අපි එලියාගේ සංකේතවාදය පිළිබඳව සලකා බලමින් සිටිමු; දැන් අපි කර්මෙල් කන්දේ සහ සීනයි කන්දේ ඉතිහාසයන් භාවිතා කරමින්, ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදයේ අඟට අදාළ ප්රගතිශීලී පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියක්ද, ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදයේ අඟට සමාන්තර වන රිපබ්ලිකනිස්වාදයේ අඟට අදාළ ප්රගතිශීලී දේශපාලන වර්ධනයක්ද නිදර්ශනය කරමින් සිටිමු.
පසුගිය ලිපියෙහි රතු මුහුද අතික්රමණය කළ පසු ප්රාචීන ඉශ්රායෙල්ට පැමිණි දසවැනි සහ අවසාන පරීක්ෂාව ලෙස හඳුනාගනු ලබන ගණන් කථාව 13 සහ 14 වන පරිච්ඡේදවල කැරැල්ල සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කරමින් සිටියාය. එම ඉතිහාසය මිලරයිට් ඉතිහාසයේ ආරම්භක ගමන්ගැන්ම සමඟ සමාන්තර වන අතර, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන ගමන්ගැන්මේ ඉතිහාසය සමඟද ගැළපෙයි. එළිදරව් 14 හි දූතයන් තිදෙනාගේ සියලු කාර්යයද ආරම්භයේ ඇති වූ ගමන්ගැන්මක් සහ අවසානයේ ඇති වූ ගමන්ගැන්මක් මඟින් ඉටු කරනු ලැබේ.
“තුන්වන දූතයාගේ පණිවුඩයේ ප්රකාශනයෙහි එක්ව සිටින දූතයා තම තේජසින් මුළු පොළොවම ආලෝකවත් කළ යුතුය. ලෝකව්යාප්ත විස්තාරයක්ද අසාමාන්ය බලයක්ද ඇති කාර්යයක් මෙහි පූර්වකථනය කරනු ලැබේ. 1840–44 අතර ආගමනයේ ව්යාපාරය දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ තේජෝමත් ප්රකාශනයක් විය; පළමු දූතයාගේ පණිවුඩය ලෝකයේ සියලු ම සිෂ්යධර්ම මධ්යස්ථාන වෙත ගෙන යනු ලැබූ අතර, සමහර රටවල, දහසයවන සියවසේ ප්රතිසංස්කරණය පසු කාලය සිට කිසිදු දේශයක දැක තිබෙන ලද අතිශය මහත් ආගමික උනන්දුව දක්නට ලැබුණි; එහෙත් මේ සියල්ල තුන්වන දූතයාගේ අවසාන අනතුරු ඇඟවීම යටතේ ඇති බලවත් ව්යාපාරය විසින් ඉක්මවා යනු ඇත.” The Great Controversy, 611.
ආරම්භක චලනයේ ඉතිහාසයත් අවසාන චලනයේ ඉතිහාසයත් අතර, අපි ලාඔදිසියා සභාවේ ඉතිහාසය දකිමු. සිය මහිමයෙන් පොළොව ආලෝකවත් කරන දූතයා සභාවක් නොව, පැහැදිලිවම චලනයක් ලෙස හඳුනාගනු ලබයි.
“මෙම අනාවැකියේ දර්ශනයට ගෙන එනු ලබන කාලයේ බබිලෝනිය ගැන මෙසේ ප්රකාශ කර ඇත: ‘ඇයගේ පව් ස්වර්ගය දක්වා ළඟා වී ඇත; දෙවියන්වහන්සේ ඇයගේ අධර්මිෂ්ඨකම් සිහිකළසේක.’ එළිදරව් 18:5. ඇය තම වරදකාරිත්වයේ මිනුම සම්පූර්ණ කර ඇත; විනාශය ඇය මත පැමිණීමට ආසන්නය. එහෙත් දෙවියන්වහන්සේට බබිලෝනියේ තවමත් ජනතාවක් සිටිති; එසේම, උන්වහන්සේගේ විනිශ්චය දණ්ඩන පැමිණීමට පෙර, මෙම විශ්වාසවන්තයෝ ඇයගෙන් පිටතට කැඳවනු ලැබිය යුතුය, ඔවුන් ඇයගේ පව්වලට සහභාගි නොවන පිණිසත්, ‘ඇයගේ වසංගතවලින් නොලබන පිණිසත්’ ය. එබැවින්, ස්වර්ගයෙන් බැස එමින්, තම තේජසින් පොළොව ආලෝකවත් කරමින්, මහත් හඬකින් බලවත්ව හඬා, බබිලෝනියේ පව් ප්රකාශ කරන දූතයා විසින් සංකේතවත් කරන ලද එම ව්යාපාරය අදහස් කෙරේ. ඔහුගේ පණිවිඩය සමඟ සම්බන්ධව මෙම කැඳවීම ඇසෙයි: ‘මගේ ජනතාවෙනි, ඇයගෙන් පිටතට එන්න.’ මෙම ප්රකාශන, තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය සමඟ එකමුතුව, පොළොවේ වාසය කරන්නන්ට දිය යුතු අවසාන අනතුරු ඇඟවීම සෑදෙයි.” The Great Controversy, 604.
සියලුම අනාගතවක්තෘවරු එකිනෙකා සමඟ එකඟ වෙති; තවද ඔවුන් සියලුදෙනාම අනාගතවක්ය ප්රකාශ කරන ලද්දේ යම් දිනවලද යන්න හඳුනාදෙන ප්රමාණයට වඩා, “අන්තිම දවස්” යනුවෙන් වඩාත් විශේෂයෙන් හඳුනාදෙති. මෙම සංසිද්ධියට උදාහරණයක් ලෙස, එළිදරව්ව දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා, එළිදරව්ව දහවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා විසින් පූර්වරූපිත කරනු ලැබීය, තවද තවමත් එසේය. ඔවුන් දෙදෙනාම බැස එන විට තම තේජසින් පෘථිවිය ආලෝකවත් කරති. සහෝදරී වයිට් මුල් දූතයා හඳුනාදක්වන්නේ Early Writings නම් කෘතිය තුළය.
“යේසුස් වහන්සේ බලවත් දූතයෙකුට පහළට බැස, තම දෙවන ප්රකාශනය සඳහා සූදානම් වීමට භූමියේ වාසය කරන්නන්ට අනතුරු අඟවන්න ලෙස අණ කළ සේක. එම දූතයා ස්වර්ගයේ යේසුස් වහන්සේගේ සන්නිධානයෙන් පිටත්ව යන විට, ඉතා දීප්තිමත් හා මහිමාන්විත ආලෝකයක් ඔහුට පෙරටුව ගියේය. ඔහුගේ මෙහෙවර වූයේ තම මහිමයෙන් භූමිය ආලෝකවත් කිරීමත්, පැමිණෙන දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස පිළිබඳව මනුෂ්යයාට අනතුරු අඟවීමත් බව මට පවසන ලදී.” Early Writings, 245.
එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ එම දූතයා 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින බැස ආවේය. එය 1840 අගෝස්තු 11 දින බැස ආ දූතයා මගින් පූර්ව රූපයෙන් දක්වා තිබුණේය. යෙසායා පොතේ හයවන පරිච්ඡේදයේදී, යෙසායාට ස්වර්ගයේ දේවමාළිගාවද දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමයද පෙන්වනු ලැබේ. හයවන පරිච්ඡේදයේ තුන්වන පදයේ, මුළු පොළොවම දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පිරී ඇති බව හඳුනා දක්වයි. එය සිදුවන්නේ එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා බැස එන විටය.
මේ දේවල්වලින් පසු, මහත් බලය ඇති වෙනත් දූතයෙකු ස්වර්ගයෙන් බැස එනු මම දුටිමි; ඔහුගේ තේජසින් භූමිය ආලෝකවත් විය. එළිදරව් 18:1.
යෙසායා හය වන පරිච්ඡේදයේ තුන්වන පදය එම ඉතිහාසයම හඳුනා දෙයි.
ඔවුහු එකිනෙකාට හඬ නඟමින් මෙසේ කීහ: සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ ශුද්ධය, ශුද්ධය, ශුද්ධය; මුළු පොළොවම උන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පිරී ඇත. යෙසායා 6:3.
සිස්ටර් වයිට් යෙසායාගේ ශුද්ධස්ථානය පිළිබඳ දර්ශනයත් ප්රකාශිත වාක්ය දහඅට වන පරිච්ඡේදයේ චලනයත් එකට සම්බන්ධ කරයි.
