පළමු දූතයාගේ ව්‍යාපාරයේ මුද්‍රා විවෘත කරන ලද දැනුම, දානියෙල්ගේ පොතෙහි උලයි ගංගා දර්ශනයෙන් නිරූපණය වේ. එම දර්ශනය දානියෙල්ගේ හත්වැනි, අටවැනි සහ නවවැනි අධ්‍යාය නියෝජනය කරයි; එසේම, තුන්වන දූතයාගේ ව්‍යාපාරයේ මුද්‍රා විවෘත කරන ලද දැනුම, හිද්දෙකෙල් ගංගා දර්ශනයෙන් නිරූපණය වන අතර, එය දසවැනි, එකොළොස්වැනි සහ දොළොස්වැනි අධ්‍යාය නියෝජනය කරයි. මෙම ව්‍යාපාර දෙක අතර සම්බන්ධතා බහුලය. 1863හි කැරැල්ලෙන් 1989හි අවසාන කාලය දක්වා වූ අවුරුදු එකසිය විසිහය මඟින් මෙම ව්‍යාපාර දෙක එකිනෙක සම්බන්ධ කර ඇත.

අවසාන කාල දෙකම, එක් එක් චලනය තුළ, ලෙවී කථාව විසි හයේ “සත් වාර” මගින් සලකුණු කර ඇත. 1798 දී අවසාන කාලය පැමිණෙන තුරු, අන්‍යජාතිකත්වයත් පසුව පාප්වාදයත් ශුද්ධස්ථානය සහ සේනාව පාගා දමා තිබුණි. 1863 දී ඇති වූ කැරැල්ලේ සිට 1989 දක්වා, එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ ඇති පිළිකුල්කර අභිචාර හතර මගින් නිරූපිත වූ පරිදි, ආත්මික පාගා දැමීමක් සිදු වී තිබුණි.

පළමු කෝපයේ අවසානයේ සිට 1844 දී අවසාන කෝපයේ අවසානය දක්වා වූ හයළිස් හය වසර තුළ, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින් ආත්මික මාලිගාවක් ගොඩනැඟූ අතර, 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින උන්වහන්සේ හදිසියේ එයට පැමිණියහ; එය 1989 දී වූ අවසාන කාලයට සමාන්තර වන අතර, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය දක්වා, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ නැවත වරක් ආත්මික මාලිගාවක් ගොඩනඟමින් සිටින සේක, එයට උන්වහන්සේ එළිදරව් 11 හි මහත් භූමිකම්පාවේ පැයේදී හදිසියේ පැමිණෙන සේක.

1844 දී තුන්වන දූතයා පැමිණි කල, ගිවිසුමේ දූතයා ලේවිගේ පුත්‍රයන් පවිත්‍ර කිරීමට හදිසියේ ප්‍රකාශ වූ නමුත්, 1863 වන විට, අවිශ්වාසී වූ එම ලේවීවරු එලියා විසින් ගෙන ආ මෝසෙස්ගේ පණිවිඩය ප්‍රතික්ෂේප කර පාළුකරයේ සැරිසැරීමට හැරී ගියහ. එම පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය තුළ, “ගොඩනගන්නෝ” අවසානයේ “සත් වාර”හි “කෝණශිලා” ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත; එවිට ඔවුහු ෆිලඩෙල්ෆියාගේ ව්‍යාපාරයෙන් ලාඔදිකියාගේ සභාව වෙත මාරු වනු ඇත. අවසාන දිනවලදී, ගිවිසුමේ දූතයා තම මාලිගාවට හදිසියේ පැමිණෙන විට, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය සමයේ, ඔහු තම අනෙක් රැළ කැඳවීමට විශ්වාසවන්ත ලේවීවරුන් භාවිත කරනු ඇත. අවසාන දිනවල විශ්වාසවන්තයෝ ලාඔදිකියාගේ “සභාව”යෙන් ෆිලඩෙල්ෆියාගේ “ව්‍යාපාරය” වෙත මාරු වී සිටිනු ඇත.

පළමු දූතයාගේ ව්‍යාපාරය, කින්ග් ජේම්ස් බයිබලය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූ පසු වසර දෙසිය විස්සකට පසුව, තම විධිමත් කරන ලද පණිවිඩය ප්‍රකාශයට පත් කළේය; තෙවන දූතයාගේ ව්‍යාපාරය, නිදහස් ප්‍රකාශනය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූ පසු වසර දෙසිය විස්සකට පසුව, තම විධිමත් කරන ලද පණිවිඩය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ව්‍යාපාර දෙකෙහිම එම විධිමත් කරන ලද පණිවිඩය, දූතයෙකුගේ අවතරණයෙන් සලකුණු කරන ලද ඉස්ලාමය පිළිබඳ අනාවැකියක් ඉටුවීම සමඟ බලගන්වනු ලැබීය. එම දූතයාගේ පැමිණීම, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ “වාදය” ආරම්භය හඳුනා දක්වා, හබක්කුක්ගේ පුවරු ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට මඟ පෙන්වීය.

