මෝසෙස් සහ එලියා යන දෙදෙනා, සන්දර්භය අනුව, එක් එක්ව තනි සංකේතයක් ලෙස අවබෝධ කරගත හැකි අනාගතවාදී සංකේතයන් වන අතර, එසේම එම අනාගතවක්තෘ දෙදෙනාම ඇතුළත් සංකේතයක් ලෙසද අවබෝධ කරගත හැක. දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත යමක් ස්ථිර කරනු ලබන අතර, එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ මෝසෙස් සහ එලියා පැරණි සහ නව ගිවිසුම්වල සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා නියෝජනය කරති. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම නියෝජනය කරන රූපාන්තර කන්දේදී, මෙම ද්විත්ව සංකේතය ඉරිදා නීති අර්බුදයේ එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහස (එලියා) සහ මරණ සාක්ෂිකරුවන් (මෝසෙස්) යන දෙපක්ෂයම නියෝජනය කරයි. සංකේතයක් ලෙස එකට, හොරේබ් ගුහාවේදී, ඔවුහු “ඇසෙන,” “කියවන,” සහ දෙවියන්වහන්සේගේ චරිතය පිළිබඳ එළිදරව්වක් වන, ලාවෝදිකයෙකු ෆිලදෙල්ෆියානුවෙකු බවට පරිවර්තනය කිරීමට බලය අඩංගු, එම පණිවිඩය “පවත්වන” ලෝකයේ අවසානයේ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව නියෝජනය කරති. ඉතා ඉක්මනින්, (ඉතාමත් ඉක්මනින්) “මෙන්න, මනාලයා එයි” යන හඬට නිවැරදිව ප්රතිචාර දැක්වීමට අවශ්ය “තෙල්” ලබාගැනීම සඳහා මෝඩ ලාවෝදිකීය ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන්ට තවදුරටත් ප්රයෝජනයට ගත නොහැකි වන අවස්ථාවක් පැමිණෙනු ඇත.
මෝසෙස් ස්වාමීන්වහන්සේට කථා කරමින් මෙසේ කීවේය: “බලන්න, ඔබවහන්සේ මට, ‘මෙම ජනතාව ඉහළට ගෙන යන්න’ යයි පවසන සේක; එහෙත් මා සමඟ කවරෙකු යවනු ලබන සේක්දැයි ඔබවහන්සේ මට දන්වා නැත. තවද ඔබවහන්සේ, ‘මම නුඹව නාමයෙන් දනිමි, නුඹද මාගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලැබුවෙහිය’ යයි පවසා ඇත. එබැවින් දැන්, මම ඔබවහන්සේගෙන් ඉල්ලමි, මා ඔබවහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලැබුවෙම් නම්, ඔබවහන්සේගේ මාර්ගය දැන් මට පෙන්වා දෙනු මැනව, එවිට මට ඔබවහන්සේ දැනගැනීමටත්, ඔබවහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලබන පිණිසත් හැකි වේවා; තවද මේ ජාතිය ඔබවහන්සේගේ ජනතාව බව සැලකිල්ලට ගනු මැනව.” එවිට ඔහු මෙසේ කීසේක: “මාගේ සන්නිධානය නුඹ සමඟ යන්නේය, මම නුඹට විවේකය දෙනෙමි.” එවිට ඔහු උන්වහන්සේට මෙසේ කීවේය: “ඔබවහන්සේගේ සන්නිධානය මා සමඟ නොයන්නේ නම්, අප මෙතැනින් ඉහළට ගෙන නොයනු මැනව. මක්නිසාද මෙහිදී මාද ඔබවහන්සේගේ ජනතාවද ඔබවහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලැබුවෝ යයි කෙසේ දැනගනු ලබන්නෙමු ද? ඒ ඔබවහන්සේ අප සමඟ යන බැවින් නොවේද? එවිට අපි, එනම් මාද ඔබවහන්සේගේ ජනතාවද, පොළොවේ මුහුණත මත සිටින සියලු ජනතාවගෙන් වෙන්කරනු ලබන්නෙමු.” ස්වාමීන්වහන්සේ මෝසෙස්ට මෙසේ කීසේක: “නුඹ කථා කළ මේ කාරණයද මම ඉටු කරමි; මක්නිසාද නුඹ මාගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලැබුවෙහිය, මම නුඹව නාමයෙන් දනිමි.” එවිට ඔහු මෙසේ කීවේය: “මම ඔබවහන්සේගෙන් අයදිමි, ඔබවහන්සේගේ තේජස මට පෙන්වා දෙනු මැනව.” ඒ උන්වහන්සේ මෙසේ කීසේක: “මාගේ සියලු යහපත්කම නුඹ ඉදිරියෙන් ගමන් කිරීමට සලස්වමි, ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමය නුඹ ඉදිරියේ ප්රකාශ කරමි; මම කාට අනුග්රහය පෙන්වීමට කැමැත්තෙම්ද, ඔහුට අනුග්රහය පෙන්වමි; මම කාට කරුණාව පෙන්වීමට කැමැත්තෙම්ද, ඔහුට කරුණාව පෙන්වමි.” තවද උන්වහන්සේ මෙසේ කීසේක: “නුඹට මාගේ මුහුණ දැකිය නොහැක; මක්නිසාද මාව දැක ජීවත්ව සිටිය හැකි මනුෂ්යයෙක් නොමැත.” තවද ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කීසේක: “බලව, මා අසල ස්ථානයක් ඇත; නුඹ පර්වතයක් මත සිටිය යුතුය. මාගේ තේජස ගමන් කරන කල, මම නුඹ පර්වතයේ පැලැල්ලක තබා, මා ගමන් කරන තුරු මාගේ අතින් නුඹ ආවරණය කරමි. අනතුරුව මම මාගේ අත ඉවත් කරන්නෙමි; එවිට නුඹ මාගේ පශ්චාත්භාගය දකින්නෙහිය; එහෙත් මාගේ මුහුණ දක්නට නොලැබෙන්නේය.” ස්වාමීන්වහන්සේ මෝසෙස්ට තවදුරටත් මෙසේ කීසේක: “පළමු ඒවාට සමාන ගල් පුවරු දෙකක් නුඹම කපන්න; නුඹ බිඳ දැමූ පළමු පුවරුවල තිබූ වචන මම මේ පුවරු මත ලියන්නෙමි. උදෑසනට සූදානම්ව සිටිය යුතුය; උදෑසන සීනයි කන්දට නැඟ, කන්දේ මුදුනේ එහි මා ඉදිරියේ පෙනී සිටිනු. කිසි මනුෂ්යයෙක් නුඹ සමඟ නැඟ නොඑන්නේය; මුළු කන්දෙහිම කිසිවෙකු දැකිය නොයුතුය; තවද ඒ කන්ද ඉදිරියෙහි බැටළුවන් හෝ ගවයන් හෝ මැව නොයුතුය.” එවිට ඔහු පළමු ඒවාට සමාන ගල් පුවරු දෙකක් කපා ගත්තේය; ස්වාමීන්වහන්සේ තමන්ට අණ කළ පරිදි මෝසෙස් උදෑසන ඉක්මනින් නැඟිට සීනයි කන්දට නැඟ ගියේය, තමාගේ අතෙහි ගල් පුවරු දෙක රැගෙන. ස්වාමීන්වහන්සේ වලාකුළ තුළින් බැස අවුත්, එහි ඔහු සමඟ සිට, ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමය ප්රකාශ කළ සේක. ස්වාමීන්වහන්සේ ඔහු ඉදිරියෙන් ගමන් කරමින් මෙසේ ප්රකාශ කළ සේක: “ස්වාමීන්වහන්සේ, ස්වාමීන්වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේ, කරුණාසම්පන්නය, අනුග්රහවත්ය, දිගු ඉවසීමක් ඇතිව, යහපත්කමෙන් හා සත්යයෙන් අතිශයින් පූර්ණය; දහස් ගණනක් සඳහා කරුණාව තබාගන්නාවූ, අපරාධයද අකීකරුකමද පාපයද කමාකරන්නාවූ; එහෙත් වැරදිකරුවා කිසිසේත් නිදොස් නොකරන්නාවූ; පියවරුන්ගේ අයුතුකම පුත්රයන් මතද, පුත්රයන්ගේ පුත්රයන් මතද, තුන්වන සහ හතරවන පරම්පරාව දක්වා පැමිණවන්නාවූය.” මෝසෙස් ඉක්මනින් බිම දෙසට තමාගේ හිස නමා නමස්කාර කළේය. ඔහු මෙසේ කීවේය: “දැන් මා ඔබවහන්සේගේ දෘෂ්ටියේ අනුග්රහය ලැබුවෙම් නම්, ස්වාමීනි, මගේ ස්වාමියාණෙනි, මම ඔබවහන්සේගෙන් අයදිමි, අප අතරේ ගමන් කරනු මැනව; මක්නිසාද මෙය මුරණ්ඩු කටුවැටිය ජනතාවකි; අපගේ අයුතුකමද අපගේ පාපයද කමාකර, අප ඔබවහන්සේගේ උරුමය ලෙස ගනු මැනව.” ඒ උන්වහන්සේ මෙසේ කීසේක: “බලව, මම ගිවිසුමක් කරමි; නුඹගේ සියලු ජනතාව ඉදිරියෙහි මම පුදුම ක්රියා කරන්නෙමි, එවැනි දේ පොළොවේ සියල්ලෙහි හෝ කිසි ජාතියක හෝ කර නැත; නුඹ සිටින අතරේ සියලු ජනතාව ස්වාමීන්වහන්සේගේ ක්රියාව දකින්නෝය; මක්නිසාද නුඹ සමඟ මම කරන්න යන දේ භයානක කාරණයකි.” නික්මයාම 33:12–34:10.