සිංහාසනය ඉදිරියෙහි සිටින සෙරාෆිම්වරු දෙවියන්වහන්සේගේ මහත් තේජස නිරීක්ෂණය කිරීමෙහි ගැඹුරු භයභක්තියෙන් එතරම් පූර්ණව සිටින බැවින්, ඔවුන් තමන් ගැන කිසි මොහොතක්වත් ආත්ම-සන්තෝෂයෙන් හෝ තමන්ම හෝ එකිනෙකාම අගයමින් නොබලති. ඔවුන්ගේ ප්රශංසාවද ගෞරවයද උසස් කරනු ලැබ සිටින, ඉහළ නඟා උසස් කරනු ලැබූ, සහ යාගේ වස්ත්ර අගයේ තේජස දේවමාළිගාව පිරවූවා වූ සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේටය. මුළු පොළොවම උන්වහන්සේගේ තේජසින් පිරී යන අනාගතය ඔවුන් දකින විට, ජයග්රාහී ප්රශංසා ගීතය මධුර ස්වර ගායනයෙන් එක් අයෙකුගෙන් තවත් අයෙකු වෙත ප්රතිධ්වනි කරයි: “ශුද්ධය, ශුද්ධය, ශුද්ධය, සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේය.” ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේව මහත් කරනු ලබන බවින් සම්පූර්ණයෙන් සෑහීමකට පත්ව සිටිති; සහ උන්වහන්සේගේ අනුමෝදන සිනහව යටතේ, උන්වහන්සේගේ සන්නിധියෙහි, ඔවුන් තව කිසිවක් නොකැමැත්තෙන් සිටිති. උන්වහන්සේගේ ස්වරූපය දරමින්, උන්වහන්සේගේ සේවය කරමින්, සහ උන්වහන්සේට නමස්කාර කරමින්, ඔවුන්ගේ උසස්ම ආශාව සම්පූර්ණයෙන්ම අත්කරගෙන ඇත.
“යෙසායාට දෙන ලද දර්ශනය අවසාන දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ තත්ත්වය නියෝජනය කරයි.” Review and Herald, December 22, 1896.
එළිදරව් පොතේ දහවන පරිච්ඡේදයේ යොහන්ද, අටළොස්වන පරිච්ඡේදයේද, තවද යෙසායාගේ හයවන පරිච්ඡේදයත්, සහ සොහොයුරිය වයිට්ගේ විවරණයද එක්කළ විට, දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පොළොව ආලෝකවත් කරනු ලැබීම පිළිබඳ මේ සියලු නිදර්ශන ඉතිහාසයේ එකම අවස්ථාවෙහි ස්ථානගත කරයි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින සිදුවූ සිද්ධීන් මුළු පොළොවම දුටුවේය. 1863 දී අවසන් වූ මිලේරයිට් ව්යාපාරයේ ප්රගතිශීලී ඉතිහාසය, එළිදරව් අටළොස්වන පරිච්ඡේදයේ බලවන්ත දූතයා, එළිදරව් දහවන පරිච්ඡේදයේ බැස ආ දූතයා හා සම්බන්ධ ඉතිහාසය සමඟ බැස එන කාලයේ ඉතිහාසයට ප්රතිරූප විය. මෙම ආරම්භක පූර්වෝපකල්පන ස්ථාපිත කරගෙන, අපි දැන් ගණන් කථාව දහහතරවන පරිච්ඡේදයෙන් නිරූපණය කරන ලද පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය වෙත ආපසු හැරෙමු. මිසරයට ආපසු යාමටත් යොෂුවා සහ කාලෙබ්ට ගල් ගසා මරා දැමීමටත් කැමතිවූ කැරලිකරුවන් වෙනුවෙන් මෝසෙස් මැදිහත් වූ පසු, දෙවියන්වහන්සේ මෝසෙස්ගේ මැදිහත්කම පිළිගනී.
එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ පැවසූ සේක: ඔබගේ වචනය අනුව මම සමාව දී ඇත. එහෙත් මා ජීවමානව සිටින සැටි සැබවින්ම, මුළු පොළොවම ස්වාමීන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පිරී යනු ඇත. මක්නිසාද, මිසරයේදීත් වනයෙහිදීත් මා කළ මාගේ මහිමයද මාගේ අරුමපුදුම ක්රියාද දැක, දැන් මේ දස වරක් මා පරීක්ෂා කොට, මාගේ හඬට කන් නොදුන් ඒ සියලු මනුෂ්යයෝ, සැබවින්ම මා ඔවුන්ගේ පියවරුන්ට දිවුරා දුන් දේශය නොදකිති; තවද මා කෝපයට පත් කළ ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුත් එය නොදකිනු ඇත. එහෙත් මාගේ සේවක කාලෙබ්, ඔහු තුළ වෙනස් ආත්මයක් තිබූ බැවින්ද ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම මා අනුව ගිය බැවින්ද, ඔහු ගිය ඒ දේශයට ඔහු මම ඇතුළත් කරවන්නෙමි; ඔහුගේ වංශයද එය උරුමකරගනු ඇත. ගණන් කථාව 14:20–24.
අංක ගණන් පොතේ දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ මෙහි නිරූපිත ඉතිහාසය ප්රාචීන ඉශ්රායෙල් සඳහා වූ අවසාන පරීක්ෂණය වන අතර, ඔවුන්ගේ අසාර්ථකත්වය නිසා පසුව එළඹෙන අවුරුදු හතළිහ තුළ වනයෙහි මරණය ඔවුන්ට නියත විය. මෙම ඉතිහාසය ප්රකාශන පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ; මන්ද, එහිදී දෙවියන්වහන්සේ, “මම ජීවමානව සිටින සේ සැබැවින්ම” “මුළු පොළොවම ස්වාමීන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පිරෙන්නීය” යැයි ප්රකාශ කළ සේක. මෙය දෙවියන්වහන්සේ මෙම ඓතිහාසික වාර්තාව තුළ තබා ඇති අතිශය ප්රබල ප්රකාශයකි; එසේ කිරීමෙන් උන්වහන්සේ අවධාරණය කරන්නේ, අංක ගණන් පොතේ දහතුන්වන හා දහහතරවන පරිච්ඡේදවල නිරූපිත ඉතිහාසය ප්රකාශන පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දූතයාගේ බලවත් චලනය වෙත පෙරටු ලකුණක් වූ බවය. ප්රකාශන පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදය දෙවියන්වහන්සේගේ ශේෂ ජනතාවගේ අවසානය වන බැවින්, දෙවියන්වහන්සේගේ ශේෂ ජනතාවගේ ආරම්භය ද අප අංක ගණන් පොතේ සලකා බලන මෙම ඡේදය තුළ නිරූපණය කර ඇත.
1840 අගෝස්තු 11 දින, දෙවැනි අවාසනාවේ ඉස්ලාම් සම්බන්ධ අනාවැකියක් ඉටු වූ අවස්ථාවේදී, එවකට තෝරාගනු ලැබූ ගිවිසුම් ජනතාව, අලුතෙන්ම නිවැරදි බව සනාථ වී තිබූ එලියාගේ පණිවිඩය විසින් පරීක්ෂා කරනු ලැබූහ.
2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, තුන්වන අභිශාපය සම්බන්ධ ඉස්ලාමීය අනාවැකියක සම්පූර්ණවීමේදී, කලින් තෝරාගනු ලැබූ ගිවිසුම් ජනතාව, ඉලියාගේ පණිවුඩය අලුතින්ම නිවැරදි බව සනාථ වී තිබූ පරිදි, ජීවතුන්ගේ විනිශ්චයේ ආරම්භය සලකුණු කළෝය.
මිලරයිට් ඉතිහාසයේ එලියාගේ පණිවිඩය ප්රකාශනීය කාලයේ සන්දර්භය තුළ ස්ථාපිත කරනු ලැබීය. 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින වූ එලියාගේ පණිවිඩය ඉතිහාසය නැවත සිදුවීමේ සන්දර්භය තුළ ස්ථාපිත කරනු ලැබීය. 2001 සැප්තැම්බර් 11, 1840 අගෝස්තු 11 දිනගේ ඉතිහාසය නැවත සිදුවිය; මන්ද, එම දිනයන් දෙකම ඉස්ලාමය පිළිබඳ භවिष्यවක්තෘත්වයක ඉටුවීමක් නිරූපණය කරන බැවින්, සහ දෙකම, සහෝදරි වයිට් “යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේම හැර වෙන කිසිවෙකු නොවන” බව පැවසූ දේවදූතයාගේ අවතරණය සනිටුහන් කරන බැවිනි. සහෝදරි වයිට්, එළිදරව්ව 10හි දේවදූතයා පිළිබඳව පවසන ආකාරයෙන් එළිදරව්ව 18හි දේවදූතයා “යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේම හැර වෙන කිසිවෙකු නොවීය” යයි කිසිවිටෙකත් නොපවසන්නීය; එසේ වුවද, එළිදරව්ව 18හි දේවදූතයා “ඔහුගේ” මහිමයෙන් පොළොව ආලෝකවත් කරයි, සහ පොළොව ආලෝකවත් කරන්නේ යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ මහිමය බව ශුද්ධ ලියවිලි පැහැදිලිව පෙන්වා දෙයි.