හබක්කුක්ගේ පුවරුවලින් නිරූපිත බලයෙන් සවිබලගන්වනු ලැබූ පණිවිඩය, ප්‍රමාද කාලයක් ආරම්භ කරවන ලද එක් විමෝහනයකට මඟ පෙන්වීය; එය මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ නමැති පණිවිඩයට මඟ පෙන්වා, අවසානයේ මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ පණිවිඩය සම්පූර්ණ වීමෙන් නිමාවට පත් විය. මෙම චලන දෙක අතර පවතින සමාන්තරතා, දැකීමට තෝරාගන්නා අය සඳහා, මිලර්වාදී ඉතිහාසයේ සියලු අංග එකසිය හතළිස් හතර දහසගේ ඉතිහාසයට සම්බන්ධ වන අතර එහි නැවත පුනරාවර්තනය වන බවට තීරණාත්මක සාක්ෂිය වේ. අන්තිම වැසි කාලපරිච්ඡේදය මිලර්වාදී චලනය තුළ ආකෘතිමත්ව නිරූපිත වන අතර, එය Future for America යන චලනය තුළ සම්පූර්ණ වේ. නැවත නැවතත්, ආනුභාවය අසන්නට කැමති අයට දන්වා සිටින්නේ අන්තිම වැසිය හඳුනාගන්නා අය පමණක් එය ලබන බවය.

අවසාන වැසි කාලය, එහි ආන්දෝලනය, සහ එහි පණිවුඩය යන සියල්ලම මිලරයිට්වරුන්ගේ ඉතිහාසය තුළ නිරූපණය කර ඇත; තවද “හඳුනාගැනීම” යන වචනයෙන් අදහස් වන්නේ, ඔබ පෙර දැක ඇති දෙයක් නැවත දැකීමය. අවසාන වැසි කාලය, ආන්දෝලනය, සහ පණිවුඩය දැකගැනීමට ඇති එකම මාර්ගය නම්, එය මිලරයිට් ඉතිහාසය තුළ දෘශ්‍යමය ලෙස නිරූපණය කර තිබෙන බව හඳුනාගැනීමය. එය අනෙක් ශුද්ධ ප්‍රතිසංස්කරණ ආන්දෝලන තුළද නිරූපණය කර ඇත. මිලරයිට් ආන්දෝලනය වූයේ අවසාන ආන්දෝලනයක් නියෝජනය කරන ආරම්භක ආන්දෝලනයක් බැවින්, පෙර පැවති ප්‍රතිසංස්කරණ ආන්දෝලනවලට වඩා බොහෝ සෘජු සන්දර්භ එහි ඇත. තවද, යම් දෙයක අවසානය එහි ආරම්භය මගින් සෑමවිටම නිරූපණය කරන අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ සලකුණද එහි ඇත.

මිලෙරයිට් ව්‍යාපාරයේ දී පදනම් පිහිටුවනු ලැබූ අතර, මධ්‍යම ස්ථම්භය වූයේ දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදය, දහතුන්වන හා දහහතරවන වගන්ති ය. සහෝදරි වයිට් දහහතරවන වගන්තිය මධ්‍යම ස්ථම්භය හා පදනම ලෙස හඳුනා දෙන බව මම දනිමි; එහෙත් යථාර්ථය නම් දහහතරවන වගන්තිය දහතුන්වන වගන්තියේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් වන බවයි. පිළිතුර උත්ප්‍රේරක වූ ප්‍රශ්නය අවබෝධ නොකළහොත්, එය හිස් දෙයක් වේ. දහතුන්වන වගන්තියෙන් පාගා දැමීම පිළිබඳ දර්ශනය හඳුන්වා දෙයි; එය විනාශකාරී බල දෙකක් මගින් ඉටු කරනු ලබන දෙයකි. දහහතරවන වගන්තිය නම් පාගා දමන ලද ශුද්ධස්ථානය හා සේනාව ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින් නැවත පිහිටුවනු ලබන දර්ශනය වේ. මෙම දර්ශන දෙක සන්දර්භයෙනුත්, ව්‍යාකරණයෙනුත්, සහ අද්භූත ගණකයා වන පල්මෝනි මගිනුත් සෘජුවම එකිනෙකට සම්බන්ධව ඇත.

විලියම් මිලර් මූලික සත්‍යයන් හඳුනාගැනීම සඳහා භාවිත කරනු ලැබීය; ඒවා නම් දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහතුන්වන හා දහහතරවන වාක්‍යයන්ය. ඔහු සොයාගත් පළමු මැණික වූයේ දහතුන්වන වාක්‍යයේ පාදදැමීම නිරූපණය කරන “සත් වාරය” ය; තවද ඔහු සියලුම අනාවැකිමය ව්‍යුහය ගොඩනඟා තැබූ රාමුව වූයේ දහතුන්වන වාක්‍යයේ නිරූපණය කරන “විනාශ කරනු ලබන බල දෙක” යන ප්‍රතිරූපයයි. දහතුන්වන වාක්‍යයේ “දෛනික” අපවිත්‍රකම අගෞරවවාදය බවත්, විනාශ කරනු ලබන බලයේ අපරාධය පාප්වාදය බවත් මිලර් නිවැරදිව හඳුනාගත්තේය. මෙම අර්ථයෙන්, මිලර්ගේ රාමුවේ මූලික “පදනම” ද, පදනමේ හා කේන්ද්‍රීය ස්ථම්භයේ “පදනම” ද වූයේ, අටවන පරිච්ඡේදයේ “දෛනික” යන්න අගෞරවවාදය නියෝජනය කරන්නේය යන අවබෝධයයි. මිලරීය ඉතිහාසයෙන් ඇතිවූ දැනුම වැඩිවීමේ පදනම වූයේ දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ “දෛනික” යන්න අගෞරවවාදය බවය; තවද “විනිශ්චය කාලයේ හඬ” ප්‍රකාශ කළ අය “දෛනික” පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටිය දරා සිටියහ” යන්න ආශ්වාසනය විසින් ඉතා සැලකිල්ලෙන් හඳුන්වා දී ඇත.

