“අවසාන දවස්” යන්න පළමු දූතයාගේ චලනය තුළ විනිශ්චය ආරම්භ වීම ප්රකාශ කිරීම නියෝජනය කරයි; තෙවන දූතයාගේ චලනය තුළ, විනිශ්චය අවසන් වීම ප්රකාශ කරනු ලැබේ. “අවසාන දවස්” තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ සෙනඟ දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය ප්රකාශ කිරීමට නැඟිටුවනු ලැබූහ, සහ නැඟිටුවනු ලබති; එහෙත් දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය පිළිබඳ දූතයෙකු වීමට නම්, ඔබ විනිශ්චය තේරුම්ගත යුතුය. ලාඔදික්යා ආඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ, උගත් පන්තියද අඥාන පන්තියද යන දෙපාර්ශ්වයේම මූලික ලක්ෂණයක් වන්නේ, ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය නොදන්නා බවයි. සියලු අනාගතවක්තෘවරුන් තමන් ජීවත් වූ දවස්වලට වඩා, වඩාත් නිශ්චිත ලෙස අවසාන දවස් අමතා කතා කරති.
“පුරාණ ප්රොපේතවරුන් එක් එක් දෙනා තමන්ගේම කාලය උදෙසා කථා කළාට වඩා අපගේ කාලය උදෙසා කථා කළහ; එබැවින් ඔවුන්ගේ ප්රොපේතවාදය අපට බලපැවැත්වෙයි. ‘දැන් මේ සියල්ල ඔවුන්ට ආදර්ශ ලෙස සිදු විය; ලෝකයේ අවසාන යුග පැමිණ තිබෙන අපට අවවාදය පිණිස ඒවා ලියා ඇත.’ 1 කොරින්ති 10:11.” Selected Messages, book 3, 338.
සියලු අනාගතවක්තෘවරු එකිනෙකා සමඟ එකඟ වෙති; එබැවින් ඔවුන්ගේ අනාගතවාණී සියල්ලම එකම රූපකය ඉදිරිපත් කරයි, ඒ රූපකය නම් විනිශ්චය දින වන අවසාන දවස් පිළිබඳ වූවකි.
අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ආත්මයන් අනාගතවක්තෘවරුන්ට යටත්ය. මක්නිසාද දෙවියන්වහන්සේ අසමන්ජසභාවයේ කර්තෘ නොව, සියලු ශුද්ධවන්තයන්ගේ සභාවන්හි පරිදි සමාදානයේ කර්තෘය. 1 කොරින්ති 14:32, 33.
එසකියෙල්ගේ දර්ශනයෙහි අටවන පරිච්ඡේදයෙන් ආරම්භ වන යෙරුසලම, දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවය; එනම් අවසාන දිනවල ලාඔදිකීය සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවය. එසකියෙල්ගේ අටවන සහ නවවන පරිච්ඡේදයන්හි, දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහයේ විනිශ්චයේ අවසානයේ වන්දනාකරුවන්ගේ පන්තීන් දෙකක් හඳුන්වා දක්වයි. එක් පන්තියක් සූර්යයාට නමස්කාර කරමින් නැමී සිටින වයෝවෘද්ධ මනුෂ්යයන් විසිපස් දෙනා මඟින් නිරූපණය කරනු ලබන අතර, සභාවේද දේශයේද සිදුකරනු ලබන අභද්රකම් ගැන සුසුම්ලමින් හඬා වැලපෙන අය දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව ලබති. එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේදී, සූර්යයාට නැමී නමස්කාර කරන එම මනුෂ්යයන් විසිපස් දෙනාට ලැබෙන දඬුවම පිළිබඳ නිදර්ශනය එසකියෙල්ගේ දර්ශනය තුළ තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යයි.