මෝසෙස් ලෝකයේ අවසාන කාලයේ සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව නියෝජනය කරයි. ඔවුන් යනු විමර්ශන විනිශ්චයේ “අවසාන දින” තුළ දෙවියන්වහන්සේගෙන් තමන්ට උන්වහන්සේගේ “මාර්ගය” පෙන්වා දෙන ලෙස අයදින අයය; එවිට ඔවුන්ට දෙවියන්වහන්සේව “දැනගැනීමට” හැකි වනු ඇත. එයට ප්රතිචාර වශයෙන්, උන්වහන්සේගේ “පැමිණීම ඔවුන් සමඟ යනු ඇත” යන පොරොන්දුවද, දෙවියන්වහන්සේ එම ජනතාවට “විශ්රාමය” දෙනු ඇත යන පොරොන්දුවද ඇතුළත් පිළිතුරක් ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගෙන් ලබති.
එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: මාර්ගවල නැඟී සිට බලා, පැරණි මංපෙත් ගැන විමසා, යහපත් මාර්ගය කොතැනදැයි සොයා, එහි ගමන් කරන්න; එවිට ඔබගේ ආත්මයන්ට විශ්රාමය සම්බවන්නේය. නමුත් ඔවුහු කීවෝය: අපි එහි ගමන් නොකරන්නෙමු. තවද මම ඔබ කෙරෙහි පහන්කරුවන් පත්කළෙමි, “රණහඬේ ශබ්දයට ඇහුම්කන් දෙනු”යි කියමින්. නමුත් ඔවුහු කීවෝය: අපි ඇහුම්කන් නොදෙන්නෙමු. යෙරෙමියා 6:16, 17.
යෙරෙමියා, “බලන්නට”ත් “සවන් දීමට”ත් ප්රතික්ෂේප කරන, එබැවින් “යහපත් මාර්ගය” සොයා “එහි ගමන් කරන” අයට පොරොන්දු කරන ලද “විශ්රාමය” නොලබන පංතියක් හඳුන්වා දෙයි. යෙසායා විසින් එම විශ්රාමය “ප්රාණවත් කිරීම” ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබේ.
ඔහු දැනුම උගන්වන්නේ කාටද? ඔහු උපදේශය තේරුම් කරවන්නේ කාටද? කිරිවලින් වෙන් කළ, ස්තනවලින් ඉවතට ගත් අයටය. මක්නිසාද ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; පේළිය පිට පේළිය, පේළිය පිට පේළිය; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය යුතුය. මක්නිසාද ඔහු අඩතෙඩි තොල්වලින් සහ වෙනත් භාෂාවකින් මේ ජනතාවට කතා කරන සේක. ඔහු ඔවුන්ට කීවේ, “මෙය විඩාපත් වූවන්ට විවේක දෙන පිහිටා සිටීමය; මෙය ප්රබෝධයය” යන්නය. එහෙත් ඔවුහු ඇසීමට කැමති නොවූහ. එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; පේළිය පිට පේළිය, පේළිය පිට පේළිය; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය; ඒ ඔවුන් ගොස් පසුපසට වැටී බිඳදමනු ලබන පිණිසත්, උගුලකට අසු වී අල්ලාගනු ලබන පිණිසත්ය. යෙසායා 28:9–13.
“විවේකය” සහ “ප්රබෝධය” යන දේවල්, අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය ප්රකාශ කරන කාලයේ වගුරවනු ලබන පසුවැසි වර්ෂාව නිරූපණය කරයි.
“තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය අවසන් වීමට සමීප වූ කාලයට මාව යොමු කරනු ලැබිණි. දෙවියන්වහන්සේගේ බලය උන්වහන්සේගේ ජනතාව මත රැඳී තිබුණේය; ඔවුහු තම කාර්යය සම්පූර්ණ කර තිබූහ, තමන් ඉදිරියෙහි තිබූ පරීක්ෂාකාරී වේලාව සඳහා සූදානම්ව සිටියහ. ඔවුහු අවසාන වැස්ස, එනම් ස්වාමීන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙන් පැමිණෙන ප්රබෝධය, ලබාගෙන තිබූහ; ජීවමාන සාක්ෂිය නැවත ජීවිතයට පැමිණ තිබුණේය. අවසාන මහත් අනතුරු ඇඟවීම සෑම තැනකම නාද වී තිබුණේය; එය එම පණිවිඩය පිළිගැනීමට අකමැතිවූ පෘථිවියේ වාසීන් උද්දීපනය කර කෝපයට පත් කර තිබුණේය.” Early Writings, 279.
“අවසාන වැසි” වන “විශ්රාමය” හෝ “ප්රබෝධය” පිළිබඳ පොරොන්දුව තුළ, දෙවියන්වහන්සේගේ “සන්නිධානය” තම ජනතාව සමඟ යනු ඇතැයි ගුහාවේදී මෝසෙස්ට දුන් පොරොන්දුවද අන්තර්ගතය.
“මෙම කාර්යය පෙන්තකොස්ත දිනයේ කාර්යයට සමාන වනු ඇත. සුවිශේෂයේ ආරම්භයේදී ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වැගිරීම තුළින් ‘පෙර වැස්ස’ දෙන ලද්දේ අනර්ඝ බීජයේ අංකුරෝද්ගමනය සිදු කරවීමටය; එසේම එහි අවසානයේ ‘පසු වැස්ස’ දෙනු ලබන්නේ අස්වැන්න පක්ව කරවීම සඳහාය. ‘අපි ස්වාමීන්වහන්සේ දැනගැනීමට පිටුපස නොබැස අනුගමනය කරමු නම්, එවිට දැනගනිමුය; උන්වහන්සේගේ ප්රකාශවීම උදෑසන මෙන් ස්ථිරව සූදානම් කර ඇත; උන්වහන්සේ වැස්ස මෙන්ද, පොළොවට වැටෙන පසු වැස්සද පෙර වැස්සද මෙන්ද අප වෙත පැමිණෙන සේක.’ (හෝෂෙයා 6:3.) ‘එබැවින්, සියොන්ගේ දරුවෙනි, ප්රීති වන්න; ඔබගේ දෙවි සමිඳාණන්වහන්සේ තුළ ප්රීතිමත් වන්න. මක්නිසාද උන්වහන්සේ ඔබට මධ්යස්ථ ලෙස පෙර වැස්ස දී ඇත; තවද උන්වහන්සේ ඔබ උදෙසා වැස්ස—පෙර වැස්සත් පසු වැස්සත්—වැටෙන්නට සලස්වන සේක.’ (යෝවෙල් 2:23.) ‘අන්තිම දවස්වලදී, දෙවියන්වහන්සේ කියන සේක, මම මාගේ ආත්මයෙන් සියලු මාංසය මත වැගිරවන්නෙමි.’ ‘තවද ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමය කැඳවන කවුරුන් වුවද ගැළවෙන්නේය.’ (ක්රියා 2:17, 21.) සුවිශේෂයේ මහත් කාර්යය එහි ආරම්භය සලකුණු කළ දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ ප්රකාශයට වඩා අඩු ප්රකාශයකින් අවසන් විය යුතු නැත. සුවිශේෂයේ ආරම්භයේදී පෙර වැස්සේ වැගිරීම තුළින් ඉටු වූ අනාවැකි, එහි අවසානයේ පසු වැස්සේදී නැවත ඉටු විය යුතුය. ප්රේරිත පේතෘස් ‘එබැවින් පසුතැවී හැරී එන්න, ඔබගේ පව් මකාදමනු පිණිස [විමර්ශන විනිශ්චයේදී], එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙන් ප්රබෝධයේ කාලයන් පැමිණෙනු ඇත; තවද උන්වහන්සේ යේසුස්ව එවනු ඇත’ කියා ප්රතීක්ෂා කළ ‘ප්රබෝධයේ කාලයන්’ මෙන්න. (ක්රියා 3:19–20.)”