1989 දී අවසාන කාලයේ “දැනුමේ වැඩිවීම” ලෙස නිරූපිත ආලෝකයේ පදනමද “දෛනිකය” ය. එය සරලවම තවත් එක් දේවීය සමාන්තරයක් පමණි. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හයේ නිරූපිත දැනුමේ වැඩිවීම හඳුනාගැනීම සඳහා එලන් වයිට්ගේ ලේඛන අදාළ කරගැනීම අවශ්‍ය වේ. ඇයගේ ලේඛනවලදී, දානියෙල් 11:31 හි ඉතිහාසය දානියෙල් 11 හි අවසාන පදවල නැවත සිදුවනු ඇති බව ඇය හඳුන්වා දෙයි. එම ආත්මෝද්භවිත ඉඟිය නොමැතිව, 31 වන පදයේ සමාන්තර ඉතිහාසය 40 සහ 41 වන පද සමඟ අවබෝධ කරගැනීම බොහෝ අසීරු කාර්යයක් වනු ඇත.

දානියෙල්ගේ පොතෙහි සඳහන් “දෛනිකය” පිළිරූප කරන්නේ අනාගාමිකත්වය වන අතර, එය මිලර්වාදීන් සඳහා පදනමේ පදනමය; තවද, එය එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසෙහි ව්‍යාපාරයට අයත් පණිවිඩයේ පදනමය. එසේම, එය ලාඕදිකීය අද්වෙන්තිවාදයේ තෙවන පරම්පරාවට හඳුන්වා දෙන ලද “බොරුවක්” මගින් උද්දේශපූර්වකව වරදක් බවට පත් කරනු ලැබූ සත්‍යය ද වෙයි; එම තෙවන පරම්පරාව එසකියෙල්ගේ අටවන පරිච්ඡේදයේ “තම්මුස් සඳහා අඬන ස්ත්‍රීන්” යන තෙවන අපවිත්‍රතාවයෙන් ප්‍රතිරූපිත වූ අතර, පෙර්ගමොස්හි තෙවන සභාවෙන් නිරූපිත වූ සම්මුතියද එයින් සංකේතවත් විය.

අවසාන වැස්සේ කාලයේ “දෛනිකය” යන කරුණක් වශයෙන් එහි භූමිකාවට මඟපෙන්වන දේවීය දිශානතිය සම්පූර්ණයෙන්ම විස්මයජනක වන අතර, මනුෂ්‍ය නිර්මාණයකට කිසිසේත්ම හැකි සීමාව ඉක්මවා යන්නකි. ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිස්තවාදයේ සිව්වන පරපුර සූර්යයාට නමස්කාර කරමින් සිටින ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන අතර, එමගින් මෘගයාගේ ලකුණ පිළිගැනීම නිරූපණය කරයි. සොයුරිය වයිට් පෙන්වා දෙන්නේ එම ලකුණ ලබාගැනීම යනු මෘගයා සමඟ එකම මනසට පැමිණීම බවය; තවද විරුද්ධ-ක්‍රිස්තුස්ගේ අර්ථය පිළිබඳව ව්‍යාකූලත්වයට පත්වන අය, අවසානයේ පාපයේ මනුෂ්‍යයාගේ පැත්තටම වැටෙන බවය. මෙය සියල්ලම එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ යෙරුසලමේ සිටි වයෝවෘද්ධ පුරුෂයන් විසින් නිරූපණය කරනු ලැබේ.

තුන්වන හා සිව්වන පරම්පරාව දක්වා දෙවියන්වහන්සේ තමන්ව ද්වේෂ කරන අයව විනිශ්චය කරති; එම විනිශ්චය ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ අනෙක් කණ්ඩායම දෙවියන්වහන්සේගේ අනුමෝදන මුද්‍රාව ලබමින් සිටින අවස්ථාවේදීමය. දානියෙල් පොතෙහි “දෛනිකය” ලෙස නිරූපිතව ඇත්තේ අනාචාරී රෝමය බව හඳුනාගැනීමට විලියම් මිලර්ට අවශ්‍ය වූ ආලෝකය සැපයූ ශුද්ධ ලියවිල්ලේම එම පාඨය, එසකියෙල්ගේ අටවන පරිච්ඡේදයේ පුරාණ මනුෂ්‍යයන් නමස්කාර කරන පාපයේ මනුෂ්‍යයා හඳුනාදක්වන අතිශය සෘජු හඳුනාගැනීම වේ. එම පරිච්ඡේදය, විනාශකාරී දෙවන බලයේ පාප්වරයා හඳුනාදක්වමින්ම, විනාශකාරී පළමු බලයේ අනාචාරවාදයද හඳුනාදක්වයි. තවද එම පාඨයේ විෂය වන සත්‍යය නම්, 2 තෙසලෝනිකවරුන්හි 538 වන තුරු පාප් පදවිය සිංහාසනයට උත්ථාපනය වීම වැළැක්වූ බලය වන අනාචාරී රෝමයේ භූමිකාවයි.

