අනාවැකියේ ආත්මය: මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ

පැහැදිලි කිරීමේ වචනයක්

අපගේ වෙබ් අඩවියේ නියෝජිතභාවය ලබන විවිධ භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙකෙහි ලිඛිත පිටපත සකස් කිරීමට අපි මෑතකදී ආරම්භ කළෙමු. කථනමය ඉදිරිපත් කිරීමක් ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීමක් බවට පරිවර්තනය කිරීම, කථනමය ඉදිරිපත් කිරීමක් ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීමක් බවට පත් කිරීමට අනිවාර්යයෙන්ම ගමන් කළ යුතු සියලු අදියරයන් පිළිබඳ පූර්ව අවබෝධයක් නොමැති කෙනෙකුට සිතෙන තරමට වඩා බෙහෙවින් විශාල කාර්යයකි; එයට අමතරව, එම ද්‍රව්‍යය අවසානයේ වෙබ් අඩවියේ ඇති විවිධ භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම හා සම්බන්ධ අනිවාර්ය දුෂ්කරතාද තිබේ. අනූපහක් වූ ඉදිරිපත් කිරීම් අතරින් පළමුවැන්නෙහි අපගේ පිටපත්-සංස්කරණ කාර්යය අපි දැන්ම ආරම්භ කළෙමු, එහිදී අපට අනිවාර්යයෙන්ම තවත් හරහා යා යුතු අදියරයක් මා විසින් සොයාගන්නා ලදී. එය 1989 සිට අපගේ වර්තමාන ඉතිහාසය දක්වා මෙම පණිවිඩයේ ක්‍රමික වර්ධනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.

අවුරුදු පහළොවකට පමණ පෙර ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකාශනවල, අවබෝධය අතින් තවමත් ළදරු අවස්ථාවේ තිබූ සත්‍යයන් තිබිණ. ඒ සත්‍යයන් අතරින් මා පැහැදිලි කළ යුතු පළමුවැන්න නම්, මිලරයිට් ඉතිහාසය තුළ දෙවැනි දූතයාගේ පැමිණීමය. එම කාලයේ මා අවබෝධ කරගෙන තිබුණේ, මිලර් විසින් ඉදිරිපත් කළ පළමු දූතයාගේ පණිවිඩයට එරෙහිව ප්‍රොතෙස්තන්ත සභාවන් තම දොරටු වසා දැමීමට ආරම්භ කළ අවස්ථාවේදී, 1843 වර්ෂයේ අවසානය සමඟ සම්බන්ධව, දෙවැනි දූතයා පැමිණි බවය. විලියම් මිලර්, 1843 වර්ෂය 1843 මාර්තු 22 දින ආරම්භ වී 1844 මාර්තු 22 දින අවසන් වූ බව හඳුනා දක්වන බව ඔහු විශ්වාස කළ කාල ගණනයක් මත ක්‍රියා කළේය. අවසානයේ ශුද්ධ ප්‍රස්තාර දෙක මත තැබූ අනාවැකි තුන 1843 වර්ෂයේදී අවසන් වන බව ඔහු සිතා සිටියේය; තවද එම වර්ෂය 1844 මාර්තු 22 දින අවසන් වූ බවද ඔහු විශ්වාස කළේය. කරුණු දෙකකදී ඔහු වැරදී සිටියේය.

දානියෙල් දොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දින 1335 පිළිබඳ අනාවැකි තුන, ලෙවී කථාව විසිහය වන පරිච්ඡේදයේ “සත් කාලයන්” යනුවෙන් දක්වා ඇති අවුරුදු 2520, සහ දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දින 2300 යන අනාවැකි 1844 මාර්තු මාසයේදී අවසන් වන බව මිලර් විසින් අවබෝධ කර ගන්නා ලදී. අනතුරුව, එම අනාවැකි 1843 දී නොව 1844 දී අවසන් වූ බව පමණක් නොව, ඒ බව නිවැරදිව අවබෝධ කර ගැනීමටද ස්වාමීන්වහන්සේ සමුවෙල් ස්නෝව මඟපෙන්වූ සේක. ස්නෝ, මිලර් භාවිතා කරමින් සිටි කාල ගණනය නොවූ කරායිට් කාල ගණනය අදාළ කළේය. මිලර් භාවිතා කරමින් සිටියේ වසන්තයෙන් වසන්තයට වසර ගණනය කරන රබ්බිනික/සමවෘත්තීය-පදනම් වූ කාල ගණනයය.