ආරම්භයේ ප්රොටස්ටන්ට්වරුන්ගේ පරීක්ෂාව ඇති කරවූ විනිශ්චයේ උපකරණය එලියා විසින් නියෝජනය කරනු ලැබූ මිලරයිට් ව්යාපාරයයි. අවසානයේ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ පරීක්ෂාව ඇති කරවන විනිශ්චයේ උපකරණය එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස විසින් නියෝජනය කරනු ලබන එලියා ව්යාපාරයයි. එලියාගේ සංකේතයට එකකට වැඩි අර්ථයක් ඇත; ඔහු මිලර් සහ මිලරයිට් ව්යාපාරය නියෝජනය කරන නමුත්, ඔහු එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසද නියෝජනය කරයි.
“රූපාන්තරණ කන්ද මත මෝසෙස්, පාපයත් මරණයත් මත ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ජයග්රහණයට සාක්ෂිකරුවෙකු විය. ඔහු නීතිවන්තයන්ගේ උත්ථානයේදී සොහොන්ගැබෙන් පිටතට පැමිණෙන අයගේ නියෝජිතයා විය. මරණය නොදැක ස්වර්ගයට ගෙන යනු ලැබූ එලියා, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීමේදී පොළොව මත ජීවත්ව සිටින අයගේ නියෝජිතයා විය; ඔවුන් ‘අවසන් හඬනලාවේදී, එක් මොහොතකින්, ඇසක් ඇසිල්ලෙන්’ ‘වෙනස් කරනු ලබන්නෝ’ වෙති; මක්නිසාද ‘මේ මරණයට යටත් දේ අමරණීයභාවය පැළඳගත යුතුය,’ සහ ‘මේ දූෂණයට යටත් දේ අදූෂිතභාවය පැළඳගත යුතුය.’ 1 කොරින්ති 15:51-53. යේසුස්වහන්සේ ස්වර්ගයේ ආලෝකයෙන් වස්ත්රධාරී වී සිටිසේක, එසේම උන්වහන්සේ ‘පාපය නොමැතිව ගැළවීම සඳහා දෙවන වරට’ පැමිණෙන කල ප්රකාශ වන සේක. මක්නිසාද උන්වහන්සේ ‘තම පියාණන්ගේ මහත්වයෙන් ශුද්ධ දූතයන් සමඟ’ පැමිණෙන සේක. හෙබ්රෙව් 9:28; මාක් 8:38. ගෝලයන්ට දුන් ගැළවුම්කරුගේ පොරොන්දුව දැන් සම්පූර්ණ විය. කන්ද මත අනාගත මහත්වයේ රාජ්යය කුඩා ප්රතිරූපයකින් නිරූපිත විය,—ක්රිස්තුස්වහන්සේ රජුය, මෝසෙස් උත්ථිත ශුද්ධවන්තයන්ගේ නියෝජිතයෙකි, එලියා ගෙන යනු ලැබූවන්ගේ නියෝජිතයෙකි.” The Desire of Ages, 412.
පසුකර දමනු ලබන ගිවිසුම් ජනතාව දස දෙනෙකුට එරෙහිව දෙදෙනෙකු වන බහුතරයයි. බොහෝ දෙනා කැඳවනු ලබති, එහෙත් තෝරාගනු ලබන්නේ ස්වල්ප දෙනෙකි. දසවන පරීක්ෂාවේ අසමත් වීම පදනම් වූයේ පොරොන්දු දේශය පිළිබඳ දුෂ්ට වාර්තාව හෝ යහපත් වාර්තාව ප්රතික්ෂේප කළේද, පිළිගත්තේද යන කරුණ මතය. එබැවින්, මෙහි දර්ශනය කරනු ලබන ඉතිහාසය පෙන්නුම් කරන්නේ ප්රගතිශීලී පරීක්ෂණ ඉතිහාසය තුළ ජය හෝ පරාජය එකම තොරතුරු විවරණය කරන ක්රමවේද දෙකකින් එකක් තෝරාගැනීම මත පදනම් වන බවය.
ඔත්තුකරුවන් දොළොසම පොරොන්දු දේශය දුටුවෝය; එහෙත් පොරොන්දු දේශය කුමක් නිරූපණය කරන්නේද යන්න පිළිබඳව වෙන්වූ නිගමන දෙකක් අදින්නට ලැබිණි. එක් වාර්තාවක් මනුෂ්ය භීතියෙන් ප්රේරණය වූ අතර, අනෙක ඇදහිල්ලෙන් ප්රේරණය විය. එක් වාර්තාවක දෙවියන්වහන්සේගේ නායකත්වය ප්රතික්ෂේප කරමින් මිසරයේ වහල්කමට නැවත යාමේ ආශාව ප්රකාශ වූ අතර, අනෙක් වාර්තාවේ දෙවියන්වහන්සේගේ නායකත්වය විශ්වාස කරමින් පොරොන්දු දේශය තුළට ඉදිරියට ගමන් කිරීමට ඇති ආශාව ප්රකාශ විය.
මිලෙරයිට් ව්යාපාරය තුළද බහුතරය බබිලෝනියේ වහල්කම වෙත ආපසු හැරී, ඇගේ දූවරුන් වීමට තෝරාගත්හ; එය ඔවුන් පළමු දූතයාගේ අනාවැකිමය පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීමට ගත් තීරණයේ ප්රකාශනය විය. විශ්වාසවන්ත මිලෙරයිට්වරු, 1844 වසන්තයේ පළමු අසාර්ථකභාවය මෙන් පෙනුණු මහත් බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමෙන් පසුවද, පළමු දූතයාගේ අනාවැකිමය පණිවිඩය අනුගමනය කිරීමට තෝරාගත්හ. ගණන් කථාවේ ඉතිහාසය විසින් දොළොස් ගවේෂකයන්ගේ වෙනස් “වාර්තා” දෙකක් ඉදිරිපත් කරයි; එයින් එකම අනාවැකිමය පණිවිඩය පිළිබඳ විවිධ විශ්ලේෂණ දෙකක් නිරූපණය වේ. 1863දී, ලාඕදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය අනාවැකිමය පණිවිඩයක් පිළිගත්තේ නැත; ඔවුන් කලින් ස්ථාපිතව තිබූ අනාවැකිමය පණිවිඩයක් ප්රතික්ෂේප කළෝය. 1863දී, ලාඕදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය, විලියම් මිලර්ගේ සේවය පුරා ඔහුට විරුද්ධව සිටි බයිබලීය ක්රමවේදය වෙත ආපසු හැරී එය පිළිගත්තේය. අනාවැකිමය පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කොට වහල්කම වෙත ආපසු යාමට ආශා කළ අය, අවසානයේ කාන්තාරයේදී මිය ගිය ගණන් 14 හි කැරලිකරුවන් විසින් ආදර්ශවත් කරනු ලැබූහ.
සංකේතයක් ලෙස සලකා බැලූ විට දසකය, සියලු සංකේත මෙන්ම, එක් අර්ථයකට වඩා වැඩි අර්ථයක් දරයි. එහි සංකේතාත්මක අර්ථය පිහිටා ඇති ඛණ්ඩයේ සන්දර්භය අනුව අවබෝධ කරගත යුතුය. සංකේතයක් ලෙස “දස” යන්න හිංසනය නිරූපණය කළ හැක. එය පරීක්ෂාවක් නිරූපණය කළ හැක. එය යුරෝපයේ රජුන්ගේ දසගුණ සංගමය, ඉශ්රායෙල්හි උතුරු ගෝත්ර සහ එක්සත් ජාතීන් නිරූපණය කළ හැක. ස්මර්නා සභාවේදී දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව දින දහයක් පීඩාවට ලක් වීමට නියමිත වූහ.
නුඹ විඳින්නට යන ඒ කිසි දේකට භය නොවන්න. බලව, ඔබ පරීක්ෂා කරනු ලැබීම සඳහා යක්ෂයා ඔබගෙන් සමහරෙකු සිරගෙට දමනු ඇත; ඔබට දින දහයක් පීඩා ඇතිවනු ඇත. මරණය දක්වා විශ්වාසවන්තව සිටින්න, එවිට මම නුඹට ජීවනයේ කිරුළ දෙනෙමි. එළිදරව් 2:10.