“ශුද්ධ කැපවීමෙන් ප්රභාමත් වී දිලිසෙන මුහුණුවර ඇති දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයෝ, ස්වර්ගයෙන් ආ පණිවුඩය ප්රකාශ කිරීම සඳහා ස්ථානයෙන් ස්ථානයට ඉක්මනින් යන්නෝය. දහස් සංඛ්යාත හඬවල් මගින්, මුළු පෘථිවිය පුරා, අනතුරු ඇඟවීම ප්රකාශ කරනු ලැබේ. අද්භූත ක්රියා සිදු කරනු ලැබේ, රෝගීහු සුව කරනු ලබති, ලකුණුද අසිරිමත් දේවල්ද විශ්වාසකරන්නන් අනුගමනය කරනු ඇත. සාතන්ද බොරු අසිරිමත් ක්රියා සමඟ ක්රියා කරයි, මනුෂ්යයන්ගේ ඇස් ඉදිරියෙහි ස්වර්ගයෙන් ගින්න පවා බස්වා දමමින්ය. (එළිදරව් 13:13.) මෙසේ පෘථිවියේ වාසය කරන්නෝ තම තමන්ගේ පැත්ත ගැනීම පිණිස ගෙන එනු ලබන්නෝය.” The Great Controversy, 611, 612.
අවසාන දවස්වල ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේගේ වැගිරීම, සුභාරංචිය ප්රකාශ කිරීමේ ආරම්භයේදී වූ ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේගේ වැගිරීම මගින් සංකේතවත් කරනු ලැබ ඇත. සභාවන්ට ආත්මයාණන් වහන්සේ කියන දේ අසන්ට නොකැමැතිව සිටින අය වෙත “ඔවුන්ට වූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය” යනු, ලෝකයේ අවසානය දර්ශනය කරවනු පිණිස එක් අනාවැකිමය ඉතිහාස රේඛාවක් තවත් අනාවැකිමය ඉතිහාස රේඛාවකට එකතු කිරීමේ අනාවැකිමය මූලධර්මයයි. එය කිසිසේත්ම අඩු නොවන්නේ, යමක්ගේ අවසානය යමක්ගේ ආරම්භය මගින් දර්ශනය කරවනු ලබන මූලධර්මයයි. මේ අනාවැකිමය නියමය මෝඩ ලාඔදීකියානු සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ජනතාව විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ලබයි. එය පිළිගනු ලැබූ විට, දෙවියන්වහන්සේට “දැනුම උගන්වනු” හැකි වන අතර, දානියෙල් හඳුන්වා දෙන පරිදි එම දැනුම අවසාන කාලයේ වැඩිවන්නේය; එමෙන්ම හෝෂෙයා කියන පරිදි, එම දැනුම ප්රතික්ෂේප කිරීම නිසාම දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව විනාශ කරනු ලබති. යෙසායා සහ යෙරෙමියා තුළ අසන්නට හෝ දකින්නට ප්රතික්ෂේප කරන පන්තිය, “ප්රබෝධය” ප්රතික්ෂේප කරති; එය “විශ්රාමය” වන අතර, දෙවියන්වහන්සේ තම “අවසාන දවසේ” ජනතාවට දෙන බවට පොරොන්දු වන්නේ, ඔවුන්ට දවස්වල අවසානයේ ඇති අර්බුදය තුළ ආරක්ෂිතව මග සොයා ගමන් කළ හැකි වන පිණිසය.
දෙවියන් වහන්සේ මෝසෙස්ට ප්රකාශ කළ “ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමය” (චරිතය) නම්, “ස්වාමී දෙවියන්වහන්සේ” “කරුණාවන්තද අනුග්රහවන්තද, දිගු ඉවසීමක් ඇතිද, යහපත්කමින් හා සත්යයෙන් බහුලද” යන එකය. උන්වහන්සේගේ චරිතය කරුණාව හා සත්යයයි. උන්වහන්සේගේ චරිතය නිරූපණය කරන සත්යය සෑමවිටම උන්වහන්සේගේ කරුණාව සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත; මක්නිසාද දෙවියන් වහන්සේ පළමුව ඔවුන් වෙත තම කරුණාව ප්රවර්තනය නොකරන්නේ නම්, කිසි මනුෂ්යයෙකුටවත් උන්වහන්සේගේ සත්යය අවබෝධ කරගත නොහැක; මක්නිසාද සියල්ලෝම පාප කළෝය, දෙවියන් වහන්සේගේ මහිමයෙන් (චරිතයෙන්) හිඟ වූවෝය. යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේ ඇල්ෆා හා ඔමේගා බව යන සත්යය, දෙවියන් වහන්සේ තම අධර්මිෂ්ඨකම් හා පාපවලින් සමාව දුන් අය විසින් පිළිගනු ලැබේ, සහ පවත්වනු ලැබේ. ඒ සමාව දීම සිදුවන්නේ විමර්ශන විනිශ්චයේ අවසාන දර්ශන තුළය. උන්වහන්සේ තම කරුණාව ප්රවර්තනය කරමින්, එලෙස ඔවුන්ගේ පාප සමාව දෙන අය, උන්වහන්සේ තම උරුමය ලෙස ගෙන, ඔවුන් සමඟ ගිවිසුමකට ඇතුළත් වන සේක.
“මෙම පෘථිවියේ ඉතිහාසයේ අවසාන දිනවලදී, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා පවත්වන ඔහුගේ ජනතාව සමඟ ඇති දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුම නැවත අලුත් කරනු ලැබිය යුතුය.” Review and Herald, February 26, 1914.
මෝසෙස්ද ඇතුළුව සියලුම අනාගතවක්තෘවරු, දෙවියන්වහන්සේ එකලස් සිය හතළිස් හාර දහස ලෙස හඳුනාගන්නා අය සමඟ තමන්වහන්සේගේ ගිවිසුම අලුත් කරන විමර්ශන විනිශ්චයේ අවසාන දවස් හඳුනා දෙති. තවද, එම ගිවිසුම ස්ථාපිත කරන කල, දෙවියන්වහන්සේ “පෘථිවියෙහි සියල්ලෙහිද කිසි ජාතියකද කරනු නොලැබූ විස්මකර්ම කරමි; නුඹ සිටින සියලු ජනතාව ස්වාමීන්වහන්සේගේ ක්රියාව දකින්නෝය; මක්නිසාද මම නුඹ සමඟ කරනු ලබන දෙය භයානක දෙයක්ය” යනුවෙන් වදාරන සේක.
