අනාවැකියේ ආත්මය: මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ

පැහැදිලි කිරීමේ වචනයක්

අපගේ වෙබ් අඩවියේ නියෝජිතභාවය ලබන විවිධ භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙකෙහි ලිඛිත පිටපත සකස් කිරීමට අපි මෑතකදී ආරම්භ කළෙමු. කථනමය ඉදිරිපත් කිරීමක් ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීමක් බවට පරිවර්තනය කිරීම, කථනමය ඉදිරිපත් කිරීමක් ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීමක් බවට පත් කිරීමට අනිවාර්යයෙන්ම ගමන් කළ යුතු සියලු අදියරයන් පිළිබඳ පූර්ව අවබෝධයක් නොමැති කෙනෙකුට සිතෙන තරමට වඩා බෙහෙවින් විශාල කාර්යයකි; එයට අමතරව, එම ද්‍රව්‍යය අවසානයේ වෙබ් අඩවියේ ඇති විවිධ භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම හා සම්බන්ධ අනිවාර්ය දුෂ්කරතාද තිබේ. අනූපහක් වූ ඉදිරිපත් කිරීම් අතරින් පළමුවැන්නෙහි අපගේ පිටපත්-සංස්කරණ කාර්යය අපි දැන්ම ආරම්භ කළෙමු, එහිදී අපට අනිවාර්යයෙන්ම තවත් හරහා යා යුතු අදියරයක් මා විසින් සොයාගන්නා ලදී. එය 1989 සිට අපගේ වර්තමාන ඉතිහාසය දක්වා මෙම පණිවිඩයේ ක්‍රමික වර්ධනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.

අවුරුදු පහළොවකට පමණ පෙර ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකාශනවල, සත්‍යයන් කිහිපයක් අවබෝධයේ ශිශු-අවස්ථාවේ පැවතියේය. ඒ සත්‍යයන්ගෙන් මා විසින් පැහැදිලි කළ යුතු පළමුවැන්න නම් මිලරයිට් ඉතිහාසයේ දෙවන දූතයාගේ පැමිණීමයි. එම කාලයේ මා අවබෝධ කරගෙන සිටියේ, 1843 වර්ෂයේ අවසානය සමඟ සම්බන්ධව, ප්‍රොටෙස්තන්ට් සභා මිලර් විසින් ඉදිරිපත් කළ පළමු දූතයාගේ පණිවුඩයට එරෙහිව තම දොරටු වසා දැමීමට පටන් ගත් විට දෙවන දූතයා පැමිණියේය යන්නයි. විලියම් මිලර්, 1843 වර්ෂය 1843 මාර්තු 22 දින ආරම්භ වී 1844 මාර්තු 22 දින අවසන් වන බව හඳුනා දෙන බව ඔහු විශ්වාස කළ කාල ගණනයක් මත ක්‍රියා කළේය. අවසානයේදී පූජනීය සටහන් පටි දෙක මත තැබුණු අනාවැකි තුන 1843 වර්ෂය තුළ අවසන් වන බව ඔහු සිතා සිටියේය; තවද, එම වර්ෂය 1844 මාර්තු 22 දින අවසන් වන බවද ඔහු විශ්වාස කළේය. කරුණු දෙකකදී ඔහු වැරදි විය.

දානියෙල් දොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දින 1335 පිළිබඳ ද, ලෙවී කථාව විසිහයවන පරිච්ඡේදයේ “සත් වරක්” යනුවෙන් සඳහන් අවුරුදු 2520 පිළිබඳ ද, දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දින 2300 පිළිබඳ ද වූ එම പ്രവචන තුන 1844 මාර්තු මාසයේදී අවසන් වන බව මිලර් විසින් අවබෝධ කරගනු ලැබීය. ඉන්පසු ස්වාමීන්වහන්සේ සාමුවෙල් ස්නෝව මඟ පෙන්වූයේ, එම പ്രവචන 1843 දී නොව 1844 දී අවසන් වන බව පමණක් නොව, මිලර් භාවිතා කරමින් සිටි කාල ගණනයට නොගැළපෙන කරායිට් කාල-ගණනයද යෙදවීමට ද ඔහුට අවබෝධ වීමටය. මිලර් භාවිතා කරමින් සිටියේ වසන්තයකින් වසන්තයකට වසර නියම කරන රබ්බිනික/විෂුවත්-පාදක කාල-ගණනයයි.

අපි හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක ඉදිරිපත් කරමින් සිටියදී, මෙම ඓතිහාසික සත්‍යතාව අපට අවබෝධ වී නොතිබූ අතර, මාර්තු 22, 1844 දින දෙවැනියාගේ පැමිණීම සහ ප්‍රමාද කාලයේ ආරම්භය සලකුණු කිරීම සඳහා මිලර්ගේ අත්දැකීම භාවිතා කරමින් සිටියෙමු. එම දූතයාගේ පැමිණීම, ප්‍රොටෙස්තන්තුන් මිලර්ගේ පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ප්‍රතික්ෂේප කළ අවස්ථාවට අනුරූප වූ බව මම තේරුම් ගතිමි, තවමත් එසේම තේරුම් ගනිමි; පහත දැක්වෙන ඡේදය මාගේ යොමු බින්දුව විය.

මිලර්ගේ පණිවිඩයට දොරවල් වසනු ලැබීම පළමු දේවදූතයාගේ ප්‍රතික්ෂේපය ආරම්භ වූ බව සලකුණු කළේ යැයි මම අවබෝධ කරගෙන සිටියෙමි; තවද කාලය ගණනය කිරීම පිළිබඳ රබ්බිවරුන්ගේ/වසන්ත විෂුවය-පාදක අවබෝධය සම්බන්ධයෙන් මිලර්ගේ අවබෝධය සමඟ එකඟව, 1844 මාර්තු 22 දින 1843 වර්ෂයේ අවසානය සලකුණු කළේ යැයි මම අනුමාන කළෙමි. 1842 ජූනි මාසයේ පෝට්ලන්ඩ්හිදී මිලර් විසින් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකාශනය සැබවින්ම, අන්තිමේදී 1844 අප්‍රේල් 18 දින අවසන් වූ ක්‍රමෝන්නත ප්‍රතික්ෂේපයක් හඳුනා දෙන මාර්ගසලකුණකි; එහෙත් එම ඉදිරිපත්කිරීම් සිදු වූ සමයේ, කාලය ගණනය කිරීම පිළිබඳ සැමුවෙල් ස්නෝ විසින් කළ කරායිට් ක්‍රමයේ යෙදුම අප විසින් හඳුනාගෙන නොසිටියෙමු.

පළමු ඉදිරිපත් කිරීම ප්‍රකාශන-සංස්කරණය කිරීමට අප ආරම්භ කළ විට, එම කාලයේ ලේඛනගත කර තිබූ දේ දැන් අප උගන්වන දේට විරුද්ධ වන සේ පෙනෙන බව මම දකින්නට පටන් ගතිමි. එය එසේයත්, එසේ නොවෙයිත්. එය සරලවම දෙවන දූතයාගේ ප්‍රගතිශීලී පැමිණීම පිළිබඳ අවධාරණයකි; එසේම මිලර්වාදී ඉතිහාසයේද සිදු වූ පරිදි, මෙම පණිවිඩය ප්‍රගතිශීලීව මුද්‍රාභිදනය වීමේ නිදර්ශනයකි. අප විසින් 1844 අප්‍රේල් 19 පළමු මිලර්වාදී අපේක්ෂාභංගය ලෙස හඳුනාගැනීමත්, අතීතයේ උගන්වනු ලැබූ දේත් සම්බන්ධයෙන් අඩවි වූ අය වෙත මෙම පැහැදිලි කිරීමේ සටහන යොමුවිය යුතුය.

මෙම මාලාවේදී, අපි දිගු කාලයක් පුරා හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක—1843 සහ 1850 ප්‍රස්ථාර—විමර්ශනය කරන්නෙමු. අපි ආරම්භ කරන්නේ මධ්‍යරාත්‍රි හඬ එහි නිසි ස්ථානයේ පිහිටුවීමෙනි. සඳහන් කළ පරිදි, ආරම්භක അവതරණවල බොහෝ කොටසක් මෙම පණිවිඩයට හුරුපුරුදු අය සඳහා පුනරාවලෝකනයක් වනු ඇත; එහෙත්, මෙම පණිවිඩයට නවක පුද්ගලයන් විසින් අධ්‍යයනය කළ හැකි මාලාවක් සූදානම් කරමින් සිටින බැවින්, ඔවුන් වෙනුවෙන් මූලික අදහස් කිහිපයක් අප විසින් පැහැදිලිව සකස් කළ යුතුය. අපි මධ්‍යරාත්‍රි හඬින් ආරම්භ කරමු; එහිදී එලන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනයෙහි දක්නට ලැබෙන එක් පැතිකඩක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමු. අපි Christian Experience and Teachings, පිටුව 57හි පළමු ඡේදය කියවමු.

සහෝදරී වයිට් සමඟ සිත් එකිනෙකාට බැඳී තිබූ මේ ස්ත්‍රීන් පස්දෙනා, දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ කිසිදු ප්‍රකාශනයකට විරුද්ධ නොවූහ. විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුත්තේ, ඔවුන් සියල්ලෝම ස්ත්‍රීන් වූ බැවින් සභාව නියෝජනය කරන අතර, ඔවුන් පස්දෙනා වූ බැවින් එය ප්‍රඥාවන්ත කන්‍යාවන් පස්දෙනා ලෙස දැකිය හැකි වීමයි. මෙය සරල නිරීක්ෂණයක් පමණි.