ඉතිහාසඥයෝ ස්මර්නාගේ ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් ඩයොක්ලීෂියන් විසින් සිදුකරන ලද පීඩනය උද්දීපනය කරති; මක්නිසාද එය ස්මර්නාගේ ඉතිහාසයේ අතිශය දරුණුතම පීඩනය වූ අතර, එය වසර දහයක් පුරා පැවති බැවිනි. තවත් ඉතිහාසඥයෝ ස්මර්නාගේ ඉතිහාසය තුළ වෙනස් වූ පීඩන දහයක් හඳුනාගනිති. කෙසේ වෙතත්, ඒවා ක්රියාත්මක කරන ලද්දේ අධිරාජ්ය රෝමය විසින් ය; දානියෙල් සත්වන පරිච්ඡේදයේ එය අඟ දහයකින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. එම රජවරුන් දසදෙනා, පාප් පදවිය සමඟ ව්යාභිචාරය කළ ආහාබ් විසින් පූර්ව රූපිත කරනු ලැබූ රජවරුන් වූහ; අඳුරු යුගයන් තුළ මරණ සංහාරය සිදුකරවීමට පාප් පදවිය භාවිත කළ පීඩන උපකරණය ද ඔවුහු වූහ. “දහය” යනු යෙසෙබෙල් වෙනුවෙන් පීඩනය ක්රියාත්මක කරන රාජ්ය බලය නියෝජනය කරයි. දානියෙල් පළමු පරිච්ඡේදයේ “දහය” පරීක්ෂණ කාලයක් සංකේතවත් කරයි.
කරුණාකර ඔබගේ සේවකයන් දස දවසක් පරීක්ෂා කළ මැනව; අපට කෑමට එළවළු ද, බීමට ජලය ද දෙනු ලැබේවා. ඉන්පසු අපගේ මුහුණු ද, රජුගේ ආහාර කොටස කන ළමයින්ගේ මුහුණු ද ඔබ ඉදිරියෙහි බැලූ මැනව; ඔබ දකින ලෙසින් ඔබගේ සේවකයන් සමඟ ක්රියා කළ මැනවයි ඔහු කීවේය. එබැවින් ඔහු මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ ඉල්ලීමට එකඟ වී, දස දවසක් ඔවුන් පරීක්ෂා කළේය. දස දවස අවසානයේදී, ඔවුන්ගේ මුහුණු රජුගේ ආහාර කොටස කෑ සියලු ළමයින්ගේ මුහුණුට වඩා අලංකාරවත් හා මාංසයෙන් තරබාරු ලෙස පෙනුණේය. දානියෙල් 1:12–15.
ගණන් පොතේ දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ, පුරාතන ඉශ්රායෙල් ජනතාව කාල පරාසයක් තුළ සිදු වූ පරීක්ෂණ දහයක් නියෝජනය කරමින් දෙවියන්වහන්සේව දස වරක් කුපිත කර තිබුණි.
“එහෙත් මම ජීවත්ව සිටින සැබවින්ම, මුළු පෘථිවියම ස්වාමීන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පිරී යන්නේය. මක්නිසාද, මාගේ මහිමයත්, මිසරයේද වනයේද මා කළ මාගේ ආශ්චර්යයන්ත් දුටු, දැන් මේ දසවරක් මාව පරීක්ෂා කර, මාගේ හඬට කීකරු නොවූ ඒ සියලු මනුෂ්යයෝ...” ගණන් කථාව 14:21, 22.
රතු මුහුදේ ගැලවීමේ සිට දසවන පරීක්ෂාව දක්වා වූ කැරලි නවය හෝ අසාර්ථක වූ පරීක්ෂා නවය විශේෂයෙන් කුමන කැරලි නියෝජනය කරන්නේද යන්න පිළිබඳ අවබෝධය සඳහා ඔබ අන්තර්ජාලය සොයා බැලුවහොත්, පැරණි ඉශ්රායෙල්වරුන්ගේ අසාර්ථකත්වයන් අතරින් කුමන ඒවා එම පරීක්ෂා දහය අතරින් එකක් ලෙස සලකුණු කළ යුතුද යන්න ගැන කිහිප වර්ගයේ වෙනස්කම් ඔබට හමුවනු ඇත. මම ප්රකාශ කරන්නේ, විශේෂයෙන්ම 1844 ඔක්තෝබර් 22 දිනට ගැළපෙන ලෙස හඳුනාගෙන ඇති රතු මුහුදේ ගැලවීම පරීක්ෂා දහයේ ආරම්භය වන බවයි; එබැවින් 1844 සිට 1863 දක්වා ඇති වූ පරීක්ෂා ගණන් කිරීම ආරම්භ කළ යුතු ස්ථානයද එයම වේ. 1798 දී දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාවෙන් මුදාහරින ලද විට ආරම්භ වූ ප්රගතිශීලී පරීක්ෂණ ක්රියාවලියක් තිබුණි; එම ක්රියාවලිය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින තුන්වන දූතයාගේ පැමිණීමෙන් අවසන් වූ පළමු හා දෙවන දූත පණිවිඩවල ඉතිහාසය ආවරණය කළේය.
“මින්යැපොලිස්හිදී දෙවියන් වහන්සේ තම ජනතාවට නව ආකාර සැකසුම් තුළ සත්යයේ අගනා මැණික් දානය කළ සේක. ස්වර්ගයෙන් පැමිණි මේ ආලෝකය ක්රිස්තුස්ව ප්රතික්ෂේප කළ විට යුදෙව්වරුන් ප්රකාශ කළ සියලුම මුරණ්ඩුකම සමඟින් කීපදෙනෙකු විසින් ප්රතික්ෂේප කරන ලදී; තවද පැරණි සීමා ලකුණු අසල ස්ථිරව සිටීම පිළිබඳ බොහෝ කථා පැවතිණි. එහෙත් ඔවුන් පැරණි සීමා ලකුණු යනු කුමක්දැයි නොදැන සිටි බවට සාක්ෂි තිබිණි. විවেকයට අනුමත විය හැකි සාක්ෂිද, වචනයෙන් ගත් තර්කද තිබිණි; එහෙත් මනුෂ්යයන්ගේ සිත් ආලෝකය ඇතුළු වීමට එරෙහිව ස්ථිරව, මුද්රා තබා තිබුණේ, එය ‘පැරණි සීමා ලකුණු’ ඉවත් කරන භයානක වැරැද්දක් යයි ඔවුන් තීරණය කර තිබූ බැවිනි. නමුත් එය පැරණි සීමා ලකුණු වල කිසිඳු කූරක් හෝ සෙලවූයේ නොව, පැරණි සීමා ලකුණු යනු කුමක් ද යන්න පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අදහස් විකෘති වී තිබුණි.”
1844 දී කාලය ඉක්මවා යාම මහත් සිදුවීම්වල යුගයක් විය; එය අපගේ විස්මයට පත් වූ ඇස් ඉදිරියේ ස්වර්ගයේ සිදුවෙමින් තිබූ ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කිරීම විවෘත කළේය; තවද එය පොළොවේ සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සමඟ නියත සම්බන්ධතාවයක් ඇතිව තිබූ අතර, [එසේම] පළමුද දෙවැනිද දූතයන්ගේ පණිවිඩ සහ තෙවැනි දේ, “දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාද යේසුස්වහන්සේගේ ඇදහිල්ලද” යනුවෙන් ලියන ලද ධජය දිගහැර දක්වමින්, ඒ සමඟ සම්බන්ධ විය. මෙම පණිවිඩය යටතේ ඇති සීමාසන්කේතවලින් එකක් නම්, දෙවියන්වහන්සේගේ සත්යයට ප්රේම කරන උන්වහන්සේගේ ජනතාව විසින් ස්වර්ගයේ දුටු දෙවියන්වහන්සේගේ මාලිගාව සහ දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව අඩංගු වූ ගිවිසුම් පෙට්ටියය. සිව්වැනි ආඥාවේ සබත් දවසේ ආලෝකය, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව උල්ලංඝනය කරන්නන්ගේ මාර්ගයෙහි තම බලවත් කිරණ විහිදුවාය. දුෂ්ටයන් අමරණීය නොවන බව පැරණි සීමාසන්කේතයකි. පැරණි සීමාසන්කේත යන ශීර්ෂයට ඇතුළත් කළ හැකි තවත් කිසිවක් මට සිහියට නොපැමිණේ. මේ සියලුම පැරණි සීමාසන්කේත වෙනස් කිරීම ගැන ඇති හඬගැසීම මුළුමනින්ම කල්පිතයකි.” The 1888 Materials, 518.
1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින, තෙවැනි දූතයා තම අතෙහි පණිවිඩයක් රැගෙන පැමිණියේය.
“යේසුස්වහන්සේගේ සේවය ශුද්ධ ස්ථානයෙහි අවසානයට පැමිණ, උන්වහන්සේ අතිශුද්ධස්ථානයට පිවිස, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව අඩංගු වූ ගිවිසුම් පෙට්ටිය ඉදිරියෙහි සිටි විට, උන්වහන්සේ තුන්වන පණිවිඩයක් ලෝකයට ගෙන යන තවත් බලවත් දූතයෙකු යැවූ සේක. ඒ දූතයාගේ අතට ලියවිල්ලක් තබන ලද්දේය; ඔහු බලය සහ මහත් මහිමයෙන් භූමියට බැස ආ කල, මිනිසා වෙත කිසියම් කාලයක ගෙන එනු ලැබූ අතිභයානක තර්ජනය සමඟ, භයානක අනතුරු ඇඟවීමක් ප්රකාශ කළේය.” Early Writings, 254.