සීනයි කන්ද ලෙසද හැඳින්වෙන හොරෙබ් කන්දෙහි මෝසෙස්ට ලැබුණු ගුහාවේ අත්දැකීම, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සමඟ මෝසෙස් කළ අරගලයේ සන්දර්භය තුළ ස්ථාපිත කරනු ලැබීය. ඔහුගේ අරගලය වූයේ දෙවියන්වහන්සේ ඔහුට භාර දුන් කාර්යය ඉටු කිරීමය. මෝසෙස් සිටියේ ලෝකයට වූ දෙවියන්වහන්සේගේ පණිවුඩය සම්බන්ධයෙන් අරගලයකය. ස්වාමීන්වහන්සේ තම මහිමය මෝසෙස්ට ප්රකාශ කිරීමට ටිකකට පෙර, මෝසෙස් ස්වාමීන්වහන්සේට විරුද්ධව තර්කය භාවිත කරමින්, ආරොන්ගේ රන් වස්සා වටා නටමින් සිටි කැරලිකරුවන්ව ස්වාමීන්වහන්සේ විනාශ කළහොත්, එම කැරලිකරුවන්ගේ විනාශය දෙවියන්වහන්සේගේ බලය හඳුන්වා දුන් පණිවුඩය විනාශ කරනු ඇතැයි යෝජනා කරන අයුරු අපට දක්නට ලැබේ.
එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ මෝසෙස්ට මෙසේ කීසේක: “මම මේ ජනතාව දැක ඇත්තෙමි; බලව, ඔවුන් ගෙලදෘඪ ජනතාවකි. එබැවින් දැන් මට තනිව සිටින්නට දෙන්න; මාගේ උදහස ඔවුන්ට විරුද්ධව දැඩිව දල්වා, මම ඔවුන් විනාශ කර දමන්නෙමි; ඔබෙන් මම මහත් ජාතියක් ඇතිකරන්නෙමි.” එවිට මෝසෙස් තම දෙවි ස්වාමීන්වහන්සේට අයැද මෙසේ කීය: “ස්වාමීනි, ඔබ මහත් බලයෙන්ද ප්රබල හස්තයකින්ද මිසර දේශයෙන් පිටතට ගෙනා ඔබගේ ජනතාවට විරුද්ධව ඔබගේ උදහස මන්ද දැඩිව දල්වන්නේද? ‘ඔවුන් කඳුකරයේ මරා දමනු පිණිසත්, පෘථිවියේ මුහුණෙන් ඔවුන් නාශ කරනු පිණිසත් ඔහු ඔවුන් පිටතට ගෙන ආවේ දුෂ්චේතනාවෙන්ය’යි මිසරවරුන් කුමකට කියන්නෝද? ඔබගේ දරුණු උදහසින් හැරී, ඔබගේ ජනතාවට විරුද්ධව ඇති මේ අනර්ථයෙන් පසුතැවිලිවන්න. ඔබගේ සේවකයන් වන අබ්රහම්, ඊසාක්, සහ ඉශ්රායෙල් සිහිකරන්න; ඔබ ඔබගේම නාමයෙන් ඔවුන්ට දිවුරා, ‘අහසේ තාරකා මෙන් මම ඔබගේ වංශය වැඩිකරන්නෙමි; තවද මා කී මේ මුළු දේශයම මම ඔබගේ වංශයට දෙන්නෙමි, ඔවුහු එය සදාකාලයට උරුමකරගන්නෝය’යි කීවහුය.” එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ තම ජනතාවට කිරීමට සිතා සිටි අනර්ථයෙන් පසුතැවුණු සේක. නික්මයාම 32:9–14.
මෝසෙස්ගේ ගුහා-අත්දැකීම තුළ, මෝසෙස් ලෝකයට ඉදිරිපත් කිරීමට අභිෂේක කරනු ලැබූ පණිවුඩය අන්තර්ගත වේ. ස්වාමින්වහන්සේ මෝසෙස් අසළින් ගමන් කරමින් තම ස්වභාවය ප්රකාශ කළ සාක්ෂිය, දෙවියන්වහන්සේගේ කැරලිකාර (Laodicean) ජනතාව පිළිබඳ අභ්යන්තර පණිවුඩයක පසුබිම තුළ ස්ථාපිත කර ඇත; එලියාගේ ගුහා-අත්දැකීමේ පසුබිමද යෙසබෙල් සමඟ වූ ඔහුගේ අරගලය තුළ, එනම් එක්සත් ජනපදය, පාප් පදවිය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය යන තුන්-ගුණ සන්ධානය තුළ ස්ථාපිත කර ඇත. එකක් සභාව සඳහා වූ අභ්යන්තර පණිවුඩය නියෝජනය කරන අතර, අනෙක ලෝකය සඳහා වූ බාහිර පණිවුඩය නියෝජනය කරයි; නමුත් මෝසෙස් සහ එලියා යන සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනාම හොරේබ්ගේ එකම ගුහාවේ සිටින අතර, ලෝකයේ අවසානයේ එම ගුහාව තුළ ඔවුන් දෙදෙනාම නියෝජනය කරනු ලබති.
අහබ් එලියා කළ සියල්ලද, ඔහු සියලු ප්රොෆෙට්වරුන් කඩුවෙන් මරා දැමූ ආකාරයද යෙසබෙල්ට දන්වා සිටියේය. එවිට යෙසබෙල් එලියා වෙත දූතයෙකු යවා මෙසේ කීවාය: “හෙට මේ වේලාවට පමණ නුඹේ ජීවිතය ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකුගේ ජීවිතය මෙන් නොකරනවා නම්, දෙවියෝ මාට එසේ කරත්වා, එයටත් වඩා වැඩියෙන් කරත්වා.” එය දුටු කල ඔහු නැඟිට තම ජීවිතය රැකගැනීම සඳහා පිටත්ව ගොස්, යූදාට අයිති බෙයර්ෂෙබාවට පැමිණ, තම සේවකයා එහි තබා ගියේය. නමුත් ඔහු තමාම වනාන්තරයට දිනක ගමනක් ඇතුළට ගොස්, පැමිණ කුරිඳු ගසක් යට ඉඳගෙන, තමා මරණය ලබන ලෙස ඉල්ලා මෙසේ කීවේය: “ඇති; දැන්, ස්වාමිනී, මාගේ ජීවිතය ගෙන යන්න; මක්නිසාද මම මාගේ පියවරුන්ට වඩා උතුම් නොවෙමි.” ඔහු කුරිඳු ගසක් යට වැතිර නිදා සිටියදී, බලව, දේවදූතයෙක් ඔහු ස්පර්ශ කරමින් ඔහුට, “නැඟිට අනුභව කරන්න” කියා කීවේය. ඔහු බැලූ විට, බලව, ඔහුගේ හිස අසල අඟුරු මත පිසින ලද රොටියක්ද, වතුර කුඩුවක්ද තිබුණේය. ඔහු අනුභව කර පානය කොට නැවත වැතිරියේය. ස්වාමීන්වහන්සේගේ දේවදූතයා දෙවැනි වරටත් නැවත පැමිණ ඔහු ස්පර්ශ කරමින්, “නැඟිට අනුභව කරන්න; මක්නිසාද මෙම ගමන නුඹට අතිශයින් මහත්ය” කියා කීවේය. එවිට ඔහු නැඟිට අනුභව කර පානය කළ අතර, ඒ ආහාරයේ ශක්තියෙන් දින හතළිහක්ද රාත්රී හතළිහක්ද දෙවියන්වහන්සේගේ කන්ද වූ හොරෙබ් දක්වා ගියේය. ඔහු එහි ගල්ගුහාවකට පැමිණ එහි නවාතැන් ගත්තේය. බලව, ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඔහු වෙත පැමිණ, “එලියා, නුඹ මෙහි කුමක් කරන්නේද?” යයි ඔහුට කීවේය. ඔහු කීවේ මෙසේය: “මම සේනාවල දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ උදෙසා ඉතා උද්යෝගවත් වී සිටියෙමි; මක්නිසාද ඉශ්රායෙල් පුත්රයෝ ඔබගේ ගිවිසුම අත්හැර, ඔබගේ පූජාසන බිඳ දමා, ඔබගේ ප්රොෆෙට්වරුන් කඩුවෙන් මරා