ්ඩපයත් පූජාසනයත් අතර, මිනිසුන් විසිපස් දෙනෙකු පමණ සිටියෝය; ඔවුන්ගේ පිටු ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරය දෙසටත්, ඔවුන්ගේ මුහුණු නැගෙනහිර දෙසටත් වූයේය; ඔව්හු නැගෙනහිර දෙසට මුහුණලා හිරුට නමස්කාර කළෝය. එවිට ඔහු මට මෙසේ කීවේය: “මනුෂ්ය පුත්රයෙනි, මෙය ඔබ දැක්කෙහිද? යූදා ගෘහයට මෙහිදී ඔවුන් කරන අසභ්ය ක්රියා සුළු දෙයක්ද? මක්නිසාද ඔව්හු දේශය බලාත්කාරයෙන් පුරවා ඇත; තවද මා කෝපයට පත් කිරීමට ඔව්හු නැවත හැරී ඇත. බලව, ඔව්හු අතු කැබැල්ල ඔවුන්ගේ නාසයට තබති. එබැවින් මමද උදහසින් ක්රියා කරන්නෙමි. මාගේ ඇස ඉතිරි නොකරන්නේය, දයාවද නොදක්වන්නේය. තවද ඔව්හු මහත් හඬින් මාගේ කන්වලට හඬා කීවත්, මම ඔවුන්ට නොසවන් දෙන්නෙමි.” එසකියෙල් 8:5–18.
එසකියෙල්ට පූජාසනයේ දොරටුවේ ප්රවේශස්ථානයේ ස්ථාපිත කර තිබූ ඊර්ෂ්යාවේ රූපය නම් පළමු පිළිකුල පෙන්වා දීමෙන් පසු, එයට වඩාත් මහත් පිළිකුල් ඔහුට පෙන්වනු ලබන බව ඔහුට දන්වනු ලැබේ. දෙවන පිළිකුල රහස් කුටීර මගින් නිරූපණය කරනු ලැබේ; එහිදී වෘද්ධ පුරුෂයන් ලෙස නිරූපිත නායකත්වය, ධූපය මගින් නිරූපිත යාච්ඤාව පිදමින්, ස්වාමීන්වහන්සේ පොළොව අත්හැර දමා ඇති බවත් උන්වහන්සේ ඔවුන් නොදකින බවත් ප්රකාශ කරති. එහෙත් මෙවන් දේවලටත් වඩාත් මහත් පිළිකුල් ඔහු දකින බව එසකියෙල්ට දන්වනු ලැබේ.
තුන්වැනි පිළිකුල නියෝජනය කරනු ලබන්නේ “තම්මුස් සඳහා අඬන ස්ත්රීන්” විසිනි; එහෙත් එයටත් වඩා මහත් පිළිකුලක් තවම තිබේ, මක්නිසාද සිව්වැනි පිළිකුල සූර්යයාට නමස්කාර කරමින්, පන්සලට පසුපස හරවා සිටින විසිපස්දෙනෙකුගෙන් යුත් නායකත්වයක් හඳුන්වා දෙයි.
සිව්වන පිළිකුලෙහි, “පුරාණ මනුෂ්යයෝ” “දේශය බලාත්කාරයෙන් පුරවා ඇත, නැවත මා කෝපයට උද්දීපනය කිරීමට පැමිණ ඇත; අහෝ, ඔව්හු අත්ත නාසයට තබති” යන ප්රකාශය කරනු ලැබේ. “කෝපයට උද්දීපනය කිරීමේ දවස” යනු දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස් සේවය ආරම්භ වන දවසය; එය පුරාණ ඉශ්රායෙල්වරුන් සම්බන්ධයෙන්ද එසේම විය, ඔවුන් ප්රතිඥා දේශය ගැන යෝෂුවා සහ කාලෙබ්ගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කළ විට. මුද්රා තැබීමේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීම, යෙරුසලමේ අධර්මිෂ්ඨකමේ කුසලානය පිරී ගිය අවස්ථාව සලකුණු කරයි. යෝෂුවා සහ කාලෙබ් නියෝජනය කරන්නේ කුඩා පිරිසය; එනම් සභාවේද දේශයේද ඇති පිළිකුල්කම් සම්බන්ධයෙන් සුසුම්ලමින් අඬන විශ්වාසවන්ත සුළු පිරිසය.