1844 ඔක්තෝබර් 22 දින, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව කෑ යුතු වූ පත්රයක් අතේ දරාගෙන දූතයෙක් බැස ආවේය. එවිට හඳුනාගනු ලබන “සීමාසලකුණු” ධර්මයන් කෑමෙන් පිළිගත යුතු හෝ ප්රතික්ෂේප කර කෑ නොයුතු ඒවාය. තුන්වන දූතයා පත්රය අතේ දරාගෙන පැමිණි විට, එම පත්රය තුළ තිබූ පණිවිඩය පරීක්ෂාකාරී සත්ය හයක් නියෝජනය කළේය. එම පරීක්ෂා හය “කාලය ගතවීම” ලෙස හඳුනාගනු ලැබීය; එය අවුරුදු දෙදහස් තුන්සියයේ අනාවැකිය නියෝජනය කළේය; විනිශ්චය, එය “ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කිරීම” ලෙස නියෝජනය විය; දූතයන් තිදෙනාගේ පණිවිඩ; “දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව”; “සබත”; සහ “ආත්මයේ අමරණීයභාවය නොමැතිකම” ලෙස නියෝජනය කරන ලද මළවුන්ගේ තත්ත්වය ය.
ඒ සත්ය හය නියතවම අන්තර්සම්බන්ධිතය, නමුත් ඒවා තනි තනිව සීමාසංඥා ලෙස හඳුනාගනු ලැබූහ. සමහරුන් මේ ලැයිස්තුවට කාලය ගෙවී යාම ඇතුළත් කිරීමට කැමති නොවිය හැකිය, එහෙත් 1844 ඔක්තෝබර් 22 යනු අනාවැකියේ සැබෑ ඉටු වීමක් බව තිබූ සත්යය බොහෝ දෙනෙක් ප්රතික්ෂේප කළ බව පැහැදිලිය. ඔවුහු එම පරීක්ෂාව අසමත් වූහ; ඒ නිසාම, ඉන්පසු පැමිණි පරීක්ෂාවන් සමඟ අරගල කිරීමට ඔවුන්ට අවකාශය නොලැබුණි. දෙවියන්වහන්සේගේ පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලිය යනු, ඔබට පළමුව දෙන ලද පරීක්ෂාව ජය ගැනීම අත්යවශ්ය වන, එවිට පමණක් ඊළඟ පරීක්ෂාවට සම්බන්ධ විය හැකි, ක්රමයෙන් ඉදිරියට යන ක්රියාවලියක් බව නැවත නැවතත් ස්ථාපිත කර ඇත.
“සබත් ප්රශ්නය පිළිබඳ ආලෝකය අපි ප්රකාශ කිරීමට ආරම්භ කළ විට, ප්රකාශනය 14:9–12 හි තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය පිළිබඳ අපට පැහැදිලිව නිර්වචිත අදහසක් නොතිබුණි. අපි ජනතාව ඉදිරියෙහි පැමිණි කල අපගේ සාක්ෂියේ බර වූයේ, මහත් දෙවන පැමිණීමේ චලනය දෙවියන්වහන්සේගෙන් වූ බවත්, පළමු සහ දෙවන පණිවිඩයන් ප්රකාශ කරනු ලැබී තිබූ බවත්, තුන්වන පණිවිඩය දෙනු ලැබිය යුතු බවත් ය. තුන්වන පණිවිඩය මෙසේ වූ වචනවලින් අවසන් වන බව අපි දුටුවෙමු: ‘මෙහි ශුද්ධවන්තයන්ගේ ඉවසීම ඇත: මෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා රක්ෂා කරන, යේසුස්වහන්සේගේ ඇදහිල්ලද ඇති අය සිටිති.’ තවද, දැන් අපි දකින තරම් පැහැදිලිවම, මේ අනාවැකිමය වචන සබත් ප්රතිසංස්කරණයක් සූචනය කළ බවත් අපි දුටුවෙමු; නමුත් එම පණිවිඩයේ සඳහන් මෘගයාට නමස්කාර කිරීම කුමක්ද, නැතහොත් මෘගයාගේ රූපය සහ එහි ලකුණ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව, අපට නිර්වචිත ස්ථාවරයක් නොතිබුණි.”
“දෙවියන්වහන්සේ තම ශුද්ධාත්මයාණන් කරණකොටගෙන තම සේවකයන් මත ආලෝකය බැබළවූසේක, ඒ විෂයය ක්රමයෙන් ඔවුන්ගේ සිත් තුළ විවෘත විය. එය සොයා බලා අවබෝධ කරගැනීමට, සබැඳියෙන් සබැඳිය සම්බන්ධ කරමින්, බොහෝ අධ්යයනයද දැඩි සැලකිල්ලද අවශ්ය විය. සැලකිල්ල, චින්තාව, සහ අඛණ්ඩ ශ්රමය මගින් මෙම කාර්යය ඉදිරියට ගමන් කර ඇත, අපගේ පණිවිඩයේ මහත් සත්යයන් වන, පැහැදිලි, සම්බද්ධ, සම්පූර්ණ ඒකත්වයක්, ලෝකයට දෙනු ලැබෙන තුරු.”
“වැඩිහිටි බේට්ස් සමඟ මාගේ හඳුනාගැනීම පිළිබඳව මම දැනටමත් කථා කර ඇත්තෙමි. ඔහු සැබෑ ක්රිස්තියානි මහත්මයෙකු බව, ශිෂ්ට හා කරුණාවන්ත බව, මම දැනගත්තෙමි. මා ඔහුගේම දරුවෙකු වූවාක් මෙන් ඔහු මට ඉතා මෘදු ලෙස සැලකීය. ඔහු මට කථා කරන ලද දේ ප්රථම වරට ඇසූ විට, ඔහු ගැඹුරු උනන්දුවක් ප්රකාශ කළේය. මා කථා කිරීම නවතා දැමූ පසු, ඔහු නැඟී සිට මෙසේ පැවසීය: ‘මම සැකකාර තෝමස් කෙනෙමි. මම දර්ශනවල විශ්වාස නොකරමි. නමුත් සහෝදරිය අද රාත්රියේ විස්තර කළ සාක්ෂිය සැබවින්ම අප වෙත දෙවියන්වහන්සේගේ හඬ බව මට විශ්වාස කළ හැකි නම්, මම ජීවත්ව සිටින අතිශයින්ම සතුටු මනුෂ්යයා වන්නෙමි. මාගේ හදවත ගැඹුරින් සංවේගයට පත්ව ඇත. කථිකාව අවංක බව මම විශ්වාස කරමි; එහෙත් ඇයට අපට විස්තර කළ අද්භූත දේවල් දර්ශනය කරනු ලැබීම සම්බන්ධයෙන් මට පැහැදිලි කිරීමක් කළ නොහැකිය.’”
“මාගේ විවාහයෙන් මාස කිහිපයකට පසු, මාගේ ස්වාමිපුරුෂයා සමඟ, මේන්හි Topsham නුවර පැවති සම්මන්ත්රණයකට මම සහභාගි වීමි; එහි Elder Bates ද සිටියේය. එවකට මාගේ දර්ශන දෙවියන්වහන්සේගෙන්ය යන කරුණ ඔහු සම්පූර්ණයෙන් විශ්වාස කළේ නැත. එම රැස්වීම මහත් ආත්මික උනන්දුවක කාලයක් විය. දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මය මා මත විරාම ගත්තේය; මම දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමයේ දර්ශනයකින් ආවරණය කරනු ලැබුවෙමි, සහ පළමුවරට වෙනත් ග්රහලෝකයන් පිළිබඳ දර්ශනයක් ලැබුණි. දර්ශනයෙන් පිටතට පැමිණි පසු, මා දුටු දේ මම විස්තර කළෙමි. එවිට Elder B. මගෙන් ඇසුවේ මා ජ්යෝතිර් විද්යාව අධ්යයනය කර තිබේද යන්නයි. මා ජ්යෝතිර් විද්යා ග්රන්ථයකට හෝ කවදාවත් නරඹා ඇති බවක් මට මතක නැති බව මම ඔහුට කීවෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: ‘මෙය ස්වාමින්වහන්සේගෙන්ය.’ මෙයට පෙර ඔහු එතරම් නිදහස්ව සහ ප්රීතියෙන් සිටිනු මම කිසිදා දැක නැත. ඔහුගේ මුහුණුවර ස්වර්ගීය ආලෝකයෙන් බැබළුණි, ඔහු බලයෙන් සභාවට අවවාද කළේය.” Testimonies, volume 1, 78–80.
