අපි 1863 වර්ෂය 1844හි මහා බලාපොරොත්තු කඩවීමේදී ආරම්භ වූ පරීක්ෂණ මාලාවක අවසාන පරීක්ෂණ ලක්ෂ්යය ලෙස හඳුනාගනිමින් සිටිමු. අපගේ තර්කයේ පළමු කොටස වන්නේ, එම වර්ෂයේදීම සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව එක්සත් ජනපද රජය සමඟ නීතිමය වශයෙන් ලියාපදිංචි කරනු ලැබූ විට මිලරයිට් ව්යාපාරය අවසන් වූ බවයි. 1798 දී අනාවැකිමය වශයෙන් ආරම්භ වූ එම ව්යාපාරය 1863 දී අවසන් විය.
එළිදරව්ව අපට දන්වන්නේ, එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයා 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින බැස ආ විට, එම සිදුවීම, එළිදරව් පොතේ දසවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා බැස ආ කල මිලේරයිට් ව්යාපාරය තුළ පූර්ව-ආකෘතිකව නිරූපිතව තිබූ බවයි. මිලේරයිට්වරුන්ගේ ව්යාපාරය අවසාන කාලයේ 1798 දී ආරම්භ වූයේ, දානියෙල්ගේ අටවන හා නවවන පරිච්ඡේදවල උලායි ගංගාව පිළිබඳ දර්ශනය මුද්රාවෙන් විවෘත කළ විටය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසේ ව්යාපාරය අවසාන කාලයේ 1989 දී ආරම්භ වූයේ, දානියෙල්ගේ අවසාන පරිච්ඡේද තුනෙහි හිද්දෙකෙල් ගංගාව පිළිබඳ දර්ශනය මුද්රාවෙන් විවෘත කළ විටය.
අවසාන කාල දෙකම තමන්ට අදාළ ඉතිහාස ප්රවාහයන් තුළ සිටි, කලින් තෝරාගත් ජනතාව අතර ප්රගතිශීලී වෙන්වීමක් ආරම්භ කළේය. එක් එක් ඉතිහාසයේ ප්රධාන නීතිය ප්රසිද්ධියේ ස්ථිර කරනු ලැබූ විට, ඒ ඒ ඉතිහාසයට අදාළ දූතයා බැස ආවේය. ඒ ඒ ඉතිහාසය තුළ කලින් තෝරාගත් ජනතාවගේ පාපය ප්රකාශ කර පෙන්වීම සඳහා, ස්වාමීන්වහන්සේ භාවිත කළ උපකරණ වූයේ පණිවිඩය, ප්රවාහය සහ දූතයාය; මන්ද, ක්රිස්තුස්වහන්සේ තමන්ගේ කාර්යය ගැන ඉගැන්වූ පරිදි, උන්වහන්සේ නොපැමිණියේ නම්, ඉතිහාසය තුළ විවාදකාමී යුදෙව්වන්ට පාපයක් නොතිබෙනු ඇත. තමන්ට අදාළ ඉතිහාසයන්හි ප්රගතිශීලී ආලෝකය ප්රතික්ෂේප කිරීම සම්බන්ධයෙන් කලින් තෝරාගත් ජනතාව වගකිවයුතු කර තැබීම සඳහා, දූතයා, පණිවිඩය සහ ප්රවාහය විනිශ්චයේ උපකරණ වූ අතර, දූතයා බැස ආ විට එයින් පෙන්වා දුන්නේ කලින් ගිවිසුමේ ජනතාව පිළිබඳ විනිශ්චය ක්රියාවලිය ආරම්භ වී ඇති බවය. එම ඉතිහාසය නිරූපණය කරන අනාගතවක්තෘවරුන්ට ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් ඔවුන් වෙත භාර දුන් පණිවිඩය ඔවුන් භුක්ති කරන විට, විනිශ්චයේ උපකරණය හඳුනාගනු ලැබේ. ඔවුන් පණිවිඩය භුක්ති කළ පසු, එවිට ඔවුහු එම පණිවිඩය ගෙන යන්නේ කණ්ඨකඨින හා කැරලිකාර ජනතාවක් ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන, අසා නොගන්නාද හැරී නොඑනද එම කලින් තෝරාගත් ජනතාව වෙතය. දූතයා බැස ආ පසු සහ පණිවිඩය භුක්ති කළ පසු, කැරලිකාර ජනතාව පිළිබඳ විනිශ්චය ආරම්භ වෙයි.
අපි ගණන් කථාවෙහි දර්ශනය කර ඇති පුරාතන ඉශ්රායෙල්ගේ විනිශ්චය ක්රියාවලිය මිලර්වාදී ව්යාපාරයේ ඉතිහාසයට අදාළ කරමින් සිටිමු; අවසානයේදී, මෙම පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ව්යාපාරයටද අදාළ කරනු ඇත. ‘දහය’ යන අංකයේ සංකේතවාදය එය භාවිත කර ඇති ඡේදයේ සන්දර්භය අනුව තීරණය කළ යුතුය.