මෙම පළමු ඉදිරිපත් කිරීමෙහි, කරුණු කිහිපයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු, 1844 දෙසැම්බර් මාසයේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුන්ගේ ලෝ හැම්ප්ටන් සම්මේලනය ගැන අපි සාකච්ඡා කරමු. මෙම සම්මේලනයේදී, මිලේරයිට්වරුන් කිහිපදෙනෙක් එක්රැස් වූ අතර, විලියම් මිලර් මධ්‍යම රාත්‍රී හඬ පිළිබඳ අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මෙහි තර්කය නම්, මෙම දර්ශනය අප සැමටම අදාළ වුවද, විශේෂයෙන් විලියම් මිලර් සඳහා වූවක් බවය.

එම මාසයේම, විලියම් මිලර් තමන්ගේ පසුපස තිබූ ආලෝකය—මධ්‍යරාත්‍රි හඬ—ප්‍රතික්ෂේප කළේය; එය ඔහු පහළ තිබූ දුෂ්ට ලෝකය වෙතට, මාර්ගයෙන් වැටී යාමට හේතු වන්නේය. අපි මෙහි අර්ථසාරයන් විමසා බලන්නෙමු. ඓතිහාසික සාක්ෂි පෙන්වන්නේ, මිලරයිට්වරු සියල්ලෝම තමන් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ කරමින් සිටින බව විශ්වාස කළ බවයි; එය ඔවුන් අතර සාමාන්‍යයෙන් දන්නා කරුණක් විය. විලියම් මිලර් මධ්‍යරාත්‍රි හඬ යනු කුමක්දැයි අවබෝධයක් තිබූ බව අපි පෙන්වන්නෙමු. මිලර් විශ්වාස කළේ මධ්‍යරාත්‍රි හඬ යනු දානියෙල් 8:14 සහ එළිදරව් 14:6-9 හි විනිශ්චයේ පැය පිළිබඳ පණිවිඩය බවයි. 1830 දශකයේ ආරම්භයේදී තමන් ප්‍රකාශ කිරීමට පටන් ගත් පණිවිඩයම, “බලව, මනාලයා එයි” යන මධ්‍යරාත්‍රි හඬ බවත්, යේසුස් වහන්සේ මනාලයා ලෙස ලෝකයට පැමිණෙමින් සිටින බවත් ඔහු විශ්වාස කළේය.

මිලෙරයිට් ඉතිහාසයේ බොහෝ කාලයක් තුළ, තමන් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ කරමින් සිටින බව ඔවුහු විශ්වාස කළහ; එහෙත් “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” යනු තමන් ප්‍රකාශ කරමින් සිටි පණිවුඩයම යැයි ඔවුහු සිතූහ. කෙසේවෙතත්, 1844 අවුරුද්දේ ග්‍රීෂ්ම ඍතුව වන විට, නව සහ නිවැරදි අවබෝධයක් උදාවිය: “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” යනු සත්වන මාසයේ චලනය වූ අතර, යේසුස් සත්වන මාසයේ දසවැනි දින පැමිණෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය. එය සැබෑ “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ය. 1844 දෙසැම්බර් මාසයේ මිලර් එම සැබෑ “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ප්‍රතික්ෂේප කළ විට, ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේ 1844 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ ඉතිහාසයය, සහ එය 1830 දශකයේ සාමාන්‍ය පණිවුඩය පමණක් යැයි කියන ඔහුගේ කලින් ස්ථානයට නැවත හැරුණේය. “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ”හි ගතිකත්වය අවබෝධ කරගැනීම අතිශයින්ම වැදගත්ය. මිලෙරයිට්වරුන් එය තේරුම්ගත් ආකාරයට 2520 ඔබ තේරුම් නොගන්නේ නම්, “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ඔබට තේරුම්ගත නොහැක. මිලෙරයිට්වරුන් එය තේරුම්ගත් ආකාරයට “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ඔබට තේරුම්ගත නොහැකි නම්, ඔබ පහළ ඇති දුෂ්ට ලෝකයට යන මාර්ගයෙන් ඉවතට වැටෙයි.

මෙම ඉදිරිපත් කිරීමේදී, අද ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය විසින් ප්‍රකාශිතව ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන චාට් පතේ සත්‍ය කිහිපයකින් අපි ආරම්භ කරන්නෙමු. සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ Biblical Research Institute ආයතනයත්, බොහෝ ඇඩ්වෙන්ටිස් දේවවේදීන්ත් 2520 ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඉදිරියට යන අතරතුර අපි මෙය බයිබලානුකූලව සලකා බලන්නෙමු; නමුත් ආරම්භයේදී, එලන් වයිට් 2520 සම්පූර්ණයෙන් අනුමත කරන බව අපි පෙන්වන්නෙමු. එම ආයතනයත්, බොහෝ දේවවේදීන්ත්, දෛනිකය පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධයද ප්‍රතික්ෂේප කරති. දෛනිකය යනු අනේකදේවවාදය බව කියන පුරෝගාමී අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු අනාවැකි ආත්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම බව අපි පෙන්වන්නෙමු. එම ආයතනය, බෙර හඬවල් පිළිබඳ—පස්වන සහ හයවන බෙර හඬ පිළිබඳ—පුරෝගාමී අවබෝධයද ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. බෙර හඬවල් පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු අනාවැකි ආත්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම බව පෙන්වමින් අපි ආරම්භ කරන්නෙමු.

අද බොහෝ අඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු 1290 සහ 1335 ගැන, හොඳම ලෙස ගත් කලත්, අපැහැදිලි අවබෝධයක් පමණක් දරති. 1335 පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය නොමැති නම්, 1844 මාර්තු 22 දින ආරම්භ වූ ප්‍රමාද කාලය හඳුනාගැනීම සඳහා කිසිදු බයිබලීය යුක්තිසහගතතාවක් නොමැත. ප්‍රමාද කාලය අවබෝධ නොකරන්නේ නම්, මධ්‍යරાત્રි හඬේ ගතිකතාවය ග්‍රහණය කරගත නොහැක. මධ්‍යරાત્રි හඬ අවබෝධ නොකරන්නේ නම්, යටින් පිහිටි දුෂ්ට ලෝකය දෙසට යන මාර්ගයෙන් වැටී යයි. අපි මේ සත්‍යයන් චාට්පටයේ දක්වනු ඇත, අනාවැකියේ ආත්මයේ පැහැදිලි අනුමැතිය අනුව, එවිට දේවවචනයෙන් ඒවා විභේදනය කරන්නෙමු. එහෙත් පළමුව, මිලරයිට් ඉතිහාසය වටා තිබූ දේද, මධ්‍යරાત્રි හඬ උත්පාදනය කළ දේද අප දැකිය යුතුය.

1798 වර්ෂය සම්බන්ධයෙන් කතා කරමින් මිලේරයිට් ඉතිහාසය පෙන්වීම සඳහා, *Thoughts on Daniel and Revelation* නම් කෘතියේ 521 වන පිටුවෙන් උරියා ස්මිත් සමඟ අප ආරම්භ කරමු. උරියා ස්මිත් මෙසේ ලියයි: “එළිදරව් 10 හි සිදුවීම්වල කාලගණනය තවදුරටත් නිශ්චිත කරනු ලබන්නේ, මේ දූතයා එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයා සමඟ අනන්‍ය වීමේ කාරණයෙනි.” එළිදරව් 10 හි, බලවත් දූතයෙක් තම අතෙහි විවෘත කර තිබූ කුඩා පොතක් රැගෙන ස්වර්ගයෙන් බැස එයි. මෙම බලවත් දූතයා යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වන අතර, එම කුඩා පොත දානියෙල්ගේ පොත බව එලන් වයිට් අපට දන්වයි. දසවන පරිච්ඡේදයේ අවසානයේ, යොහන්ට එම කුඩා පොත කෑමට කියනු ලැබේ; එය ඔහුගේ මුඛයට මිහිරි වන නමුත් ඔහුගේ උදරයට කටුක වනු ඇත. යොහන් මිලේරයිට් ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි; එහි දානියෙල්ගේ පණිවිඩය මිහිරි වූ නමුත් එය කටුක බලාපොරොත්තු භංගත්වයකට ගෙන යයි. පුරෝගාමීන්ට අනුව, එළිදරව් 10 හි බලවත් දූතයා එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාය—ඔවුන් එකම දූතයාය.

අපි බොහෝ විට එළිදරව් පොතෙහි සඳහන් මේ දූතයන් පිළිබඳව විශේෂිතව සලකා බැලීමට වැඩි කාලයක් වැය නොකරමු; නමුත් එසේ කළ යුතුය. එළිදරව් 10 හි බලවත් දූතයා, එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාගේ කාර්යය ඉටු කිරීම මඟින්—“දෙවියන්වහන්සේට භය වන්න, උන්වහන්සේට මහිමය දෙන්න; මක්නිසාද උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ තිබේ” යනුවෙන්—මධ්‍යම රාත්‍රියේ මොරගැසීම ඉටු කරමින් සිටියෙකි යැයි විලියම් මිලර් විශ්වාස කළ ඒ දූතයාද වේ. උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය යනු දානියෙල් 8:14 වෙත යොමු කරයි. මේ දූතයෝ ඉටු කරන ලද කාර්යයේ විවිධ අංශ හඳුන්වා දෙති.