නිසැකවම, මෙම සියලු ධර්මමය පරීක්ෂාවන් එකිනෙකට සම්බන්ධය; එහෙත් ඒවා වෙන්කොට හඳුනාගත හැකි පරීක්ෂාවන්ද වන අතර, ඒවා දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයන්ට ක්රමයෙන් විවෘත කරනු ලැබීය. සත්වන දින සබත පවත්වන නමුත් දූතයන් තුන්දෙනාගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කරන බොහෝ සභා ඇත. විනිශ්චය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින ආරම්භ වූ බව සත්යය ඔවුහු ප්රතික්ෂේප කරති, එහෙත් තවමත් සබත පවත්වති. මෙම ධර්මමය පරීක්ෂාවන් එකිනෙකට සම්බන්ධය, නමුත් ඒවා විශේෂිත පරීක්ෂාවන් හයක් නියෝජනය කරයි.
ඉහත ජෝසෆ් බේට්ස් විසින් දැක්වූ පරිදි, තාරකා විද්යාවට සම්පූර්ණයෙන් හුරුපුරුදු වූ එම නාවික නායකයා, තමන් කලින් ප්රතික්ෂේප කර තිබූ අනාවැකි ආත්මය පිළිගත්තේය. 1844 දෙසැම්බර් මාසයේදී එලෙන් වයිට් ඇගේ පළමු දර්ශනය ලැබුවාය, එවිට සත්වැනි පරීක්ෂාව එම ව්යාපාරය වෙත පැමිණියේය.
“බයිබලය ඔබගේ උපදේශකයා විය යුතුය. එයද දෙවියන් වහන්සේ දී ඇති සාක්ෂිද අධ්යයනය කරන්න; මන්ද ඒවා කිසිදා උන්වහන්සේගේ වචනයට විරුද්ධ නොවේ. සාක්ෂි දෙවියන් වහන්සේගේ වචනයට අනුව කථා නොකරන්නේ නම්, ඒවා ප්රතික්ෂේප කරන්න. ක්රිස්තුස් සහ බෙලියල් එකතු කළ නොහැක.” Selected Messages, book 3, 33.
මහා බලාපොරොත්තුභංගය සිදුවූ තරමක කාලයකට පසු, 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින ක්රිස්තුස් ශුද්ධස්ථානයෙන් අතිශුද්ධස්ථානයට ගමන් කළ බව හඳුනාගත් ලිපියකට සහෝදරි වයිට් අනුමැතිය දැක්වීය. ඇය එම ප්රකාශනය “සෑම ශුද්ධවන්තයෙකුටම” නිර්දේශ කළාය.
“දින 2300 අවසානයේ පවිත්ර කරනු ලබන ශුද්ධස්ථානය, ක්රිස්තුස් වහන්සේ සේවකයෙකු වන නව යෙරුසලමේ දේවමාළිගාව බව මම විශ්වාස කරමි. වසරකට වැඩි කාලයකට පෙර, ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කිරීම පිළිබඳව සහ අනෙක් කරුණු සම්බන්ධයෙන් සහෝදර ක්රොසියර් සත්ය ආලෝකය ඇති බවත්, 1846 පෙබරවාරි 7 දින Day-Star, Extra හි අපට දුන් දෘෂ්ටිය ඔහු ලියා ප්රකාශ කළ යුත්තේ එය ඔහුගේ කැමැත්ත බවත්, ස්වාමින්වහන්සේ දර්ශනයකින් මට පෙන්වා දුන් සේක. එම Extra පත්රිකාව සෑම ශුද්ධවරයෙකුටම නිර්දේශ කිරීමට ස්වාමින්වහන්සේ විසින් මට සම්පූර්ණ අධිකාරිය දී ඇති බව මට දැනේ.” A Word to the Little Flock, 12.
ඇයගේ අනුමැතිය වූයේ ක්රෝසියර් විසින් ක්රිස්තුස්වහන්සේ අතිශුද්ධස්ථානයට ගමන් කළ ආකාරය විස්තර කළ අයුරු පිළිබඳවය; එහෙත් එම ලිපියේ දානියෙල්ගේ පොතේ “දෛනිකය” ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සේවය නිරූපණය කරයි යන පථභ്രഷ്ട ප්රොතෙස්තන්තවාදයේ ඉගැන්වීමද ඇතුළුව, වැරදි ඉගැන්වීම් කිහිපයක් අඩංගු විය. එබැවින් ඇය ප්රථමයෙන් 1850 දී ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබූද, පසුව Early Writings නම් පොතට ඇතුළත් කරන ලදද, පැහැදිලි කිරීමක් ලියා තැබුවාය. එහි ඇය “විනිශ්චය පැයේ හඬ නඟා ප්රකාශ කළ අය ‘දෛනිකය’ පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටිය දරා සිටියෝය” යනුවෙන් හඳුනා දුන්නාය.
“එවිට ‘දෛනිකය’ (දානියෙල් 8:12) සම්බන්ධයෙන් මම දුටුවේ, ‘පූජාව’ යන වචනය මනුෂ්ය ප්රඥාවෙන් එක්කරන ලද්දක් වන අතර, එය පාඨයට අයත් නොවන බවත්, විනිශ්චය කාලයේ හඬ ප්රකාශ කළ අයට ස්වාමීන්වහන්සේ එහි නිවැරදි අදහස දී තිබුණු බවත්ය. 1844 ට පෙර, එක්සත්භාවය පැවති කල, ‘දෛනිකය’ පිළිබඳ නිවැරදි අදහස මත බොහෝ දෙනා එක්සත්ව සිටියෝය; නමුත් 1844 න් පසු ඇතිවූ අවුලෙහි, වෙනත් අදහස් පිළිගෙන ඇති අතර, අන්ධකාරය සහ අවුල එහි පසුපස ගොස් ඇත.” Early Writings, 74.
දානියෙල්ගේ පොතෙහි “the daily” යන විෂයය, විසිවන ශතවර්ෂයේ ආරම්භක කාලයෙහි අද්වෙන්තිස්තවාදය අපස්ත ප්රොටෙස්තන්තවාදයේ ක්රමවේදයට නැවත හැරීමේ සංකේතයක් බවට පත් විය; අද වන විට “the daily” පිළිබඳ නිවැරදි මිලේරයිට් අවබෝධය අද්වෙන්තිස්තවාදයේ ධර්මවේදීන් විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබ ඇත. සොහොයුරී වයිට්, මිලේරයිට්වරු “the daily” යන්න පිළිමවාදයේ සාතනික බලය ලෙස හඳුනාගැනීමේදී නිවැරදි වූ බව පැහැදිලිව හඳුනා දී තිබියදීත්, එය ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබ ඇත. “the daily” පිළිබඳ සත්යය ඔවුහු ප්රතික්ෂේප කළේ, මිලේරයිට්වරුන්ගේ අවබෝධය නිවැරදි බව ඇය ආනුභාවයෙන් අනුමත කළ ප්රකාශයට විරුද්ධව පමණක් නොව, “the daily” ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවය නිරූපණය කරන්නේ යැයි උගන්වන එම ව්යාජ ධර්මය “ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලද දූතයන්” විසින් ගෙන එන ලද්දේ යැයි ඇය සෘජුවම හඳුනා දී තිබීමටද සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධවය!
“සහෝදර ඩැනියෙල්ස් සිටියේය; ඔහුගේ මනස මත සතුරා ක්රියා කරමින් සිටියේය; තවද ඔබගේ මනසත් වැඩිහිටි ප්රෙස්කට්ගේ මනසත් ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලද දූතයන් විසින් ක්රියාකරවනු ලැබෙමින් තිබුණි.” Manuscript Releases, වෙළුම 20, 17.
අද වෙන්තවාදය දැන් තමන්ගේ “ප්රබන්ධ කෑමවලින්” එකක් ලෙස භාවිත කරන දෙය පිළිබඳ ඇයගේ ගැඹුරු ප්රතික්ෂේපය එතරම් දැඩි වූයේ, ඩැනියෙල්ස් සහ ප්රෙස්කට් සාතන්ගේ බලයේ සංකේතයක් වූ (පගන්වාදය) ගෙන එම සංකේතය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ (උන්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවකකමට) අනුයෝජනය කළ බැවිනි. මෙය දේවවේදමය පරීක්ෂණ අටක් බවට පත් කරයි.
1863 දක්වා ගෙන යන ඉතිහාසයේ නවවන පරීක්ෂාව වන්නේ 1850 දී හබක්කුක්ගේ දෙවන පුවරුව නිෂ්පාදනය කිරීමයි. 1843 පුරෝගාමී පුවරුව 1842 දී සකස් කරන ලද අතර, එය 1843 පුවරුව ලෙස පමණක් හැඳින්වෙන්නේ 1843 දී ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ නැවත පැමිණීම පුරෝකථනය කළ බැවිනි. හබක්කුක්ගේ දෙවන පුවරුවක් සකස් කිරීමට වූ ආඥාව 1850 දී සහෝදරි වයිට්ට දෙන ලදී. හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක නිෂ්පාදනය කිරීම පළමු සහ දෙවන දූතයන්ගේ ඉතිහාසය තුන්වන දූතයාගේ ඉතිහාසය සමඟ සම්බන්ධ කරයි. ඇයගේ ජීවිතය හා සේවය පිළිබඳ ඇයගේ මුණුපුරා විසින් රචිත ජීවചരිතයේ, 1850 පුවරුව නිෂ්පාදනය කිරීමට තුඩු දුන් සිදුවීම් පිළිබඳ සාරාංශ දළදර්ශනයක් ඔහු සපයයි. එසේ කිරීමේදී, ඔහු සහෝදරි වයිට්ගේ අදාල ප්රකාශ තෝරාගෙන, එම දළදර්ශනයට තම විවරණය එක් කරයි.
