1863 කැරැල්ලෙන් වසර එකසිය විසි හයක් ගතවූ පසු, 1989 දී දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය මුද්රාවෙන් මුදා හෙළනු ලැබීය. එම වර්ෂයේ මුල් වරට මුද්රාවෙන් මුදා හෙළනු ලැබූ දැනුම වූයේ ශුද්ධ ඉතිහාසයේ ප්රතිසංස්කරණ රේඛා හඳුනාගැනීමත්, ඒ සියල්ල එකිනෙකට සමාන්තර වන බව පිළිබඳ හෙළිදරව්වත්ය. අනතුරුව 1992 දී, අවසාන පද හයේ ආලෝකය දිග හැරෙන්නට පටන් ගත්තේය. මෙම සත්යයන් පිළිබඳ ප්රථම ප්රසිද්ධ ඉදිරිපත් කිරීම් 1994 දී සිදු වූ අතර, එහි විෂය වූයේ ප්රතිසංස්කරණ රේඛාවන්ය. 1996 දී The Time of the End¸ යන ශීර්ෂය යටතේ සඟරාවක් ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර, එහි දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය හඳුනා දක්වා තිබුණි.
1996 වර්ෂය එම පණිවිඩය විධිමත්ව සම්පාදනය කළ වර්ෂය වූ අතර, එය 1831 දී විලියම් මිලර්ගේ පණිවිඩය විධිමත් කළ අවස්ථාවට සමාන්තර වන මාර්කස්ථානයකි. මිලර්ගේ පණිවිඩය විනිශ්චයේ ආරම්භය ප්රකාශ කළ එකක් වූ අතර, දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය විනිශ්චයේ අවසානය ප්රකාශ කළේය. මිලර්ගේ පණිවිඩයේ විෂය වූයේ බයිබලයේ හෙළිදරව් කර ඇති ප්රාර්ථනාත්මක කාලයයි. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හයේ විෂය වූයේ නූතන රෝමය (උත්තරයේ රජුගේ ව්යාජ ප්රතිරූපය) ය. මිලර්ට හෙළිදරව් කළ ක්රමවේදය ඔහුගේ “ප්රාර්ථනාත්මක විවරණයේ නීති 14” ය. 1989 දී හෙළිදරව් කළ ක්රමවේදය වනාහි ප්රතිසංස්කරණ ව්යාපාරවල “පේළිය මත පේළිය” යන්නයි.
මිලර්ගේ කාර්යයෙහි, ලෝකයේ අවුරුදු එක්දහස් දෙසිය හැටක් පුරා බලපැවැත්වූ පාප්වරුන්ගේ සම්ප්රදායන් හා චාරිත්රයන්ට ප්රතිවිරුද්ධව, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය අධිකාරී බව ස්ථාපිත කිරීම ඇතුළත් විය. මේ හේතුව නිසා, මිලර්ගේ පණිවුඩය ප්රථම වරට 1831 දී ප්රකාශයට පත් කරන ලද්දේ (ඒ අනුව මිලර්ගේ පණිවුඩය විධිමත් කළෙමිනි), King James Bible නිෂ්පාදනයෙන් හරියටම අවුරුදු දෙසිය විස්සකට පසුය. Future for America හි කාර්යය වූයේ, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියෙහිදී පාප්පත්වයේ මාරාන්තික තුවාලය සුව කිරීමට එක්සත් ජනපදය ඉටු කරන භූමිකාව හඳුනාගැනීමය. මේ හේතුව නිසා, The Time of the End සඟරාව 1996 දී ප්රකාශයට පත් කරන ලද්දේ (ඒ අනුව පණිවුඩය විධිමත් කළෙමිනි), 1776 දී එක්සත් ජනපදයේ ආරම්භයෙන් හරියටම අවුරුදු දෙසිය විස්සකට පසුය.
සෑම සංශෝධන ව්යාපාරයකම තේමාව ඓතිහාසික සඳහනකින් එකට බැඳ තැබූ අවුරුදු දෙසිය විස්සක කාලය පිළිබඳ හඳුනාගැනීම 2001 සැප්තැම්බර් 11 න් බොහෝ කලකට පසුව තෙක් හඳුනා නොගන්නා ලදී; මක්නිසාද එම දිනයේ තුන්වන විපත පැමිණෙන තුරුම, යෙරෙමියා 6:16, 17 හි පැරණි මාර්ග වෙත ස්වාමීන් වහන්සේ තම ජනතාව ආපසු ගෙන ගියේ නැත. “සත් වර” පිළිබඳ ආලෝකය නැවත සොයාගනු ලැබුවේ එහිදීය; එම ආලෝකය වර්ධනය වූ පරිදි, දානියෙල් 8:13 සහ 14 එකට සම්බන්ධ කරන අංකය දෙසිය විස්ස බව පැහැදිලි විය. 13 වන වචනයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ “chazon” දර්ශනය හඳුනා දක්වනු ලබන අතර, 14 වන වචනයේ “පෙනී සිටීම” වන “mareh” දර්ශනය හඳුනා දක්වනු ලැබේ. එම වචන දෙක අතර සම්බන්ධය ගාබ්රියෙල් දානියෙල්ට උගන්වන්නට පැමිණියේ එයයි; දානියෙල් නියෝජනය කරන්නේ එම දර්ශන දෙක අතර සම්බන්ධය අවබෝධයට ගන්නා අන්තිම දවස්වල දෙවියන්ගේ ජනතාවය.