පරීක්ෂණ දහයේ අනුක්රමය ආරම්භ වන්නේ මහත් නිර්ාශාවෙන්ය—පුරාණ ඉශ්රායෙල් සඳහා නම් රතු මුහුද අසලදීද, මිලර්වාදින් සඳහා නම් 1844 ඔක්තෝබර් 22 දිනදීද. එම කාලයේදී විවෘත කරන ලද “සීමා-ලකුණු” සත්යයන් පිළිබඳව සිස්ටර් වයිට් සඳහන් කරන්නේ, ඇය “කාලය ගමන් කළා” යනුවෙන් හැඳින්වූ දෙයින් ආරම්භ කරමිනි. හෙබ්රූවරුන්ගේ මහත් නිර්ාශාව වූයේ පාරාවෝගේ හමුදාවේ තර්ජනයය. දෙවියන්ගේ බලය කෙරෙහි හෙබ්රූවරුන් තුළ තිබූ ඇදහිල්ලේ හිඟය, ඔවුන්ගේ සතුරන්ගේ හමුදාව පිළිබඳ භීතියට ඔවුන් දක්වූ ප්රතිචාරයෙන් ප්රකාශ වූ අතර, එය දසවැනි සහ අවසාන පරීක්ෂණයේදීද එසේම විය. යේසුස් ආරම්භයේ සිට අවසානය දර්ශනය කරන බැවින්, පොරොන්දු දේශයේ සිටි දැවැන්තයන් පිළිබඳ දස ඔත්තුකරුවන් විසින් හඳුනාගත් භීතිය, රතු මුහුද අසල ඔවුන්ගේ මහත් නිර්ාශාවද ඇති කළ ඒම භීතියම විය. මිලර්වාදී ව්යාපාරය සඳහා දසවැනි සහ අවසාන පරීක්ෂණය, 1844 ඔක්තෝබර් 22 මෙන්ම, කාලය පිළිබඳ අනාවැකියක් වනු ඇත.
මිලර්වාදී ඉතිහාසයේ ක්රමානුකූල පරීක්ෂාව තුළ සිදුවූ මහත් බලාපොරොත්තු කඩවීම, පුරාණ ඉශ්රායෙල්වරුන්ගේ මිසරයෙන් මුදාගැනීම මගින් පැහැදිලිව ප්රතිරූපිත කර තිබූ ඉතිහාසයක ආරම්භය සලකුණු කළේය. රතු මුහුදෙන් ආරම්භ කරමින්, පරීක්ෂණ දහයක මාලාවක් පැවති අතර, අවසාන පරීක්ෂණය පළමු පරීක්ෂණය ප්රතිබිම්බිත කරනු ඇත. මහත් බලාපොරොත්තු කඩවීමේදී ඇතිවූ “කාලය ගතවීම” හටගත්තේ කාල අනාවැකියක් පිළිබඳ වැරදි අවබෝධයක් නිසාය. ආත්මික ඉශ්රායෙල් සඳහා පරීක්ෂණ ක්රියාවලියේ අවසානයද ආරම්භය මෙන්ම වන්නේය. 1863 දී, සත්ය ඉශ්රායෙල්ගේ නායකයන්, ඔවුන් ඉතාමත් මෑතකදී රෝමයේ දියණියන් ලෙස හඳුනාගෙන තිබූ අයගේ බයිබලානුකූල ක්රමවේදයට නැවත පැමිණීමට තෝරාගත් අතර, බයිබලයේ දීර්ඝතම කාල අනාවැකිය ප්රතික්ෂේප කළෝය, නැතහොත් ඔබට කිව හැක්කේ, එය වැරදි ලෙස අවබෝධ කරගත්තෝය යන්නයි. සත්ය සහ ආත්මික ඉශ්රායෙල් යන දෙකෙහිම පරීක්ෂණ දහයේ අවසානය, ආරම්භය මගින් නිරූපිත විය. තවද අවසානයේදී, අවස්ථා දෙකෙහිම කැරලිකරුවන්, තමන් ඉතාමත් මෑතකදී මුදාගනු ලැබූ ස්ථානයට නැවත යාමට ඇති ආශාව ප්රකාශ කළහ.
ලෙවී කථාව විසිහයේ සඳහන් සත් කාලයන් ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන්, ලාඕදිකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය තමන් පෙර නොදුටු වූ අනාගතවාණීය ද්විධාවක් උත්පාදනය කළේය. එය විසඳා ගැනීම සඳහා ප්රබන්ධමය කථා විවිධ ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කළද, අද දක්වා ඔවුන්ට එම ද්විධාව විසඳීමට නොහැකි වී ඇත. එම ද්විධාව පිහිටා ඇත්තේ සොහොයුරිය වයිට් විසින් ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ පදනම හා මධ්යම ස්ථම්භය ලෙස හඳුනා දක්වන පාඨයේය.
“අනික් සියලු ශුද්ධ ලේඛන වචනවලට වඩා, අද්වෙන්තික විශ්වාසයේ පදනමත් මධ්යස්ථ ස්ථම්භයත් වූ ශුද්ධ ලේඛන ප්රකාශනය වූයේ, ‘දහස දෙසිය තුන්සිය දින දක්වා ය; එවිට ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කරනු ලබන්නේය.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
අද්වෙන්ටිස්ට්වාදය දහහතරවන පදය සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දේ ප්රකාශ කරයි, එහෙත් එම පදය පිළිබඳව කළ යුතු අතිමුල්ම නිරීක්ෂණය කිසිවිටෙකත් ඔවුන් සලකා නොබලති. එම නිරීක්ෂණය නම්, දහහතරවන පදය “පිළිතුරක්” වන බවය. පිළිතුරක් අර්ථවත් වන්නේ, එම පිළිතුර උද්භව කරවන ප්රශ්නයද එයට ඇතුළත් වන විට පමණි; නොඑසේ නම් එය අර්ථහීනය. දහතුන්වන පදය තර්කානුකූලව හෝ ව්යාකරණානුකූලව හෝ සාධාරණව හෝ දහහතරවන පදයෙන් වෙන් කළ නොහැක; මක්නිසාද දහතුන්වන පදය ප්රශ්නය වන අතර දහහතරවන පදය පිළිතුර වේ.