අපි හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක ඉදිරිපත් කරමින් සිටියදී, මෙම ඓතිහාසික යථාර්ථය අපට අවබෝධ වී නොතිබූ අතර, 1844 මාර්තු 22 දින දෙවන දූතයාගේ පැමිණීම හා ප්‍රමාද කාලයේ ආරම්භය සලකුණු කිරීම සඳහා මිලර්ගේ අත්දැකීම භාවිත කරමින් සිටියෙමු. ප්‍රොටස්තන්තවරුන් මිලර්ගේ පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ප්‍රතික්ෂේප කළ අවස්ථාව සමඟ එම දූතයාගේ පැමිණීම අනුරූප වන බව මම එදාත් තේරුම් ගතිමි, අදත් එසේම තේරුම් ගනිමි; පහත සඳහන් ඡේදය මාගේ යොමුවීමේ මූලික ආධාරය විය.

මිලර්ගේ පණිවිඩයට දොරවල් වසනු ලැබීම පළමු දේවදූතයාගේ ප්‍රතික්ෂේපය ආරම්භ වූ බව සලකුණු කළේ යැයි මම අවබෝධ කරගෙන සිටියෙමි; තවද කාලය ගණනය කිරීම පිළිබඳ රබ්බිවරුන්ගේ/වසන්ත විෂුවය-පාදක අවබෝධය සම්බන්ධයෙන් මිලර්ගේ අවබෝධය සමඟ එකඟව, 1844 මාර්තු 22 දින 1843 වර්ෂයේ අවසානය සලකුණු කළේ යැයි මම අනුමාන කළෙමි. 1842 ජූනි මාසයේ පෝට්ලන්ඩ්හිදී මිලර් විසින් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකාශනය සැබවින්ම, අන්තිමේදී 1844 අප්‍රේල් 18 දින අවසන් වූ ක්‍රමෝන්නත ප්‍රතික්ෂේපයක් හඳුනා දෙන මාර්ගසලකුණකි; එහෙත් එම ඉදිරිපත්කිරීම් සිදු වූ සමයේ, කාලය ගණනය කිරීම පිළිබඳ සැමුවෙල් ස්නෝ විසින් කළ කරායිට් ක්‍රමයේ යෙදුම අප විසින් හඳුනාගෙන නොසිටියෙමු.

අපි පිටපත්-සංස්කරණය කිරීමට ආරම්භ කළ පළමු ඉදිරිපත් කිරීමේදී, එම කාලයේ ලේඛනගත කර තිබූ දේ අප දැන් උගන්වන දේට විරුද්ධ වන්නාක් මෙන් පෙනෙන බව මට දක්නට ලැබිණ. එය විරුද්ධ ද වේ; එසේ නොවේ ද වේ. එය සරලවම දෙවන දූතයාගේ ක්‍රමානුක්‍රමික පැමිණීම පිළිබඳ අවධාරණයකි; එසේම, මිලේරයිට් ඉතිහාසයේද එසේ වූ පරිදි, මෙම පණිවිඩයේ ක්‍රමානුක්‍රමික මුද්‍රාවිවෘත වීම පිළිබඳ නිදර්ශනයක් ද වේ. 1844 අප්‍රේල් 19 පළමු මිලේරයිට් බලාපොරොත්තුභංගය ලෙස අප හඳුනාගැනීමත්, අතීතයේ උගන්වා තිබූ දේත් සම්බන්ධයෙන් අපගේ අදහස නිසා පැකිළී ගිය අය වෙත මෙම පැහැදිලි කිරීමේ සටහන යොමු විය යුතුය.