උරියා ස්මිත් වෙත නැවත පැමිණෙමු: ‘එළිදරව් 10හි සිද්ධීන්ගේ කාලඅනුක්‍රමය තවදුරටත් නිශ්චය වන්නේ, මෙම දූතයා එළිදරව් 14හි පළමු දූතයාට එක හා සමාන බවෙනි.’ ඔහු ඔවුන් එකට බැඳ තබන කරුණු පැහැදිලි කරයි: දෙදෙනාටම ප්‍රකාශ කිරීමට විශේෂ පණිවිඩයක් ඇත; දෙදෙනාම තම ප්‍රකාශය මහත් හඬකින් ප්‍රකාශ කරති; දෙදෙනාම මැවුම්කරු පිළිබඳ සඳහන් කරන සමාන භාෂාවක් භාවිත කරති; සහ දෙදෙනාම කාලය ප්‍රකාශ කරති—එකෙකු තවදුරටත් කාලයක් නොවිය යුතු බවට දිවුරමින්, අනෙකා දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇතැයි ප්‍රකාශ කරමින්ය. එළිදරව් 14:6හි පණිවිඩය පිහිටා ඇත්තේ අන්තිම කාලයේ ආරම්භයට මෙපිටිනි.

උරියා ස්මිත් ප්‍රකාශ කරන්නේ අවසාන කාලය 1798 බවත්, එයින් පසුව ප්‍රකාශන 14 හි පණිවිඩය පැමිණෙන බවත්ය. ඔහු මෙසේ ලියයි: ‘එහෙත් ප්‍රකාශන 14:6 හි පණිවිඩය ස්ථානගත වන්නේ අවසානයේ කාලය ආරම්භ වන අවස්ථාවෙන් මේ පසෙකය. එය දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීමකි; එබැවින් එය අවසාන පරම්පරාව තුළ තම අදාළත්වය තිබිය යුතුය. පාවුල් විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බව දේශනා කළේ නැත. ලූතර් සහ ඔහුගේ සහකාරයෝ ද එය දේශනා කළේ නැත. පාවුල් පැමිණීමට නියමිත විනිශ්චයක් ගැන, නිශ්චිත නොවන අනාගතයක පිහිටි දෙයක් ලෙස, තර්ක කළේය; ලූතර් ද එය තම කාලයෙන් අවම වශයෙන් වසර තුන්සියයක් ඉදිරියට තැබීය. එපමණක් නොව, දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බවට එවැනි දේශනා කිරීමක් යම් නියමිත කාලයක් පැමිණෙන තුරු නොකළ යුතු බව පාවුල් සභාවට අනතුරු අඟවයි.’ 2 තෙසලෝනික 2:1-3 තුළ, පාවුල් පවසන්නේ පළමුවෙන් පසුබැසීම පැමිණී, පාපයේ මනුෂ්‍යයා අනාවරණය වන තුරු ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස අතළඟ නැති බවයි. පාවුල් පාපයේ මනුෂ්‍යයා, කුඩා අඟ, පාප්තන්ත්‍රය හඳුන්වා දෙමින්, 1798 දී අවසන් වූ, වසර 1260ක් දිගු වූ එහි අධිපත්‍යයේ සමස්ත කාලයම අනතුරු ඇඟවීමකින් ආවරණය කරයි.

1798දී, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස සමීපව ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීමට විරුද්ධව තිබූ සීමා කිරීම අවසන් විය. අවසාන කාලය ආරම්භ විය, කුඩා පොතෙන් මුද්‍රාව ඉවත් කරන ලදී. එතැන් සිට, එළිදරව් 14හි දූතයා ඉදිරියට ගොස් ඇත. උරියා ස්මිත් මෙසේ කියයි: ‘ඔබ එය දකිනවා නම්,’ 1798 සිට, පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරියට ගොස් ඇත. 1798දී, එළිදරව් 14හි පළමු දූතයා ඉතිහාසයේ පැමිණෙයි—මෙය පුරෝගාමී අවබෝධයයි. එතැන් සිට, එළිදරව් 14හි දූතයා දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයයේ පැය පැමිණ ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇත; දහවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා මුහුද මතත් භූමිය මතත් තම ස්ථානය ගෙන, තවත් කාලය නොවන්නේයයි දිවුරා ඇත. ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සැකයට ලක් කළ නොහැක්කකි. එක් දූතයෙකු ස්ථානගත කරන සියලු තර්ක අනෙකා සඳහාද බලපායි. වර්තමාන පරම්පරාව මෙම අනාවැකි දෙක ඉටු වීම දැකමින් සිටියි. ආගමන ප්‍රකාශනයේදී, විශේෂයෙන් 1840 සිට 1844 දක්වා කාලය තුළ, ඒවායේ සම්පූර්ණ හා විස්තරාත්මක ඉටු වීම ආරම්භ විය.

ස්මිත් විසින් ප්‍රකාශන 14 හි පළමු දූතයා 1798 දී පැමිණීම සම්බන්ධයෙන් 1840 සහ 1844 යන වර්ෂ ලකුණු කරයි; එසේම, පණිවිඩය බලගන්වනු ලබන ස්ථානය ලෙස 1840 දීද පළමු දූතයා සලකුණු කරයි. අවුරුදු පැමිණීමේ දේශනාකිරීම තුළ, විශේෂයෙන් 1840 සිට 1844 දක්වා, ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ ඉටු වීම ආරම්භ විය. දූතයාගේ එක් පාදයක් මුහුද මතත් අනෙක් පාදය භූමිය මතත් තබා ඇති ස්ථානය, ඔහුගේ ප්‍රකාශනයේ විශාල පරාසය දක්වයි. එම පණිවිඩය සාගරය පසුකර විවිධ ජාතීන් වෙත පැතිර යනු ඇත; අවුරුදු පැමිණීමේ ප්‍රකාශනය සැබවින්ම ලෝකයේ සෑම ධර්මප්‍රචාරක මධ්‍යස්ථානයකටම ගියේය. 1840 සිට, එලෙන් වයිට් අනුව, පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ලෝකයේ සෑම ධර්මප්‍රචාරක මධ්‍යස්ථානයකටම ගෙන යන ලදී. මෙය ඉටු කරන ලද්දේ ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීමත් සමඟ බයිබල් අනාවැකිවල අවුරුද්ද-දින මූලධර්මය තහවුරු වූ විටය. මේ අවස්ථාවේදී අපි විස්තර සමඟ කටයුතු නොකරන්නෙමු; එහෙත් මිලරයිට් ඉතිහාසය සහ මධ්‍යරාත්‍රි හඬෙහි ගතිකතා සඳහා පසුබිම සකස් කරමින් සිටිමු.

1833 වර්ෂයේදී තාරකා වැටීම සිදු විය. එලෙන් වයිට් The Great Controversy කෘතියේ 333 වන පිටුවෙහි මෙසේ අදහස් දක්වයි: “1833 දී, මිලර් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ඉක්මනින් පැමිණෙන්නාහයි යන සාක්ෂි ප්‍රසිද්ධියේ ඉදිරිපත් කිරීමට ආරම්භ කළේ පසු වසර දෙකකට පසුව, ගැලවුම්කාරයාණන් වහන්සේ තම දෙවන ආගමනයේ ලකුණු වශයෙන් පොරොන්දු වූ සංඥාවලින් අවසාන සංඥාව පෙනී ආවේය. යේසුස්වහන්සේ මෙසේ කියා ඇත: ‘තාරකා ස්වර්ගයෙන් වැටෙන්නේය.’ මතෙව් 24:29. එළිදරව්වෙහි යොහන්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ දවස පූර්ව සංඥා කරන දර්ශන තමන් දර්ශනයෙන් දුටු කල, මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: ‘ස්වර්ගයේ තාරකා, බලවත් සුළඟකින් කම්පා කරන ලද අත්තික්කා ගසක් තම අකාල අත්තික්කා ගෙඩි හෙළන සේ, පොළොවට වැටුණේය.’ එළිදරව් 6:13. මෙම අනාවැකිය 1833 නොවැම්බර් 13 වන දින සිදු වූ මහත් උල්කා වර්ෂාව තුළ අතිශයින් පැහැදිලි සහ ගැඹුරු ඉටු වීමක් ලැබීය.”