ප්රශ්නය නිවැරදිව හා සාධාරණව නිරූපණය කළ විට, එය ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය උගන්වන දෙයට වඩා ඉතා වෙනස් අර්ථයක් දහහතරවන වාක්යයට උපදවයි. මෙයින් අදහස් නොවන්නේ දහහතරවන වාක්යය “ඇඩ්වෙන්ට් ඇදහිල්ලේ පදනම හා මධ්යම ස්ථම්භය” නොවන බව නොවේ, මක්නිසාද එය එසේය. එයින් අදහස් වන්නේ, 1863 දී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය “සත් වර” වරදවා වටහාගෙන එය අත්හැර දැමූ විට, දහහතරවන වාක්යය සැබවින්ම අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න සම්පූර්ණයෙන් නිර්වචනය කිරීමට ඔවුන්ට නොහැකි වූ බවය. ශුද්ධ ලියවිල්ල තුළ අර්ධ සත්යයක් සත්යය නොවේ. නිවැරදි ලෙස වටහාගනු ලැබූ කල, දහතුන්වන වාක්යයේ ප්රශ්නය, පාගා දමනු ලැබූ ශුද්ධස්ථානයේ පවිත්ර කිරීම සළකුණු කරන අනාවැකිය පිළිගැනීමක්ද, එසේම සෙනඟ පාගා දමනු ලැබීම සළකුණු කරන අනාවැකිය පිළිගැනීමක්ද අවශ්ය කරයි. දෙදහස් තුන්සිය අවුරුදු අනාවැකිය ‘ශුද්ධස්ථානය’ සම්බන්ධයෙන් කතා කරයි; දෙදහස් පන්සිය විස්ස අවුරුදු අනාවැකිය ‘සෙනඟ’ සම්බන්ධයෙන් කතා කරයි.
එම වචන දෙකේ සම්බන්ධතාවය විමර්ශනය කිරීම සඳහා දිගු අධ්යයනයක් අවශ්ය වන අතර, මෙම ලිපිවල මේ අවස්ථාවේදී එය කිරීමට මම අදහස් නොකරමි. මෙම කරුණු වසර ගණනාවක් පුරා නැවත නැවතත් සලකා බැලී ඇති අතර Habakkuk’s Tables යන මාලාවේ ඒවා සොයාගත හැක. මම තවමත් එලියාගේ සංකේතාත්මකත්වය ගැන කථා කරමින් සිටින බැවින්, පළමුව එම සත්යයන් අවසන් කිරීමට කැමැත්තෙමි.
විලියම් මිලර් අද්වෙන්තිවාදයේ ආරම්භයේ එලියා වූ අතර, ඔහුගේ පළමු සොයාගැනීම වූයේ ලෙවී කථාව විසි හයහි සඳහන් “සත් වර” ය. එබැවින් 1863දී එම සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීම, එලියාගේ පණිවුඩය ප්රතික්ෂේප කිරීමක් විය. මේ අවස්ථාවේදී මම අවසානය ආරම්භය සමඟ හඳුනාගන්නා අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ ලක්ෂණය ගැන අවධානය යොමු කරමි. පුරාණ ඉශ්රායෙල්ගේ අවසාන පරීක්ෂාව, පළමු පරීක්ෂාවේදී නිරූපිතව තිබුණි. පරීක්ෂා දෙකම ජාතීන්ගේ බලය දෙවියන් වහන්සේට වඩා වැඩි යැයි ඇති භීතිය නියෝජනය කරයි. දසවැනි පරීක්ෂාව මූලධර්මයෙන් එම එකම දෙය වූ බැවින්, එය පළමු පරීක්ෂාවට වඩා බොහෝ වැඩි කැරළිකාරීත්වයක් විය; මන්ද, පළමු පරීක්ෂාවේදී දෙවියන් වහන්සේ ලබාදුන් ජයග්රහණයේ ඉතිහාසය, කැරළිකරුවන් තුළ ස්ථිර විශ්වාසයක් උපදවා තිබිය යුතු බැවිනි. ඔවුහු රතු මුහුද අසලදී ඔවුන් සතුව තිබූ සාක්ෂියට වඩා බොහෝ වැඩි උන්වහන්සේගේ බලයේ සාක්ෂි තිබියද, දෙවියන් වහන්සේ ප්රතික්ෂේප කළහ. 1863 වන විට මිලරයිට් අද්වෙන්තිවාදය, මහා බලාපොරොත්තුභංගය දෙවියන් වහන්සේගේ බලවත් ක්රියාවක් වූයේ මන්දැයි දැනටමත් පැහැදිලි කරමින් සිටියද, ඔවුහු තවමත් නායකයෙකු තෝරාගෙන මිසරයට ආපසු යාමට තීරණය කළහ; එසේම දානියෙල් “මෝසෙස්ගේ දිවුරුම” යැයි හඳුන්වන, එලියා විසින් නිරූපිත වූ පණිවුඩයද ප්රතික්ෂේප කළහ.
කාල අනාවැකියක් ලෙස “සත් කාලයන්”හි වලංගුභාවය සනාථ කරන සාක්ෂි විස්තර කිරීමට කාලය වැය කරනවා වෙනුවට, එහි වලංගුභාවය වෙනත් ආකාරයකින් සනාථ කිරීම සඳහා සරල තර්ක කිහිපයක් භාවිත කිරීමට මම අදහස් කරමි. 1798දී ආරම්භ වූ ව්යාපාරය සඳහා, 1863හි අවසාන පරීක්ෂාව, එළිදරව් 18හි බලවන්ත දූතයාගේ ව්යාපාරය සඳහාද අවසාන පරීක්ෂාව නිරූපණය කරනු ඇත. මෙම ව්යාපාර දෙකටම අවසාන පරීක්ෂාව කුමක්ද යන්න පිළිබඳව දේවානුභාවය අතිශය පැහැදිලිව ප්රකාශ කර ඇත.
“සාතන් යනු... සත්යයෙන් ඉවතට ගෙන යාම පිණිස නිරන්තරයෙන් ව්යාජ දේ ඇතුළත් කරමින් සිටින්නෙකි. සාතන්ගේ අති අවසාන රැවටීම වන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයේ සාක්ෂිය බලරහිත කර දැමීමය. ‘දර්ශනයක් නොමැති තැන ජනතාව විනාශ වෙති’ (හිතෝපදේශ 29:18).” Selected Messages, පොත 1, 48.