පද තෙරහේ දර්ශනය “කාල සත් වාරය” (වසර දෙදහස් පන්සිය විස්ස) නියෝජනය කරයි; පද දහහතරේ දර්ශනය දෙදහස් තුන්සිය දවස් (වසර) නියෝජනය කරයි. යූදා, යෙරුසලෙම සහ ශුද්ධස්ථානය නියෝජනය කරන දකුණු රාජධානිය වූ යූදාට විරුද්ධ “කාල සත් වාරය” ක්රි.පූ. 677 දී ආරම්භ වූ අතර, යෙරුසලෙමේ සහ ශුද්ධස්ථානයේ ප්රතිෂ්ඨාපනය හඳුන්වන දෙදහස් තුන්සිය වසර ක්රි.පූ. 457 දී ආරම්භ විය.
වසර දෙසිය විස්සක් මෙම දර්ශන දෙක එකිනෙකාට බැඳ තබයි; තවද දෙසිය විස්ස යන සංඛ්යාව, අනාගතවචන තුළ විසිරවීමක් සහ දෙවියන්වහන්සේගේ කෝපය ලෙස නිරූපණය කර ඇති පරිදි, ජාතිවාදය හා පාප්වාදය යන විනාශකාරී බලයන් විසින් සේනාවත් ශුද්ධස්ථානයත් පාගා දැමීම අතර ඇති සම්බන්ධතාවයේ සංකේතයක් ලෙස පිළිගනු ලැබීය. එම වසර දෙසිය විස්ස, ශුද්ධස්ථානය පාගා දැමීමේ සාතානික ක්රියාව පිළිබඳ දර්ශනය, එම දේවමාළිගාව යළි ස්ථාපිත කිරීමේ භක්තිමත් ක්රියාව පිළිබඳ දර්ශනය සමඟ බැඳ තැබීය. එබැවින් වසර දෙසිය විස්ස යනු ශුද්ධ සම්බන්ධතාවයක් නිරූපණය කරන සංකේතයකි.
මිලෙරයිට් ව්යාපාරය 1863 දී ඇති වූ කැරැල්ල සමඟ අවසන් වූ අතර, එයට පසුව වසර එකසිය විසි හයකට පසු තෙවන දූතයාගේ ව්යාපාරය පැමිණියේ ය; මෙසේ එම ව්යාපාර දෙක “සත් වර” (එක්සිය විසි හය) යන සංකේතය මඟින් එකිනෙකාට සම්බන්ධ වී ඇති බව අවධාරණය කරමින්. එසේම, වසර දෙසිය විස්සක් 1831 දී මිලර් විසින් බයිබල් පණිවිඩය ස්ථාපිත කළ අවස්ථාව 1611 දී King James Bible නිෂ්පාදනය කළ අවස්ථාව සමඟ සම්බන්ධ කළාක් මෙන්, එම එකම කාල පරිච්ඡේදය Americaහි අවසානය හඳුනාගත් බැවින්, Future for America ව ද Americaහි ආරම්භය සමඟ සම්බන්ධ කළේය.
1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින, ගිවිසුමේ දූතයා හදිසියේම, 1798 සිට ආරම්භ වූ පළමු කෝපයේ අවසානයෙන් 1844 දක්වා, එනම් අවසාන කෝපයේ අවසානය දක්වා, අවුරුදු හතළිස් හයක් තුළ තමන් උඩනඟා තිබූ මාලිගාවට පැමිණියේය. උන්වහන්සේගේ මාලිගාවට ප්රවේශවීම, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ යෙරුසලමට විජයග්රාහී ප්රවේශයෙන් පූර්වචිත්රණය කර තිබූ, මධ්යරාත්රි හඬේ ව්යාපාරය තුළ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වගුරුවා දීමෙන් පෙර ගිය එකක් විය. එම සාක්ෂි දෙක ස්ථාපිත කරන්නේ, අවසාන දවස්වල මධ්යරාත්රි හඬේ ව්යාපාරය නැවත සිදුවන විට, ක්රිස්තුස්වහන්සේ එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මාලිගාව උඩනඟා තිබෙන බවය. කන්යාවන් දස දෙනාගේ උපමාවෙහි මධ්යරාත්රි හඬ ඉටු වන එම ව්යාපාර දෙක එකිනෙකට සමාන්තර වේ.
“මට බොහෝ විට යොමු කරනු ලබන්නේ කන්යාවන් දසදෙනාගේ උපමාව වෙතය; ඔවුන්ගෙන් පස්දෙනෙක් ප්රඥාවන්තයෝ වූහ, පස්දෙනෙක් මෝඩයෝ වූහ. මෙම උපමාව අකුරක් නෑර ඉටුවී ඇතත්, ඉටුවෙමින් පවතින්නා වූද, ඉදිරියටත් ඒ අකුරෙන්ම ඉටුවන්නා වූද එකකි; මක්නිසාද මෙය මෙම කාලයට විශේෂ අදාළත්වයක් ඇති බැවින්ය, තෙවන දූතයාගේ පණිවුඩය මෙන්ම, කාලයේ අවසානය දක්වා වර්තමාන සත්යය ලෙස ඉටුවී ඇතිද, ඉදිරියටත් පවතින්නා වූද එකකි.” Review and Herald, August 19, 1890.