මෙම මාලාවේදී, අපි දිගු කාලයක් පුරා හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක—1843 සහ 1850 ප්‍රස්ථාර—විමර්ශනය කරන්නෙමු. අපි ආරම්භ කරන්නේ මධ්‍යරාත්‍රි හඬ එහි නිසි ස්ථානයේ පිහිටුවීමෙනි. සඳහන් කළ පරිදි, ආරම්භක അവതරණවල බොහෝ කොටසක් මෙම පණිවිඩයට හුරුපුරුදු අය සඳහා පුනරාවලෝකනයක් වනු ඇත; එහෙත්, මෙම පණිවිඩයට නවක පුද්ගලයන් විසින් අධ්‍යයනය කළ හැකි මාලාවක් සූදානම් කරමින් සිටින බැවින්, ඔවුන් වෙනුවෙන් මූලික අදහස් කිහිපයක් අප විසින් පැහැදිලිව සකස් කළ යුතුය. අපි මධ්‍යරාත්‍රි හඬින් ආරම්භ කරමු; එහිදී එලන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනයෙහි දක්නට ලැබෙන එක් පැතිකඩක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමු. අපි Christian Experience and Teachings, පිටුව 57හි පළමු ඡේදය කියවමු.

සහෝදරී වයිට් සමඟ සිත් එකිනෙකාට බැඳී තිබූ මේ ස්ත්‍රීන් පස්දෙනා, දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ කිසිදු ප්‍රකාශනයකට විරුද්ධ නොවූහ. විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුත්තේ, ඔවුන් සියල්ලෝම ස්ත්‍රීන් වූ බැවින් සභාව නියෝජනය කරන අතර, ඔවුන් පස්දෙනා වූ බැවින් එය ප්‍රඥාවන්ත කන්‍යාවන් පස්දෙනා ලෙස දැකිය හැකි වීමයි. මෙය සරල නිරීක්ෂණයක් පමණි.

මෙම පළමු ඉදිරිපත් කිරීමෙහි, කරුණු කිහිපයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු, 1844 දෙසැම්බර් මාසයේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුන්ගේ ලෝ හැම්ප්ටන් සම්මේලනය ගැන අපි සාකච්ඡා කරමු. මෙම සම්මේලනයේදී, මිලේරයිට්වරුන් කිහිපදෙනෙක් එක්රැස් වූ අතර, විලියම් මිලර් මධ්‍යම රාත්‍රී හඬ පිළිබඳ අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මෙහි තර්කය නම්, මෙම දර්ශනය අප සැමටම අදාළ වුවද, විශේෂයෙන් විලියම් මිලර් සඳහා වූවක් බවය.

එම මාසයේම, විලියම් මිලර් තමන්ගේ පසුපස තිබූ ආලෝකය—මධ්‍යරාත්‍රි හඬ—ප්‍රතික්ෂේප කළේය; එය ඔහු පහළ තිබූ දුෂ්ට ලෝකය වෙතට, මාර්ගයෙන් වැටී යාමට හේතු වන්නේය. අපි මෙහි අර්ථසාරයන් විමසා බලන්නෙමු. ඓතිහාසික සාක්ෂි පෙන්වන්නේ, මිලරයිට්වරු සියල්ලෝම තමන් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ කරමින් සිටින බව විශ්වාස කළ බවයි; එය ඔවුන් අතර සාමාන්‍යයෙන් දන්නා කරුණක් විය. විලියම් මිලර් මධ්‍යරාත්‍රි හඬ යනු කුමක්දැයි අවබෝධයක් තිබූ බව අපි පෙන්වන්නෙමු. මිලර් විශ්වාස කළේ මධ්‍යරාත්‍රි හඬ යනු දානියෙල් 8:14 සහ එළිදරව් 14:6-9 හි විනිශ්චයේ පැය පිළිබඳ පණිවිඩය බවයි. 1830 දශකයේ ආරම්භයේදී තමන් ප්‍රකාශ කිරීමට පටන් ගත් පණිවිඩයම, “බලව, මනාලයා එයි” යන මධ්‍යරාත්‍රි හඬ බවත්, යේසුස් වහන්සේ මනාලයා ලෙස ලෝකයට පැමිණෙමින් සිටින බවත් ඔහු විශ්වාස කළේය.