එලන් වයිට්ගේ ලේඛන ගෙන, ලෙවී කථාව විසිහයෙන් සඳහන් “සත් වරක්” පිළිබඳව ඇය සම්පූර්ණ අනුමැතිය දැක්වූයේ නොවන බව යෝජනා කිරීමට අවංක ක්රමයක් කිසිසේත් නොමැත. අපි මෙම ලිපිවල පෙර හඳුනාගත් පරිදිද, “හබක්කුක්ගේ වගු” යන ශීර්ෂයෙන් යුත් මාලාවේ ප්රමාණවත් ලෙස ලේඛනගත කර ඇති පරිදිද, සහෝදරිය වයිට් සෘජුවම අපට දන්වන්නේ දෙවියන් වහන්සේ 1843 සහ 1850 ප්රස්තාර දෙකම නායකත්වයෙන් මෙහෙයවූ බවය. එම වගු දෙකම හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ සම්පූර්ණවීමක් වූ බව ඇය සෘජුවම උගන්වයි. ප්රස්තාර දෙකම, ඒ ඒ දෘශ්යමය සැලසුමේ මධ්යස්ථ ලක්ෂ්යය ලෙස, ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් වරක්” හඳුන්වා දෙයි. ප්රස්තාර දෙකම තුළ, “සත් වරක්” යන රේඛාවේ මධ්යස්ථානය ලෙස ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කුරුසිය, “සත් වරක්” යන අනාගතවාණිමය රේඛාවේ මධ්යස්ථානයව තිබේ.
හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක පිළිබඳ ඇයගේ අනුමෝදනාවන් සමඟම, 1840 සිට 1844 දක්වා ප්රකාශිත වූ පණිවුඩය අප විසින් අඛණ්ඩව ඉදිරිපත් කළ යුතු බව ඇය බොහෝ වරක් වාර්තා කර තිබේ; එමෙන්ම, මිලරයිට්වරුන් ඔවුන් ප්රකාශ කළ පණිවුඩය ප්රචාරය කළ ආකාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන සෑම ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ඉතිහාසඥයෙකුම, ඔවුන් 1843 ප්රස්ථාරය භාවිත කළ බව සනාථ කරයි. ඇය ප්රස්ථාර මත නිරූපිත පණිවුඩයන්ට අනුමෝදනාව පළ කිරීමෙන් පමණක් නොව, එම ඉතිහාසයේ ඉදිරිපත් කරන ලද ඒම පණිවුඩම අඛණ්ඩව ඉදිරිපත් කරන ලෙස දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට උපදෙස් ද දෙයි; තවද, දෙවියන්වහන්සේගේ අවශේෂ ජනතාවගේ ඉතිහාසය පුරා ඒ පණිවුඩයන් ආක්රමණයට ලක් වන බවට ඇය අනතුරු අඟවන බොහෝ ඡේද ද සපයයි. එවැනි ආක්රමණ පිළිබඳව ඇය අනතුරු අඟවන විට, ඒම සත්යයන්ම ආරක්ෂා කිරීම දෙවියන්වහන්සේගේ මුරකාරයන්ගේ කාර්යය බව ඇය නැවත නැවතත් පැහැදිලි කරයි.
ප්රස්තාර වැරදි නම්, ඒවා රූපමය ලෙස නිරූපණය කරන පණිවිඩ ද වැරදිය. 1840 සිට 1844 දක්වා මිලරයිට්වරුන් ප්රකාශ කළ පණිවිඩය වැරදි නම්, මිලරයිට් පණිවිඩය පදනම බව එලන් වයිට් නැවත නැවතත් හඳුන්වා දීම ද වැරදිය. එම පණිවිඩ වැරදි නම්, ඒ අතිශය සත්යයන්ම තවදුරටත් ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඇය නැවත නැවතත් දුන් ආඥාවන් ද අසත්ය උපදේශය වේ. මිලරයිට්වරුන්ගේ පණිවිඩය සතන්ගේ ප්රහාරවලින් ආරක්ෂා කර රැකගත යුතු වූ පදනම් නියෝජනය නොකරන්නේ නම්, ඒ උපදේශ ද දෝෂසහිත වේ. එම ඉතිහාසයේ එලියාගේ පණිවිඩය සමඟ සම්බන්ධ වූ මේ සියලු කරුණු දෝෂසහිත යයි නිගමනයට පැමිණීම, එලන් වයිට් අසත්ය අනාගතවක්තෘවරියක් වූ බව පැහැදිලිව ප්රදර්ශනය කරනු ඇත.
නූතන ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය තවමත් තමන්ගේ එළිදරව් සම්මන්ත්රණවලදී ඉතිරි සභාව යේසුස්ගේ සාක්ෂිය වන අනාවැකි ආත්මය සතු වන්නේයැයි උගන්වයි. එහෙත් සභා සාමාජිකත්වයට ආකර්ෂණය කර ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ කරන අයට, එම ආරම්භක මූලික සත්යයන් හා ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් එලන් වයිට් විසින් දුන් අනුමත කිරීම හා අනතුරු ඇඟවීම් ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්රතික්ෂේප කරන බව, නිසැකවම ඔවුන් නොකියති. පහත සඳහන් ඡේදය ඔබට අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
“අපගේ අතීත ඉතිහාසයේදී ස්වාමීන්වහන්සේ අපව නඩත්තු කරගෙන ආ මාර්ගයත්, උන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීමත් අප අමතක කරන තරමට හැර, අනාගතය ගැන අපට භය වීමට කිසිවක් නැත.” Life Sketches, 196.
1863 දී මිලරයිට් ව්යාපාරය එහි නිගමනයකට පැමිණ, අවසානයේ පාප්ධුරයට රූපයක් ගොඩනඟන රජය සමඟ නීතිමය ඒකකයක් ලෙස ලියාපදිංචි විය; එලන් වයිට්ගේ නිර්වචනය අනුව එය සභාව සහ රාජ්යය එකට සන්ධානගත කිරීම වේ.