මිලරයිට්වරුන්ගේ ඉතිහාසය (පළමු දූතයාගේ ව්යාපාරය), 1798දී දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාවෙන් විවෘත කළ විට ආරම්භ වූ දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ ක්රමයෙන් උච්චවන ප්රකාශනයක් නිරූපණය කරයි. 1840 අගෝස්තු 11 දින ප්රකාශනය දසවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා පහළ බැස ආ විට එම බලය වැඩි විය. එවිට 1844 අප්රේල් 19 දින පළමු බලාපොරොත්තුභංගය පැමිණියේය, අවසානයේ එය 1844 අගෝස්තු 12 දින ආරම්භ වූ එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේදී ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වගුරුවා හැරීමට මඟ පෑදීය; එය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වා දේශය පුරා මහ රළපරපුරක් මෙන් පැතිර ගියේය.
ෆියුචර් ෆෝ ඇමරිකා (තුන්වන දූතයාගේ චලනය) ඉතිහාසය, 1989 දී දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබූ අවස්ථාවේ ආරම්භ වූ දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ ක්රමයෙන් උද්දීපනය වන ප්රකාශනයක් නියෝජනය කරයි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින එළිදරව්ව 18 වන පරිච්ඡේදයේ දූතයා අවතීර්ණ වූ විට එම බලය වැඩිවිය. ඉන්පසු 2020 ජූලි 18 වන දින වූ පළමු බලාපොරොත්තුභංගය පැමිණියේය; එය අවසානයේ මිහිකත පුරා ලැව්ගිනි මෙන් පැතිර යමින් මිකායෙල් නැගිට මනුෂ්ය අනුග්රහකාලය අවසන් වන තුරු පවතින ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වගුරුවනු ලැබීමට මඟ පාදනු ඇත.
1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින, අනාවැකි කිහිපයක් සම්පූර්ණ විය; එමගින් ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදීද නැවත අනාවැකි කිහිපයක් සම්පූර්ණ වන බව හඳුනාගැනේ. එම අනාවැකි අතරින් එකක් නම් හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ නිරූපණය කරන ලද දර්ශනය ප්රමාද වීමයි. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදය පළමු දූතයාගේද තෙවන දූතයාගේද චලනයන් දෙකෙහි අත්දැකීම හඳුනා දක්වයි. මෙම චලනයන් දෙකම, එම චලනයේ නියෝජිතයන් සහ විවාද ක්රියාවලිය තුළදී අතහැර යන ලද කලින් තෝරාගත් ජනතාව අතර ඉටු කරනු ලබන, නිවැරදි බයිබලානුකූල ක්රමවේදය පිළිබඳ විවාදයකට මුහුණ දෙයි.
පළමු දූතයාගේ ඉතිහාසයේ රැකවරණකරුවන් විසින් ආරක්ෂා කළ යුතු වූ පණිවිඩය වූයේ, අවසානයේ 1843 සහ 1850 යන වර්ෂවල පූජනීය සටහන්පත් දෙක මත නිරූපිත වූ සත්යයන් (මිලර්ගේ මැණික්) හඳුනාගැනීමය. විවාදයේ ක්රියාවලියේදී, විරුද්ධවාදී පන්තීන් දෙකෙන් වෙන්වීම සනිටුහන් කළ බලාපොරොත්තු කඩවීමක් ඇති වන අතර, විශ්වාසවන්තයන් වෙත වඩා ගැඹුරු කැපවීමක් සඳහා කැඳවීමක්ද ඇති විය.
ඉන්පසු හබක්කුක් මූලික සත්යයන්ගේ පරීක්ෂණ ක්රියාවලියට සම්බන්ධ වූ පංති දෙක අතර තිබූ විශේෂභාවය හඳුන්වා දෙයි. 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින නිශ්ශබ්දව ගිය එම පංති දෙක අතර වූ විවාදයද ඇතුළත් වූ එම පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය, හබක්කුක් පොතේ දෙවන පරිච්ඡේදය අවසන් වූ ස්ථානයේම අවසන් විය.
එහෙත් ස්වාමින්වහන්සේ තම ශුද්ධ මන්දිරයේ සිටිනසේක; මුළු පොළොවම උන්වහන්සේ ඉදිරියේ නිශ්ශබ්දව සිටිය යුතුය. හබක්කුක් 2:20.
ස්වාමින්වහන්සේ හදිසියේම තම මිලරයිට් මන්දිරයට ප්රවේශ වූසේක, එවිට ප්රතිමානික සමනයේ දවස පැමිණ තිබූ බැවින්ත් මරණයට පත් වූවන්ගේ විනිශ්චය ආරම්භ වී තිබූ බැවින්ත් මුළු පොළොවම නිශ්ශබ්දව සිටිය යුතු වූයේය. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින අවසන් විය, සහ යේසුස් සෑමවිටම යම් දෙයක අවසානය යම් දෙයක ආරම්භය සමඟ හඳුනාගනු ලැබේ. අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විස්සක් පුරා ශුද්ධස්ථානයත් සේනාදත් පාගාදමනු ලැබීමේ දර්ශනයේ ආරම්භයත්, ශුද්ධස්ථානයත් සේනාදත් ප්රතිස්ථාපනය කිරීමේ දර්ශනයේ ආරම්භයත් එකටම ආරම්භ වූ නමුත්, අවුරුදු දෙසිය විස්සකින් වෙන්ව තිබුණේය; ඒවා අවසන් වූ කල, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ විසිවන පදයේ ඒවා අවසන් වූ බව හඳුනාගනු ලැබීය.