මිලෙරයිට් ඉතිහාසයේ බොහෝ කාලයක් තුළ, තමන් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ කරමින් සිටින බව ඔවුහු විශ්වාස කළහ; එහෙත් “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” යනු තමන් ප්‍රකාශ කරමින් සිටි පණිවුඩයම යැයි ඔවුහු සිතූහ. කෙසේවෙතත්, 1844 අවුරුද්දේ ග්‍රීෂ්ම ඍතුව වන විට, නව සහ නිවැරදි අවබෝධයක් උදාවිය: “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” යනු සත්වන මාසයේ චලනය වූ අතර, යේසුස් සත්වන මාසයේ දසවැනි දින පැමිණෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය. එය සැබෑ “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ය. 1844 දෙසැම්බර් මාසයේ මිලර් එම සැබෑ “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ප්‍රතික්ෂේප කළ විට, ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේ 1844 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ ඉතිහාසයය, සහ එය 1830 දශකයේ සාමාන්‍ය පණිවුඩය පමණක් යැයි කියන ඔහුගේ කලින් ස්ථානයට නැවත හැරුණේය. “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ”හි ගතිකත්වය අවබෝධ කරගැනීම අතිශයින්ම වැදගත්ය. මිලෙරයිට්වරුන් එය තේරුම්ගත් ආකාරයට 2520 ඔබ තේරුම් නොගන්නේ නම්, “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ඔබට තේරුම්ගත නොහැක. මිලෙරයිට්වරුන් එය තේරුම්ගත් ආකාරයට “මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ” ඔබට තේරුම්ගත නොහැකි නම්, ඔබ පහළ ඇති දුෂ්ට ලෝකයට යන මාර්ගයෙන් ඉවතට වැටෙයි.

මෙම ඉදිරිපත් කිරීමේදී, අද ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය විසින් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන චාට්පතෙහි ඇති සත්‍ය කිහිපයකින් අප ආරම්භ කරන්නෙමු. සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස් සභාවේ Biblical Research Institute එක හා බොහෝ ඇඩ්වෙන්ටිස් දේවවේදීහු 2520 ප්‍රතික්ෂේප කරති. අප ඉදිරියට යන විට මෙය බයිබලය අනුව සලකා බලන්නෙමු; එහෙත් මුලින්ම, එලන් වයිට් 2520 සම්පූර්ණයෙන් අනුමත කරන බව අප පෙන්වන්නෙමු. එම ආයතනයත් බොහෝ දේවවේදීහුත් Daily පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධයද ප්‍රතික්ෂේප කරති. Daily යනු පිළිම නමස්කාරය බව පැවසෙන පුරෝගාමී අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු අනාවැකි ආත්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම බව අප පෙන්වන්නෙමු. එම ආයතනය හඬනාදයන් පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධයද—පස්වන සහ හයවන හඬනාදය—ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. හඬනාදයන් පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු අනාවැකි ආත්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම බව පෙන්වීමෙන් අප ආරම්භ කරන්නෙමු.

අද බොහෝ අඩ්වෙන්ටිස්ට්වරු 1290 සහ 1335 ගැන, හොඳම ලෙස ගත් කලත්, අපැහැදිලි අවබෝධයක් පමණක් දරති. 1335 පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය නොමැති නම්, 1844 මාර්තු 22 දින ආරම්භ වූ ප්‍රමාද කාලය හඳුනාගැනීම සඳහා කිසිදු බයිබලීය යුක්තිසහගතතාවක් නොමැත. ප්‍රමාද කාලය අවබෝධ නොකරන්නේ නම්, මධ්‍යරાત્રි හඬේ ගතිකතාවය ග්‍රහණය කරගත නොහැක. මධ්‍යරાત્રි හඬ අවබෝධ නොකරන්නේ නම්, යටින් පිහිටි දුෂ්ට ලෝකය දෙසට යන මාර්ගයෙන් වැටී යයි. අපි මේ සත්‍යයන් චාට්පටයේ දක්වනු ඇත, අනාවැකියේ ආත්මයේ පැහැදිලි අනුමැතිය අනුව, එවිට දේවවචනයෙන් ඒවා විභේදනය කරන්නෙමු. එහෙත් පළමුව, මිලරයිට් ඉතිහාසය වටා තිබූ දේද, මධ්‍යරાત્રි හඬ උත්පාදනය කළ දේද අප දැකිය යුතුය.