දැමූහ. මම, මම පමණක් ඉතිරි වී සිටිමි; ඔව්හු මාගේ ජීවිතයද උදුරාගැනීමට සොයති.” එවිට ඔහු කීවේය: “පිටතට ගොස් ස්වාමීන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි කන්ද මත සිටිනු.” බලව, ස්වාමීන්වහන්සේ පසුකර ගියසේක; ස්වාමීන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි කඳු බිඳ දමමින් ගල් කැඩී කැබලිවන ලෙස කළ මහත් බලවත් සුළඟක් විය; නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ සුළඟ තුළ නොසිටිසේක. සුළඟට පසු භූමිකම්පාවක් විය; නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ භූමිකම්පාවේ නොසිටිසේක. භූමිකම්පාවට පසු ගින්නක් විය; නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ ගින්න තුළ නොසිටිසේක. ගින්නට පසු නිශ්ශබ්ද සුළු හඬක් විය. එය ඇසූ විට එලියා තම ආවරණයෙන් මුහුණ වසාගෙන පිටතට ගොස් ගල්ගුහාවේ දොරටුවෙහි සිටියේය. බලව, හඬක් ඔහු වෙත පැමිණ, “එලියා, නුඹ මෙහි කුමක් කරන්නේද?” යයි කීවේය. ඔහු කීවේ මෙසේය: “මම සේනාවල දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ උදෙසා ඉතා උද්යෝගවත් වී සිටියෙමි; මක්නිසාද ඉශ්රායෙල් පුත්රයෝ ඔබගේ ගිවිසුම අත්හැර, ඔබගේ පූජාසන බිඳ දමා, ඔබගේ ප්රොෆෙට්වරුන් කඩුවෙන් මරා දැමූහ. මම, මම පමණක් ඉතිරි වී සිටිමි; ඔව්හු මාගේ ජීවිතයද උදුරාගැනීමට සොයති.” එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ ඔහුට කීසේක: “ගොස්, දමස්කයේ වනාන්තරය දෙසට නුඹ පැමිණි මාර්ගයෙන්ම ආපසු යන්න. නුඹ පැමිණි කල හසායෙල් සිරියාවේ රජවීමට අභිෂේක කරන්න. නිම්ෂිගේ පුත් යේහු ඉශ්රායෙලයේ රජවීමට අභිෂේක කරන්න. අබෙල්මෙහෝලාහි ශාෆාත්ගේ පුත් එලීෂා නුඹ වෙනුවට ප්රොෆෙට්වරයෙකු වීමට අභිෂේක කරන්න. තවද හසායෙල්ගේ කඩුවෙන් පලා යන්නා යේහු විසින් මරා දමනු ලබන්නේය; යේහුගේ කඩුවෙන් පලා යන්නා එලීෂා විසින් මරා දමනු ලබන්නේය. එහෙත් ඉශ්රායෙලයේ බාල්ට දණ නොනැමූ සියලු දණද, ඔහු සිප නොගත් සෑම මුඛයකුද ඇතුළුව, සත් දහසක් මම මා උදෙසා ඉතිරි කර ඇත.” 1 රාජාවලිය 19:1–18.
එලියාගේ ගුහා අත්දැකීම නියෝජනය කරන්නේ, එම පණිවිඩය පිළිබඳත් තම පණිවිඩය හා තම සේවය මගින් ඇති වූ බව ඔහු සිතූ ප්රතිඵලය පිළිබඳත්, අනාගතවක්තෘවරයාගේ අධෛර්යයයි. මෝසෙස් දෙවියන්වහන්සේ ප්රකාශ කළ පණිවිඩය ආරක්ෂා කරමින් සිටි අතර එලියා ඒ පණිවිඩය අත්හැර දමා තිබුණේය. සභාව සම්බන්ධයෙන් එකක් අභ්යන්තර වූ අතර අනෙක සභාවට බාහිර වූයේය යන එක් භේදය හැර, එය එකම පණිවිඩයයි. එහෙත් අනාගතවක්තෘමය වශයෙන්, ඒවා දෙකම එක්ව එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ ද්විත්ව පණිවිඩය නිරූපණය කරයි. ගුහාවට සම්බන්ධ සියලු සත්යයන් ගැන මා අවධාරණය කළ යුතු දෙය නම්, “අන්තිම දවස්වලදී” එම අවස්ථා දෙකෙන් කිසිවකදී ප්රකාශ වන අධෛර්යය, පණිවිඩයත් එහි ප්රතිඵලයත් පිළිබඳ වන බවය.
මෝසෙස්ද එලියාද යන දෙදෙනාම, “ස්වාමින්වහන්සේගේ වචනය” වන “හඬ” “ඇසෙන” හා “දකින” අය නිරූපණය කරති. එම “වචනය” උන්වහන්සේගේ කරුණාව හා සත්යය යන චරිතස්වභාවය නිරූපණය කරයි. ගීතිකාකරු ද දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව, එනම් උන්වහන්සේගේ චරිතස්වභාවය, තමන්ට පෙන්වන ලෙස ඉල්ලයි. උන්වහන්සේගේ “කරුණාව” දැකීමට, ගීතිකාකරු “සභාවන්ට ආත්මයාණන්වහන්සේ කියන දේ” “අසන්නට” පොරොන්දු වෙයි.
ප්රධාන ගායකයා වෙත. කොරාගේ පුත්රයන් සඳහා ගීතාවලියකි. ස්වාමීනි, ඔබගේ දේශයට ඔබ ප්රසන්නව සිටියෙහිය; යාකොබ්ගේ වහල්කම ඔබ ආපසු හැරවූයෙහිය [ප්රතිවර්තනය කළේය]. ඔබගේ ජනතාවගේ අයුතුකම ඔබ කමා කළෙහිය; ඔවුන්ගේ සියලු පාපය ඔබ ආවරණය කළෙහිය. සේලා. ඔබගේ සියලු උදහස ඔබ පහකර හැරියෙහිය; ඔබගේ කෝපයේ දරුණුකමින් ඔබ හැරී ගියෙහිය. අපගේ ගැළවීමේ දෙවියනි, අපව නැවත හරවා දෙන්න, අප කෙරෙහි ඇති ඔබගේ කෝපය නවත්වන්න. ඔබ සදාකාලයටම අප කෙරෙහි කෝපව සිටිනසේක් ද? ඔබගේ කෝපය සියලු පරම්පරාවන් දක්වා දිගු කරනසේක් ද? ඔබගේ ජනතාව ඔබ තුළ ප්රීතිවන්නාක් පිණිස, ඔබ නැවත අපව ජීවවත් නොකරනසේක් ද? ස්වාමීනි, ඔබගේ කරුණාව අපට පෙන්වා දෙන්න, ඔබගේ ගැළවීම අපට ප්රදානය කරන්න. දෙවිවූ ස්වාමීන් වහන්සේ කුමක් කියනසේක් ද යන්න මම අසන්නෙමි; මක්නිසාද ඔහු තම ජනතාවටත් තම ශුද්ධවන්තයන්ටත් සාමය ප්රකාශ කරනසේක; එහෙත් ඔවුන් යළි මෝඩකම වෙත නොහැරෙත්වා. නිසැකවම ඔහුගේ ගැළවීම ඔහුට භයබක්තිවන්නන්ට සමීපය; එවිට මහිමය අපගේ දේශයේ වාසය කරනු ඇත. කරුණාවත් සත්යයත් එකට හමුවී ඇත; ධර්මිෂ්ඨකමත් සාමයත් එකිනෙකා සිඹගෙන ඇත. සත්යය භූමියෙන් මතු වන්නේය; ධර්මිෂ්ඨකම ස්වර්ගයෙන් පහළ බලා සිටින්නේය. එසේය, ස්වාමීන් වහන්සේ යහපත් දේ දෙනසේක; අපගේ දේශය ද තම අස්වැන්න දෙනු ඇත. ධර්මිෂ්ඨකම ඔහු ඉදිරියෙන් ගමන් කරනු ඇත; ඔහුගේ පාදසටහන්ගේ මාර්ගයෙහි අපව පිහිටුවනු ඇත. ගීතාවලිය 85:1–13.