එවිට මෝසෙස් සහ ආරොන් ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ගේ සභා-සමූහය සියල්ල ඉදිරියෙහි මුහුණතලා වැටුණෝය. දේශය ඔත්තු බැලීමට ගිය අය අතර සිටි නූන්ගේ පුත් යෝෂුවාද, යෙපුන්නේගේ පුත් කාලෙබ්ද තම වස්ත්ර ඉරා ගත්හ. ඔව්හු ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ගේ මුළු සමාගමට කථා කොට මෙසේ කීහ: “අප එය ඔත්තු බැලීමට ගමන් කළ දේශය අතිශයින් යහපත් දේශයකි. යෙහෝවා ස්වාමීන් වහන්සේ අප කෙරෙහි ප්රසන්න වන සේක් නම්, උන්වහන්සේ අප එම දේශයට ගෙන යන්නාහ, එය අපට දෙන සේක; එය කිරි සහ මී පැණි ගලා යන දේශයකි. එහෙත් යෙහෝවා ස්වාමීන් වහන්සේට විරුද්ධව කැරලි නොකරන්න, දේශයේ ජනයාට භය නොවන්න; මක්නිසාද ඔව්හු අපට ආහාරයෝය. ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව ඔවුන්ගෙන් ඉවත්ව ගොස් ඇත, යෙහෝවා ස්වාමීන් වහන්සේ අප සමඟ සිටින සේක; ඔවුන්ට භය නොවන්න.” එහෙත් මුළු සභාව ඔවුන්ට ගල් ගසා මරා දමන ලෙස කීහ. එවිට ඉශ්රායෙල් පුත්රයන් සියල්ල ඉදිරියෙහි සභා කූඩාරමේදී යෙහෝවා ස්වාමීන් වහන්සේගේ තේජස ප්රකාශ විය. යෙහෝවා ස්වාමීන් වහන්සේ මෝසෙස්ට මෙසේ වදාළ සේක: “මේ ජනතාව කොපමණ කාලයක් මට අපහාස කරනු ඇද්ද? මම ඔවුන් අතර පෙන්වා දුන් සියලු ලකුණු තිබියදීත්, ඔවුන් මා විශ්වාස නොකරන්නේ කොපමණ කාලයක් දක්වාද? මම වසංගතයෙන් ඔවුන්ට පහර දී, ඔවුන් උරුමයෙන් බැහැර කරමි; නුඹෙන් ඔවුන්ට වඩා මහත් හා බලවත් ජාතියක් සාදන්නෙමි.” ගණන් කථාව 14:5–12.
ගණන් පොතෙහි ද එසකියෙල් පොතෙහි ද කැරලිකරුවන් විසින් ඇති කළ “ප්රකෝපය” පදනම් වන්නේ ප්රකාශිත කරනු ලැබූ “ලකුණු” පිළිගැනීමට කැරලිකරුවාගේ අකමැත්ත මතය. මෝසෙස්ගේ සමයෙහි ප්රතික්ෂේප කරන ලද “ලකුණු” යනු මිලරයිට්වරුන්ගේ ඉතිහාසය තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ ප්රකාශනය සංකේතවත් කළ “ලකුණු”ය. පුරාණ ඉශ්රායෙලය තමන්ගේ පදනම් ඉතිහාසය තුළ උන්වහන්සේගේ බලයේ ප්රකාශනයේ “ලකුණු” ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් දෙවියන්වහන්සේ ප්රකෝපයට පත් කළේය. එක්ලක්ෂ හතළිස්හතරදහස මුද්රා තැබීමේ කාලයේ, නූතන ඉශ්රායෙලය ද, අන්තිම දිනවල නැවත සිදුවන මධ්යරාත්රී හඬාපෑමේ ඉතිහාසයේ පුනරාවර්තනය “හඳුනාගැනීමට” ඔවුන්ට ඉඩ සලසන “ලකුණ” වීමට නියමිතව තිබූ එම පදනම් ඉතිහාසයම ප්රතික්ෂේප කරයි (එයට පිටු පායි).