1798 වර්ෂය සම්බන්ධයෙන් කතා කරමින් මිලේරයිට් ඉතිහාසය පෙන්වීම සඳහා, *Thoughts on Daniel and Revelation* නම් කෘතියේ 521 වන පිටුවෙන් උරියා ස්මිත් සමඟ අප ආරම්භ කරමු. උරියා ස්මිත් මෙසේ ලියයි: “එළිදරව් 10 හි සිදුවීම්වල කාලගණනය තවදුරටත් නිශ්චිත කරනු ලබන්නේ, මේ දූතයා එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයා සමඟ අනන්‍ය වීමේ කාරණයෙනි.” එළිදරව් 10 හි, බලවත් දූතයෙක් තම අතෙහි විවෘත කර තිබූ කුඩා පොතක් රැගෙන ස්වර්ගයෙන් බැස එයි. මෙම බලවත් දූතයා යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වන අතර, එම කුඩා පොත දානියෙල්ගේ පොත බව එලන් වයිට් අපට දන්වයි. දසවන පරිච්ඡේදයේ අවසානයේ, යොහන්ට එම කුඩා පොත කෑමට කියනු ලැබේ; එය ඔහුගේ මුඛයට මිහිරි වන නමුත් ඔහුගේ උදරයට කටුක වනු ඇත. යොහන් මිලේරයිට් ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි; එහි දානියෙල්ගේ පණිවිඩය මිහිරි වූ නමුත් එය කටුක බලාපොරොත්තු භංගත්වයකට ගෙන යයි. පුරෝගාමීන්ට අනුව, එළිදරව් 10 හි බලවත් දූතයා එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාය—ඔවුන් එකම දූතයාය.

අපි බොහෝ විට එළිදරව් පොතෙහි සඳහන් මේ දූතයන් පිළිබඳව විශේෂිතව සලකා බැලීමට වැඩි කාලයක් වැය නොකරමු; නමුත් එසේ කළ යුතුය. එළිදරව් 10 හි බලවත් දූතයා, එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාගේ කාර්යය ඉටු කිරීම මඟින්—“දෙවියන්වහන්සේට භය වන්න, උන්වහන්සේට මහිමය දෙන්න; මක්නිසාද උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ තිබේ” යනුවෙන්—මධ්‍යම රාත්‍රියේ මොරගැසීම ඉටු කරමින් සිටියෙකි යැයි විලියම් මිලර් විශ්වාස කළ ඒ දූතයාද වේ. උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය යනු දානියෙල් 8:14 වෙත යොමු කරයි. මේ දූතයෝ ඉටු කරන ලද කාර්යයේ විවිධ අංශ හඳුන්වා දෙති.

උරියා ස්මිත් වෙත නැවත පැමිණෙමු: ‘එළිදරව් 10හි සිද්ධීන්ගේ කාලඅනුක්‍රමය තවදුරටත් නිශ්චය වන්නේ, මෙම දූතයා එළිදරව් 14හි පළමු දූතයාට එක හා සමාන බවෙනි.’ ඔහු ඔවුන් එකට බැඳ තබන කරුණු පැහැදිලි කරයි: දෙදෙනාටම ප්‍රකාශ කිරීමට විශේෂ පණිවිඩයක් ඇත; දෙදෙනාම තම ප්‍රකාශය මහත් හඬකින් ප්‍රකාශ කරති; දෙදෙනාම මැවුම්කරු පිළිබඳ සඳහන් කරන සමාන භාෂාවක් භාවිත කරති; සහ දෙදෙනාම කාලය ප්‍රකාශ කරති—එකෙකු තවදුරටත් කාලයක් නොවිය යුතු බවට දිවුරමින්, අනෙකා දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇතැයි ප්‍රකාශ කරමින්ය. එළිදරව් 14:6හි පණිවිඩය පිහිටා ඇත්තේ අන්තිම කාලයේ ආරම්භයට මෙපිටිනි.