“දැන් එක්සත් ජනපදයේ, සභාවේ ආයතන හා චාරිත්රවලට රාජ්යයේ අනුග්රහය ලබාදීම සඳහා ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින චලනයන් තුළ, ප්රොටස්ටන්ට්වරු පේප්වාදීන්ගේ පියවර අනුගමනය කරමින් සිටිති. එපමණක් නොව, ඔවුහු පේප්වාදයට, පැරණි ලෝකයේදී තමාට අහිමි වූ අධිපත්යය ප්රොටස්ටන්ට් ඇමරිකාවේදී නැවත ලබාගැනීම සඳහා දොර විවෘත කරමින් සිටිති.” The Great Controversy, 573.
රටේ යෞවනයන් සිවිල් යුද්ධය ලෙස හැඳින්වූ ලේ ගංගාවට බලහත්කාරයෙන් කැඳවාගෙන යමින් සිටි කාලයක, සංවිධානය සඳහා වූ අවශ්යතාවයේ කොටසක් ලෙස රජය සමඟ ඇති නීතිමය සම්බන්ධතාවය යන පූර්වධാരണය යටතේ මිලර්වරුන්ගේ ව්යාපාරය අවසන් විය. 1863දී, මුද්රිත ලිපියක් සහ නව සටහනක් යන දෙකම මඟින්, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව දානියෙල් මෝසෙස්ගේ දිවුරම ලෙස හඳුන්වන දාසකම පිළිබඳ අනාගතවක්තිය ප්රතික්ෂේප කළේය. 1850දී, ස්වාමින්වහන්සේ තම ජනතාවට හබක්කුක්ගේ දෙවන පටිය සෑදීමටත්, 1843 පටියේ උන්වහන්සේ තම අත ආවරණය කර තැබූ වරද නිවැරදි කිරීමටත් මඟපෙන්වූ සේක. 1850දී නියම කරනු ලැබූ සටහන තම අරමුණ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉටු කළේය; මක්නිසාද එලන් වයිට් “සටහන ප්රකාශයට පත් කිරීම තුළ දෙවියන්වහන්සේ සිටි බව” තමා දුටු බව පැවසූ අතර, ඒ සමඟම 1850 සටහන හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ හඳුනාගෙන ඇති බවද ප්රකාශ කළාය.
1850 ප්රස්තාරයේ අරමුණ 1843 ප්රස්තාරයේ අරමුණට සමාන වූයේය. එය මරණයට පත්වෙමින් සිටින ලෝකයකට තුන්වෙනි දූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කිරීමට භාවිත කළ යුතු සුභාරංචි ප්රචාරක උපකරණය වීමටය. 1863 දී, එම පණිවිඩය අත්හැර දමන ලදී. රතු මුහුදේදී ආරම්භ වූ පරීක්ෂණ ක්රියාවලියෙන් ප්රතිරූපිත වන පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය, දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහතුන්වන වචනයෙහි පාගා දමනු ලබන බවට හඳුන්වා දෙන ලද ශුද්ධස්ථානය හඳුනා දක්වන කාල අනාවැකිය සමඟ ආරම්භ වූ අතර, එම පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය අවසන් වූයේ දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දහතුන්වන වචනයෙහි පාගා දමනු ලබන බවට හඳුන්වා දෙන ලද සේනාව හඳුනා දක්වන කාල අනාවැකිය සමඟය.
එවිට මම එක් ශුද්ධවන්තයෙකු කථා කරනවා අසා සිටියෙමි; තව ශුද්ධවන්තයෙකු කථා කළ එම ශුද්ධවන්තයාට කියනු ලැබුවේ, “නිතර පූජාව පිළිබඳ දර්ශනයත්, විනාශකාරී අතික්රමණයත් ගැන, ශුද්ධස්ථානයද සේනාවද පාදතලින් මැඩ දමනු ලබන ලෙස කෙතරම් කාලයක් පවතින්නේද?” යන්නයි. එවිට ඔහු මට මෙසේ කීවේය, “දින දෙදහස් තුන්සියයක් දක්වාය; එවිට ශුද්ධස්ථානය පවිත්ර කරනු ලබන්නේය.” දානියෙල් 8:13, 14.
1844 ඔක්තෝබර් 22 දින ආරම්භ වූ පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියට අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ මුද්රාව ඇත. එම පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියේ ආරම්භය, පාගාදමනු ලැබීමට තිබූ ශුද්ධස්ථානය නිරූපණය කළ කාල අනාවැකියක් විය. එය ඉටු වූ විට මහත් ආලෝකය උත්පාදනය කළ අනාවැකියක් විය. 1863 දී අවසන් වූ පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියටද අල්ෆා සහ ඔමේගාගේ මුද්රාව ඇත. එම පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියේ අවසානය, පාගාදමනු ලැබීමට තිබූ සේනාව නිරූපණය කළ කාල අනාවැකියක් විය. එය ඉටු වූ විට මහත් ආලෝකය උත්පාදනය කිරීමට සැලසුම් කරනු ලැබූ අනාවැකියක් විය. එය එම ඉතිහාසයේ එලියා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද කාල අනාවැකියක් වූ අතර, එය ප්රතික්ෂේප කර පැත්තකට තැබූ විට, මහත් අන්ධකාරය උපදවා ගත්තේය.
තීන්දුව මෙයයි: ආලෝකය ලෝකයට පැමිණියේය, එහෙත් මිනිසුන්ගේ ක්රියා දුෂ්ට වූ බැවින් ඔව්හු ආලෝකයට වඩා අන්ධකාරයට ප්රේම කළෝය. යොහන් 3:19.
මෙම ලිපිය අවසන් කිරීමට මම අදහස් කරන තර්කය, මම දැනටමත් සටහන් කළ දෙයමය. දෙවියන්වහන්සේ එලන් වයිට් හරහා 1843 සහ 1850 ප්රස්තාර අනුමත කළේද?