විලියම් මිලර්ගේ සාක්ෂිය මෙසේ වාර්තා කරයි: “1833 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ, සෙනසුරාදා දින උදේ ආහාරයෙන් පසු, කිසියම් කරුණක් පරීක්ෂා කිරීමට මම මගේ ලේඛන මේසය අසල හිඳගත්තෙමි; වැඩට පිටව යාමට නැගී සිටි විට, පෙර කවරදාකටත් වඩා බලවත් ලෙස, ‘ගොස් එය ලෝකයට ප්‍රකාශ කරනු’ යන වචන මගේ සිතට ගැඹුරින් බද්ධ විය. ඒ හැඟීම එතරම් හදිසිව, එතරම් බලයෙන් ආ නිසා, ‘ස්වාමිනි, මට යා නොහැක’ කියමින් මම නැවතම මගේ පුටුවෙහි බසින ලදී. ‘ඇයි නොහැකිද?’ යන පිළිතුරක් මෙන් පෙනුණි; එවිට මාගේ සියලු නිදහසට කරුණු මතු විය, එනම් මාගේ හැකියාව නොමැතිකම. නමුත් මාගේ වේදනාව එතරම් මහත් වූ බැවින්, උන්වහන්සේ මාර්ගය විවෘත කරන සේක් නම්, මම ගොස් ලෝකය ඉදිරියේ මාගේ යුතුකම ඉටුකරන බවට දෙවියන් වහන්සේ සමඟ ගාම්භීර ගිවිසුමකට ඇතුළත් වීමි. ‘මාර්ගය විවෘත කිරීම’ යන්නෙන් ඔබ අදහස් කරන්නේ කුමක් ද? යන සිතුවිල්ලක් මා වෙත ආවේය. එවිට මම කීවෙමි: යම් ස්ථානයක ප්‍රසිද්ධියේ කතා කිරීමට මට ආරාධනාවක් ලැබේ නම්, ස්වාමීන්ගේ පැමිණීම ගැන බයිබලයෙන් මම සොයාගෙන ඇති දේ ඔවුන්ට කියන්නට මම යන්නෙමි. ඒ මොහොතේම මාගේ සියලු බර පහව ගියේය. එසේ කැඳවනු ලැබීම බොහෝවිට සිදු නොවනු ඇතැයි සතුටු වීමි; මන්ද, මට කිසිදා එවැනි ආරාධනාවක් ලැබී නොතිබුණි, මාගේ පරීක්ෂාවන් කිසිවෙකුට දැන නොතිබුණි, සේවය සඳහා කිසියම් ක්ෂේත්‍රයකට මට ආරාධනා ලැබේ යැයි ද මට ඉතා සුළු බලාපොරොත්තුවක් පමණක් තිබුණි. මේ සිදුවීමෙන් පැය භාගයක් පමණ ගතවූ පසු, මම කාමරයෙන් පිට වී යාමටත් පෙර, මාගේ නිවසේ සිට සැතපුම් දහසයක් පමණ දුරින් පිහිටි ඩ්‍රෙස්ඩන්හි ගිල්ෆර්ඩ් මහත්මයාගේ පුත්‍රයෙකු ඇතුළට පැමිණ, ඔහුගේ පියා තමන්ව මා වෙත එවා ඇති බවත්, මම ඔහු සමඟ ගෙදර යන ලෙසත් කැමති බවත් කීවේය; මම සිතුවේ, කිසියම් කටයුත්තක් සම්බන්ධයෙන් ඔහුට මාව දක්නට අවශ්‍ය වන්නට ඇති බවය. මම ඔහුගෙන්, ‘ඔහුට අවශ්‍ය කුමක් ද?’ැයි විමසීමි. ඔහු පිළිතුරු දෙමින්, ‘ඊළඟ දවසේ ඔවුන්ගේ සභාවේ දේශනා කිරීමක් නොමැති බැවින්, ස්වාමීන්ගේ පැමිණීම පිළිබඳ විෂයය ගැන ජනතාවට කතා කිරීමට ඔබ පැමිණෙන ලෙස මාගේ පියා කැමති ය’ යයි කීවේය. මම කළ ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් මටම වහාම කෝපයක් ඇතිවිය. වහාම ස්වාමීන්වහන්සේට විරුද්ධව කැරළි ගසා, නොයෑමට තීරණය කළෙමි. කිසිදු පිළිතුරක් නොදී ඒ තරුණයා අත්හැර, අසල තිබූ වනාන්තරයකට විශාල පීඩාවකින් විශ්‍රාමයට ගියෙමි. එහිදී, මා උන්වහන්සේ සමඟ කළ ගිවිසුමෙන් මාව නිදහස් කරගැනීමට උත්සාහ කරමින්, පැයක පමණ කාලයක් ස්වාමීන්වහන්සේ සමඟ පොර බැදුණෙමි; එහෙත් මට කිසිදු විමුක්තියක් නොලැබුණි. ‘ඔබ දෙවියන් වහන්සේ සමඟ ගිවිසුමක් කර, එය මෙතරම් ඉක්මනින් බිඳ හෙළන්නෙහි ද?’ යන ප්‍රබෝධය මාගේ අන්තඃකරණයට තදින් මුද්‍රා විය; එසේ කිරීමේ අතිශය පාපභාරී ස්වභාවය මාව යටපත් කළේය. අවසානයේ මම යටත් වී, උන්වහන්සේ මාව අත්දැකීමෙන් දරා සිටින සේක් නම්, උන්වහන්සේ මට ඉල්ලන සියල්ල ඉටු කිරීමට කරුණාවත් ශක්තියත් දෙන බව විශ්වාස කරමින්, මම යන බව ස්වාමීන්වහන්සේට පොරොන්දු වීමි. මම ගෙදරට ආපසු පැමිණි විට, ඒ තරුණයා තවමත් බලා සිටින බව සොයා ගත්තෙමි. ඔහු දහවල් ආහාරයෙන් පසුවත් රැඳී සිටියේය; එවිට මම ඔහු සමඟ ඩ්‍රෙස්ඩන් වෙත ආපසු ගියෙමි.” 1833 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේදී මිලර් ප්‍රසිද්ධියේ මෙම පණිවිඩය ඉදිරිපත් කිරීමට ආරම්භ කළේ මෙලෙසය. 1833 දෙසැම්බර් මාසයේදී, තාරකා වැටීම ඔහුගේ පණිවිඩයට ගාම්භීරත්වයක් එක් කළේය.

1840 දී, එලන් වයිට් ප්‍රකාශිත වාක්‍යයේ විශේෂාංගමත් ඉටු වීමක් පිළිබඳව අදහස් දක්වයි. මෙම අංශය බොහෝ විට Prophecy හි ආත්මය තුළ විවාදයට ලක් කෙරෙන අතර, සමහරුන් උරියා ස්මිත් එය The Great Controversy ග්‍රන්ථයට ඇතුළත් කළේ යයි තර්ක කරති; නමුත් මෙම තර්ක අසාරය. ඇය 1840 දක්වා ගෙන ආ ප්‍රකාශිත වාක්‍ය ඉටු වීමේ අනුක්‍රමය ගැන කතා කරමින් සිටියි; එයට තරු වැටීම හා අඳුරු දවසද ඇතුළත් වේ. ඇය මෙසේ ලියයි: ‘1840 වර්ෂයේදී, තවත් විශේෂාංගමත් ප්‍රකාශිත වාක්‍ය ඉටු වීමක් සෑම තැනම විහිදුණු උනන්දුවක් අවදි කළේය.’

ඇය සන්දහන් කරන්නේ යෝෂියා ලිච් විසින් කළ මනුෂ්‍ය පූර්වකථනයක් පමණක් නොව, බයිබලානුකූල අනාවැකියක් පිළිබඳවය. එයට වසර දෙකකට පෙර, දෙවන ආගමනය ප්‍රකාශ කළ ප්‍රමුඛ සේවකයෙකු වූ යෝෂියා ලිච්, එළිදරව් 9 පිළිබඳ විවරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරමින් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ পতනය පූර්වකථනය කළේය. ඔහුගේ ගණනය කිරීම් අනුව, මෙම බලය 1840 අගෝස්තු 11 දින පරාජය කරනු ලැබිය යුතුව තිබුණි. නිශ්චිත කළ කාලයේදී, තුර්කිය, ඇගේ දූතයන් මාර්ගයෙන්, යුරෝපයේ මිත්‍ර බලවතුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිගෙන, මෙසේ තමා ක්‍රිස්තියානි ජාතීන්ගේ පාලනය යටතට තබාගත්තාය. එම සිද්ධිය එම පූර්වකථනය නිවැරදිව ඉටු කළේය. මෙය ප්‍රසිද්ධ වූ කල, මිලර් සහ ඔහුගේ සහායකයන් අනුගමනය කළ අනාවැකි අර්ථකථන මූලධර්මවල නිවැරදිතාවය පිළිබඳව බොහෝ ජන සමූහ විශ්වාසයට පත් වූහ, සහ ආගමන ව්‍යාපාරයට අසිරිමත් ප්‍රේරණයක් ලැබුණි. ඉගෙනුමත්කම හා සමාජ තත්ත්වය ඇති පුරුෂයෝ මිලර් සමඟ එක්ව ඔහුගේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමෙහි හා ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙහි යෙදුණහ, සහ 1840 සිට 1844 දක්වා එම කාර්යය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත විය.

උරියා ස්මිත් අපට පවසා තිබුණේ එළිදරව් 14හි පළමු දූතයා 1798දී පැමිණි බවය; එහෙත් එය එළිදරව් 10හි දූතයාම වේ. එළිදරව් 10හි යොහන්ට දූතයාගේ අතින් ඇති කුඩා පොත ගෙන එය කන්න කියා අණ කරනු ලබයි; එවිට එය ඔහුගේ මුඛයේ මිහිරි වනු ඇත. බයිබල් අනාවැකිවල අවුරුදු-දින මූලධර්මය මත ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ පතනය ගැන වසර දෙකක් පුරෝකථනය කිරීමෙන් පසු, 1840 අගෝස්තු 11 වන දින මිලරයිට් පණිවිඩය මිහිරි විය. එම සිද්ධිය නිශ්චිතවම ඉටු වූ කල, ඔවුන් ප්‍රකාශ කරමින් සිටි පණිවිඩය ඔවුන්ගේ මුඛයේ මිහිරි විය.

1840 අගෝස්තු 11 වන දින, එම පණිවුඩය ඔවුන්ගේ මුඛයේ මිහිරි විය. බැස ආ දූතයාගේ අතින් කුඩා පොත ගන්නා ලෙස යොහන්ට කියනු ලැබේ. දූතයා 1840 අගෝස්තු 11 වන දින බැස එයි, එමෙන්ම ප්‍රකාශනය 10හි මෙම දූතයා ප්‍රකාශනය 14හි පළමු දූතයා සමඟ එකමය. ප්‍රකාශනය 14හි දූතයා 1798 දී අවසාන කාලයේදී පැමිණෙයි, නමුත් ඔහුගේ පණිවුඩය 1840 දී බලගන්වනු ලැබේ. එලන් වයිට් පවසන්නේ, එම සිදුවීම ප්‍රකට වූ විට, මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාරයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි විවරණයේ මූලධර්මයන්ගේ නිවැරදිභාවය පිළිබඳ බහුජනයා ඒත්තු ගත් බවය. 1930 දශකයේ සිට—1919 දී ආරම්භ වී නමුත් විශේෂයෙන් 1930 දශකයේදී—ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාරයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි විවරණ නීති ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත—එම නීති නම්, බයිබල් අධ්‍යයනයේ සාක්ෂි-පද ක්‍රමයයි.