මිලර්ගේ පදනම් සත්‍යය වූ “දෛනිකය,” එනම් ශුද්ධස්ථානයද හමුදාවද පාගා දැමූ විනාශක බල දෙක මත පදනම් වූ අනාගතවාණීක රාමුවක් ඔහුට නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ සැලසූ එම සත්‍යය, පාවුල් විසින් හඳුනාදක්වනු ලබන්නේ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන සත්‍යය ලෙසය; අවසාන දවස්වල එම සත්‍යයට ප්‍රේම නොකරන්නන් මත බලවත් මෝහයක් පැමිණවනු ලබන්නේද එම සත්‍යය නිසාය. සමාන්තර ඉතිහාසයන් සමඟ එකඟව, පදනම් සත්‍යය වූ එම එකම සත්‍යය, අවසාන දවස්වල අවසන් ත්‍රිත්ව සන්ධානය පිළිබඳ අනාගතවාණීක රාමුවක් Future for America හටද නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ සැලසීය.

එපමණක් නොව, එම මූලික සත්‍යය—සමාන්තර ඉතිහාස දෙකටම මූලික සත්‍යය වන එය—“බොරුව” බවට පරිවර්තනය කරනු ලැබේ; එයම මූලික මුළාව බවටත්, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට ඔවුන්ගේ අපරාධ පෙන්වා දීම සඳහා තවදුරටත් කිසිදා තම හඬ නොනගන මනුෂ්‍යයන් විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලබන ව්‍යාජ පශ්චාත් වර්ෂාවෙහි “සාමය සහ සුරක්ෂිතභාවය” යන පණිවිඩයේ ව්‍යූහයට, පාවුල් සඳහන් කළ ප්‍රබල මුළාව බවටත් පත්වේ. “The daily” යන්න පළමු දූතයාගේත් තුන්වන දූතයාගේත් ව්‍යාපාර දෙකේම පදනම නියෝජනය කරයි; ලාඕදිකීයාවේ කැරලිකරුවන්, සාතන්ගේ සංකේතය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් ලෙස හඳුනා දක්වමින්, එහි අර්ථය උඩුයටිකුරු කළ විට, එම ව්‍යාජ සංකේතය ව්‍යාජ පශ්චාත් වර්ෂාවෙහි කූට පණිවිඩයේ පදනම බවට පත්විය.

නවතිමින් විස්මයට පත් වන්න; මහ හඬින් කෑ ගසන්න, ඔව්, කෑ ගසන්න. ඔවුහු මත් වී සිටිති, නමුත් වයින් නිසා නොවේ; ඔවුහු තැති ගනිති, නමුත් තිව්‍ර මත්පැන් නිසා නොවේ. මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේ ඔබ මත ගැඹුරු නිද්‍රාවේ ආත්මය වත් කර ඇත; උන්වහන්සේ ඔබගේ ඇස් වසා ඇත. අනාගතවක්තෘවරුන්ද ඔබගේ පාලකයන්ද, දර්ශකයන්ද, උන්වහන්සේ ආවරණය කර ඇත. එසේම සියල්ලේ දර්ශනය ඔබට මුද්‍රා තැබූ පොතක වචන මෙන් වී ඇත; එය උගත් කෙනෙකුට දී, “කාරුණිකව මෙය කියවන්න” යයි කියන විට, ඔහු “මට බැරිය; මක්නිසාද එය මුද්‍රා තබා ඇත” යයි කියයි. එවිට ඒ පොත අධ්‍යාපනය නොලත් කෙනෙකුට දී, “කාරුණිකව මෙය කියවන්න” යයි කියන විට, ඔහු “මම උගත් කෙනෙකු නොවෙමි” යයි කියයි. එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ පැවසූසේක: මේ ජනතාව තමන්ගේ මුඛයෙන් මා වෙත ළංවෙති, තමන්ගේ තොල්වලින් මට ගෞරව කරති, එහෙත් තමන්ගේ සිත මා වෙතින් දුරකට ඉවත් කර ඇත; මට ඇති ඔවුන්ගේ භය මනුෂ්‍යයන්ගේ ආඥාවලින් උගන්වනු ලැබූ එකක් පමණි. එබැවින් බලව, මම මේ ජනතාව අතර විස්මයජනක ක්‍රියාවක් කරන්නෙමි, ඔව්, විස්මයජනක ක්‍රියාවක් සහ ආශ්චර්යයක්; මක්නිසාද ඔවුන්ගේ ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ ප්‍රඥාව නැතිව යනු ඇත, ඔවුන්ගේ විචක්ෂණයන්ගේ අවබෝධය සඟවනු ලැබේ. තමන්ගේ උපදේශය ස්වාමීන්වහන්සේගෙන් සඟවන්නට ගැඹුරට යන්නෝට අහෝ! ඔවුන්ගේ ක්‍රියා අඳුරෙහි පවතී; ඔවුහු, “අපව කවුද දකින්නේ? අපව කවුද දන්නේ?” යයි කියති. නියතවම, ඔබගේ දේවල් උඩුයටිකුරු කිරීම කුඹලාගේ මැටි මෙන් ගණන් කරනු ලැබේ. මක්නිසාද නිමවූ දේ තමන් නිම කළ තැනැත්තා ගැන, “ඔහු මාව නිර්මාණය කළේ නැත” යයි කියනවාද? නැතහොත් හැඩගස්වනු ලැබූ දේ තමන් හැඩගස්වාගත් තැනැත්තා ගැන, “ඔහුට අවබෝධයක් නොතිබුණේය” යයි කියනවාද? යෙසායා 29:9–16.