දෙවියන් වහන්සේ කැරලිකරුවන්ට දෙවියන් වහන්සේගේ බලයේ ප්රකාශනය නැවත සිදුවීම දැකීමට අවසර දෙන සේක; මක්නිසාද දෙවියන් වහන්සේගේ බලයේ ප්රකාශනය නැවත සිදුවීම, අග වැස්ස පමණක් නොව, ඔවුන් සත්යයට ප්රේම කළ අය අතර සිටියා නම්, ඔවුන් ගළවාගැනීමට හැකි වූ සත්යයද වූ බැවිනි.
එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් අපවිත්රකම් හතර, ලාඔදිකීය ආඩ්වෙන්ටිස්තවාදයේ පරම්පරා හතරේ සංකේත ලෙස හඳුනාගැනීම, අන්තිම දවස්වල යූදා ගෝත්රයේ සිංහයා විසින් මුද්රාවිමෝචනය කරනු ලබන පණිවිඩයේ කොටසකි. පළමු පරම්පරාව 1863 වර්ෂයේ කැරැල්ලෙන් ආරම්භ වූ අතර, අවුරුදු විසිපහකට පසු 1888දී, රහස් කාමරයන්ගේ සංකේතයෙන් සලකුණු කරන ලද දෙවන පරම්පරාවේ ආරම්භය සනිටුහන් කළ කැරැල්ල උදා විය. තවත් අවුරුදු තිස්එකකට පසු, 1919දී, W. W. Prescott විසින් රචිත The Doctrine of Christ නම් පොත ප්රකාශයට පත් කිරීම, එසකියෙල් විසින් තම්මුස් වෙනුවෙන් හඬන ස්ත්රීන් ලෙස නිරූපණය කර තිබූ තුන්වන පරම්පරාවේ ආරම්භය සනිටුහන් කළේය. එයින් අවුරුදු තිස්අටකට පසු, 1957දී, Questions on Doctrine නම් පොත ප්රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ, නැගෙනහිරින් උදාවන මුද්රා තැබීමේ පණිවිඩයට එරෙහිව කැරලිකරුවන් හැරී සූර්යයාට නමස්කාර කරන කාලය හඳුන්වාදෙන සිව්වන පරම්පරාව පැමිණියේය.
1888 දී මිනියාපොලිස් සාමාන්ය සමුළුව වෙත පැමිණි ලාඔදිකேயානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ කැරැල්ලේ දෙවන පරම්පරාව පිළිබඳව අපි සලකා බැලීම ආරම්භ කරන්නෙමු. එසකියෙල්ගේ පිළිකුල්කර ක්රියා හතරම යෙරුසලමේදී සිදුවන බව මතක තබා ගැනීම වැදගත්ය. ඒවා කැරැල්ලේ ක්රමානුකූල ඉතිහාසයක් නිරූපණය කළද, එය සෑම විටම අවසාන දිනවල ලාඔදිකேயානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය නියෝජනය කරන නගරය තුළ සිදුවන කැරැල්ලටම අදාළ වේ.