තවද ආත්මය මාව ඔසවාගෙන, නැගෙනහිර දෙසට මුහුණලා තිබෙන සමිඳාණන්වහන්සේගේ ගෘහයේ නැගෙනහිර දොරටුව අසලට මාව ගෙන ගියේය. එවිට බලව, දොරටුවේ දොරකඩ මනුෂ්යයන් විසි පස් දෙනෙක් සිටියහ. ඔවුන් අතරෙන් මම අසූර්ගේ පුත් යාසානියාද, බෙනායාගේ පුත් පෙලාතියාද, ජනතාවගේ ප්රධානීන් ලෙස දුටුවෙමි. එවිට උන්වහන්සේ මට පැවසූසේක: “මනුෂ්ය පුත්රය, මේ නගරය තුළ අයහපත සැලසුම්කරමින් දුෂ්ට උපදෙස් දෙන මනුෂ්යයෝ මොවුහුය. ඔවුහු මෙසේ කියති: ‘කාලය ළඟ නැත; අපි ගෙවල් ගොඩනගමු. මේ නගරය භාජනයය, අපි මාංසය වෙමු.’ එබැවින් ඔවුන්ට විරුද්ධව අනාවැකි කියන්න; අනාවැකි කියන්න, මනුෂ්ය පුත්රය.” එවිට සමිඳාණන්වහන්සේගේ ආත්මය මා පිටට පැමිණ, මට මෙසේ පැවසූසේක: “කතා කරන්න; සමිඳාණන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: එසේ ඔබලා කීවහුය, ඉශ්රායෙල් ගෘහයෙනි; ඔබ සැමගේ සිත තුළ නැඟෙන දේවල් මම දනිමි. ඔබලා මේ නගරය තුළ ඔබලාගේ මරාදැමූවන් බොහෝ කර, එහි වීථි මරාදැමූවන්ගෙන් පුරවා ඇත. එබැවින් ස්වාමිවූ දෙවි සමිඳාණන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: ඔබලා එහි මධ්යයේ තැබූ ඔබලාගේ මරාදැමූවෝම මාංසය වෙති, මේ නගරයද භාජනයය; නමුත් මම ඔබලා එහි මධ්යයෙන් පිටතට ගෙන එන්නෙමි. ඔබලා කඩුවට බියවූවහුය; එහෙත් මම ඔබලා මත කඩුවක් ගෙන එන්නෙමි, යයි ස්වාමිවූ දෙවි සමිඳාණන්වහන්සේ කියනසේක. මම ඔබලා එහි මධ්යයෙන් පිටතට ගෙන, විදේශීන්ගේ අත්වලට ඔබලා භාරදී, ඔබලා අතර විනිශ්චයන් ඉටුකරන්නෙමි.” එසකියෙල් 11:1–9.
යෙරුසලම “කල්දරය” ලෙස හඳුනාගනු ලබයි; යෙරුසලමේ සිටින ජනතාව භාජනයක් වන එම කල්දරයේ පිසනු ලබන “මාංසය” ය. එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්රා තැබීමේ කාලයේදී, අතැති විනාශක අවි සහිත දූතයන් විසින් ඉෂ්ට කරනු ලබන දුෂ්ටයන්ගේ විනිශ්චය තුළ (මක්නිසාද Sister White පවසන්නේ එසකියෙල් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ මුද්රා තැබීම එළිදරව් පොතේ සත්වන පරිච්ඡේදයේ මුද්රා තැබීමම බවය), දුෂ්ටයන් යෙරුසලමෙන් ඉවත් කරනු ලබන බවට වූ සත්යයද අන්තර්ගත වේ. ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී, ආත්මික යෙරුසලම පවිත්ර කරනු ලබන අතර සියලු කඳු වලට ඉහළින් ලකුණක් ලෙස උසස් කරනු ලබන්නේය.
අවසාන දවස්වලදී එය සිදුවන්නේය: ස්වාමින්වහන්සේගේ ගෘහයේ කඳුවැටිය කඳුන්ගේ මුදුනෙහි පිහිටුවනු ලබන්නේය, එය ගිරිකුඩුවලට වඩා උසස් කරනු ලබන්නේය; සියලු ජාතීහුද එයට ගලා එන්නෝය. බොහෝ ජනතාවෝ ගොස් මෙසේ කියන්නෝය: එන්න, අපි ස්වාමින්වහන්සේගේ කඳුවැටියට, යාකොබ්ගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහයට නැඟී යමු; උන්වහන්සේ අපට තම මාර්ගයන් පිළිබඳ උගන්වනු ඇත, අපි උන්වහන්සේගේ පථවල හැසිරෙමු. මක්නිසාද, සියොන් සිට ව්යවස්ථාව පිටතට යන්නේය, ස්වාමින්වහන්සේගේ වචනය යෙරුසලමෙන්ද පිටතට යන්නේය. යෙසායා 2:2, 3.
ඉරිදා නීතියේදී යෙරුසලම සඳහා සිදුකරනු ලබන පවිත්ර කිරීම වන්නේ, ලාඔදිකීය අඩ්වෙන්ටිස්වරුන් ඉවත් කිරීමය; එවිට ඉතිරිවන්නේ ෆිලඩෙල්ෆියානු අඩ්වෙන්ටිස්වරුන් පමණි. එවිට නීතිමය සංස්ථාමය ව්යුහය අවසන් වේ; මන්ද 1863 දී පිහිටුවන ලද නීතිමය සැකැස්ම තුළ පාලක සත්ත්වය වන්නේ එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුවය. එබැවින් එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුව ඉරිදා පැවැත්වීම දේශය මත බලාත්කාරයෙන් ක්රියාත්මක කරන විට, සෙවන්ත්-ඩේ අඩ්වෙන්ටිස් සභාවේ සංස්ථාමය ව්යුහය නීතිමය වශයෙන් විඝටනය කරනු ලැබේ, නැතහොත් සමහරවිට එහි නාමය නීතිමය වශයෙන් ඉරිදා අඩ්වෙන්ටිස් සභාව යන අනුපිළිවෙළේ කිසියම් නාමයකට වෙනස් කරනු ලැබේ.