“අපි සහෝදර නිකල්ස්ගේ නිවසට ආපසු පැමිණි විට, ස්වාමින්වහන්සේ මට දර්ශනයක් දී, සත්යය පුවරුවල මත පැහැදිලිව ප්රකාශ කළ යුතු බවත්, එසේම පෙර වූ දේවදූතයන් දෙදෙනාගේ පණිවුඩද පුවරුවල මත පැහැදිලි කරනු ලැබීමෙන්, තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවුඩය මගින් බොහෝ දෙනෙක් සත්යය සඳහා තීරණය කිරීමට පැමිණෙන බවත් මට පෙන්වා දුන්සේක.—ලේඛනය 28, 1850.”
“මෙම දර්ශනය තුළ ඇයට, ජේම්ස් වයිට්ට ප්රකාශන කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යෑමට ධෛර්යය දෙන දෙය ද පෙන්වනු ලැබීය:
“පණිවිඩකාරයන් යෑම අවශ්ය වූ තරම්ම එම පත්රයද ප්රකාශයට පත් කිරීම අත්යවශ්ය බව මම දුටුවෙමි; මක්නිසාද පණිවිඩකාරයන්ට, ඇසූවන්ගේ අත්වල තැබීම පිණිස වර්තමාන සත්යය අඩංගු පත්රයක් තමන් සමඟ රැගෙන යාම අවශ්ය වන අතර, එවිට සත්යය මනසින් මැකී නොයනු ඇත. තවද, පණිවිඩකාරයන්ට යා නොහැකි ස්ථානවලටද එම පත්රය යනු ඇත.—එම මූලාශ්රයම.”
“නව සටහන පිළිබඳ කාර්යය වහාම ආරම්භ කරන ලදී, තවද ඊළඟ මාසයේ ජේම්ස් විසින් ප්රකාශයට පත් කළ Present Truth සඟරාවේ අංකයේදී එය පිළිබඳව සහෝදරයන්ට දැනුම් දීමට අවස්ථාව දෙන ලදී:”
“සටහන. වර්තමාන සත්යය පැහැදිලිව දර්ශනය කරවීම සඳහා සකස් කරන ලද, දානියෙල් සහ යොහන්ගේ දර්ශනවල කාලානුක්රමික සටහනක්, මැසචුසෙට්ස් ප්රාන්තයේ ඩෝර්චෙස්ටර්හි සහෝදර ඔටිස් නිකල්ස්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ දැනට ශිලාමුද්රණය කරනු ලබයි. වර්තමාන සත්යය උගන්වන අයට එයින් මහත් උපකාරයක් ලැබෙනු ඇත. එම සටහන පිළිබඳ වැඩිදුර නිවේදනයක් පසුව මෙහි දෙනු ලැබේ.—Present Truth, November, 1850.
“1851 ජනවාරි අවසානය වන විට, එම චාට් පත සූදානම් වී, ඩොලර් 2කට විකිණීමට ප්රචාරය කරනු ලැබීය. ජේම්ස් වයිට් එය පිළිබඳව බෙහෙවින් සතුටු වූ අතර, ‘තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය දීමට දෙවියන්වහන්සේ කැඳවා ඇති අය’ වෙත එය නොමිලේ පිරිනැමීය (Review and Herald, January, 1851). ප්රකාශන වියදම පියවීමට උදාර පරිත්යාග කිහිපයක් උපකාර කර තිබුණි.” Arthur White, Ellen G. White: The Early Years, volume 1, 185.
1843 ප්රස්ථාරය පිළිබඳව කථා කරමින්, එය දෙවියන්වහන්සේ විසින් මඟපෙන්වනු ලැබූ බව සිස්ටර් වයිට් ලියා තැබුවාය.
“1843 ප්රස්තාරය ඔහුගේ හස්තය විසින් නියම කරනු ලැබූ බවත්, එහි කිසිම කොටසක් වෙනස් නොකළ යුතු බවත් ස්වාමින්වහන්සේ මට පෙන්වූසේක; එහි සංඛ්යා ඔහු කැමති වූ පරිදි තිබූ බවත්ය. සමහර සංඛ්යා තුළ තිබූ වැරැද්දක් උන්වහන්සේගේ හස්තය ඒ මත තිබී සඟවා තැබූ බැවින්, උන්වහන්සේගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු කිසිවෙකුට එය දැකගත නොහැකි වූ බවත්ය.” Review and Herald, November 1, 1850.
1850 දී තවත් චාට් එකක් සකස් කිරීමට දෙන ලද ආඥාවට අදාළ ආලෝකය වාර්තා කරන විට, ඇය 1843 චාට් එක සම්බන්ධයෙන් දෙන ලද ඒම දේවීය අනුමෝදනයම 1850 චාට් එකටද ලබා දුන්නාය; එමෙන්ම එදා එහිදී සකස් කරනු ලැබූ අනෙකුත් චාට් ස්වාමීන්වහන්සේට පිළිගත නොහැකි බවත් පැහැදිලි කළාය. නව චාට් එකක් සකස් කිරීමට වූ ආඥාව, නව ප්රකාශනයක් මුද්රණය කිරීමට වූ ආඥාවක් සමඟ ඒකාබද්ධ කරනු ලැබීය.
“සටහන්-පුවරු සාදන කාර්යය සම්පූර්ණයෙන් වැරදි බව මම දුටුවෙමි. එය සහෝදර Rhodes විසින් ආරම්භ කරනු ලැබ, පසුව සහෝදර Case විසින් එය අනුගමනය කර ක්රියාවට නැංවීය. දේවදූතයන් හා මහිමාන්විත යේසුස්වහන්සේ නිරූපණය කිරීම සඳහා අශිෂ්ට, පිළිකුල් සහගත රූප සාදා පුවරු සකස් කිරීමට වියදම් කර ඇත. එවැනි දේවල් දෙවියන්වහන්සේට අප්රසන්න බව මම දුටුවෙමි. සහෝදර Nichols විසින් එම පුවරුව ප්රකාශයට පත් කිරීමෙහි දෙවියන්වහන්සේ සිටින බව මම දුටුවෙමි. මේ පුවරුව පිළිබඳ අනාවැකියක් බයිබලයෙහි තිබෙන බව මම දුටුවෙමි; තවද, මේ පුවරුව දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා නියම කර ඇත්නම්, එය එක් අයෙකුට ප්රමාණවත් නම් අනෙකාටද එසේම ය; එක් අයෙකුට විශාල පරිමාණයෙන් අලුත් පුවරුවක් අඳින්න අවශ්ය නම්, අනෙක් සියල්ලන්ටද එය එතරම්ම අවශ්යය.”
“සහෝදර කේස් තුළ තවත් චාට්පතක් අභිලාෂ කළේ, අසන්සුන්, අසහනකාරී, අතෘප්තිමත්, කෘතඥතාහීන හැඟීමක් බව මම දුටුවෙමි. මේ වර්ණිත චාට්පත් සභාවේ ජනතාව මත අයහපත් බලපෑමක් ඇති කළ බව මම දුටුවෙමි. එය රැස්වීම තුළ සැහැල්ලු, තෘණසමාන, උපහාසාත්මක ආත්මභාවයක් ඇති කළේය.”
“දෙවියන් වහන්සේගේ නියෝගයෙන් සකස් කරන ලද ප්රස්තාර මනසට හිතකර ලෙස බලපෑ බව මම දුටිමි; එයට පැහැදිලි කිරීමක් නොමැතිව වුවද එසේය. එම ප්රස්තාරවල දේවදූතයන් නිරූපණය කිරීම තුළ ආලෝකමත්, සුන්දර, ස්වර්ගීය යමක් තිබේ. මනස බොහෝ දුරට නොහැඟෙන ලෙස දෙවියන් වහන්සේ වෙතත් ස්වර්ගය වෙතත් ගෙනයනු ලැබේ. එහෙත් අනෙක් ප්රස්තාර, සකස් කර ගෙන ඇති ඒවා, මනසට අරුචිය උපදවයි; මනස ස්වර්ගයට වඩා පොළොව පිළිබඳ වැඩි කලක් රඳවා තබයි. දේවදූතයන් නිරූපණය කරන රූප, ස්වර්ගයේ සත්ත්වයන්ට වඩා භූතයන්ට සමානව පෙනේ. එම ප්රස්තාර දින ගණනාවක් සහ සති ගණනාවක් තිස්සේ සහෝදර කේස්ගේ මනස අල්ලාගෙන තිබූ බව මම දුටිමි; එසේ නොව, ඔහු දෙවියන් වහන්සේගෙන් ස්වර්ගීය ප්රඥාව සෙවිය යුතුව තිබිණ, ආත්මයේ අනුග්රහයන්හිද සත්යය පිළිබඳ දැනුමෙහිද වර්ධනය විය යුතුව තිබිණ.”