“1843 වර්ෂයේ ප්රස්තාරය ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තය විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ බවත්, එය වෙනස් නොකළ යුතු බවත්, එහි සංඛ්යා උන්වහන්සේ කැමති වූ ආකාරයෙන්ම තිබූ බවත්, එහි ඇති සමහර සංඛ්යා අතර තිබූ එක් වැරදීමක් කිසිවෙකුට දැකිය නොහැකි වන පිණිස, උන්වහන්සේගේ හස්තය එය මත තිබී එය සඟවා තැබූ බවත්, උන්වහන්සේගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු එය කිසිවෙකුට පෙනී නොගිය බවත් මම දුටිමි.” Early Writings, 74.
“නිචල්ස් සහෝදරයා විසින් චාට් පත්රය ප්රකාශයට පත් කිරීම තුළ දෙවියන් වහන්සේ සිටි බව මම දුටුවෙමි. මේ චාට් පත්රය පිළිබඳ අනාවැකියක් බයිබලයේ ඇති බව මම දුටුවෙමි; තවද, මේ චාට් පත්රය දෙවියන් වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා නියම කර තිබේ නම්, එය එක් අයෙකු සඳහා ප්රමාණවත් නම්, තවත් අයෙකු සඳහාද එය එසේම ප්රමාණවත්ය; සහ, යම් එක් අයෙකුට වඩා විශාල ප්රමාණයකින් අලුත් චාට් පත්රයක් අඳින්නට අවශ්ය වූයේ නම්, සියල්ලන්ටමද එය එපමණම අවශ්යය.” Manuscript Releases, අංක 13, 359; 1853.
1840 සිට 1844 දක්වා වූ ඉතිහාස කාලය තුළ මිලෙරයිට්වරුන් ඉදිරිපත් කළ පණිවුඩය දෙවියන්වහන්සේ එලන් වයිට් මගින් අනුමත කළේද?
“දෙවියන්වහන්සේ අපට නව පණිවිඩයක් දෙනවා නොවේ. 1843 සහ 1844 වර්ෂවලදී අනෙකුත් සභාවලින් අපව පිටතට ගෙන ආ පණිවිඩය අප ප්රකාශ කළ යුතුය.” Review and Herald, January 19, 1905.
“1843 සහ 1844 වර්ෂවලදී පුරුෂයන් හා ස්ත්රීයන් උද්දීපනය කළ පණිවුඩ ජනතාවට ප්රකාශ කිරීමේ කාර්යයට අපගේ කාලය සහ ශක්තිය දීමට දෙවියන් වහන්සේ අපට අණ කරති.” Manuscript Release, Number 760.
1840–1844 කාලයේදී දෙන ලද සියලු පණිවිඩ දැන් බලවත් ලෙස ප්රකාශ කරනු ලැබිය යුතුය; මක්නිසාද, තමන්ගේ දිශානතිය අහිමි කරගෙන ඇති බොහෝ ජනතාවක් සිටිති. එම පණිවිඩ සියලු සභාවන් වෙත යා යුතුය.
“ක්රිස්තුස් වහන්සේ මෙසේ පැවසූ සේක: ‘ඔබගේ ඇස් දකින බැවින් ආශීර්වාදලත්ය; ඔබගේ කන් ඇසෙන බැවින් ආශීර්වාදලත්ය. මක්නිසාද සැබවින් මම ඔබට කියමි, ඔබ දකින දේවල් දැකීමට බොහෝ අනාගතවක්තෘවරුන් සහ ධර්මිෂ්ඨ මනුෂ්යයෝ ආශා කළත් ඒවා දැක නොසිටියහ; ඔබ අසන දේවල් ඇසීමටද ආශා කළත් ඒවා අසා නොසිටියහ’ [මතෙව් 13:16, 17]. 1843 සහ 1844 වර්ෂවලදී දක්නා ලද දේවල් දුටු ඇස් ආශීර්වාදලත්ය.”
“එම පණිවිඩය දෙනු ලැබීය. තවද එම පණිවිඩය නැවත ප්රකාශ කිරීම ප්රමාද නොවිය යුතුය; මක්නිසාද කාලයේ ලකුණු සම්පූර්ණ වෙමින් පවතින බැවින්, අවසාන කාර්යය නිම කළ යුතුය. කෙටි කාලයක් තුළ මහත් කාර්යයක් සිදුවනු ඇත. ඉතා ඉක්මනින් දෙවියන්වහන්සේගේ නියමයෙන් දෙනු ලබන පණිවිඩයක් මහ හඬ හඬක් බවට වර්ධනය වනු ඇත. එවිට දානියෙල් තම කොටසෙහි සිට, තම සාක්ෂිය දෙනු ඇත.” Manuscript Releases, volume 21, 437.
“අප 1841, ‘42, ‘43, සහ ‘44 වර්ෂවලදී ලබාගත් සත්යයන් දැන් අධ්යයනය කර ප්රකාශ කළ යුතුය. පළමු, දෙවන, සහ තෙවන දූතයන්ගේ පණිවිඩ අනාගතයේදී මහත් හඬකින් ප්රකාශ කරනු ලැබේ. ඒවා උද්යෝගවත් අධිෂ්ඨානයකින් සහ ආත්මයාණන්ගේ බලයෙන් දෙනු ලැබෙනු ඇත.” Manuscript Releases, volume 15, 371.
“මෙම කාර්යයේ වර්තමාන දුර්බලභාවයත් සුළුත්වයත් අපි අවබෝධ කරමු. අපට අත්දැකීමක් ලැබී ඇත. දෙවියන්වහන්සේ අපට භාර දී ඇති කාර්යය ඉටු කිරීමේදී, උන්වහන්සේ අපගේ කාර්යසාධනශක්තිය වන බවට නිශ්චිතවම විශ්වාස කරමින් අපට විශ්වාසයෙන් ඉදිරියට යා හැක. 1841, 1842, 1843, සහ 1844 වර්ෂවලදී උන්වහන්සේ අප සමඟ සිටියාක් මෙන්ම, 1906 දීද උන්වහන්සේ අප සමඟ සිටිනු ඇත.” Loma Linda Messages, 156.