යෙරුසලමේ දුෂ්ටයන් විනාශකාරක දූතයන් විසින් කල්දරයෙන් ඉවත් කරනු ලබන විට, ලාඔදිකයාවේ අද්වෙන්තිස්ත සභාව අවසන් වන අතර, ෆිලදෙල්ෆියානු ව්යාපාරය ධජයක් ලෙස උසස් කරනු ලබන ආත්මික යෙරුසලම බවට පත්වේ. මීකා පුරාණ මනුෂ්යයන් අමතයි; ඔවුන්ව යෙසායා ආලෝකය අන්ධකාරය ලෙසත් අන්ධකාරය ආලෝකය ලෙසත් කියන උපහාසාත්මක මනුෂ්යයන් ලෙස හඳුන්වයි; ප්රශ්නයක් මගින් ඔහු පුරාණ මනුෂ්යයන් “විනිශ්චය” දැන සිටිය යුතු බව හඳුනා දෙයි. ඔවුන්ට තමන් වෙත පැමිණි පරීක්ෂා කිරීමේ කාලය දැන සිටිය යුතු විය.
එවිට මම මෙසේ කීවෙමි: කරුණාකර අසන්න, යාකොබ්ගේ ප්රධානියෙනි, ඉශ්රායෙල් ගෘහයේ අධිපතියෙනි; විනිශ්චය දැනගැනීම ඔබට නොවන්නේද? යහපතට ද්වේෂ කරන, නපුරට ප්රේම කරන ඔබ, ඔවුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ සම ඉරා දමා, ඔවුන්ගේ අස්ථිවලින් ඔවුන්ගේ මාංසය ගලවා දමන අය ය; මාගේ ජනතාවගේ මාංසයද කන, ඔවුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ සම ඉරා ගන්නා, ඔවුන්ගේ අස්ථි බිඳ දමා, භාජනය සඳහා මෙන් කැබලි කර කපන, භාජනය තුළ ඇති මාංසය මෙන් කරන අය ය. මීකා 3:1–3.
දෙවියන්වහන්සේ තම අවසාන දින ජනතාව “විනිශ්චය දැනගැනීමට” නියම කළසේක, තවද ඒ අදහස තවමත් ඔහුට තිබේ; විනිශ්චය යනු එකම, ඒකීය සංකල්පයක් නොවේ. එය අංග කිහිපයකින්ද නිශ්චිත සලකුණු-අවස්ථා කිහිපයකින්ද සමන්විත, ක්රමයෙන් ප්රගතිශීලී ඉතිහාසයකි. එය ක්රි.ව. 1798 දී ආරම්භ වී, සහස්ර වර්ෂ කාලයේ අවසානය දක්වා පවතින අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදයකි. එය විමර්ශනාත්මකද ක්රියාත්මකද වේ. එය පොළොව ග්රහයේ ජීවත් වී ඇති සෑම මනුෂ්යයෙකු පිටද, ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලද දූතයන් පිටද ඉටු කරනු ලැබේ. විනිශ්චයේ කාලපරිච්ඡේදයන් අවසාන දිනවල දෙවියන්වහන්සේගේ විශ්වාසවන්තයන්ට අත්යවශ්ය අවබෝධයකි, මක්නිසාද මීකාගේ ප්රශ්නයට පිළිතුර නම්, “ඔව්, ඉශ්රායෙල් විනිශ්චය අවබෝධ කරගත යුතුය” යන්නයි.
යෙරෙමියා හඳුන්වා දෙන්නේ, අන්තිම දවස්වල යෙරුසලමේ පුරාණ මනුෂ්යයන් “නිරන්තර පසුබැසීමක” පූර්ණාන්තය නියෝජනය කරන බවය; එය වැඩිවෙන කැරළිකාරකමේ පරම්පරා හතරකින් ප්රකාශිත වන්නාක් මෙන්, එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ ක්රමයෙන් තීව්ර වන ජුගුප්සාජනක අභද්රකම් හතරෙන් සංකේතවත් කරනු ලැබේ. යෙරෙමියා හඳුන්වා දෙන්නේ, ඒ පුරාණ මනුෂ්යයෝ ආත්මවාදයෙහි පැටලී සිටින බවය; මක්නිසාද ඔව්හු “සූර්යයාද, චන්ද්රයාද, ස්වර්ගයේ මුළු සේනාවද” “වඳිති.” ඔහු හඳුන්වා දෙන්නේ, “ඔව්හු ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ප්රතික්ෂේප කර ඇති” බැවින්, ඔවුන් “වැටී, නැවත නොනැගිටින” බවය. මේ ලක්ෂණ මඟින් යෙරෙමියා හඳුන්වා දෙන්නේ, “ජනයා ස්වාමීන්වහන්සේගේ විනිශ්චය නොදනිති” යන කරුණය.