ඉක්මනින් පැමිණෙන්නා වූ ඉරිදා නීතිය සමඟ, අනාවැකි කිහිපයක් සම්පූර්ණ වනු ඇත. එම අනාවැකි අතරින් එකක් නම් හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ නිරූපණය කර ඇති දර්ශනය ප්රමාද වීමයි. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදය පළමු හා තෙවන දූතයන්ගේ චලනයන් දෙකෙහිම අත්දැකීම හඳුනා දෙයි. එම චලනයන් දෙකම, චලනයේ නියෝජිතයන් සහ වාදයේ ක්රියාවලිය අතරතුර අතහැර යනු ලබන කලින් තෝරාගත් ජනතාව අතර සිදු කරනු ලබන නිවැරදි බයිබලීය ක්රමවේදය පිළිබඳ විවාදයකට මුහුණ දෙයි.
තෙවැනි දූතයාගේ ඉතිහාසයේ මුරකරුවන් විසින් ආරක්ෂා කළ යුතු පණිවිඩය නම්, අවසානයේදී 1843 හා 1850 යන ශුද්ධ ප්රස්ථාර දෙක මත නිරූපිත වූ සත්යයන් (Millerගේ මැණික්) හඳුනාගැනීමයි. විවාදයේ ක්රියාවලිය තුළ, එකිනෙකාට විරුද්ධ වූ පන්තීන් දෙක අතර වෙන්වීමක් සලකුණු කළ අසන්තෝෂයක් ඇතිවිය, එසේම විශ්වාසවන්තයන් සඳහා වඩා ගැඹුරු කැපවීමකට කැඳවීමක්ද එහි තිබුණි. එවිට හබක්කුක්, මූලික සත්යයන්ගේ පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියට සම්බන්ධ වූ පන්තීන් දෙක අතර ඇති වෙනස හඳුනා දෙයි. එම පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලිය, එම පන්තීන් දෙක අතර වූ විවාදයෙන් නිරූපිත වූ පරිදි, ඉතා ඉක්මනින් පැමිණෙන්නාවූ ඉරිදා නීතියේදී, හබක්කුක්ගේ දෙවන පරිච්ඡේදය අවසන් වූ ස්ථානයේම, සම්පූර්ණයෙන් අවසන් වනු ඇත.
එහෙත් ස්වාමීන්වහන්සේ තම ශුද්ධ මාලිගාවේ ය; මුළු භූමිය ඔහු ඉදිරියෙහි නිශ්ශබ්දව සිටිය යුතු ය. හබක්කුක් 2:20.
ස්වාමීන් වහන්සේ එකසිය හතළිස් හතර දහසේ මන්දිරයට හදිසියේම පිවිසෙන්නාහ; එවිට මුළු පොළොවම නිශ්ශබ්දව සිටිනු ඇත, මක්නිසාද ප්රතිරූපීය සමාව දීමේ දවස ජීවතුන්ගේ විනිශ්චයට පැමිණෙන බැවිනි. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය ඉක්මනින් පැමිණෙන්නා වූ ඉරිදා නීතියෙන් අවසන් වෙයි; සහ යේසුස් වහන්සේ සෑමවිටම යම් දෙයක අවසානය යම් දෙයක ආරම්භය සමඟ හඳුනාගන්නා සේක.
ජීවත්ව සිටින අයගේ විනිශ්චය 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින ආරම්භ විය, නමුත් එම විනිශ්චය ක්රියාවලියකි. එම ක්රියාවලිය දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහයෙන් ආරම්භ වී, එවිට දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහයෙන් පිටත සිටින අය මත විනිශ්චය පැමිණෙන තත්ත්වයකට ළඟා වෙයි. නිව්යෝර්ක් නගරයේ මහත් ගොඩනැගිලි බිඳ හෙළනු ලැබූ විට, යෙරුසලමේ මැදින් ගමන් කරමින්, සභාවේ සිදුකරනු ලබන පිළිකුල් කටයුතු ගැනත්, දේශයේ සිදුකරනු ලබන පිළිකුල් කටයුතු ගැනත් සුසුම්ලමින් කඳුළු වැගිරවූ අයගේ නළල මත ලකුණක් තබන මුද්රා තබන දූතයා විසින් නිරූපිත විනිශ්චය ආරම්භ විය. ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය සමයේදී, ක්රිස්තුස්වහන්සේ එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ දේවාලය ගොඩනැගීමේ කාර්යය අවසන් කර ඇති අතර, විනාශක දූතයෝ යෙරුසලම මත විනිශ්චය ගෙන එනු ඇත.
ඉන්පසු එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස ධජයක් ලෙස උසස් කරනු ලබයි; දානියෙල් 11:41 හි එදොම්, මෝවාබ් සහ අම්මොන්ගේ පුත්රයන්ගේ ප්රධානයින් විසින් නිරූපිත අනෙක් රැළ වෙනුවෙන් ජීවතුන්ගේ විනිශ්චය ආරම්භ වේ.
පළමු දූතයාගේ මිලරයිට් ව්යාපාරය සලකා බැලුවද, තුන්වන දූතයාගේ බලවත් ව්යාපාරය සලකා බැලුවද, ප්රතිසංස්කරණීය ව්යාපාරයේ සම්පූර්ණ ඉතිහාසය නියෝජනය කරන්නේ සත්යයේ ක්රමයෙන් ඉහළ යන එළිදරව්වක් වන අතර, එය ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වත්කිරීමෙන් අවසන් සීමාවට පැමිණෙයි. ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වත්කිරීම අන්තිම දවස්වල අනාවැකිවල ප්රධාන කේන්ද්රය වේ. මේ නිසාම අඥාන කන්යාවන්ට තෙල් නොමැති අතර ප්රඥාවන්ත කන්යාවන්ට තෙල් ඇත. එම තෙල් වර්ෂාවයි.