“යෙරුසලමේ විනාශයේ ලකුණන්ගෙන් එකක් ලෙස ක්රිස්තුස් වහන්සේ, ‘බොහෝ බොරු අනාගතවක්තෘවරු නැගී එන්නෝය, ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකු මුළා කරන්නෝය’ යයි පැවසූ සේක. බොරු අනාගතවක්තෘවරු සැබවින්ම නැගී ආහ; ඔවුහු ජනතාව මුළා කර, මහත් සංඛ්යාවක් මරුකාන්තයට ගෙන ගියහ. ආශ්චර්යමත් බලය තමන්ට ඇතැයි ප්රකාශ කළ මායාකාරයෝද මන්ත්රකාරයෝද, ජනතාව තමන් පසුපස කඳුකර නිසොල්මන් තැන්වලට ඇදගෙන ගියහ. එහෙත් මේ අනාගතවාක්යය අවසාන දවස් පිළිබඳවද ප්රකාශ කරන ලද්දකි. මෙම ලකුණ දෙවන ආගමනයේ ලකුණක් වශයෙන්ද දී ඇත. මේ දැන් පවා බොරු ක්රිස්තුන් සහ බොරු අනාගතවක්තෘවරු, උන්වහන්සේගේ ගෝලයන් මුළා කිරීම පිණිස ලකුණු හා පුදුම දේවල් පෙන්වමින් සිටිති. ‘බලව, උන්වහන්සේ මරුකාන්තයේ සිටින්නේය’ යන හඬ අපට ඇසෙන්නේ නැද්ද? ක්රිස්තුස්වහන්සේ සොයා ගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙන්, දහස් ගණනක් මරුකාන්තයට පිටත්ව ගොස් නැද්ද? තවද, මිනිසුන් මරණයට පත් වූ ආත්මයන් සමඟ සන්නිවේදනය කරති යැයි ප්රකාශ කරන දහස් ගණන් රැස්වීම්වලින්, ‘බලව, උන්වහන්සේ රහස් කුටිවල සිටින්නේය’ යන කැඳවීම දැන් ඇසෙන්නේ නැද්ද? මෙය ආත්මවාදය ඉදිරිපත් කරන නියම ප්රකාශයම වේ. එහෙත් ක්රිස්තුස් වහන්සේ කුමක් වදාරන්නේද? ‘එය විශ්වාස නොකරන්න. මක්නිසාද නැගෙනහිරින් නික්මෙන විදුලිය බටහිර දක්වා බැබළෙන්නාක් මෙන්, මනුෂ්ය පුත්රයාගේ පැමිණීමත් එසේම වන්නේය.’” The Desire of Ages, 631.
රහස් කුටීරයන් ආත්මවාදයේ සංකේතයකි; එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දෙවන අභිශ්රාවක ක්රියාව සිදුවන්නේ දේවාලය ඇතුළතය, එහි භූමික රූප රහසිගතව බිත්ති මත එල්ලා තිබුණ බැවිනි.
එවිට මම ඇතුළට ගොස් බලා සිටියෙමි; එවිට බලව, සර්පණය කරන සෑම ආකාර සත්වයෝද, පිළිකුල් සතුන් ද, ඉශ්රායෙල්ගේ ගෘහයේ සියලු රූපද, සෑම දෙසින්ම බිත්තිය මත අඳින ලදව තිබුණේය. තවද ඔවුන් ඉදිරියෙහි ඉශ්රායෙල්ගේ ගෘහයේ වැඩිමහල්ලන්ගෙන් මනුෂ්යයන් හැත්තෑදෙනෙක් සිටියෝය; ඔවුන්ගේ මැද ෂාපාන්ගේ පුත් යාඅසානියාද සිටියේය. එක් එක් මනුෂ්යයාගේ අතේ තම තමන්ගේ දූපත් භාජනය තිබුණේය; ඝන සුවඳ දුම් වලාකුළක් ඉහළට නැගුණේය. එවිට ඔහු මට කීවේය: මනුෂ්ය පුත්රය, ඉශ්රායෙල්ගේ ගෘහයේ වැඩිමහල්ලන් අඳුරේ කරන දේ, එක් එක් මනුෂ්යයා තම තමාගේ රූප කුටීරවල කරන දේ, නුඹ දැක තිබේද? මක්නිසාද ඔවුහු, “ස්වාමීන්වහන්සේ අප නොදකිනසේක; ස්වාමීන්වහන්සේ පොළොව අත්හැර දමා ඇත”යි කියති. එසකියෙල් 8:10–12.