“ඒ කාලයේදී,” කියා සමිඳාණන් වහන්සේ ප්රකාශ කරන සේක, “ඔවුහු යූදාහි රජුන්ගේ ඇටකටුද, ඔහුගේ ප්රධානීන්ගේ ඇටකටුද, පූජකයන්ගේ ඇටකටුද, අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ඇටකටුද, යෙරුසලමයේ වාසීන්ගේ ඇටකටුද, ඔවුන්ගේ සොහොන්වලින් පිටතට ගෙනඑන්නෝ ය. ඔවුහු ඒවා සූර්යයා ඉදිරියෙහිද, චන්ද්රයා ඉදිරියෙහිද, ඔවුන් ප්රේම කළ, සේවය කළ, අනුගමනය කළ, සෙවූ, නමස්කාර කළ ස්වර්ගයේ මුළු සේනාව ඉදිරියෙහිද පැතිර දමන්නෝ ය. ඒවා එකතු කරනු නොලැබේ, භූමදාන කරනු නොලැබේ; ඒවා පොළොවේ මුහුණ මත ගෝමය වන්නෝ ය. තවද, මේ දුෂ්ට පවුලෙන් ඉතිරිව සිටින සියල්ලෝ, මා ඔවුන් පලවාහැරිය සියලු ස්ථානවල ඉතිරිව සිටින ඒ අය, ජීවිතයට වඩා මරණය තෝරාගන්නෝ ය,” කියා සේනාවල සමිඳාණන් වහන්සේ ප්රකාශ කරන සේක. “තවද, ඔබ ඔවුන්ට මෙසේ කියන්න: ‘සමිඳාණන් වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: මනුෂ්යයෝ වැටී ගොස් නැවත නොනඟින්නෝ ද? යමෙකු හැරී ගොස් නැවත නොඑන්නෝ ද? එසේ නම්, යෙරුසලමේ මේ ජනතාව සදාකාලික පසුබැසීමකින් පසුබැසී ගොස් ඇත්තේ මන්ද? ඔවුහු වංචාව තදින් අල්ලාගෙන සිටිති; නැවත හැරී එන්නට ප්රතික්ෂේප කරති. මම සවන් දී අසා සිටියෙමි, එහෙත් ඔවුහු නිවැරදි දේ කතා නොකළෝ ය. කිසි මනුෂ්යයෙක් තම දුෂ්ටකම ගැන පසුතැවිලි වී, “මම කළේ කුමක්ද?”යි නොකී ය. සෑම කෙනෙක්ම තම මාර්ගයට හැරී ගියේ යුද්ධයට වේගයෙන් පැන යන අශ්වයා මෙන් ය. එසේය, අහසේ කොකුනා ද තම නියමිත කාලයන් දනී; වළිකුකුළාද, කොක්කාද, අබලන්ඩියාද තම පැමිණීමේ කාලය නිරීක්ෂණය කරති; නමුත් මාගේ ජනතාව සමිඳාණන් වහන්සේගේ විනිශ්චය නොදනිති. ඔබලා “අපි ප්රඥාවන්තයෝ ය, සමිඳාණන් වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව අප සමඟ ඇත”යි කියන්නේ කෙසේ ද? බලව, නියතවම ඔහු එය නිෂ්ඵල ලෙස කළේ ය; ලේඛකයන්ගේ පෑන නිෂ්ඵල ය. ප්රඥාවන්තයෝ ලජ්ජාවට පත් වූහ, ඔවුහු භීතියට පත් වී අල්ලාගනු ලැබූහ. බලව, ඔවුහු සමිඳාණන් වහන්සේගේ වචනය ප්රතික්ෂේප කර ඇත; එසේ නම් ඔවුන් තුළ කුමන ප්රඥාවක් තිබේ ද?’” යෙරෙමියා 8:1–9.
පස්වන අධ්යායයේදී, යෙරෙමියා ස්වාමින්වහන්සේගේ විනිශ්චය නොදන්නෝ “මෝඩයෝ” බව හඳුන්වයි.
යෙරුසලමේ වීථි අතරින් එතැන් මෙතැන් දුවමින් ගොස්, දැන් බලන්න, දැනගන්න, එහි විශාල චතුරස්ර ස්ථානවල සොයා බලන්න, ඔබට යම් මිනිසෙකු සොයාගත හැකිද යන්න; යුක්තිය ඉටුකරන, සත්යය සොයන කෙනෙකු ඇත්නම්, මම එයට සමාව දෙන්නෙමි. ඔවුන් “ස්වාමින්වහන්සේ ජීවමානය” කියා පවසන නමුත්, සැබවින්ම ඔවුහු බොරු ලෙස දිවුරති. අහෝ ස්වාමිනි, ඔබගේ ඇස් සත්යය මත නොපවතින්නේද? ඔබ ඔවුන්ට පහර දුන්නත් ඔවුහු ශෝක නොවූහ; ඔබ ඔවුන් විනාශ කළත් ඔවුහු නිවැරදි කිරීම පිළිගැනීමට අකමැති වූහ. ඔවුහු තම මුහුණු පර්වතයකටත් වඩා දැඩි කළෝය; ඔවුහු ආපසු හැරී එන්නට ප්රතික්ෂේප කළෝය. එබැවින් මම කීවෙමි, “නියත වශයෙන්ම මොවුහු දිළිඳුය; මොවුහු මෝඩය; මක්නිසාද ඔවුහු ස්වාමින්වහන්සේගේ මාර්ගය ද, තම දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය ද නොදනිති.” යෙරෙමියා 5:1–4.