“යම් මනුෂ්යයෙක් තම භාර්යාව අත්හැර, ඇය ඔහුගෙන් ඉවත්ව ගොස් අනෙක් මනුෂ්යයෙකුට අයත් වුවහොත්, ඔහු නැවත ඇය වෙත පැමිණෙයි ද? එවිට ඒ දේශය මහත් ලෙස අපවිත්ර නොවන්නේ ද? එහෙත් ඔබ බොහෝ ප්රේමීන් සමඟ වේශ්යාකම් කළෙහිය; තවද මා වෙත නැවත හැරී එන්න” යයි ස්වාමීන්වහන්සේ කියනසේක. “ඔබගේ ඇස් උස් තැන් දෙසට ඔසවා, ඔබ නොපැමිණි සිටි ස්ථානය කොහේදැයි බලන්න. මාර්ගයන් අසල ඔබ ඔවුන් සඳහා අසුන්ගෙන සිටියේ, පාළුකරයේ අරාබියානුවෙකු මෙන්ය; ඔබගේ වේශ්යාකම්වලින් හා ඔබගේ දුෂ්ටකම්වලින් දේශය අපවිත්ර කළෙහිය. එබැවින් වර්ෂාව නවතා තබා ඇත, පසු වැසිද නොවීය; ඔබට වේශ්යාවකගේ නළලක් තිබුණේය, ඔබ ලජ්ජා වීමට ප්රතික්ෂේප කළෙහිය. මේ කාලයේ පටන්වත් ඔබ මා හට මොරගසා, ‘මාගේ පියාණෙනි, ඔබ මාගේ යෞවන කාලයේ මඟපෙන්වන්නාය’ යයි නොකියන්නෙහි ද?” යෙරෙමියා 3:1–4.
මෙම අංශයේ (සියලු අනාගතවක්තෘවරුන්ද අන්තිම දවස් පිළිබඳ කථා කරති), දෙවියන් වහන්සේ තම සෙනඟ වේශ්යාකම් කර ඇති බව හඳුනා දක්වයි, එපමණක් නොව ඔවුන්ට වේශ්යාවකගේ නළලක් ඇතැයිද කියයි. අන්තිම දවස්වල වේශ්යාව යනු පාප්වාදී බලයයි, නළල යනු උද්දේශපූර්වක තීරණයක් නියෝජනය කරයි. අන්තිම දවස්වල දෙවියන් වහන්සේගේ සෙනඟ දුෂ්ටයෝය, එසේ නමුත් දෙවියන් වහන්සේ අවසාන කැඳවීමක් පිරිනමන සේක, ඔවුන් වේශ්යාව කළ තීරණයටම පැමිණ ඇති තත්ත්වයකට ළඟා වී තිබුණද. ඔවුන් එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ සිව්වන පරම්පරාවෙන් නිරූපිත පරිදි, සූර්යයා නමස්කාර කිරීමට සූදානම්ව සිටින තත්ත්වයට පත් කරන, සිව්වන පරම්පරාවෙන් නියෝජිත චරිතයක් වර්ධනය කරගෙන ඇත.
“සදාචාරික අන්ධකාරය මධ්යයේ සත්ය ආලෝකය බැබළෙන කාලය පැමිණ ඇත. තෙවැනි දූතයාගේ පණිවිඩය ලෝකයට ප්රකාශ කරනු ලැබ ඇත; මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ නළලවල හෝ ඔවුන්ගේ අත්වල මෘගයාගේ හෝ ඔහුගේ රූපයේ ලකුණ ලබාගැනීමෙන් අනතුරු අඟවමින්ය. මෙම ලකුණ ලබාගැනීම යනු මෘගයා ගෙන ඇති තීරණයටම පැමිණීමත්, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට සෘජු විරුද්ධතාවයෙන් ඒම අදහස්ම ප්රවර්ධනය කිරීමත්ය. මෙම ලකුණ ලබාගන්නා සියල්ලන් ගැන දෙවියන්වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: ‘එම තැනැත්තා ද දෙවියන්වහන්සේගේ උදහසේ කෝප්පය තුළ මිශ්රකමක් නොමැතිව වත්කරන ලද ඔහුගේ උදහසේ වයින් පානය කරන්නේය; ශුද්ධ දූතයන් ඉදිරියෙහිද බැටළුපැටවාණන් ඉදිරියෙහිද ගින්නෙන් හා ගන්ධකයෙන් වේදනා කරනු ලබන්නේය.’” Review and Herald, July 13, 1897.