සියලුම අනාගතවක්තෘවරුන් අවසාන දවස් ගැන කතා කළහ; “දෛනිකය” යන්නෙහි අර්ථය උඩුයටිකුරු කිරීමට අදහස් කරමින් ප්‍රකාශමය ලෙස බොරුවෙන් කථා කිරීම, සමාව නොලැබෙන පාපයේ නිර්වචනය සමීපයෙන් අනුකරණය කරයි. කෙනෙකු නිතරම නැතිවූවෙකු ලෙස නියම කිරීම, මිනිසුන්ට වෙනත් මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ඇති හැකියාවත්, හෝ නෛතික අධිකාරියත් ඉක්මවන්නේය; එහෙත් මෙහි හඳුනාදක්වනු ලබන්නේ එය නොවේ.

යෙසායාගේ ග්‍රන්ථයේ සියල්ල උඩුයටිකුරු කරන අය—එනම්, යෙසායා වෙනත් ස්ථානයක අන්ධකාරය ආලෝකය ලෙසත් ආලෝකය අන්ධකාරය ලෙසත් හඳුන්වන බවට කියා ඇති දේට සරලවම වෙනත් ප්‍රකාශනයක් වන එම අය—ඔවුන්ගේ අවසාන විනිශ්චය නිරූපණය කරනු ලබන විට යෙරුසලම පාලනය කරන පුරාණ මිනිසුන් ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ.

නපුර යහපත යයි කියන්නන්ටත්, යහපත නපුර යයි කියන්නන්ටත් විපතක් වේවා! අන්ධකාරය ආලෝකය වෙනුවෙන්ද, ආලෝකය අන්ධකාරය වෙනුවෙන්ද තබන්නන්ටත්; කටුක දේ මිහිරි දේ වෙනුවෙන්ද, මිහිරි දේ කටුක දේ වෙනුවෙන්ද තබන්නන්ටත් විපතක් වේවා! තමන්ගේම ඇස් ඉදිරියේ ප්‍රඥාවන්තව සිටින අයටත්, තමන්ගේම දැක්මෙන් විචක්ෂණව සිටින අයටත් විපතක් වේවා! ද්‍රාක්ෂාරස පානය කිරීමට බලවන්තයන් වන අයටත්, මත්පැන් මිශ්‍ර කිරීමට ශක්තිමත් පුරුෂයන් වන අයටත් විපතක් වේවා! ඔවුන් අල්ලසක් නිසා දුෂ්ටයා ධර්මිෂ්ඨ යයි ප්‍රකාශ කරති, ධර්මිෂ්ඨයාගේ ධර්මිෂ්ඨකම ඔහුගෙන් පහ කරති! එබැවින් ගින්න කූඹුරු කඩුල්ල ගිල දමන්නාක් මෙන්ද, ජ්වාලාව පිදුරු දවා විනාශ කරන්නාක් මෙන්ද, ඔවුන්ගේ මූලය කුණුවීමක් මෙන් වනු ඇත, ඔවුන්ගේ මල දූවිල්ලක් මෙන් ඉහළ නැඟී යනු ඇත; මන්ද ඔවුන් සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව ඉවත දැමූහ, ඉශ්‍රායෙල්ගේ ශුද්ධවූ තැනැන්වහන්සේගේ වචනය හෙළා දැක්වූහ. එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේගේ ක්‍රෝධය උන්වහන්සේගේ සෙනඟට විරුද්ධව ඇවිළී ඇත; උන්වහන්සේ ඔවුන්ට විරුද්ධව තමන්ගේ හස්තය දිගු කර ඔවුන්ට පහර දුන් සේක; කඳුද වෙවුලූහ, ඔවුන්ගේ මළකඳන් වීථි මැද ඉරා දමනු ලැබූහ. මේ සියල්ලත් සමඟ උන්වහන්සේගේ ක්‍රෝධය නොහැරී තිබේ, නමුත් උන්වහන්සේගේ හස්තය තවමත් දිගු කර තිබේ. තවද උන්වහන්සේ දුර සිටින ජාතීන් සඳහා ධජයක් ඔසවා, පොළොවේ අන්තයෙන් ඔවුන්ට සංඥා කරනු ඇත; බලව, ඔවුන් ඉක්මනින්, අතිශය වේගයෙන් පැමිණෙති. යෙසායා 5:20–26.

ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේ කාලයේදී, එනම් “යෙහෝවාගේ කෝපය තම සෙනඟට විරුද්ධව දැල්වෙන” අවස්ථාවේ, දෙවියන්වහන්සේගේ ධජය (එනම් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස) ධජයක් ලෙස උස්කරනු ලැබේ; එවිට උන්වහන්සේ “තම අත ඔවුන්ට විරුද්ධව දිගුකර”, “ඔවුන්ට පහරදී”, “ඔවුන්ගේ මළසිරුරු වීථි මධ්‍යයේ ඉරා දමනු ලබන්නේය.” එම වීථි මධ්‍යය යනු, එසකියෙල් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ විනාශක දූතයන්ට “ගොස් පහරදෙන්න; ඔබගේ ඇස කරුණා නොදක්වාවා, ඔබලාට අනුකම්පා නොවාවා: මහලුන් හා යෞවනයන්, කන්‍යාවන් හා කුඩා දරුවන්, සහ ස්ත්‍රීන් සම්පූර්ණයෙන් මරාදමන්න: එහෙත් ලකුණ ඇති කිසිම මනුෂ්‍යයෙකුට ළං නොවන්න; තවද මාගේ ශුද්ධස්ථානයෙන් ආරම්භ කරන්න. එවිට ඔවුහු ගෘහය ඉදිරියෙහි සිටි ප්‍රාචීන මනුෂ්‍යයන්ගෙන් ආරම්භ කළෝය” යයි නියෝග කරනු ලබන යෙරුසලමේ වීථිවල මධ්‍යයයි. සොයුරිය වයිට් ප්‍රකාශ කරන පරිදි, ජනතාවගේ ආරක්ෂකයන් විය යුතුව සිටියවුන් වන එසකියෙල්ගේ “ප්‍රාචීන මනුෂ්‍යයන්”, අෂ්ටවිංශති හා නවවිංශති පරිච්ඡේදවල “දේවල් උඩු යටිකුරු කරන” යෙසායාගේ “එෆ්‍රායිම්හි මද්‍යපීයන්” වේ.

පස්වන අධ්‍යායෙහි ඔව්හු “වයින් පානය කිරීමට බලවතුන්ව සිටින, තද පානය මිශ්‍ර කිරීමට ශක්තිමත් පුරුෂයන් වන, පලිතිය පිණිස දුෂ්ටයා නීතිසම්මත කරනු ලබන” අය වෙති. *Questions on Doctrine* යන ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් කළ විට, ඒ ප්‍රාචීන පුරුෂයෝ අපස්තත ප්‍රොටෙස්තන්ට්වාදයේ කුසලානයෙන් පානය කළෝ ය; එසේම මනුෂ්‍යයන් ශුද්ධිකරනු ලැබිය නොහැකි යයි කියන, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ අපගේ ප්‍රතිස්ථාපකයා ය, එහෙත් අපගේ ආදර්ශය නොවේ යයි පවසන බොරු සුභාරංචියක් වන නීතිකරණය ඉදිරිපත් කළෝ ය. එසේ කිරීමෙන්, ඔව්හු අපස්තත ප්‍රොටෙස්තන්ට්වාදයේ වැටී ගිය සභා අතර පිළිගනු ලැබීම යන පලිතිය උදෙසා දුෂ්ටයන් නීතිසම්මත කළෝ ය. මෙම ඡේදය ඔවුන්ගේ අවසාන විනිශ්චය හඳුනා දෙයි; ඒ විනිශ්චයට හේතුව නම් ඔව්හු “ඉශ්‍රායෙලයේ ශුද්ධ තැනැන්වහන්සේගේ වචනය අවමානයට ලක් කළෝ ය” යන කරුණයි. ඔව්හු මෙය කළේ විනිශ්චය වේලාවේ පණිවිඩය ප්‍රකාශ කළ අය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද “දෛනික” පිළිබඳ අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන්ද, අපස්තත ප්‍රොටෙස්තන්ට්වාදයේ කුසලානයෙන් පානය කිරීමෙන්ද ය.

එම උද්ධෘත කොටසෙහි ඔවුහු මිහිරි දේ තිත්ත බවටත්, තිත්ත දේ මිහිරි බවටත් පත්කරති. දූතයා බැස එන විට ඔහුගේ හස්තයෙහි තිබෙන පණිවිඩය මිහිරි ය, නමුත් එම පණිවිඩයේ නිගමනය තිත්ත ය. දූතයා බැස එන විට ආරම්භ වන සැබෑ අන්තිම වැස්සෙහි පණිවිඩය තිත්ත යැයි ඔවුහු තර්ක කරති; එසේම අවසානයේ, මිහිරි වූ ව්‍යාජ සාමය සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ පණිවිඩයක් හඳුනාගනිති, මන්ද ඔවුන්ට දේවල් උඩුයටිකුරු නොකර සිටිය නොහැකි බැවිනි.

මෙම පාපය නිරූපණය කරනු ලබන කොටස පිහිටා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ සමූහීය කරුණාකාල පරීක්ෂණයේ අවසානයේය. එබැවින්, පගානුභාවයේ සාතානික ක්‍රියාව ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ක්‍රියාව ලෙස හඳුනාගැනීම යනු, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ක්‍රියාව සාතන්ගේ ක්‍රියාව ලෙස හඳුනාගැනීම වන නොසමාවෙන පාපයට ප්‍රකාශිත අනුරූපතාවයක් බව දැකීම සුදුසුය. එම “බොරුව” ඇඩ්වෙන්ටිස්තවාදයේ තුන්වැනි පරම්පරාව තුළ ස්ථානගත කිරීම, ඔවුන්ගේ ව්‍යාජ අග රැස්වැස්ස පණිවුඩයේ මූලික තර්කය සපයා දුන්නේය; අවසානයේ එය ඔවුන් මත බලවත් මුළාවක් ගෙන එයි. මිලර් “දෛනිකය” යන්නෙහි නිවැරදි අර්ථය අවබෝධ කරගත් ඒ ම කොටසෙහි, ඔවුන් පෙරළා දැමෙන අය ලෙස නිරූපණය කරනු ලබති.