අවසාන දවස්වල ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය තුළ, දස කන්යාවන්ගේ උපමාවේ මෝඩ කන්යාවන් ලෙස නිරූපිතව සිටින අය—එම උපමාව “ඇඩ්වෙන්ටිස් ජනතාවගේ අත්දැකීම” නියෝජනය කරන බව සහෝදරි වයිට් සඳහන් කරන සේක—“යෙහෝවාගේ මාර්ගයවත්, තම දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයවත් නොදනිති.” ඊළඟ පරිච්ඡේදයේ යෙරෙමියා “මාර්ගය” යනු ස්වාමීන්වහන්සේගේ “පැරණි මාවත්” බව හඳුන්වා දක්වයි; එහෙත් මෝඩ ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වරු එහි ගමන් කිරීමටද, හෝ හොරනෑවේ ශබ්දයට කන් දීමටද අකමැති වෙති. “හොරනෑව” යනු විනිශ්චයේ සංකේතයකි; එය, ඇත්තෙන්ම, මෝඩ ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වරු නොදනිති.
එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: මාර්ගයන්හි සිට බලා, පැරණි පථයන් ගැන විමසා, යහපත් මාර්ගය කොතැනදැයි සොයා, එහි ගමන් කරනු; එවිට ඔබගේ ආත්මයන්ට විවේකය සොයාගන්නහුය. එහෙත් ඔව්හු කීවෝය, අපි එහි ගමන් නොකරමු යයි. තවද මම ඔබ පිට මුරකාරයන් පත්කරමින්, හොරණෑවේ ශබ්දයට සවන් දෙන ලෙස කීවෙමි. එහෙත් ඔව්හු කීවෝය, අපි සවන් නොදෙමු යයි. එබැවින්, ජාතීනි, අසන්න; සභාවෙනි, ඔවුන් අතර ඇති දේ දැනගන්න. පොළොවෙනි, අසන්න: බලව, මම මේ ජනතාව පිට අයහපත පැමිණෙවන්නෙමි, එනම් ඔවුන්ගේ සිතුවිලිවල ඵලයය; මක්නිසාද ඔව්හු මාගේ වචනවලට සවන් නොදුන්හ, මාගේ ව්යවස්ථාවද ප්රතික්ෂේප කළහ. යෙරෙමියා 6:16–19.
“ශබ්දනාදය ඇසීමට” සහ “පැරණි මාර්ගවල” “ගමන් කිරීමට” ප්රතික්ෂේප කළ “සභාව” මත පැමිණෙන “අපකාරය” — එනම් පසු වැස්සේ “විශ්රාමය” සොයාගත හැකි වූ එම මාර්ගවල — ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී “සභාව” “ඔහුගේ ව්යවස්ථාව ප්රතික්ෂේප කරන” විට සිදුවේ.
එලියාගේ ත්රිත්ව අදාළකම, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය ආරම්භ වන අවධියේ පටන් ගන්නා ක්රියාත්මක විනිශ්චයේ කාලයේ, දූතයෙකු සහ ව්යාපාරයක කාර්යය හඳුනා දෙයි. එලියාගේ ත්රිත්ව අදාළකමට ඉතා සමීපව සම්බන්ධ වන්නේ, ගිවිසුමේ දූතයා සඳහා මාර්ගය සූදානම් කරන දූතයාගේ ත්රිත්ව අදාළකමයි. මාර්ගය සූදානම් කරන දූතයාගේ ත්රිත්ව අදාළකම, විමර්ශනාත්මක විනිශ්චයේ කාලයේ දූතයෙකු සහ ව්යාපාරයක් විසින් කරනු ලබන කාර්යයක් හඳුනා දෙයි. මාර්ගය සූදානම් කරන දූතයාත්, එලියාත්, රෝමයේ ත්රිත්ව අදාළකම බබිලෝනියේ වැටීමේ ත්රිත්ව අදාළකම සමඟ සම්බන්ධ වන පරිදිම, ඉතා සමීපව සම්බන්ධ වූ ත්රිත්ව අදාළකම් වෙති; එහෙත්, ඒවා දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය සමඟ සම්බන්ධ වූ වැදගත් වෙනස්කම් ද සතු වෙති.
එලියාගේ තෙගුණ යෙදීම්ද, සන්ධිවිධාන දූතයා සඳහා මාර්ගය සූදානම් කරන දූතයාගේ තෙගුණ යෙදීම්ද, දෙවියන් වහන්සේ තමන් තෝරාගත් දූතයාද දූතයාගේ පණිවිඩයට එක්වන ව්යාපාරයද මඟින් ඉටු කරන විනිශ්චයක විශේෂ කාර්යයන් දෙකකට සම්බන්ධ වී ඇත. එම කාර්යයන් දෙක, සංකේත අතර අතිච්ඡාදනයක් තිබුණද, විනිශ්චයක විශේෂ කාලපරිච්ඡේද දෙකකට සම්බන්ධ වී ඇත.