යෙරෙමියා අවසාන දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ සෙනඟ දැනටමත් වේශ්යාවගේ නළල හිමිව සිටින බව හඳුන්වා දෙයි. ඔවුන් “දුෂ්ට” බැවින් මෘගයාගේ ලකුණ ලබාගැනීමට ආසන්නව සිටිති. අලුතින් උපුටා දැක්වූ එම කොටසෙහි සිස්ටර් වයිට් තවදුරටත් මෙසේ කියා යයි:
“සත්යයේ ආලෝකය ඔබට ඉදිරිපත් කරනු ලැබ, සිව්වන ආඥාවේ සබත් දවස ඔබට හෙළි කරමින්, ඉරිදා පිළිපැදීමට දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය තුළ කිසිදු පදනමක් නැති බව පෙන්වා දී තිබියදීත්, ඔබ තවදුරටත් ඒ ව්යාජ සබත් දවසට අල්ලාගෙන, දෙවියන්වහන්සේ ‘මාගේ ශුද්ධ දවස’ යයි කැඳවන සබත් දවස ශුද්ධව නොපවත්වන්නට ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, ඔබ මෘගයාගේ සලකුණ ලබන්නෙහිය. මෙය සිදුවන්නේ කවදාද?—ඉරිදා දින ශ්රමයෙන් වැළකී දෙවියන්වහන්සේට නමස්කාර කරන්නට ඔබට අණ කරන ආඥාවට ඔබ කීකරු වන විටය; එසේ කරන අතර, ඉරිදා සාමාන්ය වැඩකාර දිනයක් හැර වෙනත් කිසිවක් බව පෙන්වන එක වචනයක්වත් බයිබලයේ නොමැති බව ඔබ දැන සිටියද, ඔබ මෘගයාගේ සලකුණ ලබන්නට එකඟ වී, දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව ප්රතික්ෂේප කරන්නෙහිය. අපි මේ සලකුණ අපගේ නළල්වල හෝ අපගේ අත්වල ලබන්නේ නම්, අකීකරු අය මත ප්රකාශ කර ඇති විනිශ්චය අප මත වැටිය යුතුය. නමුත් ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව තබනු ලබන්නේ, ස්වාමීන්වහන්සේගේ සබත් දවස අන්තරාත්මයෙන් අනුරූපව පවත්වන අය මතය.”
“‘පෘථිවියෙහි මනුෂ්යයාගේ දුෂ්ටකම මහත් බවද, ඔහුගේ හෘදයේ සිතුවිලිවල සියලු කල්පනා නිතරම නපුර පමණක් වූ බවද දෙවියන් වහන්සේ දුටු සේක…. පෘථිවියද දෙවියන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි දූෂිතව තිබුණේය, පෘථිවිය ප්රචණ්ඩකමෙන් පිරී තිබුණේය…. එවිට දෙවියන් වහන්සේ නෝවාට මෙසේ වදාළ සේක, සියලු මාංසයේ අවසානය මා ඉදිරියට පැමිණ ඇත; මක්නිසාද ඔවුන් නිසා පෘථිවිය ප්රචණ්ඩකමෙන් පිරී ඇත; බලව, මම ඔවුන් පෘථිවිය සමඟ විනාශ කරන්නෙමි.’ ධර්මිෂ්ඨ ජනතාවක් විසින් භුක්ති විඳින පිණිස දෙවියන් වහන්සේ මැවූ පෘථිවිය ඔවුන් දූෂිත කළ බැවින්, ඔවුන් විනාශයට පත් කරනු ලැබීමට නියමිත වූහ.”
“‘නෝහගේ දවස්වල තිබුණාක්මෙන්,’ ක්රිස්තුස් ප්රකාශ කළේය, ‘මනුෂ්ය පුත්රයාගේ දවස්වලද එලෙසම වන්නේය.’ එය එසේ නොවේද? දෛනික පුවත්පත් පරීක්ෂා කරන ඕනෑම කෙනෙකුට අපරාධවල දිගු ලැයිස්තුවක් දැකිය හැක—මත්පැන් පානය, සොරකම්, මංකොල්ලකෑම්, අයුතු අතපසුකර ගැනීම්, මිනීමැරුම්. සමහර විට සම්පූර්ණ පවුල්ම මිනීමරා දමනු ලබති, එසේ වන්නේ කෙනෙකුට අයිති නොවන මුදල් හෝ දේපළ අත්පත් කරගැනීමේ මිනිසාගේ ආශාව තෘප්තිමත් කරගැනීම පිණිසය. ලෝකය සැබවින්ම නෝහගේ දවස්වල තිබුණාක් මෙන් වෙමින් පවතී, මන්ද මනුෂ්යයන් දේව ආඥා විවෘතව නොසලකා හරිති.” Review and Herald, July 13, 1897.
යෙරෙමියා අවසාන දවස්වල සූර්යයාට වැඳ වැටීමට ආසන්නව සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව හඳුනා දක්වයි; එසේ කරන කල ඔහු මෙසේ හඳුනා දක්වයි: “වර්ෂා වැළැක්වී තිබේ, පසුවැසිද නොවීය; තවද නුඹට වේශ්යාවකගේ නළලක් තිබුණේය, නුඹ ලජ්ජා වීමට ප්රතික්ෂේප කළෙහිය.” අවසාන දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව අතර සිටින “දුෂ්ටයෝ” කිසිදු පසුවැසි නොලැබෙති; ඔවුහු ලජ්ජා වීමට ප්රතික්ෂේප කරති, මක්නිසාද නෝවාගේ ඉතිහාසයෙන්ද, එසේම එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දෙවන පිළිකුලෙහි රූපමය කාමරවලින්ද නිරූපණය කරනු ලබන පරිදි, ඔවුන්ගේ සිතුවිලි නිරන්තරයෙන් අයහපත් වී ඇත.