ඉතිහාසයේ ඊළඟ මාර්ගසලකුණ 1843 ප්‍රස්තාරය වන අතර, එය 1842 මැයි මාසයේ සකස් කරන ලදී. එලන් වයිට් මෙසේ පවසයි: ‘1843 ප්‍රස්තාරය ස්වාමින්වහන්සේගේ හස්තයෙන් මඟ පෙන්වනු ලැබූ බවත්, එය වෙනස් නොකළ යුතු බවත්, එහි සංඛ්‍යා ඔහු කැමති වූ ආකාරයෙන්ම තිබූ බවත්, ඔහුගේ හස්තය එය මත තිබී සමහර සංඛ්‍යා තුළ තිබූ වරදක් සඟවා තැබූ බවත්, එසේ කළේ ඔහුගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු කිසිවෙකුට එය දැකීමට නොහැකි වන පිණිස බවත් මම දැක ඇත්තෙමි.’ මෙම ප්‍රස්තාරය 1842 මැයි මාසයේ සකස් කරන ලද අනාවැකිමය මාර්ගසලකුණකි. 1842 ජූනි මාසයේදී ප්‍රොටෙස්තන්ත් සභා තම දොරවල් වසා දැමූ අතර, දෙවන දේවදූතයා පැමිණෙයි.

සාක්ෂි, පළමු කාණ්ඩය, 21 වන පිටුවෙන්: ‘1842 ජූනි මාසයේදී, මිස්ටර් මිලර් මයින්හි පෝර්ට්ලන්ඩ් නගරයේ කැස්කෝ වීදියේ සභාවේදී තම දෙවන දේශන මාලාව පැවැත්වීය. අල්ප ව්‍යතිරේක කිහිපයක් හැර, විවිධ නාමධාරී සභාවන් මිස්ටර් මිලර්ට එරෙහිව තම සභාදොරවල් වසා දැමූහ.’ හත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ක්‍රිස්තියානීන් වශයෙන්, හේතුවෙන් ප්‍රතිඵලයට තර්ක කිරීමට අප ඉගෙන ගත යුතු බව එලන් වයිට් අපට දන්වයි. ප්‍රොටෙස්තන්ත සභාවන් තම දොරවල් වසා දැමීමට හේතු වූ හේතුව වූයේ මෙම චාට්පත හඳුන්වාදීමය. මැයි මාසයේදී එම චාට්පත හඳුන්වා දුන් විට, ප්‍රොටෙස්තන්ත සභාවන් මිලරයිට්වරුන් මුළා වූ උමතු අන්තවාදීන් බව තීරණය කළහ.

පළමු නිර්භාග්‍යය ඊළඟට පැමිණේ. *The Great Controversy*, 393 වන පිටුවෙන්: “1842 තරම් මුල් කාලයකදීම, ‘දර්ශනය ලියා, එය පුවරුවල පැහැදිලිව ලියනු මැනව; එය කියවන්නා ධාවනය කරනු පිණිස’ යනුවෙන් මෙම අනාවැකියේ දෙන ලද උපදෙස්, දානියෙල් හා එළිදරව්වෙහි දර්ශන නිරූපණය කිරීම සඳහා අනාවැකි සටහනක් සකස් කිරීමට චාල්ස් ෆිච්ට යෝජනා කර තිබුණි.” 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින වූ මහත් නිර්භාග්‍යයට මඳක් පෙර මියගිය චාල්ස් ෆිච්, මෙම ඉතිහාසයේදී ස්වාමින්වහන්සේ විසින් භාවිත කරන ලද්දේය. ඔහු එම සටහන සකස් කළ අතර, එය 1842 මැයි මාසයේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

මෙම චාට් එක ප්‍රකාශයට පත් කිරීම හබක්කුක්ට දෙන ලද ආඥාවේ ඉටුවීමක් ලෙස සලකනු ලැබීය. එහෙත්, දර්ශනය ඉටු වීමේ දෘශ්‍යමාන ප්‍රමාදයක් කිසිවෙකු නොසලකා හැරියේය. එම භවिष्यවाणी තුළම ප්‍රමාද වීමේ කාලයක්ද ඉදිරිපත් කර ඇත. බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමෙන් පසු, මෙම ශුද්ධ ලියවිල්ල ප්‍රධාන අර්ථයක් ඇති බව පෙනුණි: ‘මක්නිසාද දර්ශනය නියමිත කාලයක් සඳහා තවම තිබේ; එහෙත් අවසානයේදී එය කථා කරන්නේය, බොරු නොකියන්නේය; එය ප්‍රමාද වුවද, එය බලා සිටින්න; මක්නිසාද එය නියත වශයෙන්ම පැමිණෙන්නේය, එය ප්‍රමාද නොවන්නේය. ධර්මිෂ්ඨයා විශ්වාසයෙන් ජීවත් වන්නේය.’ ප්‍රමාද වීමේ කාලය නම් 1844 මාර්තු 22 දින පැමිණි පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමය. මිලර්වාදීන් බයිබලීය කාල ගණනය භාවිතා කරමින් 1843 දී ලෝකයේ අවසානය සිදුවනු ඇතැයි අනාවැකි ප්‍රකාශ කරමින් සිටියහ. එවිට ස්වාමීන් වහන්සේ නොපැමිණි බැවින්, 1844 මාර්තු 22 දින පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම ඇති විය. එයම ප්‍රමාද වීමේ කාලයයි.

මෙය දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවෙහි, හබක්කුක් 2 හි, සහ දානියෙල් 12 හි සඳහන් ප්‍රමාද කාලයයි. දානියෙල් 12:11 මෙසේ පවසයි: “දිනපතා පූජාව ඉවත් කරනු ලබන කාලයේ සිට...” පුරෝගාමීන් විසින් 508 දී, ක්ලෝවිස් විසින් විසිගෝත්තුන් පරාජය කිරීමත් සමඟ, අනාගාරිකත්වය මර්දනය කරන ලද්දේ යැයි අවබෝධ කරගන්නා ලදි. අනාගාරිකත්වය ඉවත් කරනු ලබන කාලයේ සිටත්, පාප්තන්ත්‍රය පිහිටුවනු ලබන තුරුත් (ඊට වසර තිහකට පසු, එනම් 538 දී), දින 1290ක් තිබෙනු ඇත. ඊළඟ වාක්‍යය මෙසේ පවසයි: “දින එක් දහස් තුන්සිය තිස් පහ දක්වා බලා සිට පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” 508ට 1335 එකතු කළ විට 1843 ලැබේ. “1843 දක්වා පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” 1335 යනු ප්‍රමාද කාලය සලකුණු කරයි; එය මෙසේ පවසයි: “1843 දක්වා බලා සිට පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” එලන් වයිට් කරන පරිදි, ඔබ “දිනපතා” පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය තහවුරු කරන්නේ නම්, මෙය පැහැදිලිය.

තවද පැහැදිලි කිරීමක් සඳහා, යෙසායා 30:18 මෙසේ කියයි: ‘ඒ නිසා ස්වාමීන්වහන්සේ බලා සිටින සේක.’ මෙහිදී, ස්වාමීන්වහන්සේ දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවේ මනමාලයා වන අතර, ඔහු ප්‍රමාද වෙමින් සිටියි. ‘ඒ නිසා මනමාලයා ඔබ කෙරෙහි කරුණාවන්ත වන පිණිස ප්‍රමාද වන්නේය; ඒ නිසා ඔහු ඔබ කෙරෙහි දයාව පෙන්වනු පිණිස උසස් කරනු ලබන්නේය; මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේ විනිශ්චයකාර දෙවියන්වහන්සේය. ඔහු උදෙසා බලා සිටින සියල්ලෝ ආශීර්වාද ලද්දෝය.’ මෙය දානියෙල් 12:12 සමඟ ගැළපේ: ‘බලා සිටිමින් 1335 දක්වා පැමිණෙන තැනැත්තා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.’ මනමාලයා 1844 මාර්තු 22 දින ප්‍රමාද වෙයි. පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමට පැමිණීමත් පසුව බලා සිටීමත් සමඟ බැඳුණු ආශීර්වාදයක් ඇත. ඔබ මෙහි පැමිණි විට, ඔබ බලා සිටිය යුතුය. ඔබ බලා සිටින්නේ කුමක් සඳහාද? හබක්කුක් 2:3 මෙසේ කියයි: ‘මක්නිසාද දර්ශනය තව නියමිත කාලයක් සඳහාය; නමුත් අවසානයේදී එය කථා කරන්නේය, බොරු නොකියන්නේය; එය ප්‍රමාද වුවද, ඒ සඳහා බලා සිටින්න.’ 1335 දක්වා පැමිණීමේ ආශීර්වාදය නම්, ස්වාමීන්වහන්සේ මධ්‍යරಾತ್ರಿ හඬ ඉටු කරන මෙම ඉතිහාසයට පැමිණීමේ ආශීර්වාදයයි.

මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬට සහභාගී වීමට සෑම කෙනෙකුටම අවසර ලැබෙන්නේ නැත. සමහර අය මිලරයිට්වරුන් සමඟ ගමන් කළේ යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ සමඟ ඔවුන්ගේම පෞද්ගලික අත්දැකීමක් හෝ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය පිළිබඳ පෞද්ගලික අධ්‍යයනයක් නිසා නොව, භීතිය නිසාය. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ පැමිණීමට පෙර, ස්වාමීන්වහන්සේ මෙම සහෝදරයන් ව්‍යාපාරයෙන් වෙන්කරන සේක. පළමු බලාපොරොත්තුභංගය මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ සඳහා සූදානම් කරන ක්‍රියාවලියේ කොටසකි. එලන් වයිට් අනුව, අප මෙය තේරුම් නොගනිමු නම්, පහළ ඇති දුෂ්ට ලෝකය වෙතට යන මාර්ගයෙන් අප වැටී යන්නෙමු.