ධර්මිෂ්ඨකමත් සමාදානයත් උත්පාදනය කරන “කරුණාව සහ සත්යය” (“සත්යය” යන්න අප සඳහන් කරමින් සිටියේ හෙබ්රෙව් වචනයක් වන ‘emet’ යන්නය) “සිඹගෙන” ඇති බව සලකන්න. ඒවා එකිනෙකට එක්කරනු ලැබී ඇත. ගීතිකාකරු තම ගීතය ස්ථානගත කරන්නේ දෙවියන් වහන්සේ තම “ජනයාගේ” “අක්රමිකතාව සමාව දී” ඇති විමර්ශන විනිශ්චයේ අවසාන දවස්වලය. ඉල්ලීම වන්නේ ස්වාමීන් වහන්සේ තම ජනයා “නැවත ජීවමාන කරනු” මැනවි යන්නයි.
ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ සේවකකම් යටතේ, පුනර්ජීවනයක් හා ප්රතිසංස්කරණයක් සිදුවිය යුතුය. පුනර්ජීවනය හා ප්රතිසංස්කරණය යන දෙක එකිනෙකට වෙනස් දෙවල්ය. පුනර්ජීවනය යනු ආත්මික ජීවිතයේ අලුත්කිරීමක්, මනස හා හෘදයේ බලයන් උද්දීපනය කිරීමක්, ආත්මික මරණයෙන් නැවත උත්ථානයක් බවයි. ප්රතිසංස්කරණය යනු නැවත සංවිධානය කිරීමක්, අදහස් හා න්යායන්හි, පුරුදු හා ක්රියාකාරකම්වල වෙනසක් බවයි. ප්රතිසංස්කරණය ආත්මයේ පුනර්ජීවනය සමඟ සම්බන්ධ නොවන්නේ නම්, එය ධර්මිෂ්ඨකමේ යහපත් ඵල උත්පාදනය නොකරනු ඇත. පුනර්ජීවනය හා ප්රතිසංස්කරණය තමන්ට නියමිත කාර්යය ඉටු කළ යුතු අතර, එම කාර්යය ඉටු කරන විට ඒවා එකිනෙක සමඟ මිශ්රවිය යුතුය. Selected Messages, book 1, 128.
ගීතිකාකාරයා ඉල්ලන “ප්රබෝධය” යනු තමන් මරණයට පත් වී සිටින බව දන්නා කෙනෙකුගෙන් නඟෙන ඉල්ලීමක් බව හඳුනාගත යුතුය. ගීතිකාකාරයා ඉල්ලන එම ප්රබෝධය ලාඕදිකීයෙකු විසින් ඉල්ලීම අතිශය දුෂ්කර ඉල්ලීමකි; මන්ද ලාඕදිකීයෙකු ආත්මික වශයෙන් තමන් මරණයට පත් වී ඇති බව නොදනී. එසේ නොවූවා නම් ඔහු ප්රබෝධය ලැබීමට අවශ්ය නොවනු ඇත. එම ප්රබෝධය සිදු වන්නේ “ස්වාමිවූ දෙවියන් වහන්සේ කථා කරන දේ අසන්න” යැයි එකඟ වීමෙන්ය; ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ අප තුළ වාසය කරන විට ලැබෙන එම ප්රබෝධය ස්ථිර කරගැනීමට පෙර වෙන කිසිදු කාර්යයක් ඉදිරියට නොපැමිණිය යුතුය.
“අප අතර සැබෑ භක්තිමත්කමේ ප්රබෝධයක් ඇතිවීම අපගේ සියලු අවශ්යතාවන් අතරින් ඉතා විශාලතමද අතිශය හදිසිමද වූ අවශ්යතාවය වේ. මෙය සෙවීම අපගේ ප්රථම කාර්යය විය යුතුය.” Selected Messages, පොත 1, 121.
එළිදරව් පොත පිළිබඳව කථා කරමින් සහෝදරී වයිට් පහත සඳහන් දේ ප්රකාශ කරයි.
“මෙම පොත අපට අදහස් කරන්නේ කුමක්දැයි අපි ජනතාවක් වශයෙන් අවබෝධ කරගන්නා විට, අප අතර මහත් පුනරුජ්ජීවනයක් දක්නට ලැබෙනු ඇත.” Testimonies to Ministers, 113.
“පුනරුත්ථානය” යන වචනයට දෙන නිර්වචනය වන්නේ නැවත ජීවයට ගෙන ඒමයි. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස අතර සිටීමට තෝරාගත් අය ප්රථමයෙන් තමන් මරණයට පත්ව සිටින බවත්, තමන්ට පුනරුත්ථානයක් අවශ්ය බවත් හඳුනාගත යුතුය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මරණයට පත්ව සිටින බව යන කරුණ, කරුණාවේ කාලය අවසන් වීමට මඳකට පෙර මුද්රාව ඉවත් කර විවෘත කරනු ලබන පණිවිඩයේ වැදගත් අංගයකි. මේ සත්යය පිළිබඳව අපට තවත් බොහෝ දේ පැවසීමට ඇත. ඔවුන්ට නැවත ජීවය දෙනු ලබන්නේ දෙවියන් වහන්සේ ඔවුන් “පුනරුත්ථානය” කරමින්, තම ධර්මිෂ්ඨකම ඔවුන්ට දෙන කල ඔවුන් වෙත දිගු කරන “කරුණාව” ය. ඔවුන්ට නැවත ජීවය දෙනු ලබන්නේ යේසුස් වහන්සේ ඇල්ෆා සහ ඔමේගා බව යන සත්යයයි; එම අවබෝධය ඔවුන් තුළ සියලු අවබෝධය ඉක්මවා යන “සාමය” උපදවයි. “සත්යය” “පොළොවෙන් මතුවන්නේය” යන පොරොන්දුව ඇත. ඇල්ෆා සහ ඔමේගා වන “සත්යය” ලෙස නිරූපිත පණිවිඩය ආරම්භ වන්නේ එක්සත් ජනපදයෙන් ය; මක්නිසාද එය “පොළොවෙන්” මතුවෙයි. ආරම්භයේදී තිබූ පණිවිඩය එක්සත් ජනපදයෙන් පැමිණි අතර, අවසානයේදී ඇති පණිවිඩයද එම ස්ථානයෙන්ම මතුවෙයි.
දෙවියන්වහන්සේගේ ගුහාවාසීන් සංකේතයක් බවට අදාළ පසුබිම සැලකිල්ලට ගනිමින්, සංකේතාත්මක ගුහාවක සිටි අනෙකුත් අනාගතවක්තෘවරුන් පිළිබඳ අපි විමසා බලමු. යේසුස්වහන්සේ යොහන් බව්තිස්තයා එලියා ලෙස හඳුනාගත්තේය; යේසුස්වහන්සේ පැමිණීමට නියමිත මෙසියාණන්වහන්සේද යන්න දැනගැනීම ඔහුට අවශ්ය වූ අවස්ථාවේ යොහන් සිරගෙදර සිටියේය. යේසුස්වහන්සේගේ සැබෑ චරිතය ඔහු දැනගත යුතු විය. තමන් ප්රකාශ කළ පණිවිඩයත්, යේසුස්වහන්සේ දිගටම ප්රකාශ කළ පණිවිඩයත් සැබෑ පණිවිඩයද යන්න ඔහු දැනගත යුතු විය. ඔහු එම ප්රශ්නය යේසුස්වහන්සේගෙන් අසන පිණිස තම ගෝලයන් යැවීය; එවිට යේසුස්වහන්සේ ඔවුන්ගේ ප්රශ්නය ඉක්මවා ගොස් තමන්වහන්සේගේ මහිමය ඔවුන්ට පෙන්වීමට ප්රවේශ විය.