යෙරෙමියා අන්තිම දවස්වල දෙවියන්ගේ ජනතාව අතර ලජ්ජා නොමැති දුෂ්ටයන්ව “එම” “කාලයෙන්” තමන්ගේ “යෞවනයේ මාර්ගෝපදේශකයා” වෙත “කන්නලව්” කිරීමට යොමු කරයි. අද්වෙන්තිස්තවාදයේ යෞවනයේ මාර්ගෝපදේශකයා වූයේ හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක සහ ඒ මත නිරූපිත මැණික්ය. අන්තිම දවස්වල දෙවියන්ගේ ජනතාව අතර දුෂ්ටයන් පිටතට පැන නොයන ලෙස ඔවුන් මත සදාකාල මරණය ගෙන එන්නට සූදානම්ව ඇති එම දුෂ්ටකමෙන් මිදීම සඳහා ඇති එකම බලාපොරොත්තුව වන්නේ, ආරම්භයේදී මාර්ගෝපදේශකයා වූ, 1798දී “අවසානයේ කාලය” වෙත පැමිණි දෙවියන් වෙත කන්නලව් කිරීමය.
පළමු හෝ තුන්වන දූතයාගේ ඉතිහාසයේ ප්රශ්නය නම්, ඔබ පසු වැස්ස ලබනවාද නොලබනවාද යන්නයි. ජාතීන් කෝපයට පත් වූ 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින පසු වැස්ස ආරම්භ විය.
“එම කාලයේදී, ගැලවීමේ කාර්යය අවසානයට ළංවෙමින් සිටින අතර, පොළොව මත පීඩාව පැමිණෙමින් තිබෙනු ඇත; ජාතීන් කෝපයට පත්වනු ඇත, එහෙත් තුන්වන දූතයාගේ කාර්යයට බාධා නොවන ලෙස ඒවා අඩු කර තබනු ඇත. එම කාලයේදී ‘අවසාන වර්ෂාව,’ එනම් ස්වාමීන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙන් එන ප්රබෝධය, තුන්වන දූතයාගේ මහත් හඬට බලය දීමටත්, අවසාන වසංගත සත් දෙනා වගුරුවනු ලබන කාලයේදී ස්ථිරව සිටීමට ශුද්ධවන්තයන් සූදානම් කිරීමටත් පැමිණෙනු ඇත.” Early Writings, 85.
“පසු වැසි” යනුවෙන් හැඳින්වෙන, “ප්රාණවත් කිරීම” ලෙසද හඳුන්වනු ලබන දෙය, ජාතීන් කෝපයට පත් වූ විට ආරම්භ විය; එම කාලයේදීම “ගැළවීමේ කාර්යය” අවසන් වීමට ආරම්භ විය. එළිදරව් පොතේ සත් වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් දූතයන් හතර දෙනා, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්රා තැබීම සම්පූර්ණ කරන තුරු, සුළං හතර පාලනය යටතේ තබාගෙන සිටිති; එමෙන්ම එසකියෙල් නව වන පරිච්ඡේදයේදී, යෙරුසලමේ සිදු කරනු ලබන පිළිකුල්කම් ගැන සුසුම්ලමින් හඬන අයගේ නළල් මත ලකුණක් තැබීමෙන් දූතයන් විසින් එම කාර්යය නිරූපණය කරනු ලැබේ. 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ නළල් මත ලකුණක් තැබීමේ අවසන් කාර්යය දූතයන් විසින් ආරම්භ කරන ලදී.
තෙවන දූතයාගේ අවසාන කාර්යය, පණිවිඩයක් වන “ප්රබෝධය” ද වන පසු වර්ෂාව වැහැරීමේ කාලයේදී සම්පූර්ණ කරනු ලැබේ.
ඔහු ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය: “මේ වනාහි ඔබලා වෙහෙසට පත් වූවන්ට විවේක දිය හැකි විවේකයයි; මෙයම ප්රබෝධයයි.” එහෙත් ඔවුහු සවන් දීමට කැමති නොවූහ. යෙසායා 28:12.
යෙසායාහි ඔවුන් අසාගැනීමට ප්රතික්ෂේප කරන පණිවිඩය වන්නේ, අඩතෙට්ටු දිවවලින් ප්රකාශ කරනු ලබන පණිවිඩයයි; එය “පේළිය පිට පේළිය” යන ක්රමවේදය නියෝජනය කරන පරීක්ෂාකාරී පණිවිඩයද වේ.
එහෙත් ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; පේළිය පිට පේළිය, පේළිය පිට පේළිය; මෙතැන ටිකක්, එතැන ටිකක් විය; එසේ වූයේ ඔවුන් ගොස් පසුපසට වැටී, බිඳදමනු ලබමින්, උගුලට අසුවී, අල්ලාගනු ලබන පිණිසය. එබැවින්, යෙරුසලමේ සිටින මේ ජනතාව පාලනය කරන, නින්දාකාර පුරුෂයෙනි, ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය අසාගන්න. මක්නිසාද ඔබ සැම මෙසේ කියා ඇත: අපි මරණය සමඟ ගිවිසුමක් කරගෙන ඇත්තෙමු, පාතාලය සමඟ එකඟතාවකට පැමිණ ඇත්තෙමු; උවදුරු ගලාඑන දණ්ඩනය පසුකර යන කල, එය අප වෙත නොපැමිණෙන්නේය; මක්නිසාද බොරු අපගේ රැකවරණය කරගෙන, අසත්යය යටතෙහි අපි අපව සඟවාගෙන ඇත්තෙමු. යෙසායා 28:13–15.