එසකියෙල් දකින්නේ ශුද්ධස්ථානයේ “බිත්ති මත ඇඳි තිබෙන ඉශ්රායෙල් වංශයේ රූප” ය; නමුත් මෙම කැරැල්ල එම වැඩිහිටි මිනිසුන් එක් එක්කෙනාගේම “රූපකල්පනාගාරයන්” තුළද සිදුවෙමින් ඇති බව ඔහුට පැහැදිලිව කියා දෙනු ලැබේ. දෘශ්යමාන දේවමාළිගාව තුළ ඇති කැරැල්ල මනුෂ්ය දේවමාළිගාව තුළ ඇති කැරැල්ල හඳුන්වා දෙයි.
“ලෝකයේ මිලදී ගන්නෝ හා විකුණන්නෝ මැදුරෙන් පවිත්ර කළ විට, යේසුස්වහන්සේ පාපයේ අපවිත්රකමෙන් හදවත පවිත්ර කිරීමේ තමන්ගේ මෙහෙවර ප්රකාශ කළ සේක,—එනම්, ආත්මය දූෂිත කරන භූමික ආශාවන්ගෙන්ද, ආත්මාර්ථකාමී තෘෂ්ණාවන්ගෙන්ද, දුෂ්ට පුරුදුවලින්ද පවිත්ර කිරීමයි. මලාකි 3:1–3 උපුටා දක්වා ඇත.” The Desire of Ages, 161.
දෙවන පිළිකුලෙන් නිරූපණය වූයේ සභාව තුළද, සභාවේ ආරක්ෂකයන් විය යුතු වැඩිහිටියන්ගේ සිත් තුළද ප්රකාශ වූ දුෂ්ටකමක ප්රකාශනයකි. එහි ප්රකාශ වූ දුෂ්ටකම නම් ආත්මවාදයේ දුෂ්ටකමයි. නෝවාගේ දවස්වල, මනුෂ්යයන්ගේ සිත්වල සෑම සිතුවිල්ලක්ම දුෂ්ටව තිබූ කල, ජලප්රලයට පෙර සිටි ජනයා තම අධර්මිෂ්ඨකමේ කුසලානය පිරවූහ.
තවද දෙවියන් වහන්සේ මනුෂ්යයාගේ දුෂ්ටකම පොළොවේ මහත් බවත්, ඔහුගේ සිතේ සිතුවිලිවල සෑම කල්පනාවක්ම නිතර නිතරම දුෂ්ටකම පමණක් බවත් දුටුසේක. උත්පත්ති 6:5.
දෙවැනි පරම්පරාව ආත්මවාදය යෙරුසලමේ නායකයන් දෙපාර්ශ්වයටමත්, ලාඕදිකීය අද්වෙන්තිස්මයේ සංවිධානමය ව්යුහයටත් ඇතුල් වූ කාලය හඳුනාගනියි. “ඉශ්රායෙල් ගෘහයේ වැඩිමහල්ලෝ” තමන්ගේ “රූපක කුටීරවල” “අන්ධකාරයෙහි” කළ දෙය, ඔවුන්ගේ හෘදයන්ගේ “සිතිවිලිවල සෑම කල්පනාවක්ම” “පමණක් අයහපත” වූ බව හඳුන්වා දෙයි. යෙරුසලමේ විනාශය ලෝකයේ අවසානය නියෝජනය කරන බවත්, නෝවාගේ යුගයේ ජලප්රලයේ සාක්ෂියද ලෝකයේ අවසානය නියෝජනය කරන බවත් සොහොයුරිය වයිට් පැහැදිලිව ප්රකාශ කරයි. අන්තිම දවස්වල සත්යය මගින් ශුද්ධ කරනු ලැබීමට ප්රතික්ෂේප කරන අය, එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දෙවැනි පිළිකුලෙන් නිරූපිත පරිදි, ආත්මවාදය විසින් අල්ලාගනු ලබති.