තෙවන සහ අවසාන එලියාගේ කාර්යය, නූතන බැබිලෝනයේ ත්රිත්ව සංගමය මත ක්රියාත්මක වන ක්රියාකාරී විනිශ්චය සමඟ සම්බන්ධයෙනි; මාර්ගය සූදානම් කරන දූතයාගේ කාර්යය නම්, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ විමර්ශනාත්මක විනිශ්චය සහ පවිත්ර කිරීම සමඟ සම්බන්ධයෙනි. මලාකි තුන්වන පරිච්ඡේදය, දෙවන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පදයෙන් හඳුන්වා දෙන ලදී.
නුඹලාගේ වචනවලින් නුඹලා ස්වාමීන්වහන්සේ වෙහෙසට පත් කළෙහුය. එහෙත් නුඹලා කියන්නෙහු, “අපි උන්වහන්සේ වෙහෙසට පත් කළේ කෙසේද?” යයි. නුඹලා කියන විට, “අපරාධ කරන සෑම කෙනෙකුම ස්වාමීන්වහන්සේගේ දෘෂ්ටියෙහි යහපත්ය, උන්වහන්සේ ඔවුන් කෙරෙහි ප්රීතිවෙති,” හෝ, “විනිශ්චයේ දෙවියන්වහන්සේ කොහි ද?” යයි, එවිටය. බලව, මම මාගේ දූතයා යවන්නෙමි; ඔහු මා ඉදිරියෙහි මාර්ගය සූදානම් කරනු ඇත. තවද නුඹලා සොයන ස්වාමීන්වහන්සේ හදිසියේම තම මාලිගාවට පැමිණෙනු ඇත; එනම් නුඹලා ප්රීතිවන ගිවිසුමේ දූතයාය. බලව, ඔහු පැමිණෙන්නේයයි සේනාධිපති ස්වාමීන්වහන්සේ කියනසේක. එහෙත් ඔහු පැමිණෙන දවස දරා සිටිය හැක්කේ කාට ද? ඔහු ප්රකාශ වන විට සිටගෙන සිටිය හැක්කේ කාට ද? මක්නිසාද ඔහු උණුකරන්නාගේ ගින්න මෙන්ද රෙදි සෝදන්නන්ගේ සබන් මෙන්ද ය. ඔහු රිදී උණුකර පවිත්ර කරන්නෙකු මෙන් ඉඳගෙන, ලේවීගේ පුත්රයන් පවිත්ර කරනු ඇත; ඔහු ඔවුන් රන් හා රිදී මෙන් ශුද්ධ කරනු ඇත, එවිට ඔවුහු ධර්මිෂ්ඨකමෙන් ස්වාමීන්වහන්සේට පූජාවක් ඔප්පු කරනු ඇත. එවිට යූදාගේත් යෙරුසලමේත් පූජාව පැරණි දවස්වල මෙන්ද පූර්ව කාලවල මෙන්ද ස්වාමීන්වහන්සේට ප්රසන්න වන්නේය. මලාකි 2:17–3:4.
අන්තිම දිනවලදී, මලාකිගේ සාක්ෂිය අනුව, 1888 අවිධෙයට ඇලී සිටින ලාඔදිකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය නිසා දෙවියන් වහන්සේ වෙහෙසට පත්ව සිටින සේක. 1888 අවිධෙය, කෝරාහ්, දාථාන් සහ අබීරාම්ගේ අවිධෙය මඟින් ප්රතිරූපිත කරනු ලැබූයේය; කෝරාහ්ගේ අවිධෙයේ ආගම්මය තර්කය වූයේ, නපුර කරන අය තවමත් ස්වාමීන්වහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ ධර්මිෂ්ඨද යන්නයි.
ලේවීගේ පුත්රයා වූ කොහාත්ගේ පුත්රයා වූ ඉෂ්හාර්ගේ පුත්රයා වූ කොරාහ්ද, එලියාබ්ගේ පුත්රයන් වූ දාතාන් සහ අබීරාම්ද, පෙලෙත්ගේ පුත්රයා වූ ඔන්ද, රූබෙන්ගේ පුත්රයන් සමඟ මිනිසුන් ගත්හ. ඔව්හු ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ගෙන් තෝරාගත් සභාවේ අධිපතීන් දෙසිය පනහක් සමඟ, සභාව තුළ ප්රසිද්ධ, ප්රශස්ත නාම ඇති මනුෂ්යයන්වූ ඔවුන් සමඟ මෝසෙස්ගේ ඉදිරියෙහි නැඟී සිටියෝය. තවද ඔව්හු මෝසෙස්ටත් ආරොන්ටත් විරුද්ධව එකතු වී, ඔවුන්ට මෙසේ කීවෝය: “ඔබලා ඔබ පිට අධික වශයෙන් භාර ගන්නහුය; මක්නිසාද මුළු සභාවම ශුද්ධය, ඔවුන් එක් එක් කෙනාම එසේය, සමිඳාණන්වහන්සේද ඔවුන් අතර සිටිනසේක; එසේ නම්, සමිඳාණන්වහන්සේගේ සභාවට ඉහළින් ඔබලා yourselves උසස් කරගන්නේ මක්නිසාද?” ගණන් කථාව 16:1–3.