විශ්රාමයේත් ප්රබෝධයේත් (පසු වැස්ස) පණිවුඩය වන ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය, ඔවුන් “ගොස්, පසුපසට වැටී, බිඳී, උගුලට අසුවී, අල්ලාගනු” ලබන ලෙස කරවන එම වචනය, “යෙරුසලමේ සිටින මේ ජනතාව පාලනය කරන අවමානකාර මනුෂ්යයන්ට” දෙනු ලැබේ. දූතයන් හඬා වැළපෙමින් නෙත් කඳුළින් යාච්ඤා කරන අය ලකුණු කරන ස්ථානය යෙරුසලම වන අතර, තමන්ට භාර කළ විශ්වාසය පාවා දුන් වැඩිහිටි මනුෂ්යයන් පළමුව වැටෙන්නේද එහිදීය.
“ගැළවීමේ ලකුණ ‘සිදුවන සියලු පිළිකුල් කර්මයන් ගැන සුසුම්ලමින් හඬන’ අය මත තබා ඇත. දැන් මරණයේ දූතයා ඉදිරියට යන්නේ, එසෙකියෙල්ගේ දර්ශනයෙහි මරන ආයුධ රැගෙන සිටි මනුෂ්යයන් විසින් නිරූපිතව, ඔවුන්ට මෙම ආඥාව දී ඇත: ‘වැඩිහිටියන් ද තරුණයන් ද, කන්යාවන් ද, කුඩා දරුවන් ද, ස්ත්රීන් ද සම්පූර්ණයෙන් මරා දමන්න; නමුත් ලකුණ ඇති කිසිවෙකු වෙත ළං නොවන්න; මාගේ ශුද්ධස්ථානයෙන් ආරම්භ කරන්න.’ භවදෘෂ්ටිකයා පවසන්නේ මෙසේය: ‘ඔවුහු ගෘහය ඉදිරියෙහි සිටි ප්රාචීන මිනිසුන්ගෙන් ආරම්භ කළෝය.’ එසෙකියෙල් 9:1–6. විනාශ කිරීමේ කාර්යය ආරම්භ වන්නේ ජනතාවගේ ආත්මික භාරකරුවන් බව ප්රකාශ කර ඇති අය අතරය. බොරු මුරකරුවෝ පළමුවෙන්ම වැටෙති. දයා දක්වන හෝ ඉතිරි කරන කිසිවෙකු නැත. පුරුෂයෝ ද, ස්ත්රීහු ද, කන්යාවෝ ද, කුඩා දරුවෝ ද එකට විනාශ වෙති.” The Great Controversy, 656.
1989දී පැමිණි දැනුමේ වර්ධනය ගැන අපි ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් විමසා බලන්නෙමු.
“පිටත පෙනුමට යටින් දකින, සියලු මනුෂ්යයන්ගේ හෘදයන් කියවන තැනැත්තා, මහත් ආලෝකය ලැබූවන් ගැන මෙසේ කියයි: ‘ඔවුන්ගේ සදාචාරික හා ආත්මික තත්ත්වය නිසා ඔවුන් පීඩිතත් විස්මිතත් නොවෙති.’ එසේය, ඔව්හු තමන්ගේම මාර්ග තෝරාගෙන තිබෙති, ඔවුන්ගේ ආත්මය ඔවුන්ගේ පිළිකුල්කම්වලට ප්රීතිවෙයි. ‘මමත් ඔවුන්ගේ මෝහයන් තෝරාගන්නෙමි, ඔවුන් බියවන දේ ඔවුන් පිටට පැමිණවන්නෙමි; මක්නිසාද මම කැඳවූ කල කිසිවෙකුත් පිළිතුරු දුන්නේ නැත; මම කථා කළ කල ඔවුන් ඇසුවේ නැත: එහෙත් ඔවුහු මාගේ ඇස් ඉදිරියෙහි නපුරුකම් කළෝය, මම ප්රීති නොවූ දේම තෝරාගත්තෝය.’ ‘ඔවුන් ගැළවීම ලබන පිණිස සත්යයේ ප්රේමය පිළිගත්තේ නැති බැවින්,’ ‘දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට බොරුවක් විශ්වාස කරන පිණිස බලවත් මෝහයක් යවනු ඇත,’ ‘එහෙත් ඔවුහු අධර්මිෂ්ඨකමට ප්රීති වූහ.’ යෙසායා 66:3, 4; 2 තෙසලෝනික 2:11, 10, 12.
“ස්වර්ගීය ගුරුවරයා මෙසේ විමසීය: ‘ඔබ නිවැරදි පදනම මත ගොඩනඟමින් සිටින බවත්, දෙවියන්වහන්සේ ඔබගේ ක්රියා පිළිගන්නා බවත් යන මවාපෑමට වඩා, මනස මුළා කළ හැකි තවත් බලවත් වංචාවක් කුමක්ද? යථාර්ථයෙන් නම්, ඔබ ලෝකීය ප්රතිපත්තිය අනුව බොහෝ දේ ක්රියාත්මක කරමින් යෙහෝවාට විරුද්ධව පව් කරමින් සිටින්නහුය. අහෝ, එය මහත් රැවටීමකි, මනස අල්ලාගන්නා මන්ත්රගත් වැනි මුළාවකි—එනම්, එක් කලෙක සත්යය දැන සිටි මිනිසුන්, භක්තිවන්තභාවයේ රූපය එහි ආත්මය හා බලය සමඟ වරදවා ගැනීමේදී; ඔවුන් තමන් ධනවත් වී, සම්පත් වැඩි වී, කිසි දෙයක අවශ්යතාවක් නැති බව සිතන නමුත්, යථාර්ථයෙන් නම්, සියලු දේම අවශ්යව සිටිති.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.