Early Writings, 238 වන පිටුවෙන්: ‘දෙවන දූතයාගේ පණිවුඩයේ අවසානය ආසන්නයේදී, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත ස්වර්ගයෙන් ප්‍රකාශමත් වූ මහත් ආලෝකයක් මම දුටුවෙමි. එම ආලෝකයේ කිරණ සූර්යයා මෙන් දීප්තිමත් ලෙස පෙනුණි; සහ, “බලව, මනාලයා එයි” යි හඬන දූතයන්ගේ හඬ මම ඇසුවෙමි.’ මෙය දෙවන දූතයාගේ පණිවුඩයට බලය දීමට නියමිතව තිබූ මධ්‍යරાત્રි ක්‍රන්දනය විය. පුරෝගාමීහු පළමු දූතයාගේ පණිවුඩය 1798 දී පැමිණි බවත්, එහෙත් 1840 දී ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීම සමඟ එය බලගැන්වූ බවත් අවබෝධ කරගෙන සිටියහ. සියලු පණිවුඩ කාලයේ එක් නිශ්චිත ලක්ෂ්‍යයක පැමිණ, ඉන්පසු බලගැන්වේ. දෙවන දූතයාගේ පණිවුඩය 1844 මාර්තු 22 දින පැමිණෙයි, එනම් ප්‍රොටස්ටන්ට් සභාවන් මිලර්වාදී පණිවුඩයට විරුද්ධව තම දොරවල් වසාගත් විටය. මධ්‍යරಾತ್ರි ක්‍රන්දනය දෙවන දූතයාගේ පණිවුඩයට බලය දෙයි. තෙවන දූතයාගේ පණිවුඩය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින පැමිණෙයි, සහ ප්‍රකාශන 18 හි බලවත් දූතයා එයට එකතු වන විට එය බලගැන්වේ. සෑම පණිවුඩයක්ම ඉතිහාසයේ පැමිණ, ඉන්පසු බලගැන්වේ. මෙය අවබෝධ කරගැනීම වැදගත්ය.

මධ්‍යරಾತ್ರಿ ඝෝෂාව දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයට බලය ලබා දුන්නේය. අධෛර්යයට පත් වූ ශුද්ධවන්තයන් අවදි කරමින්, ඔවුන් ඉදිරියේ තිබූ මහත් කාර්යය සඳහා සූදානම් කිරීමට දේවදූතයන් ස්වර්ගයෙන් යවනු ලැබූහ. මෙම පණිවිඩය ප්‍රථමයෙන් ලැබුවෝ අතිශය දක්ෂ පුරුෂයෝ නොවූහ. විලියම් මිලර් මෙම පණිවිඩය ප්‍රථමයෙන් ලැබූ කෙනා නොවීය; එයට ප්‍රතිවිරුද්ධව, එය ලැබූ අවසාන කෙනා ඔහුය. පණිවිඩය අවබෝධ කරගැනීමෙහි ඔහු අතිශය දක්ෂව සිටි අතර, සැමුවෙල් ස්නෝව් ප්‍රථමයා විය. කලින් මෙම කාර්යයේ නායකත්වය දරා සිටි අය, එම ඝෝෂාවට එක් වී එය තවදුරටත් ප්‍රබල කිරීමට උපකාර කළ පිරිස අතර අවසානයෙන්ම මෙම පණිවිඩය ලැබූවෝ වූහ. ඉතිහාසමය වශයෙන්, මධ්‍යරಾತ್ರಿ ඝෝෂාවේ පණිවිඩය පිළිගත් අවසාන පුද්ගලයා වූයේ විලියම් මිලර්ය.

මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ බලගැන්වීම සිදුවූ කාලයේදී, සභාවලින් සుమාර 50,000 දෙනෙක් ඉවත් වූහ. මිලර්ගේ කාර්යය සභාවන් ගොඩනැංවීමට ප්‍රවණ වූ බැවින්, ආරම්භයේදී එය අනුග්‍රහයෙන් සලකනු ලැබුවේය; නමුත්, අමාත්‍යවරුන් සහ ආගමික නායකයන් ආගමනය පිළිබඳ ධර්මයට විරුද්ධ වීමට තීරණය කර, එම විෂය සම්බන්ධ සියලු උද්දීපනය මර්දනය කිරීමට කැමති වූ කල, ඔවුහු පීඨිකාවෙන් එයට විරුද්ධ වී, දෙවන ආගමනය පිළිබඳ දේශනා ඇසීමට තම සාමාජිකයන්ට තිබූ අවසරය ප්‍රතික්ෂේප කළහ; එසේම සමාජ රැස්වීම්වලදී තම බලාපොරොත්තුව ගැන කතා කිරීමේ වරප්‍රසාදය ද ඔවුන්ගෙන් වළක්වාලූහ. අද ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ, සභාව තුළත් පෞද්ගලික නිවෙස්වලත් මෙම පණිවිඩය ඉගැන්වීම තහනම් කරන නායකයන් මෙහි මිලර්වාදී ව්‍යාපාරය තුළ පූර්වභාසිත කරනු ලැබ ඇත.

විශ්වාසවන්තයන් මහත් පරීක්ෂාවකත් ව්‍යාකූලතාවයකත් තත්ත්වයකට පැමිණ සිටියහ. ඔවුහු තම සභාවන්ට ප්‍රේම කළහ; වෙන්වීමට අකමැති වූහ. එහෙත් දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ සාක්ෂිය මර්දනය කරනු ලබන බවත්, අනාවැකි විමර්ශනය කිරීමේ තම අයිතිය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන බවත් ඔවුන් දුටු කල, දෙවියන්වහන්සේට වූ විශ්වාසනීයභාවය තමන්ට යටත්ව සිටීම තහනම් කරන බව ඔවුන්ට හැඟී ගියේය. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ සාක්ෂිය බැහැර කිරීමට උත්සාහ කළ අය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සභාව පිහිටුවන අය ලෙස සැලකිය නොහැකි වූහ. එබැවින්, තම පෙර සම්බන්ධතාවයෙන් වෙන්වීමට ඔවුහු යුක්තිසහගත යැයි හැඟූහ. 1844 වර්ෂයේ ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේදී, සභාවන්ගෙන් සుమාරු 50,000 ක් ඉවත් වූහ.

වැඩිහිටි ඩැම්ස්ටීග්ට්ගේ *Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission* නම් ග්‍රන්ථයෙන් අනුව, මිලර් විශ්වාස කළේ දානියෙල් 8:14 හි ප්‍රකාශනයත් එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාගේ පණිවුඩයත් මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීමය—‘බලව, මනාලයා එයි.’ ඔහු විශ්වාස කළේ මෙම පණිවුඩය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම හඳුනා දක්වමින් සිටින බවය. මිලර් සිතුවේ මුළු ඉතිහාසයම මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම බවය, නමුත් එලන් වයිට් ප්‍රකාශ කරන්නේ මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම යම් විශේෂ අවස්ථාවකදී සම්පූර්ණ වූ බවය. සැමුවෙල් ස්නෝ තම ඉදිරිපත් කිරීම ‘සැබෑ මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම’ යනුවෙන් නම් කළේ, මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම සාමාන්‍ය පණිවුඩය වූ බවට තිබූ මිලර්වාදී ඉගැන්වීමෙන් එය වෙන් කර පෙන්වීම සඳහාය.

වඩාත් ආත්මික වූවෝ පණිවිඩය පළමුවෙන් ලැබූහ; එසේම පෙර කාලයේ එම කාර්යයේ නායකත්වය දැරූවෝ, එය ලැබී කෑගැසීම ප්‍රබල කිරීමට උපකාර කළ අන්තිමයන් වූහ. 1833 සිට එම කාර්යයට නායකත්වය දුන් විලියම් මිලර්, 1844 අගෝස්තු මාසයේදී මධ්‍යරಾತ್ರಿ කෑගැසීමේ පණිවිඩය පැමිණි විට එය පිළිබඳ අරගල කළේය. සභාවන්ගෙන් වෙන් වීම ගැන ඔහුට නිශ්චිතභාවයක් නොතිබූ අතර, මධ්‍යරಾತ್ರಿ කෑගැසීම සම්බන්ධයෙන් වෙනත් අවබෝධයක් වසර ගණනාවක් පුරා ඔහු උගන්වා තිබුණේය.

විලියම් මිලර් මෙසේ ලිවීය: ‘ස්වාමීන්ගේ ප්‍රකාශවීම සඳහා කිසියම් නිශ්චිත දිනක් පිළිබඳව මම කිසිදා ස්ථිරව සිටියේ නැත; මක්නිසාද කිසිවෙකුටත් දිනයත් පැයත් දැනගත නොහැකි බව මම විශ්වාස කළෙමි. මා විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ සියලුම දේශනාවල, ඒවායේ ශීර්ෂ පිටුවේ දක්නට ලැබෙන්නේ 1843 වර්ෂය ගැන ය. මාගේ සියලුම මුඛික දේශනාවලදී, මාගේ ගණනයෙහි කිසිදු වැරැද්දක් නොමැති නම්, කාලපරාසයන් 1843 දී අවසන් වනු ඇතැයි මම නිතරම මාගේ ශ්‍රෝතාවරුන්ට පැවසුවෙමි; එහෙත් අවසානය එයටත් පෙර පැමිණිය නොහැකි යැයි මට පැවසිය නොහැකි බවත්, ඔවුන් නිරන්තරයෙන් සූදානම්ව සිටිය යුතු බවත් මම කියා සිටියෙමි. 1842 දී, සමහර සහෝදරයන් මහත් නිරපේක්ෂභාවයකින් නිශ්චිත වර්ෂය දේශනා කළහ; “if” යන වචනය ඇතුළත් කළ නිසා ඔවුහු මට දෝෂාරෝපණය කළහ.’ 1842 මැයි මාසයේදී 1843 ප්‍රස්තාරය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, සහෝදරයන් මිලර්ට තම ඉදිරිපත් කිරීමෙන් ‘if’ ඉවත් කරන ලෙස පැවසූහ.