කිසි ආකාරයකින්වත් කිසිවෙකු ඔබව රවටා නොගනියිවා; මක්නිසාද පළමුව ප්‍රතික්ෂේපවීමක් පැමිණ, පාපයේ මනුෂ්‍යයා වන, විනාශයේ පුත්‍රයා ප්‍රකාශයට පත් නොවුවහොත්, ඒ දවස නොපැමිණෙන්නේය. ඔහු දෙවියන් ලෙස හඳුන්වනු ලබන සියල්ලටත්, නමස්කාර කරනු ලබන සියල්ලටත් විරුද්ධව සිට, තමා උසස් කරගනියි; එසේ තමා දෙවියන්වහන්සේ ලෙස දෙවියන්වහන්සේගේ මාලිගාවෙහි හිඳ, තමා දෙවියන්වහන්සේ බව පෙන්වයි. මම තවමත් ඔබ සමඟ සිටියදී මේ දේවල් ඔබට කී බව ඔබට මතක නැද්ද? දැන් ඔහු තම කාලයෙහි ප්‍රකාශයට පත්වන පිණිස, ඔහුව වළක්වන්නේ කුමක්දැයි ඔබ දන්නහුය. මක්නිසාද අධර්මිෂ්ඨකමේ අභිරහස දැනටමත් ක්‍රියා කරමින් පවතී; එහෙත් දැන් වළක්වන්නා වළක්වනු ඇත, ඔහු මාර්ගයෙන් ඉවත් කරනු ලබන තුරු. එවිට ඒ දුෂ්ටයා ප්‍රකාශයට පත් වන්නේය; ස්වාමීන්වහන්සේ තම මුඛයේ ආත්මයෙන් ඔහුව විනාශ කර, තම පැමිණීමේ ප්‍රභාවයෙන් ඔහුව නැතිකරදමන සේක. එනම් සාතන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය අනුව, සියලු බලයත් ලකුණුත් බොරු අද්භූතත් සමඟ පැමිණෙන්නාවූ ඔහුය; තවද විනාශ වන්නන් අතර ඇති අධර්මිෂ්ඨකමේ සියලු රැවටිල්ල සමඟය; මක්නිසාද ඔවුන් ගැළවීම ලබන පිණිස සත්‍යයේ ප්‍රේමය පිළි නොගත්තෝය. මේ හේතුව නිසා දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට බලවත් මුළාවක් එවනු ඇත, ඔවුන් බොරුව විශ්වාස කරන පිණිසය; එසේ සත්‍යය විශ්වාස නොකොට අධර්මිෂ්ඨකමේ ප්‍රසන්නත්වය ලැබූ සියල්ලෝ දඬුවමට පත් වන පිණිසය. 2 තෙසලෝනික 2:3–12.

අනාගතවක්තෘවරුන්, එයට පෙර වූ වෙනත් කිසිදු ශුද්ධ ඉතිහාසයකට වඩා, අන්තිම දවස් ගැන වැඩි වශයෙන් කථා කරති; මෙය මෙම ඡේදය සම්බන්ධයෙන් ද සත්‍යය. මිලර්ගේ “දැනුම වැඩිවීම” සඳහා වූ පදනම් ශිලා, 1989 දී පැමිණි දැනුම වැඩිවීමේද පදනම් ශිලාව වන අතර, “the daily” සමඟ සම්බන්ධිත අනාවැකිමය ඉතිහාසය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීම දානියෙල් 11 හි හතළිස්වන හා හතළිස්එකවන වචනවල ඉතිහාසය විස්තර කරයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ, යම් අනාවැකි ශිෂ්‍යයෙකු පිළිම නමස්කාරයේ භූමිකාව හා පාප් රාජ්‍යයේ රෝමය සමඟ ඇති එහි අනාවැකිමය සම්බන්ධතාවය නොතේරෙන්නේ නම්, පළමුව පාප්කමයේ උද්ගමනය නියමන්ත්‍රණය කිරීමේ කාර්යයත්, අනතුරුව පාප්කම පෘථිවියේ සිංහාසනය මත තැබීමේ කාර්යයත් පිළිම නමස්කාරය විසින් ඉටු කරන ලද්දේය යන්න ඔහුට හඳුනාගත නොහැකි වන බවය; එම කාර්යය, මුලදී පාප්කම නියමන්ත්‍රණය කළත් පසුව වෙනස් වී එය පෘථිවියේ සිංහාසනය මත තබන එළිදරව් 13 හි පෘථිවි මෘගයාගේ භූමිකාවට ආදර්ශය සපයයි. එළිදරව් 13 හි පෘථිවි මෘගයාගේ භූමිකාව අමෙරිකාව සඳහා අනාගතය ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ.

අපගේ මීළඟ ලිපියෙහි හිද්දෙකෙල් නදියේ ආලෝකය මුද්‍රාභංග කිරීම පිළිබඳ අපගේ සලකා බැලීම අපි තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යන්නෙමු.