“අපගේ ආයතනවල ගුරුවරුන් හා නායකයන් ලෙස සිටින අය, ඇදහිල්ලෙහිද තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩයේ මූලධර්මවලද ස්ථිරව සිටිය යුතුය. දෙවියන් වහන්සේ තම සෙනඟ අපට 1843 සහ 1844 වර්ෂවලදී උන්වහන්සේ අපට දුන් පණිවිඩයම අප සතුව ඇති බව දැනගැනීමට කැමති ය.” General Conference Bulletin, April 1, 1903.
“අනතුරු ඇඟවීම පැමිණ ඇත: 1842, 1843, සහ 1844 දී පණිවිඩය පැමිණි දින සිට අප ගොඩනඟමින් සිටින විශ්වාසයේ පදනම කම්පා කරවන කිසිවක් ඇතුල් වීමට ඉඩ දිය යුතු නොවේ. මම මේ පණිවිඩය තුළ සිටියෙමි; එදා සිට මේ දක්වා දෙවියන්වහන්සේ අපට දුන් ආලෝකයට විශ්වාසවන්තව, ලෝකය ඉදිරියෙහි සිටගෙන සිටිමි. දිනෙන් දින අපි ආලෝකය සොයමින් උද්යෝගිමත් යාච්ඤාවෙන් ස්වාමීන්වහන්සේ සෙවූ කල අපගේ පාද තබන ලද වේදිකාවෙන් ඒවා ඉවත් කිරීමට අපි අදහස් නොකරමු. දෙවියන්වහන්සේ මට දුන් ආලෝකය මට අත්හැර දැමිය හැකි යයි ඔබ සිතනවාද? එය සදාකාල පර්වතය මෙන් විය යුතුය. එය මට දෙන ලද දින සිට මේ දක්වා මට මඟ පෙන්වා ඇත.” Review and Herald, April 14, 1903.
ඇලන් වයිට් මගින් දෙවියන්වහන්සේ තම ජනතාවට මිලරයිට් ඉතිහාසයේ සත්යයන් අඩපණ කරන ප්රහාරයන්ට එරෙහිව ආරක්ෂා වීමට අනතුරු ඇඟවූ සේක් ද?
“ප්රවචනාත්මක ඉතිහාසය තුළ අපගේ ස්ථානය පැහැදිලි කර දෙන සත්යයේ මහා සීමා-ලකුණු, ඒවා බිඳ දමා, සැබෑ ආලෝකයට වඩා ව්යාකූලත්වය ගෙන එන න්යායන්ගෙන් ඒවා වෙනුවට තැබීමට ඉඩ නොදෙන ලෙස, අතිශයින් සාවධානව ආරක්ෂා කළ යුතුය.” Selected Messages, book 2, 101, 102.
“අද සත්යයේ සලකුණු බිඳ හෙළීමට,—මාර්ගය අසල නඟා තබන ලද ස්මාරකයන් විනාශ කිරීමට,—සාතන් අවස්ථා සොයමින් සිටියි; එබැවින් තම ගෙය ඝන පර්වතය මත ගොඩනඟා ඇති, නරක ප්රසිද්ධිය මැදද යහපත් ප්රසිද්ධිය මැදද සත්යයෙහි ස්ථිරව සිටි, වයෝවృద్ధ සේවකයන්ගේ අත්දැකීම අපට අවශ්යය.” Gospel Workers, 104.
“යහපත හා නපුර අතරත්, ධර්මිෂ්ඨකම හා අධර්මිෂ්ඨකම අතරත් විවෙක් කර හඳුනාගත හැකි මනුෂ්යයන් නොමැතිව දෙවියන් වහන්සේ කිසි කලෙකත් ලෝකය අත්හැර නොදමන සේක. හදිසි අවස්ථාවලදී සටනේ පෙරමුණෙහි නැගී සිටීමට තමන් විසින් පත් කළ මනුෂ්යයන් දෙවියන් වහන්සේට සිටිති. අර්බුදයකදී, පුරාණ කාලවලදී කළාක් මෙන්, උන්වහන්සේ මනුෂ්යයන් නැඟිටුවනු ඇත. බාල යෞවනයන් වයෝවෘද්ධ ධජවාහකයන් සමඟ එක්ව සිටීමට කැඳවනු ලබන්නෝය, එසේ වන්නේ, බොහෝ ගැටුම් මැදින් ගමන් කළාවූද, උන්වහන්සේගේ ආත්මයේ සාක්ෂි මඟින් දෙවියන් වහන්සේ බොහෝ වාර ගණනක් කතා කොට නිවැරදි මාර්ගය පෙන්වා දී වැරදි මාර්ගය හෙළා දැක ඇති අයවූද, මේ විශ්වාසවන්තයන්ගේ අත්දැකීම් මඟින් ඔවුන් බලගන්වනු ලබන පිණිසත් ඉගැන්වීම ලබන පිණිසත්ය. දෙවියන් වහන්සේගේ ජනතාවගේ ඇදහිල්ල පරීක්ෂා කරන අනතුරු උද්ගත වන විට, මෙම පුරෝගාමී සේවකයෝ අතීතයේ අත්දැකීම් නැවත කියා පෙන්විය යුතුය; එනම්, මෙවන්ම අර්බුද උද්ගත වූ කල, සත්යය ප්රශ්න කරනු ලැබූ කල, දෙවියන් වහන්සේගෙන් නොපැමිණි අමුතු අදහස් ඇතුල් කරනු ලැබූ කල සිදු වූ දේය.”
“එම වයස්ගත සේවකයන්ගේ අත්දැකීම දැන් අවශ්යය; මක්නිසාද සාතන් පැරණි මාර්ග-සලකුණු,—මාර්ගය පුරා උස්කරන ලද ස්මාරකයන්,—අගණනීය නොවන දේවල් බවට පත් කිරීමට සෑම අවස්ථාවක්ම අවධානයෙන් බලා සිටින බැවිනි.” Review and Herald, November 19, 1903.