මිලර් තවදුරටත් පැවසුවේ, “මහජන පුවත්පත් ද මා ස්වාමීන්වහන්සේගේ ආගමනය සඳහා නිශ්චිත දිනයක් ලෙස අප්‍රේල් 23 දා නියම කර ඇති බව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. එබැවින්, එම වර්ෂයේ දෙසැම්බර් මාසයේදී, මාගේ ගණනය කිරීමෙහි කිසිදු දෝෂයක් නොපෙනුණු බැවින්, 1843 මාර්තු 21 සහ 1844 මාර්තු 21 අතර කිසියම් කාලයක ස්වාමීන්වහන්සේ පැමිණෙනු ඇතැයි මාගේ විශ්වාසය ප්‍රකාශ කළෙමි.” මිලර් හත්වන මාසයේ දසවන දවස පිළිබඳ නිගමනයට දැනටමත් පැමිණ සිටියේය; සහ සැමුවෙල් ස්නෝ මෙම නිගමනය භාවිත කර මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රකාශ කිරීමට බොහෝ කලකට පෙර, මිලර් ඒ පිළිබඳ ලියා තිබුණි. 1844 ඔක්තෝබර් 22 හඳුනාගැනීමට සැමුවෙල් ස්නෝ යොදාගත් තර්කය එකට සංවිධානය කිරීමට ස්වාමීන්වහන්සේ භාවිත කළේ මිලර්වය.

මිලර් මෙසේ ලියා ඇත: '1843 වර්ෂය තුළ, පුවත්පත් මගින්ද සමහර දේශනාපීඨවලින්ද, මා සහ මා සමඟ සම්බන්ධ වූවන් පිට අතිශය ප්‍රචණ්ඩ හෙළාදැකීම් ගොඩගසනු ලැබීය. අපගේ අභිප්‍රේරණවලට පහර දෙනු ලැබීය, අපගේ ප්‍රතිපත්ති වැරදි ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබීය, අපගේ චරිත අපකීර්තියට පත් කරනු ලැබීය.' කාලය ගතවිය; 1844 මාර්තු 21 දිනද ස්වාමීන්වහන්සේගේ පෙනීසිටීමක් නොවී ගොස්ය. බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම අතිවිශාල වූ අතර, බොහෝදෙනෙක් තවදුරටත් ඔවුන් සමඟ ගමන් නොකළෝය. මෙම කාලයට පෙර, 1840 සිට, මිලරයිට්වරුන් 200,000 ක් පමණ වූ බව ඇස්තමේන්තු කර තිබුණද, මේ අවස්ථාව වන විට ඉතිරිව සිටියේ 50,000 ක් පමණි.

මිලර් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: ‘මෙයට පෙර, 1843 වසරේ ශරත් කාලයේදී, මාගේ සමහර සහෝදරයෝ සභාවන්ට බබිලෝනිය යන නාමය යොදා, ඒවායෙන් පිටතට පැමිණීම අද්වෙන්තිස්තයන්ගේ කර්තව්‍යය බව අවධාරණය කිරීමට ආරම්භ කළහ. මේ ගැන මම අතිශයින් දුක්වූයෙමි. එහි ප්‍රතිඵලය ඉතා දුර්වල වූවා පමණක් නොව, එය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය විකෘති කිරීමක්, ශුද්ධ ලියවිලි බලහත්කාරයෙන් අර්ථවිකෘති කිරීමක් ලෙසද මම සැලකුවෙමි.’ දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය සම්බන්ධයෙන් මිලර් අරගල කළ බැවින්, සත්‍ය මධ්‍යරාත්‍රි හඬනැගීමේ පණිවිඩය පිළිගැනීම ඔහුට තවදුරටත් අපහසු විය. එම ක්‍රියාවලිය පැතිර ගියේය; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සභාවන් ඔවුන්ට එරෙහිව වසා දමා, වෛරභාවය උද්ගත කරමින්, බොහෝ අද්වෙන්තිස්තයන් ඔවුන්ගේ අදාළ සභාවන්ගෙන් වෙන් කළේය.

ඔහු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ කාලය ගතවී ගිය පසු, නිශ්චිත කාලපරිච්ඡේදය සම්බන්ධයෙන් තම බලාපොරොත්තු කඩවීම මිලර් පිළිගෙනත්, තම විශ්වාසය තවදුරටත් පවත්වා ගත්තේය. 1844 වර්ෂයේ ග්‍රීෂ්ම ඍතුව තුළ, සත්වන මාසයේ ව්‍යාපාරය ආරම්භ වන තුරු, ඔහු බටහිර ප්‍රදේශයේ තම සේවාවන් දිගටම කරගෙන ගියේය. එම මාසය වෙත යොමු කරන මෝසෙස්ගේ ව්‍යවස්ථාවේ ආචාර-අනුෂ්ඨාන පිළිබඳ මාස දහඅටකට පෙර ලියන ලද ලිපියක් හැර, ඔහුට මෙම ව්‍යාපාරයේ කිසිදු සහභාගිත්වයක් නොවීය. එම විෂයයන් එවැනි අයුරින් භාවිත කරනු ඇතැයිද, එවැනි සාක්ෂි කෙරෙහි වන විශ්වාසය ගැළවීමේ පරීක්ෂාවක් බවට පත්වනු ඇතැයිද, ඔහු අපේක්ෂා නොකළේය. 1844 ඔක්තෝබර් 22 ට සති දෙකක් හෝ තුනක් පෙර වන තුරු, ඔහුට මෙම ව්‍යාපාරය සමඟ කිසිදු සහභාගිකමක් නොවීය. 1844 ඔක්තෝබර් 6 දින හයිම්ස් වෙත ලියූ ලිපියක මිලර් මෙසේ ලියා ඇත: ‘මම පෙර කිසිදා නොදුටු මහිමාවක් සත්වන මාසය තුළ දකිමි... දැන් ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමයට ආශීර්වාද වේවා, මම අද දින දක්වා දිගු කලක් යාච්ඤා කළත් නොදුටු සුන්දරත්වයක්, සමාන්විතතාවයක්, එකඟතාවයක් ශුද්ධ ලියවිලි තුළ දකිමි. ස්වාමීන්වහන්සේට ස්තුති වේවා, ඔව් මාගේ ආත්මය. සහෝදර ස්නෝ, සහෝදර ස්ටෝර්ස්, සහ අන්‍යයන්, මාගේ ඇස් විවෘත කිරීමට ඔවුන්ගේ උපකාරකභාවය නිසා ආශීර්වාද ලැබේවා. මම සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නිවසට ළඟා වී සිටිමි. මහිමය, මහිමය, මහිමය, මහිමය.’

පසුව, මිලර් “මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ” යළි සලකා බැලූ අතර, එය උන්මාදවාදයක් ලෙස නම් කළේය. ඩැම්ස්ටිග්ට් සඳහන් කරන්නේ, ස්නෝ “මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ” පණිවිඩයේ මූලික රේඛාසටහන මිලර්ගේ පෙර කෘතියෙන් ලබාගත් බවයි.

1844 මාර්තු මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කළ ස්නෝගේ ගණනය කිරීම් 1844 අගෝස්තු 12–17 දක්වා පැවති එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීම තෙක් සුළු අවධානයක් පමණක් උද්දීපනය කළේය. එහිදී, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ආපසු පැමිණීම පිළිබඳ ඔහුගේ නිශ්චිත දිනය බොහෝ මිලර්වාදීන් උද්දීපනය කළ අතර, ඔවුන්ගේ දූත සේවා ප්‍රයත්නය උච්චස්ථානයකට ගෙන ගියේය. ඔවුන්ගේ එම ප්‍රතිචාරය “හත්වන මාසයේ ව්‍යාපාරය” ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මිලර්වාදී නායකයන් මුලදී සැකයෙන් සිටිය ද, අපේක්ෂිත සිදුවීමට සති කිහිපයකට පෙර ඔවුහු එම ව්‍යාපාරයට එක් වී, ස්නෝගේ අදහස් මුද්‍රණයට පත් කිරීමටත් ඒවාට සහාය දීමටත් ඉඩ දුන්නෝය.

එලන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනයෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ස්වර්ගය කරා යන මාර්ගයක සිටින බවත්, ඔවුන්ගේ පසුපසින් “මධ්‍යම රාත්‍රි හඬ” යනුවෙන් හැඳින්වූ ආලෝකයක් තිබුණු බවත් පෙන්වයි. සැමුවෙල් ස්නෝ ඉදිරිපත් කළ පණිවිඩය අවබෝධ කරගත යුතුය. 1842 මැයි මාසයේදී, දේශකයන් 300 දෙනෙකු සඳහා චාට් 300ක් මුද්‍රණය කරන ලදී. 1844 මාර්තු 22 වන දිනට, පළමු බලාපොරොත්තු කඩවීමෙන් පසුව, එම චාට් එක පැත්තකට දමන ලද අතර බොහෝ දෙනෙක් එම ව්‍යාපාරයෙන් ඉවත්ව ගියහ. ඉතිරි වූවෝ බලා සිටිය යුතුව සිටියහ. එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේදී, ස්නෝ ස්වාමින්වහන්සේ 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින, එනම් පව් ප්‍රායශ්චිත්ත දිනයේදී, පැමිණෙන බව පෙන්වා දුන්නේය. මෙය ඔවුන් එම පණිවිඩය ප්‍රකාශ කිරීමට උද්යෝගිමත් කළේය.

එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමෙන් පසු, තමන් දුම්රියේ මැදිරි හරහා ගමන් කරමින් සිටියදී, “බලව, මනාලයා පැමිණෙයි!” යනුවෙන් නැවත නැවතත් කියනු ලබන හඬවල් තමන් ඇසූ බව ජෝසප් බේට්ස් සිහිපත් කළේය. මෙම ව්‍යාපාරය මාස දෙකක් ඇතුළත එක්සත් ජනපදය පුරා පැතිර ගොස්, 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින සිදුවූ මහා අසභ්‍යභංගයට මඟ පෙන්වීය.

1844 දෙසැම්බර් 28–29 දිනවල හයිම්ස් සහ මිලර් සම්බන්ධ වූ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන්ගේ ලෝ හැම්ප්ටන් සමුළුව පිළිබඳව ඩැම්ස්ටිග්ට් අදහස් දක්වයි. හයිම්ස් ශුද්ධවන්තයන් සැනසීමටත්, ක්‍රිස්තියානි ලෝකය අවදි කිරීමටත්, පව්කාරයන්ට ගැළවීම ප්‍රකාශ කිරීමටත් උත්සාහ කළේය. සති කිහිපයකට පසුව, ඇඩ්වෙන්ට් මුද්‍රණ කටයුතු යළි ආරම්භ වූ අතර, හයිම්ස් ගැළවීමේ දොරටුව විවෘත බව ප්‍රකාශ කළේය. මිලර් ක්‍රමයෙන් අතිශයින්ම “වසා දැමූ දොර” යන සංකල්පය අත්හැර, මධ්‍යරාත්‍රී හඬ පිළිබඳව තමාගේ මුල් මතයට නැවත පැමිණියේය. එම මාසයේම, එලන් වයිට්ට ඇගේ පළමු දර්ශනය ලැබුණි; එහි, මධ්‍යරාත්‍රී හඬ ප්‍රතික්ෂේප කරන අය මාර්ගයෙන් වැටී යන බව පෙන්වනු ලැබීය. එම දර්ශනය වෙන කිසිවෙකුටත් මෙන්ම විලියම් මිලර්ටද අදාල වූයේය.

පූර්ව ලේඛන, පිටුව 257 සිට: “එවිට මගේ අවධානය විලියම් මිලර් වෙත යොමු කරන ලදී. ඔහු මහත් විමූಢභාවයකින් පෙනී සිටියේය; තම ජනතාව පිළිබඳ කනස්සල්ල හා වේදනාව නිසා ඔහු නැමී ගොස් සිටියේය. 1844 දී එකමුතුකමින් හා ප්‍රේමයෙන් බැඳී සිටි පිරිස තම ප්‍රේමය අහිමි කරමින්, එකිනෙකාට විරුද්ධ වෙමින්, සීතල වූ, පසුබැසුණු ආත්මික තත්ත්වයකට වැටෙමින් සිටියෝය. ඔහු මෙය දැක බැලූ කල, ශෝකය ඔහුගේ ශක්තිය ක්ෂය කළේය. ප්‍රධාන පුද්ගලයන් ඔහු දෙස නිරීක්ෂණයෙන් සිටින බවත්, විශේෂයෙන් යෝෂුවා හයිම්ස්, ඔහු තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය පිළිගනු ඇතැයි භයපත් වූ බවත් මම දුටුවෙමි.” මේ සන්දර්භයේ තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය නම් සබත්ය. මිලර් ස්වර්ගයෙන් පැමිණෙන ආලෝකය වෙත නැඹුරු වූ විට, මේ මනුෂ්‍යයෝ ඔහුගේ සිත එයින් ඉවතට ඇද ගැනීමට සැලසුම් ගොඩනඟන්නෝය. මනුෂ්‍ය බලපෑම ඔහුව අන්ධකාරයේ තබාගෙන, සත්‍යයට විරුද්ධ වූවන් අතර ඔහුගේ බලපෑමද පවත්වා ගත්තේය. අවසානයේ මිලර් ස්වර්ගයෙන් පැමිණෙන ආලෝකයට—එනම්, සබත්ට—විරුද්ධව තම හඬ නගා සිටියේය. ඔහුගේ අසමත්භාවය පැහැදිලි කර දෙන අතර අතීතය මත ආලෝකය හා මහිමය විහිදුවන පණිවිඩය ඔහු පිළිගත්තේ නැත. ඔහු දේවීය ප්‍රඥාව මත නොව, මනුෂ්‍ය ප්‍රඥාව මත ආධාර විය. ශ්‍රමයෙන් හා වයසින් බිඳ වැටී සිටි බැවින්, ඔහුව සත්‍යයෙන් වැළැක්වූවන් තරම් ඔහු වගකිවයුතු නොවීය. පාපය ඔවුන් මත පිහිටා ඇත. මිලර් තුන්වන දූතයාගේ ආලෝකය දැක තිබුණේ නම්, බොහෝ දේ ඔහුට පැහැදිලි වන්නට තිබුණි. එහෙත් ඔහුගේ සහෝදරයෝ ඔහු පිළිබඳ එතරම් ගැඹුරු ප්‍රේමයක් ප්‍රකාශ කළ බැවින්, ඔවුන්ගෙන් කිසිවිටෙකත් තමන් වෙන් කළ නොහැකි යැයි ඔහු සිතුවේය. දෙවියන්වහන්සේ ඔහුට මරණයේ බලය යටතට වැටෙන්නට ඉඩදුන් සේක; සත්‍යයෙන් ඔහුව ඉවතට ඇදගත් අයගෙන් ඔහුව සොහොන තුළ සඟවා තැබූ සේක. මෝසෙස් වාග්දාන දේශයට ඇතුල්වීමට පෙර වැරදුණාක් මෙන්, මිලර්ද ඉක්මනින් ස්වර්ගීය කානාන්ට ඇතුල්වීමට සිටියදී වැරදුණේය. අන් අය ඔහුව මෙය කිරීමට මෙහෙයවූහ; ඒ සඳහා ගිණුම් දිය යුත්තේද අන් අයමය. එහෙත් දූතයෝ මේ දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයාගේ අගනා දූලි ආරක්ෂා කර බලා සිටිති; අවසාන කහළ නාදය ඇසෙන විට ඔහු පිටතට පැමිණෙනු ඇත.”

අවසානයේදී, විලියම් මිලර් ලෝකයේ අවසාන කාලයේ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුන්ගේ ආදර්ශ රූපයක් වේ. එලෙන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනය ඇයගේම කාලයට වඩා අපගේ දින සඳහාය. ලෝකයේ අවසානයේදී, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරු මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ ආලෝකය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ ආලෝකය තේරුම්ගත හැක්කේ මෙම ඉතිහාසය තේරුම්ගැනීමෙන් පමණි. පළමු බලාපොරොත්තුභංගය, වැරදි හේතු නිසා එහි සිටි අය මඟින් මිලරයිට් ව්‍යාපාරය පවිත්‍ර කළ අතර, ඔවුන් ඉතා ශුද්ධස්ථානය වෙත ගෙනයන පරීක්ෂණ අත්දැකීමට ජනතාව සූදානම් කළේය. පළමු බලාපොරොත්තුභංගය දක්වා පැමිණෙන අය ආශීර්වාදලත් වන්නේ ඔවුන් 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වා බලාසිටියහොත් පමණි. මෙම කාලය දෙවියන්වහන්සේ විසින් නිර්මාණය කර ඇත්තේ, උන්වහන්සේ ඉතා ශුද්ධස්ථානය වෙත රැස්කරගන්නා ජනතාවක් බිහිකිරීමටය. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කර මාර්ගයෙන් වැටී යෑම නම්, මෙම සම්පූර්ණ ඉතිහාසයම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි.

විලියම් මිලර් විසින් වැරදි තුනක් කළේය; අපිද සෑමවිටම පරීක්ෂා කරනු ලබන්නේ පරීක්ෂණ තුනකින් ය. ඔහුගේ පළමු වැරැද්ද වූයේ 1844 දෙසැම්බර් මාසයේදී මධ්‍යරాత్రි හඬ ප්‍රතික්ෂේප කළ එකයි. ඔහුගේ දෙවන වැරැද්ද වූයේ දෙවියන්වහන්සේට නොව මනුෂ්‍යයන්ට කන් දුන් එක වන අතර, එය ඔහුගේ තෙවන වැරැද්දට—සබත් දවස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට—නායක විය. ලෝකයේ අවසානයේදී, සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් තම නායකයන්ට කන් දෙන බැවින් මධ්‍යරात्रි හඬේ ඉතිහාසයත් පැරණි මාර්ග වෙත ආපසු පැමිණෙන කැඳවීමත් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත. එසේ කරමින්, ඔවුන් මෘගයාගේ ලකුණ සඳහා තමන්ව සූදානම් කරගනිමින්, මධ්‍යරాత్రි හඬේ පණිවුඩය හා ඉතිහාසය සමඟ ඔවුන්ගේ සම්බන්ධය කෙසේද යන්නෙන් ආරම්භ වන මිලර්ගේ පියවර තුනක පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලියම නැවත සිදු කරති.

පළමු බලාපොරොත්තුභංගයෙන් දෙවන බලාපොරොත්තුභංගය දක්වා ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් කතා කරන අනාවැකි ඇත්තේ දෙකක් පමණි: දින 2300 (“දර්ශනය ප්‍රමාද වුවද, එය සඳහා බලා සිටින්න”) සහ 2520. 2520 ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු මධ්‍යරಾತ್ರಿ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. මධ්‍යරಾತ್ರಿ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු පහළ ඇති දුෂ්ට ලෝකයට යන මාර්ගයෙන් වැටී යාමයි.

ඊළඟ ඉදිරිපත් කිරීමේදී අපි මෙය තවදුරටත් සාකච්ඡා කරමු.