“සටහන් පත්ර, ආදිය ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් සහ සත්යය සහෝදරයන් ඉදිරියෙහි පැහැදිලි ලෙස තැබීමෙන් ලැබිය හැකි යහපත සඳහා, චාට් මුද්රණය කර බෙදා හැරීම පිණිස අපයෝජනය කරන ලද ආධාරක වියදම් කර තිබුණේ නම්, එයින් බොහෝ යහපතක් සිදු වී ආත්මයන් ගැළවී යනු ඇතැයි මම දුටුවෙමි. චාට් සෑදීමේ ව්යාපාරය උණක් මෙන් පැතිර ගොස් ඇති බවද මම දුටුවෙමි.” Manuscript Releases, number 13, 359; 1853.
ඇය පැහැදිලිව ප්රකාශ කරන්නේ “සහෝදර නිකල්ස් විසින් [1850] චාට් පළ කිරීමෙහි දෙවියන් වහන්සේ සිටියහ” යැයිද, “මෙම චාට් පිළිබඳ බයිබලය තුළ අනාවැකියක් [හබක්කුක් 2] තිබුණි” යැයිද වේ. තවද, “දෙවියන් වහන්සේ විසින් නියම කරන ලද” “චාට්” [බහුවචනය; 1843 සහ 1850] “පැහැදිලි කිරීමක් නොමැතිව වුවද සිතට අනුකූල ලෙස බලපෑවේය” යනුවෙන්ද ඇය හඳුන්වා දුන්නාය. හබක්කුක් 2 හි, මිලෙරීයන්ට දර්ශනය පුවරුවල මත පැහැදිලිව ලිවීමට (බහුවචනයෙන්) අණ කරනු ලැබීය; එසේ වූයේ, චාට් දෙක කියවන තැනැත්තාට දෙවියන් වහන්සේගේ වචනය තුළ ඉදිරියටත් පසුපසටත් ධාවනය කළ හැකි වන පිණිසය. දේවික චාට්වලට අමතර පැහැදිලි කිරීම් අවශ්ය නොවීය; යූරියා ස්මිත්ගේ 1863 ව්යාජ චාට් පිළිබඳ සිද්ධියේදී වූයේ එසේ නොවේ.
එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ මට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ පැවසූ සේක: දර්ශනය ලියා, එය පුවරුවල පැහැදිලි ලෙස සටහන් කරව; එවිට එය කියවන්නා දුවමින් යා හැකි වේ. හබක්කුක් 2:2.
දසවන පරීක්ෂාව මෙම ලිපියේ කේන්ද්රගත විෂයය වේ. ගණන් පොතේ දහහතරවන අධ්යායයේ මෝසෙස් සඳහන් කරන ලද එම පරීක්ෂා දහය සම්බන්ධයෙන්, රතු මුහුදෙන් ගැළවීමේ සිට දූතයන් දසදෙනාගේ කැරැල්ල දක්වා වූ ඉතිහාසයේ කුමන සිදුවීම් එය නියෝජනය කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව හෙබ්රෙව් විද්වතුන් සහ අනෙකුත් දේවශාස්ත්රීයයන් විවිධ අනුමාන ඉදිරිපත් කරති. එම ඉතිහාසයේ කැරැල්ල හේතුවෙන් තෝරාගත හැකි වෙනස්කම් කිහිපයක් තිබුණද, දසවන පරීක්ෂාව වනාන්තරයේදී ක්රමයෙන් මරණයට පත් වීමෙන් යුත් අවුරුදු හතළිහක කාලයේ ආරම්භය සලකුණු කරන්නේ බව නිශ්චිතය; එනම් වගකීම භාරගත හැකි වයසට පැමිණ සිටි සියලු කැරලිකරුවන් මිය යන තුරුය.
එසේම, මෙහි මා ඉදිරිපත් කරන මේ ධර්මමය පරීක්ෂණ දසය තෝරාගැනීම පිළිබඳවද, මෙහි මා ප්රකාශ කරන දෙයට වඩා යහපත් ලෙස පෙනෙන වෙනස්කම් තිබිය හැකි බැවින්, සමහරු විරෝධය දක්වනු ඇත. එසේ වුවද, දසවැනි හා අවසාන පරීක්ෂණය, දස ගූඪචාරීන්ගේ කැරැල්ල යම් තරම් පැහැදිලි වූවාක් මෙන්ම පැහැදිලිය. එය ලෙවීකථාව විසිහයහි සඳහන් සත් වර ප්රතික්ෂේප කිරීම විය. මෙම හඳුනාගැනීම තහවුරු කිරීමට අනාවැකිමය සාක්ෂි කිහිපයක් තිබේ.
ඊළඟ ලිපියේදී, ලෙවී කථාව 26 හි සඳහන් සත් කාලයන් ලාඕදිකීය අද්වෙන්තිවාදයේ දසවැනිද අවසානද වූ අසාර්ථකත්වය බව හඳුනාගැනීම තහවුරු කරන එම പ്രവചන සාක්ෂිකරුවන් හඳුනාගැනීම අපි ආරම්භ කරන්නෙමු.
“සත්යය කුමක්දැයි දෙවියන්වහන්සේගේ බලය සාක්ෂි දෙන විට, එම සත්යය සදාකාලයටම සත්යය ලෙස ස්ථිරව සිටිය යුතුය. දෙවියන්වහන්සේ දී ඇති ආලෝකයට විරුද්ධ වන පසුකාලීන උපකල්පනා කිසිවක් පිළිගත යුතු නොවේ. මනුෂ්යයෝ ශුද්ධ ලියවිලි පිළිබඳ, ඔවුන්ට සත්යය ලෙස පෙනෙන නමුත් සත්යය නොවන, අර්ථකථන සමඟ නැඟී සිටිති. මේ කාලය සඳහා වූ සත්යය අපගේ ඇදහිල්ලේ පදනමක් ලෙස දෙවියන්වහන්සේ අපට දී ඇත. සත්යය කුමක්දැයි අපට උගන්වා ඇත්තේ ඔහුමය. උන්වහන්සේගේ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ප්රකාශනය යටතේ දෙවියන්වහන්සේ දී ඇති ආලෝකයට විරුද්ධ වන අලුත් ආලෝකය සමඟ එක් අයෙක් නැඟී සිටිනු ඇත, තවත් අයෙක්ද නැඟී සිටිනු ඇත.”
මෙම සත්යය ස්ථාපිත කිරීමේදී ලැබූ අත්දැකීම තුළින් ගමන් කළ කිහිපදෙනෙක් තවමත් ජීවත්ව සිටිති. අපෝස්තල යොහන් තම ජීවිතයේ අවසානය දක්වා කළාක් මෙන්, ඔවුන් ගමන් කළ එම අත්දැකීම තමන්ගේ ජීවිත අවසානය දක්වා නැවත නැවත කියා දෙන පිණිස දෙවියන් වහන්සේ කෘපාවෙන් ඔවුන්ගේ ජීවිත රැක දී ඇත. මරණය තුළ වැටී ගිය ධජවාහකයෝද, තම ලේඛන නැවත මුද්රණය කිරීම මඟින් කථා කළ යුත්තෝය. එසේ ඔවුන්ගේ ස්වරයන් ඇසිය යුතු බව මට උපදෙස් දී ඇත. මේ කාලය සඳහා සත්යය යනු කුමක් දැයි ඔවුන් තම සාක්ෂිය දරන්නෝය.
“අපගේ විශ්වාසයේ විශේෂ කරුණු වලට විරුද්ධ වන පණිවුඩයක් සමඟ එන අයගේ වචන අප විසින් පිළිගත නොයුතුය. ඔවුහු ශුද්ධ ලියවිල්ලේ බහුල කොටස් එකතු කර, තමන් ප්රකාශ කරන න්යායන් වටා එය සාක්ෂි ලෙස ගොඩගසති. පසුගිය අවුරුදු පනහ තුළ මෙය නැවත නැවතත් සිදු කර ඇත. ශුද්ධ ලියවිල්ල දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය වන අතර ගෞරවයට පාත්ර විය යුතු නමුත්, එහි යෙදීම එසේ වීමෙන්, දෙවියන්වහන්සේ මෙම අවුරුදු පනහ තුළ තබාගෙන ආ පදනමෙන් එක් කුළුණක් වුවත් සළනවා නම්, එය මහත් වරදකි. එසේ යෙදීමක් කරන තැනැත්තා, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව වෙත පැමිණි අතීත පණිවිඩවලට බලය හා ප්රභාවය දුන් ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ අසිරිමත් ප්රකාශනය නොදනියි.” Selected Messages, book 1, 161.