උරියා ස්මිත් ප්‍රකාශ කරන්නේ අවසාන කාලය 1798 බවත්, එයින් පසුව ප්‍රකාශන 14 හි පණිවිඩය පැමිණෙන බවත්ය. ඔහු මෙසේ ලියයි: ‘එහෙත් ප්‍රකාශන 14:6 හි පණිවිඩය ස්ථානගත වන්නේ අවසානයේ කාලය ආරම්භ වන අවස්ථාවෙන් මේ පසෙකය. එය දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීමකි; එබැවින් එය අවසාන පරම්පරාව තුළ තම අදාළත්වය තිබිය යුතුය. පාවුල් විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බව දේශනා කළේ නැත. ලූතර් සහ ඔහුගේ සහකාරයෝ ද එය දේශනා කළේ නැත. පාවුල් පැමිණීමට නියමිත විනිශ්චයක් ගැන, නිශ්චිත නොවන අනාගතයක පිහිටි දෙයක් ලෙස, තර්ක කළේය; ලූතර් ද එය තම කාලයෙන් අවම වශයෙන් වසර තුන්සියයක් ඉදිරියට තැබීය. එපමණක් නොව, දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇති බවට එවැනි දේශනා කිරීමක් යම් නියමිත කාලයක් පැමිණෙන තුරු නොකළ යුතු බව පාවුල් සභාවට අනතුරු අඟවයි.’ 2 තෙසලෝනික 2:1-3 තුළ, පාවුල් පවසන්නේ පළමුවෙන් පසුබැසීම පැමිණී, පාපයේ මනුෂ්‍යයා අනාවරණය වන තුරු ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස අතළඟ නැති බවයි. පාවුල් පාපයේ මනුෂ්‍යයා, කුඩා අඟ, පාප්තන්ත්‍රය හඳුන්වා දෙමින්, 1798 දී අවසන් වූ, වසර 1260ක් දිගු වූ එහි අධිපත්‍යයේ සමස්ත කාලයම අනතුරු ඇඟවීමකින් ආවරණය කරයි.

1798 දී, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දිනය අසන්නට ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීමට එරෙහි වූ සීමා කිරීම අවසන් විය. අන්ත කාලය ආරම්භ වූ අතර, කුඩා පොතෙන් මුද්‍රාව ඉවත් කරනු ලැබීය. එතැන් පටන්, එළිදරව් 14 වන පරිච්ඡේදයේ දූතයා ඉදිරියට ගොස් ඇත. යූරියා ස්මිත් මෙසේ පවසයි: “ඔබ එය දකින්නට කැමති නම්, 1798 සිට පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරියට ගොස් ඇත. 1798 දී, එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයා ඉතිහාසයේ පැමිණෙයි” — මෙය පුරෝගාමි අවබෝධයයි. “එතැන් පටන්, එළිදරව් 14 වන පරිච්ඡේදයේ දූතයා දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ තිබෙන බව ප්‍රකාශ කර ඇත, සහ දසවන පරිච්ඡේදයේ දූතයා කාලය තවත් නොවිය යුතු බවට දිවුරුම් දෙමින් මුහුද මතත් ගොඩබිම මතත් තම ස්ථානය ගෙන ඇත. ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සැක නොකළ හැකි ය. එකෙකු ස්ථානගත කරන සියලු තර්ක අනෙකා සඳහාත් බලවත් ය. වර්තමාන පරම්පරාව මෙම අනාවැකි දෙකේ සම්පූර්ණ වීම දක්නට ලැබෙයි. විශේෂයෙන් 1840 සිට 1844 දක්වා ඇඩ්වෙන්ට් ප්‍රකාශනයෙහි, ඒවායේ සම්පූර්ණ සහ විස්තරාත්මක ඉටුවීම ආරම්භ විය.”