යෙහෙසකේල්ගේ දෙවැනි පිළිකුල්කම 1888දී පැමිණි කැරැල්ල නියෝජනය කරයි, සහ දෙවැනි පරම්පරාවේ සංකේතය බවට පත්වෙයි; එහෙත් මෙයට වඩා දුරට, 1888 ද, එය නියෝජනය කරන හෝ එයින් නියෝජනය කරනු ලබන සියල්ල ද, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින නැවත සිදු විය. සහෝදරි වයිට් විශේෂයෙන් හඳුනා දක්වන්නේ, 1888දී එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයා බැස ආ බවය; එබැවින් එම ඉතිහාසය, දෙවියන්වහන්සේගේ එක් ස්පර්ශයකින් නිව් යෝර්ක් නගරයේ මහත් ගොඩනැගිලි බිඳ දමනු ලබන කාලය නියෝජනය කරයි, සහ එළිදරව් 18:1–3 ඉටු විය යුතු වූ කාලය ද නියෝජනය කරයි.
“පූර්වයෙන් ගැළපී ගත් අදහස් අත්හැර දැමීමට අකමැත්ත, සහ මෙම සත්යය පිළිගැනීමට අකමැත්ත, වාග්ගොනර් සහ ජෝන්ස් සහෝදරයන් මගින් පැමිණි ස්වාමීන්වහන්සේගේ පණිවුඩයට එරෙහිව මිනියාපොලිස්හි ප්රකාශ වූ විරුද්ධත්වයේ විශාල කොටසක මූලයේ පිහිටා තිබුණි. එම විරුද්ධත්වය උද්දීපනය කිරීමෙන්, දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට දීමට දැඩි ආශාවෙන් සිටි ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ විශේෂ බලය, බොහෝ ප්රමාණයකින් අපගේ ජනතාව වෙතින් වළක්වා තැබීමට සාතන් සාර්ථක විය. පෙන්තකොස්ත දිනෙන් පසු අපෝස්තුලුවරුන් එය ප්රකාශ කළ පරිදි, ලෝකයට සත්යය රැගෙන යාමේදී ඔවුන්ට හිමි විය හැකි වූ එම කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීමෙන් සතුරා ඔවුන්ව වළක්වා දැමීය. මුළු පොළොවම තමන්ගේ මහිමයෙන් ආලෝකවත් කිරීමට නියමිත ආලෝකයට විරුද්ධ විය, සහ අපගේම සහෝදරයන්ගේ ක්රියාව හේතුවෙන් එය බොහෝ දුරට ලෝකයෙන් ඈත්කර තබා ඇත.” Selected Messages, book 1, 235.
1888 ඉතිහාසය, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින පැමිණි පසු වැසිගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීමේ උදාහරණය සපයා දුන්නේය. 1888 යනු ලාඔදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ථවාදයේ දෙවන පරම්පරාවට සංකේතයක් වන අතර, එය එසකියෙල්ගේ දෙවන පිළිකුල මඟින් නිරූපණය කරනු ලබයි; එම ඉතිහාසය තුළ එසකියෙල්හි සිටින හැත්තෑ වැඩිහිටියන් මඟින් ආදර්ශවත් කරනු ලැබූ කැරැල්ලක් හඳුනාගනු ලැබේ. ඔවුන්ගේ කැරැල්ල ආත්මවාදය නිරූපණය කළ අතර, නෝවාගේ කාලයේ පරීක්ෂණ කාලයේ කුසලානය පිරී යාමට සමාන්තර විය. එම පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන්, තුන්වන ඉස්ලාමීය විපත්තියේ පැමිණීම හඳුනාදීමට නියමිතව තිබූ පසු වැසිගේ පණිවිඩය නායකත්වය විසින් ප්රතික්ෂේප කළ බව දර්ශනය කළේය.