1863 දී, එම ඉතිහාසයේ එලියාට තේරුම්ගැනීමට මඟ පෙන්වනු ලැබූ පළමු සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් මිලරයිට් ව්යාපාරය අවසන් විය. එහි අවසාන පරීක්ෂාව පදනම්ව තිබුණේ ශුද්ධස්ථානය හා සේනාව පාගා දැමීම හඳුන්වා දෙන දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ පද දෙක මතය. ශුද්ධස්ථානය පිළිබඳ ආලෝකය පරීක්ෂා දහයෙන් පළමුවැන්නෙහිදී විවෘත කරන ලද අතර, අන්ධකාරය සේනාව මත ගෙනෙනු ලැබුවේ පරීක්ෂා දහයෙන් අවසාන පරීක්ෂාවේදීය.
“එක් කරුණක් නියතය: සාතන්ගේ ධජය යටතේ තම ස්ථාවරය ගන්නා ඒ හත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු, පළමුවෙන්ම දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයේ සාක්ෂි තුළ අඩංගු අනතුරු ඇඟවීම් සහ දෝෂාරෝපණයන් පිළිබඳ තමන්ගේ ඇදහිල්ල අත්හරිති.
“වඩා ගැඹුරු කැපවීමකටත් වැඩි ශුද්ධ වූ සේවයකටත් වූ කැඳවීම කරනු ලබමින් පවතින අතර, එය අඛණ්ඩව කරනු ලැබේ. දැන් සාතන්ගේ යෝජනා හඬ නඟමින් සිටින ඇතැමෙකු යථාබෝධයට පැමිණෙති. භාරකාරත්වයේ වැදගත් තනතුරු දරමින් සිටින, මෙම කාලයට අදාළ සත්යය නොතේරුම් ගන්නා අයද සිටිති. ඔවුන් වෙත එම පණිවිඩය දිය යුතුය. ඔවුන් එය පිළිගන්නා කල, ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔවුන් පිළිගෙන, තමන් සමඟ එක්ව ක්රියාකරන සේවකයන් බවට ඔවුන් පත් කරනු ඇත. එහෙත් ඔවුන් එම පණිවිඩයට සවන් දීමට ප්රතික්ෂේප කළහොත්, ඔවුන් අන්ධකාරයේ අධිපතියාගේ කළු ධජය යටතේ තමන්ගේ ස්ථානය ගනු ඇත.”
“මේ කාලය සඳහා වූ අතිමිලින සත්යය මනුෂ්ය මනස්වලට තව තවත් පැහැදිලිව විවෘත කරනු ලබන බව ප්රකාශ කිරීමට මට උපදෙස් දෙන ලදී. විශේෂ අර්ථයකින් පුරුෂයන් හා ස්ත්රීයන් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ මාංසය භුක්ති කොට, උන්වහන්සේගේ රුධිරය පානය කළ යුතුය. සත්යය නිතර නිතර විහිදී යාමට සමත් බැවින්, අවබෝධයේ වර්ධනයක් ඇති වන්නේය. සත්යයේ දේවමය ආරම්භකයා, උන්වහන්සේව දැනගැනීමට අඛණ්ඩව ඉදිරියට යන අය සමඟ වඩාත් සමීප වූත් තව තවත් සමීප වූත් සංගමයකට පැමිණෙන්නේය. දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව උන්වහන්සේගේ වචනය ස්වර්ගීය ආහාරය ලෙස පිළිගන්නා විට, උන්වහන්සේගේ නික්මීම් උදෑසන මෙන් සූදානම් කර තිබෙන බව ඔවුන් දැනගන්නෝය. ආහාර භුක්ති කරන විට ශරීරය ශාරීරික ශක්තිය ලබන ලෙස, ඔවුන් ආත්මික ශක්තියද ලබන්නෝය.”
ඊශ්රායෙල්ගේ දරුවන් මිසර දාසභාවයෙන් ගෙන, වනය මාර්ගයෙන් ඔවුන් කානාන් දේශයට නායකත්වය කළ ස්වාමීන්වහන්සේගේ සැලැස්ම අපි අර්ධ වශයෙන්වත් සම්පූර්ණයෙන් නොතේරුම් ගනිමු.
“ශුභාරංචියේ සිට බැබළෙන දේවීය කිරණ අපි එක්රැස් කරගන්නා කල, යුදෙව් ආර්ථිකය පිළිබඳව අපට වඩා පැහැදිලි අවබෝධයක්ද, එහි වැදගත් සත්යයන් පිළිබඳව වඩා ගැඹුරු අගයකිරීමක්ද ලැබෙනු ඇත. සත්යය පිළිබඳ අපගේ අනාවරණය තවමත් අසම්පූර්ණය. අප එක්රැස් කරගෙන ඇත්තේ ආලෝකයේ කිරණ කිහිපයක් පමණි. දිනපතා වචනය අධ්යයනය නොකරන්නෝ යුදෙව් ආර්ථිකයේ ගැටලු විසඳා නොගනු ඇත. ඔවුන් දේවාල සේවයෙන් උගන්වනු ලැබූ සත්යයන් තේරුම් නොගනු ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ මහා සැලැස්ම පිළිබඳ ලෞකික අවබෝධයක් නිසා උන්වහන්සේගේ කාර්යය බාධා ලබයි. ක්රිස්තුස්වහන්සේ වලාකුළු ස්තම්භය තුළ ආවරණය වී තම සෙනඟට දුන් නීතිවල අර්ථය අනාගත ජීවිතය විසින් හෙළි කරනු ඇත.” Spalding and Magan, 305, 306.
අපි 1863 සමඟ සම්බන්ධව එලියාගේ සංකේතවාදය පිළිබඳ අපගේ සලකා බැලීම ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.