“මෙලෙස දවස ගෙවී ගියේය; යොහන්ගේ ශ්රාවකයෝ සියල්ල දකිමින්ද අසමින්ද සිටියහ. අවසානයේදී යේසුස් ඔවුන් තමන් වෙත කැඳවා, ඔවුන් දැක සිටි දේ යොහන්ට ගොස් කියන්නැයි ඔවුන්ට ආඥා කළේය; තවද මෙසේ එකතු කළේය: ‘මා නිසා පැකිළීමකට කිසි අවස්ථාවක් නොගන්නා කවරෙකු වුවද භාග්යවන්තය.’ ලූක් 7:23, R. V. උන්වහන්සේගේ දේවත්වය පිළිබඳ සාක්ෂිය, පීඩා විඳින මනුෂ්යත්වයේ අවශ්යතාවයන්ට එය ගැළපෙන ආකාරයෙන් ප්රකාශ විය. උන්වහන්සේගේ මහිමය, අපගේ පහත් තත්ත්වයට බැස ආ නිහතමානීකම තුළ ප්රදර්ශනය විය.”
“ගෝලයෝ එම පණිවුඩය රැගෙන ගියහ; එය ප්රමාණවත් විය. යොහන් මෙසියා පිළිබඳ අනාවැකිය සිහි කළේය: ‘මෘදු සිත් ඇති අයට සුභාරංචිය ප්රකාශ කිරීමට ස්වාමීන්වහන්සේ මා අභිෂේක කළසේක; බිඳුණු සිත් ඇති අය බැඳ සුව කිරීමටත්, වහල්ව සිටින අයට නිදහසත්, බැඳ සිටින අයට සිරගෙය විවෘත වීමත් ප්රකාශ කිරීමටත්, ස්වාමීන්වහන්සේගේ පිළිගැනීමට සුදුසු අවුරුද්ද ප්රකාශ කිරීමටත් උන්වහන්සේ මා යවා ඇත.’ යෙසායා 61:1, 2. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ක්රියා උන්වහන්සේ මෙසියා බව ප්රකාශ කළා පමණක් නොව, උන්වහන්සේගේ රාජ්යය පිහිටුවනු ලබන්නේ කෙසේද යන්නද පෙන්වා දුන්නේය. ‘බලවත් මහත් සුළඟක් කඳු ඉරා දමා, පර්වත ස්වාමීන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි කැබලි කැබලි කළ නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ සුළඟ තුළ නොසිටිසේක; සුළඟට පසු භූමිකම්පාවක් පැමිණියේය; නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ භූමිකම්පාව තුළ නොසිටිසේක; භූමිකම්පාවට පසු ගින්නක් පැමිණියේය; නමුත් ස්වාමීන්වහන්සේ ගින්න තුළ නොසිටිසේක;’ එසේය, ඊළඟට ගින්නට පසු, දෙවියන්වහන්සේ ‘සැහැල්ලු නිශ්ශබ්ද හඬකින්’ අනාගතවක්තෘයා සමඟ කතා කළසේක. 1 රාජාවලිය 19:11, 12. ඒ ආකාරයෙන්ම, යේසුස්වහන්සේ තම කාර්යය කරනු ඇත්තේ ආයුධ ඝෝෂාවෙන් හෝ සිංහාසන හා රාජ්යයන් පෙරළා දැමීමෙන් නොව, දයාව සහ ස්වයං-පරිත්යාගයෙන් යුතු ජීවිතයක් මඟින් මිනිසුන්ගේ හදවත්ට කථා කිරීමෙනි.” යුගාන්තර ආශාව, 217.
දෙවියන්වහන්සේගේ බලය ඔහුගේ වචනය තුළින් ප්රකාශ කරනු ලැබේ. එය “මනුෂ්යයන්ගේ හෘදයන්” වෙත ගෙනයනු ලැබේ. එය “සුළු නිශ්ශබ්ද හඬ” පිළිබඳ පාඩම වූයේය. එහෙත් එලියාගේ පණිවිඩය යනු දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවෙන් පිටත ඇති බලවේග හඳුනාදෙන බාහිර පණිවිඩයයි. ක්රිස්තුස්වහන්සේ “අවසාන දවස්වලදී” එලියාට පවසමින් සිටියේ ඔහුගේ වචනය තුළම බලය ස්ථාපිත වී ඇති බවය; එහෙත් විනාශකාරී සුළඟ, භූකම්පනය සහ ගින්නෙන් නිරූපිත “අවිවල ගැටුමත්, සිංහාසන හා රාජ්යයන් පෙරළා දැමීමත්” යනු එළිදරව් පොතෙහි නිරූපිත, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මුහුණ දීමට සිදුවන බාහිර බලවේග තුනක් නියෝජනය කරයි. විනාශකාරී “සුළඟ” යනු බයිබල් අනාවැකියෙහි ඉස්ලාමයේ සංකේතයකි. “භූකම්පනය” යනු ප්රංශ විප්ලවයේ කැරැල්ලත් අරාජිකත්වයත් ය. “ගින්න” යනු සොදොම් හා ගොමොරාවේ මත ගෙන ආ විනාශයයි. එලියා ගුහාවට ළඟා වීමට පාප්වරුන්ගේ බලයෙන් පලා ගොස් තිබුණ නිසා, ලෝකයේ අවසානයේ ඇතිවන අර්බුදය සකස් කරන සියලු දුෂ්ට බලවේග තිබියද, දෙවියන්වහන්සේගේ බලය සොයාගත යුත්තේ එම සුළු නිශ්ශබ්ද හඬ තුළ බව ස්වාමින්වහන්සේ ඔහුට එළිදරව් කළසේක.
මෝසෙස්, එලියා සහ බප්තීස්ත යොහන් සියල්ලෝම ගුහාවකින් දෙවියන්වහන්සේගේ චරිතය දුටු බවට සාක්ෂි දරති. “ගුහාව” යනු දුෂ්ට සහ විභිචාරී පරම්පරාවකට දෙනු ලබන එකම ලකුණයි. යේසුස්වහන්සේ “විභිචාරී සහ දුෂ්ට පරම්පරාව” පිළිබඳ කථා කළසේක; එය විමර්ශනීය විනිශ්චයේ “අවසාන දවස්” පරම්පරාවයි. එම පරම්පරාවට වූ ලකුණ වූයේ තිදිනක් ගුහාවක—තල්මසෙකුගේ බඩෙහි—ගත කළ අනාගතවක්තෘ යෝනාය.
ජනයා ඝනව එක්රැස්ව සිටියදී, ඔහු කථා කරමින් මෙසේ කියා සිටියේය: “මෙය දුෂ්ට පරම්පරාවකි; ඔව්හු ලකුණක් සොයති; නමුත් යෝනා പ്രവක්තයාගේ ලකුණ හැර එයට කිසි ලකුණක් දෙනු නොලැබේ. යෝනා නීනවෙහි ජනතාවට ලකුණක් වූ පරිද්දෙන්ම, මනුෂ්ය පුත්රයාත් මේ පරම්පරාවට එසේම වනු ඇත.” ලූක් 11:29, 30.
යෝනා තිදිනක් හා තිරාත්රියක් තිමියාගේ උදරය තුළ සිටියේය; එමෙන්ම යේසුස් ද තිදිනක් සොහොන තුළ සිටියේය. යෝනා ලකුණක් වූවාක් මෙන්ම යේසුස් ද එසේය. ඔවුන් නියෝජනය කරන්නේ නැවත නැඟිටීමේ ලකුණය; එය නියත වශයෙන්ම මරණයට අනතුරුව පැමිණෙයි.
එවිට ලියන්නන්ගෙන්ද පරිසිවරුන්ගෙන්ද කිහිපදෙනෙක් පිළිතුරු දෙමින්, “ගුරුතුමනි, ඔබෙන් ලකුණක් දැකීමට අපි කැමැත්තෙමු”යි කීහ. එහෙත් උන්වහන්සේ ඔවුන්ට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ වදාළසේක: “දුෂ්ට සහ කාමභ්රෂ්ට පරම්පරාවක් ලකුණක් සොයයි; නමුත් යෝනා අනාගතවක්තෘවරයාගේ ලකුණ හැර එයට වෙන කිසි ලකුණක් දෙනු නොලැබේ. මක්නිසාද යෝනා තිමිරිංගලයාගේ බඩ තුළ දවස් තුනක්ද රාත්රී තුනක්ද සිටියාක් මෙන්, මනුෂ්ය පුත්රයාද පොළොවේ හදවත තුළ දවස් තුනක්ද රාත්රී තුනක්ද සිටිනු ඇත. නිනෙවේ පුරුෂයෝ විනිශ්චයේදී මේ පරම්පරාව සමඟ නැගීසිට එය දෝෂාරෝපණය කරනු ඇත; මක්නිසාද ඔවුහු යෝනාගේ දේශනාවට පසුතැවිලි වූහ; බලන්න, යෝනාට වඩා මහත්වූ එක් අයෙක් මෙහි සිටියි.” මතෙව් 12:38–41.