“පිටත පෙනුමට යටින් දක්නා, සියලු මනුෂ්‍යයන්ගේ හදවත් කියවන්නාවූ තැනැත්තා, මහත් ආලෝකය ලැබූවන් ගැන මෙසේ කියයි: ‘ඔවුන් තමන්ගේ නෛතික හා ආත්මික තත්ත්වය නිසා පීඩාවට පත් වී විස්මිත නොවෙති.’ එසේය, ඔවුහු තමන්ගේම මාර්ග තෝරාගෙන තිබෙන අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රාණය තමන්ගේ අපවිත්‍රකම්වල සතුට ලබයි. ‘මමත් ඔවුන්ගේ මෝහයන් තෝරාගන්නෙමි, ඔවුන් බිය වන දේ ඔවුන් පිටට පමුණුවන්නෙමි; මක්නිසාද මම කැඳවූ කල කිසිවෙකුත් පිළිතුරු දුන්නේ නැත; මම කථා කළ කල ඔවුහු අසා නොසිටියහ; එහෙත් ඔවුහු මාගේ ඇස් ඉදිරියේ නපුර කළහ, මම ප්‍රිය නොකළ දේම තෝරාගත්හ.’ ‘ඔවුන් ගැලවීම ලබන පිණිස සත්‍යයේ ප්‍රේමය නොපිළිගත් බැවින්,’ ‘අධර්මිෂ්ඨකමට ප්‍රීති වූ බැවින්,’ ‘දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට බොරු විශ්වාස කරන පිණිස බලවත් මෝහයක් එවනු ඇත.’ යෙසායා 66:3, 4; 2 තෙසලෝනික 2:11, 10, 12.

“ස්වර්ගීය ගුරුතුමා ප්‍රශ්න කළේ ය: ‘ඔබ නිවැරදි පදනම මත ගොඩනඟමින් සිටින බවත්, දෙවියන් වහන්සේ ඔබගේ ක්‍රියා පිළිගන්නා බවත් යන මවාපෑමට වඩා මනස මුළා කළ හැකි තවත් බලවත් වංචාව කුමක්ද? එහෙත් සැබවින්ම ඔබ ලෝකීය ප්‍රතිපත්ති අනුව බොහෝ දේ සිදුකරමින්, යෙහෝවාට විරුද්ධව පව් කරමින් සිටින්නහුය. අහෝ, එය මහා රැවටීමක්, සිත් අල්ලාගන්නා මුළාවකි—වරක් සත්‍යය දැනගත් මිනිසුන්, භක්තිවන්තභාවයේ ආකාරය එහි ආත්මය හා බලය යැයි වරදවා ගන්නා කල; ඔවුන් තමන් ධනවත් වී, සම්පත් බහුලව, කිසිවක් අවශ්‍ය නොවන අය යැයි සිතන අතර, සැබවින්ම ඔවුන් සියල්ලක්ම අවශ්‍යව සිටින අය වන කලය.’”

“තමන්ගේ වස්ත්‍ර කැලැල් රහිතව තබාගන්නා උන්වහන්සේගේ විශ්වාසවන්ත සේවකයන් පිළිබඳ දෙවියන් වහන්සේගේ භාවය වෙනස් වී නැත. එහෙත් බොහෝ දෙනෙක්, ‘සාමයත් ආරක්ෂාවත් ඇත’ යයි හඬ නගමින් සිටියදී, හදිසි විනාශය ඔවුන් පිට පැමිණෙමින් ඇත. සම්පූර්ණ පශ්චාත්තාපයක් සිදු නොවන්නේ නම්, මනුෂ්‍යයන් තමන්ගේ හෘදයන් පාපොච්චාරණයෙන් පහත් කරගෙන, සත්‍යය යේසුස්වහන්සේ තුළ ඇති ලෙසම පිළිගන්නේ නැති නම්, ඔවුහු කිසි දිනක ස්වර්ගයට ඇතුල් නොවනු ඇත. අපගේ පෙළපත් අතර පවිත්‍රීකරණය සිදු වන කල, අපි තවදුරටත් කිසිවක් අඩු නොවන, ධනවත් වී සම්පත් බහුලව ඇතැයි පුරසාරම් දෙමින් නිදහසේ විරාම ගෙන නොසිටිනෙමු.”

“‘අපගේ රන් ගින්නෙහි පරීක්ෂා කරනු ලැබූවකි; අපගේ වස්ත්‍ර ලෝකයෙන් කලු නොවී පවතියි’ යැයි සත්‍යවශයෙන් කියන්නට කාට හැකි ද? මම අපගේ උපදේශකයා කියාකළ ධර්මිෂ්ඨකමේ වස්ත්‍ර දෙස ඇඟිල්ලෙන් දක්වන අයුරින් දුටුවෙමි. ඒවා ඉවත් කරමින්, ඔහු ඒවා යට සැඟවී තිබූ අපවිත්‍රකම ප්‍රකාශ කළේය. එවිට ඔහු මට මෙසේ කීවේය: ‘ඔවුන් තමන්ගේ අපවිත්‍රකමත් චරිතයේ කුණුපත්වීමත් අඩම්බරයෙන් ආවරණය කර තිබෙන අයුරු ඔබට පෙනෙන්නේ නැද්ද? “විශ්වාසවන්ත නුවර වේශියෙකු වූයේ කෙසේ ද!” මාගේ පියාණන්ගේ ගෘහය වෙළඳ භාණ්ඩවල ගෘහයක් කරනු ලැබ ඇත, දේවීය සන්නිධානයත් තේජසත් ඉවත් වී ගිය ස්ථානයක්! මේ හේතුව නිසා දුර්වලකම ඇත, ශක්තිය අඩු වී ඇත.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.