අන්තිම දිනවලදී, 1957 කැරැල්ලට ආලම්බයෙන් බැඳී සිටින ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය නිසා දෙවියන් වහන්සේ වෙහෙසට පත් වී සිටින සේක; එය සරලවම 1888 කැරැල්ලේ ප්රකාශනයක් වන අතර, නිල ප්රකාශයකට ඇතුළත් කර තබන ලද්දකි. *Questions on Doctrine* නම් පොත 1888 කැරැල්ල ස්ථාපිත කර තැබුවේය; එය කොරා, දාථාන් සහ අබිරාම්ගේ කැරැල්ලේ නැවතීමක් වූයේය. එය එසේ වූ බව, 1888 සමුළුවෙහි ඇය රැඳී සිටිය යුතු යැයි Sister Whiteට උපදෙස් දුන් දූතයාගේ සාක්ෂිය අනුව, කොරාගේ කැරැල්ලේ ඉතිහාසයේ නැවතීම සටහන් කර තැබීම සඳහාය. කැරැල්ලේදී, දෙවියන් වහන්සේගේ නියෝජිතයා වූ මෝසෙස්ට විරුද්ධව, කීර්තිමත් පුරුෂයන් දෙසිය පනස් දෙනෙක් කොරා, දාථාන් සහ අබිරාම් සමඟ එක්ව රැස් වූහ.
එසකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ සූර්යයාට නමස්කාර කරන මිනිසුන් විසිපස් දෙනා, කොරාහ්, දාතාන් සහ අබිරාම්ගේ කැරැල්ලේදී සුගන්ධ ද්රව්ය පූජා කළ මිනිසුන් දෙසිය පනස් දෙනාගේ දශමභාගයක්, එනම් දසවැනි කොටසක්, නියෝජනය කරති; ඔවුහු 1888 වසරේ කැරැල්ලේ නායකයන්ගේ ආදර්ශරූප වූ අතර, ඔවුන්ගේ සිද්ධාන්තික කැරැල්ල 1957 දී Questions on Doctrine නම් පොත ප්රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ විධිමත්ව ස්ථාපිත කරන ලදී.
කෝරාහ්, දාථාන් සහ අබීරාම්ගේ කැරල්ලෙන්, දෙවියන් වහන්සේ විසින් ප්රකාශ කර තිබූ “විනිශ්චය” — එනම් ඔවුන් වසර හතළිහක් පාළුකරයේ සැරිසැරිය යුතු බව — ප්රතික්ෂේප කරන ලදී. ලාඕදිකීය අද්වෙන්තිසම, 1856 දී ඉදිරිපත් කරන ලද ලාඕදිකීය පණිවුඩය ඔවුන් විසින් ප්රතික්ෂේප කළ පසු, 1863 දී ලාඕදිකීයාවේ පාළුකරය තුළ සැරිසැරීම ආරම්භ කළේය; එය ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ලේ හිඟකම නිසා තව බොහෝ වසර ගණනක් පාළුකරයේ සැරිසැරිය යුතු විනිශ්චය ඇති කළේය. 1888 කැරල්ලේ දීද, ජෝන්ස් සහ වැග්ගනර් වැඩිහිටියන් විසින් ගෙන එන ලද ලාඕදිකීය පණිවුඩය පිළිගැනීමට ඔවුහු තවමත් අකමැති වූහ.
1888 දී විරුද්ධව කැරලි ගැසූ අය, එල්ඩර්වරුන් වන ජෝන්ස් සහ වැගනර්ගේ ආත්මික අධිකාරිය පමණක් නොව, දේවවක්තාරිය වන එලන් වයිට්ගේ අධිකාරියද, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ අධිකාරියද ප්රතික්ෂේප කළෝය; මන්ද ඔවුහු මුළු සභාවම සමාන ලෙස ශුද්ධය යන අදහස ක්රියාවෙන් ප්රකාශ කළහ.
1863දී, ඔවුන් බේතෙල්හි බොරුව කියන අනාවක්තෘ සමඟ කෑම කෑමට නැවත ගොස් තිබූ අතර, එසේ කිරීමෙන් අවසානයේ ඔවුහු කොරාහ්ගේ කැරැල්ල මගින් නිරූපිත වූ ගැළවීමේ අර්ථ දැක්වීම පිළිගෙන, අනතුරුව එම මিথ්යා ධර්මය Questions on Doctrine නම් ග්රන්ථයේ නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කළහ. එම ධර්මය “ඇදහිල්ලෙන් ධර්මිෂ්ඨ කරනු ලැබීම” යන කරුණ පිළිබඳ මিথ්යා අර්ථ දැක්වීමකි.
1863 දී ඇතිවූ කැරැල්ල, හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක මත ප්රතිබිම්බිත වූ මිලර්ගේ මැණික් ප්රතික්ෂේප කිරීමේ ආරම්භය විය. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ, පළමු වාක්යයේ “වివාදය” අවසානයේ ප්රමාද වූ පණිවිඩය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අසම්මතිය මගින් ප්රකාශයට පත් වන නමස්කාරකයන්ගේ කණ්ඩායම් දෙකක් උපදවයි.