ඉතිහාසය නැවත නැවත සිදුවන මූලධර්මය අපි අවබෝධ කරගන්නේ නම්, සහ සියලු පවිත්ර ඉතිහාසය ලෝකයේ අවසානය හඳුනා දක්වන බවත් ඒ සමඟ එක්ක සලකා බලන්නේ නම්, යෝනා සහ ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය, භූමදානය හා නැවත උත්ථානය, දැන් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා “ලකුණ” ද වන අතර, පණිවිඩය ද වේ. යෝනා තිමිංගලයාගේ කුසෙන් පිටතට හෙළනු ලැබූ විට, ඔහු පණිවිඩය ප්රකාශ කළේය; එසේම ක්රිස්තුස්වහන්සේ සිටි ගුහාවෙන් ගල දූතයා විසින් ඉවත් කළ විට, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ නැවත උත්ථානයේ පණිවිඩය වහාම ප්රකාශ කරනු ලැබීය. මෝසෙස්, එලියා, යෝනා සහ ක්රිස්තුස්වහන්සේ විසින් නියෝජනය කරනු ලබන්නෝ, “අන්තිම දවස්වල” දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව පමණක් නොව, ඔවුන් එක් එක්කෙනා දුන් පණිවිඩය ද සංකේතවත් කරති.
යෝනාගේ ලකුණ තුළ ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කරුණාභරිත ස්වභාවය ප්රකාශ වන ගුහා-අත්දැකීමද අන්තර්ගත වේ. යේසුස්වහන්සේ එලියාට විදහා දුන් එම කරුණාවම, පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීමේ තම වගකීමෙන් පලා යමින් සිටි යෝනාටද විදහා දෙන ලදී. යෝනා පිළිබඳව කීමට තවත් බොහෝ දේ ඇත, එහෙත් දැන් වෙනත් කරුණු සලකා බැලිය යුතුය.
අනෙක් දේවල් අතර, ගුහාව මරණයත් පුනරුත්ථානයත් නියෝජනය කරයි. අන්තිම දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුම් ජනතාව මරණයට පත්ව, පසුව පුනරුත්ථානය ලැබූවන් ලෙස බහු සාක්ෂි මත හඳුනාගෙන ඇත. නියත වශයෙන්ම, දෙවියන්වහන්සේගේ රාජ්යය දැකීමට කිතුනුයෙකු නැවත උපත ලැබිය යුතුය; එය පැරණි මාංසික මනුෂ්යයාගේ මරණය නියෝජනය කරයි. එහෙත්, പ്രവചനමය අර්ථයෙන් එය ඊට වඩා වැඩි දෙයක් අදහස් කරයි. එය තම ගමන මැද නවතා දමන ලද පණිවිඩයක් ගැන කථා කරයි. එලියා පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීම නවතා දැමීය; යෝනා පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීමෙන් පලා ගියේය. යොහන් සිරගත කරනු ලැබ, මරණයට පත් කරනු ලැබීය. යේසුස්වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගැසුණ සේක.
එබැවින් යෝනාගේ ලකුණ සරලව මරණය හා නැවත නැඟිටීම පිළිබඳව පමණක් නොව, එය පණිවිඩයක මරණය හා නැවත නැඟිටීම පිළිබඳව වේ; දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය තුළ ආදර්ශීකරණය කර ඇති සියලු පණිවිඩ නියෝජනය කරන්නේ පියාණන් විසින් යේසුස්වහන්සේට දෙන ලද, එවිට උන්වහන්සේ විසින් ගබ්රියෙල්ට දෙන ලද, එවිට ඔහු විසින් අනාගතවක්තෘවරයාට දෙන ලද, එවිට ඔහු එය ලියා සභාවලට යැවූ අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩයයි. මෝසෙස්ගේ ගුහා අත්දැකීම තුළ දෙවියන්වහන්සේ එම පණිවිඩය අවසන් කොට නැවත ආරම්භ කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටිසේක. එලියා පණිවිඩකරු ලෙස තම කාර්යය අවසන් කොට ගුහාවට පලා ගියේය. යෝනා තර්ෂීෂයට පලා ගියේය. යොහන් බව්තිස්ත මරණයට පත් කරනු ලැබුවේය, යේසුස්වහන්සේත් එසේමය. මෙම සියලු සාක්ෂි එළිදරව් පොත වෙත ගෙනැවිත් එකිනෙකට සන්ධානගත කළ යුතුය. දානියෙල් සහ එළිදරව්ව යනු පොත් දෙකක්ය, එහෙත් “යේසුස්වහන්සේගේ සාක්ෂිය” මගින් ඒවා එකම පොතක් ද වන බව හඳුන්වා දෙයි. ඒවා බයිබලයේ ඇති එකම ලක්ෂණයන් සතු කරගෙන ඇත. එක් පොතක් වශයෙන් වන පොත් දෙකක්, සහ සාක්ෂි දෙදෙනෙකු නියෝජනය කරන කතුවරු දෙදෙනෙකු.
බැබිලෝනියේද, අනතුරුව මේදෝ-පර්සියාවේද අල්ලාගෙන ගෙනයනු ලැබූ දානියෙල්, සිංහ ගුහාවට ඔහුව හෙළන ලද විට සංකේතාත්මකව මිය ගියේය. යෝනා, මහ මත්ස්යයා විසින් ගිලිනු ලැබූ විට සංකේතාත්මකව මිය ගියේය. එළිදරව්කරුවා වූ යොහන්, ඔහු උතුරන තෙල්වලට හෙළන ලද විට සංකේතාත්මකව මිය ගියේය. විලියම් මිලර් මිය ගියේය, නමුත් ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ නැගිටීම සඳහා දේවදූතයෝ ඔහුගේ සොහොන අසල බලා සිටිති යන පොරොන්දුව ඔහුට ඇත. Future for America නම් සේවය 2020 ජූලි 18 දින සංකේතාත්මකව මිය ගියේය.
අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය ස්ථාපිත කර ඇත්තේ පාප් පාලන බලයේ මාරාන්තික තුවාලය සුව කරනු ලැබීමේ සන්දර්භය තුළය. එම තුවාලයේ සුවවීම යනු එළිදරව් පොතේ දහතුන්වැනි හා දහහත්වැනි අධ್ಯಾಯවල විශේෂිත විෂයයකි. මාරාන්තික තුවාලය සුව වූ කල නැවත ජීවනය ලැබූ පාප් පාලනය එළිදරව් පොතේ දහහත්වැනි අධ್ಯಾಯයේ නිරූපිත අටවැනි රාජ්යය බවට පත්වනු ඇත. එය අටවැනියෙකු ලෙස, එනම් හතෙන් එකක් ලෙස, හඳුනාගනු ලබයි. අට යනු නැවත උත්ථානයේ සංකේතයකි; මන්ද ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයේ මුද්රාව ලෙස වූ සුන්නත්කරණය පිරිමි දරුවෙකු උපන් පසු අටවැනි දිනෙහි සිදු කළ යුතු වූ බැවිනි. එම ආචාරය ක්රිස්තියානි යුගයේදී බෞතිස්මයෙන් ප්රතිස්ථාපිත විය, සහ බෞතිස්මය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය, තැන්පත් කිරීම සහ උත්ථානය නිරූපණය කරයි. ක්රිස්තුස්වහන්සේ හත්වැනි දිනට පසු දින උත්ථාපිත කරනු ලැබූහ. එබැවින් උන්වහන්සේ අනාවැකීක ලෙස අටවැනි දින උත්ථාපිත වූහ. අවුරුදු දහසක විවේකයකට පසු, අලුතින් කරන ලද පෘථිවිය අටවැනි සහස්රයේදී නැවත උත්ථාපිත කරනු ලැබේ.