“අවසාන වැසි දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත වැටිය යුතුය. බලවත් දූතයෙකු ස්වර්ගයෙන් බැස එන්නට යුතු අතර, මුළු පෘථිවිය ඔහුගේ තේජසින් ආලෝකවත් විය යුතුය.” Review and Herald, April 21, 1891.
1888 දී එම පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කළ නායකත්වය, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ඉස්ලාමයේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීමේ නිරූපකයක් විය; එහෙත් දෙවියන් වහන්සේ ඔවුන් පිළිබඳ තම විනිශ්චයේ කොටසක් ලෙස, එම නායකයන් දැකසිටින්නට යන බලයේ ප්රකාශනයක් උපදවීමට අදහස් කරයි. අග වර්ෂාවේ බලයේ එම ප්රකාශනය සිදුවන්නේ මුද්රා තැබීමේ කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේය. එය 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ආරම්භ වූ නමුත්, එය තම උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා වන්නේ එළිදරව් පොත 11 වන පරිච්ඡේදයේ තුන් දින හා අර්ධය අවසානයේ, “මහ භූකම්පනය” පැමිණෙන විටය.
1888 වර්ෂයේ පණිවිඩය ලාඕදිකයාගේ පණිවිඩය වූ අතර, ඒ වන විට අතහැර දමනු ලැබීමේ ක්රියාවලිය තුළ සිටි, කලින් තෝරාගනු ලැබූ ජනතාව සඳහා වූ අවසාන කැඳවීම එය විය.
“A. T. Jones සහ E. J. Waggoner විසින් අපට දෙන ලද පණිවිඩය Laodicean සභාවට දෙවියන්වහන්සේගේ පණිවිඩය ය; සත්යය විශ්වාස කරන්නේ යයි ප්රකාශ කරමින්ද, එහෙත් දෙවියන්වහන්සේ දුන් කිරණ අනෙක් අය වෙත ප්රතිබිඹු නොකරන ඕනෑම කෙනෙකුට අවාසනාව වේවා.” The 1888 Materials, 1053.
1888 පණිවුඩය විසින් නියෝජනය කරන ලද්දේ, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින නිව් යෝර්ක් නගරයේ මහත් ගොඩනැගිලි බිඳ වැටූ විට, ලාඔදිකීය සභාවට සෘජු සාක්ෂිය දිය යුතු බව හඳුන්වා දුන් පණිවුඩයයි; එම සෘජු සාක්ෂිය නම් තුන්වන අයියෝවට අයත් ඉස්ලාම් පිළිබඳ පණිවුඩය වන අතර, එය පසුබැස ගිය ජනතාවක් මත හමා යවනු ලැබූ කල, ඔවුන් බලවන්ත සේනාවක් ලෙස ජීවනයට ගෙන ඒමේ බලය ඇත.
“නිදා සිටින අය අවදි කරවීම සඳහා, අපගේ සභාවන්ටත් ආයතනවලටත් සෘජු සාක්ෂියක් දරනු ලැබිය යුතුය.”
“ස්වාමින්වහන්සේගේ වචනය විශ්වාස කර එයට කීකරු වන විට, ස්ථිර ප්රගතියක් සිදු වනු ඇත. දැන් අපගේ මහත් අවශ්යතාවය අපි දකිමු. ස්වාමින්වහන්සේ වියළි අස්ථිවලට ජීවය හුස්ම නොදෙන තුරු, උන්වහන්සේට අප භාවිත කළ නොහැක. මෙසේ කියනු ලැබූ වචන මම ඇසීමි: ‘දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන්ගේ ගැඹුරු ක්රියාකාරිත්වය හදවත මත නොමැතිව, එහි ජීවය දෙන බලපෑම නොමැතිව, සත්යය මරණාසන්න අකුරක් බවට පත්වෙයි.’” Review and Herald, November 18, 1902.