බලව, උඩඟුකරනු ලැබූ ඔහුගේ ආත්මය ඔහු තුළ නිරුජු නොවේ; නමුත් ධර්මිෂ්ඨයා තම විශ්වාසයෙන් ජීවත් වන්නේය. හබක්කුක් 2:4.
හබක්කුක්ගේ දෙවන පරිච්ඡේදයේ “විවාදය” තුළ “ධර්මිෂ්ඨයාගේ” “ඇදහිල්ල” පදනම් වී තිබුණේ පුවරු මත පැහැදිලිව ලියා තිබූ “දර්ශනය” මතය. 1863 අවිධේයත්වයේදී, පුවරු මත ලියා තිබූ දේ ඉවත් කිරීම සඳහා වූ පළමු පියවර, තවදුරටත් “ධර්මිෂ්ඨයාගේ” ඇදහිල්ල නොසිටි අය විසින් ඉටු කරන ලදී. 1863 අවිධේයත්වය, අවසානයේ 1957 දී ඇදහිල්ල මගින් ධර්මිෂ්ඨකරණය පිළිබඳ ධර්මෝපදේශයට අසත්ය අර්ථකථනයක් පිහිටුවා තැබීමට යන අවිධේයත්වයේ පළමු බීජය නියෝජනය කළේය.
අපි මෙම අධ්යයනය මීළඟ ලිපියේදී ඉදිරියට පවත්වාගෙන යන්නෙමු.
“ස්වාමීන්වහන්සේ තමන්ගේ මහත් කරුණාවෙන් එල්ඩර්වරුන් වන වාගනර් සහ ජෝන්ස් මගින් තම ජනතාව වෙත අතිශය අනර්ඝ පණිවිඩයක් යවා ඇත. මෙම පණිවිඩය මුළු ලෝකයේ පාපයන් උදෙසා වූ පූජාව වන උසස් කරනු ලැබූ ගැළවුම්කාරයා ලෝකයට වඩාත් පැහැදිලි ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට වූයේය. එය ඇපකරු තුළින් ඇදහිල්ල මගින් නිදෝෂීකරණය ඉදිරිපත් කළේය; දෙවියන්වහන්සේගේ සියලු ආඥාවන්ට කීකරු වීම තුළ ප්රකාශිත වන ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම පිළිගැනීමට එය ජනතාවට ආරාධනා කළේය. බොහෝ දෙනා යේසුස්වහන්සේ පිළිබඳ දර්ශනය අහිමි කරගෙන සිටියහ. ඔවුන්ගේ ඇස් උන්වහන්සේගේ දේවීය පුද්ගලත්වය, උන්වහන්සේගේ ගුණාංග, සහ මානව පවුල කෙරෙහි ඇති උන්වහන්සේගේ නොවෙනස් ප්රේමය වෙත යොමු කරවනු අවශ්ය විය. සියලු බලය උන්වහන්සේගේ අත්වලට දී ඇත, එසේ වන්නේ මනුෂ්යයන් වෙත ධනවත් දානයන් බෙදා දීමටත්, අසරණ මනුෂ්ය ක්රියාකාරකයාට උන්වහන්සේගේම ධර්මිෂ්ඨකම නමැති අගනාතම දීමනාව පිරිනැමීමටත් ය. දෙවියන්වහන්සේ ලෝකයට දෙන ලෙස අණ කළ පණිවිඩය මෙයයි. මෙය මහ හඬකින් ප්රකාශ කළ යුතු, සහ උන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන්ගේ මහත් ප්රමාණයකින් වගුරුවා හැරීම සමඟ අනුගත වන තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩයයි.” Testimonies to Ministers, 91.
“මෙම කාලය සඳහා වූ සත්යය, එනම් තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය, මහත් ශබ්දයකින් ප්රකාශ කරනු ලැබිය යුතුය; එනම්, අපි අතිමහත් අවසාන පරීක්ෂාවට ළං වන විට, වැඩිවෙන බලයෙන් යුක්තවය.” The 1888 Materials, 1710.
“පරීක්ෂාවේ කාලය දැන් අප මත පැමිණ සිටියි; මක්නිසාද තුන්වන දූතයාගේ මහත් හඬ ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම, එනම් පාප කමාකරන මිදුම්කරුගේ ප්රකාශනය තුළ දැනටමත් ආරම්භ වී තිබේ. මෙය, තමන්ගේ තේජසින් මුළු පොළොව පුරවනු ලබන දූතයාගේ ආලෝකයේ ආරම්භයයි.” Selected Messages, book 1, 362.
“අවසාන වර්ෂාව දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත වැටීමට නියමිත ය. බලවත් දූතයෙක් ස්වර්ගයෙන් බැස එන්නට නියමිත ය, ඔහුගේ තේජසින් මුළු පොළොවම ආලෝකමත් කරනු ලැබේ.” Review and Herald, April 21, 1891.