1888 වසර අඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ දෙවන පරම්පරාවේ ආරම්භය සලකුණු කරයි; නමුත් එය අවසාන දින සමඟ සමානව ගැළපෙන අනාවැකි රේඛාවක් ද සපයයි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, ඉස්ලාමය විසින් භූමිමෘගයා මත සිදු කළ ප්රහාරය අනාවැකියෙහි ඉටු වීමක් බව පිළිගැනීමට තෝරාගත් ජනතාව දෙවියන් වහන්සේ පැරණි මාවත් වෙත නැවත මෙහෙයවූ සේක. දෙවියන් වහන්සේගේ ජනතාව විලියම් මිලර්ගේ මැණික් සම්පත් වෙත නැවත හැරී, පළමු හා දෙවන අහෝකාරයන්ගේ ඉටු වීම අඩංගු වූ මූලික සත්යයන් පිළිබඳව අධ්යාපනය ලබන්නට අවශ්ය විය; එම ඉටු වීම, එවිට තෙවන අහෝකාරයේ පැමිණීම ස්ථාපිත කළේ ය. එම ජනතාව ඒ පැරණි මාවත් වෙත නැවත හැරුණු පසු, හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙකෙහි ශුද්ධභාවය දකින්නට ඔවුන් මෙහෙයවනු ලැබූහ.
මිලර්ගේ මැණික් වන අතර ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ පදනම්ද වන හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙකට විරුද්ධව 1863 දී ඇති වූ කැරැල්ල, 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින නැවත සිදුවූ කැරැල්ලකට ආදර්ශයක් විය; මක්නිසාද, නැවත වරක් ලාඕදීකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ නායකත්වයට මිලර්ගේ මැණික් තහවුරු කිරීමට හෝ ඒවා ප්රතික්ෂේප කිරීමට අවස්ථාව දෙන ලදී. එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ නිරූපණය වන ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ සියලු පරම්පරා හතරද, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ලාඕදීකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ කැරැල්ලද නිරූපණය කරයි.
ලාවෝදිකියානු අඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ දෙවන පරම්පරාව අපි ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් හඳුනාගන්නෙමු.
දෙවියන්වහන්සේ මනුෂ්යයා මැවූයේ සදාකාලික යථාර්ථයන් ඇළඳගැනීමට සමත් වූ සෙනෙහස්භාවයන් සමඟය. මෙම සෙනෙහස්භාවයන් සියලු භූමිකත්වයෙන් නිදහස්ව, පවිත්ර හා ශුද්ධව තබාගත යුතුව තිබුණි. එහෙත් මනුෂ්යයන් ඔවුන්ගේ ගණනයෙන් සදාකාලිකත්වය අහිමි කරගෙන ඇත. අල්ෆා සහ ඔමේගා වූ, ආරම්භය හා අවසානය වූ, සෑම ආත්මයකම ගමනාන්තය තමන්වහන්සේගේ භාරයේ තබාගන්නා එකම තැනැන්වහන්සේ වූ දෙවියන්වහන්සේ අමතක කරනු ලැබ ඇත. තමන් දැනුමෙන් බලවතුන් යයි සිතමින්, මනුෂ්යයන් දෙවියන්වහන්සේගේ ඇස් ඉදිරියේ අති පහළම මට්ටමට තමන්වම හෙළා දමාගෙන ඇත.
“මනුෂ්යයාගේ සිත භූමික වී ඇත. දේවත්වයේ මුද්රාව ප්රකාශ කළ යුතු ස්ථානයේ එය මනුෂ්යත්වයේ මුද්රාව ප්රකාශ කරයි. එහි අභ්යන්තර කුටීරයන් තුළ පෘථිවියේ රූපාලංකාරය දක්නට ලැබේ. නෝවාගේ දවස්වල පැවති, එම යුගයේ වාසීන් ගැළවීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් ඔබ්බට තැබූ, අවමානකාරී ක්රියාපටිපාටි අද ද දැකිය හැක.” Signs of the Times, December 18, 1901.