ස්මිත් විසින් ප්‍රකාශන 14 හි පළමු දූතයා 1798 දී පැමිණීම සම්බන්ධයෙන් 1840 සහ 1844 යන වර්ෂ ලකුණු කරයි; එසේම, පණිවිඩය බලගන්වනු ලබන ස්ථානය ලෙස 1840 දීද පළමු දූතයා සලකුණු කරයි. අවුරුදු පැමිණීමේ දේශනාකිරීම තුළ, විශේෂයෙන් 1840 සිට 1844 දක්වා, ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ ඉටු වීම ආරම්භ විය. දූතයාගේ එක් පාදයක් මුහුද මතත් අනෙක් පාදය භූමිය මතත් තබා ඇති ස්ථානය, ඔහුගේ ප්‍රකාශනයේ විශාල පරාසය දක්වයි. එම පණිවිඩය සාගරය පසුකර විවිධ ජාතීන් වෙත පැතිර යනු ඇත; අවුරුදු පැමිණීමේ ප්‍රකාශනය සැබවින්ම ලෝකයේ සෑම ධර්මප්‍රචාරක මධ්‍යස්ථානයකටම ගියේය. 1840 සිට, එලෙන් වයිට් අනුව, පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ලෝකයේ සෑම ධර්මප්‍රචාරක මධ්‍යස්ථානයකටම ගෙන යන ලදී. මෙය ඉටු කරන ලද්දේ ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීමත් සමඟ බයිබල් අනාවැකිවල අවුරුද්ද-දින මූලධර්මය තහවුරු වූ විටය. මේ අවස්ථාවේදී අපි විස්තර සමඟ කටයුතු නොකරන්නෙමු; එහෙත් මිලරයිට් ඉතිහාසය සහ මධ්‍යරාත්‍රි හඬෙහි ගතිකතා සඳහා පසුබිම සකස් කරමින් සිටිමු.

1833 වර්ෂයේදී තාරකා වැටීම සිදු විය. එලෙන් වයිට් The Great Controversy කෘතියේ 333 වන පිටුවෙහි මෙසේ අදහස් දක්වයි: “1833 දී, මිලර් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ ඉක්මනින් පැමිණෙන්නාහයි යන සාක්ෂි ප්‍රසිද්ධියේ ඉදිරිපත් කිරීමට ආරම්භ කළේ පසු වසර දෙකකට පසුව, ගැලවුම්කාරයාණන් වහන්සේ තම දෙවන ආගමනයේ ලකුණු වශයෙන් පොරොන්දු වූ සංඥාවලින් අවසාන සංඥාව පෙනී ආවේය. යේසුස්වහන්සේ මෙසේ කියා ඇත: ‘තාරකා ස්වර්ගයෙන් වැටෙන්නේය.’ මතෙව් 24:29. එළිදරව්වෙහි යොහන්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ දවස පූර්ව සංඥා කරන දර්ශන තමන් දර්ශනයෙන් දුටු කල, මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: ‘ස්වර්ගයේ තාරකා, බලවත් සුළඟකින් කම්පා කරන ලද අත්තික්කා ගසක් තම අකාල අත්තික්කා ගෙඩි හෙළන සේ, පොළොවට වැටුණේය.’ එළිදරව් 6:13. මෙම අනාවැකිය 1833 නොවැම්බර් 13 වන දින සිදු වූ මහත් උල්කා වර්ෂාව තුළ අතිශයින් පැහැදිලි සහ ගැඹුරු ඉටු වීමක් ලැබීය.”

විලියම් මිලර්ගේ සාක්ෂිය මෙසේ විස්තර කරයි:

මෙලෙස 1833 ගිම්හාන කාලයේදී මිලර් එම පණිවිඩය ප්‍රසිද්ධියේ ඉදිරිපත් කිරීමට ආරම්භ කළේය. 1833 දෙසැම්බර් මාසයේදී, තාරකා වැටීම ඔහුගේ පණිවිඩයට ගාම්භීරත්වයක් එක් කළේය.

1840 දී, එලන් වයිට් ප්‍රකාශිත වාක්‍යයේ විශේෂාංගමත් ඉටු වීමක් පිළිබඳව අදහස් දක්වයි. මෙම අංශය බොහෝ විට Prophecy හි ආත්මය තුළ විවාදයට ලක් කෙරෙන අතර, සමහරුන් උරියා ස්මිත් එය The Great Controversy ග්‍රන්ථයට ඇතුළත් කළේ යයි තර්ක කරති; නමුත් මෙම තර්ක අසාරය. ඇය 1840 දක්වා ගෙන ආ ප්‍රකාශිත වාක්‍ය ඉටු වීමේ අනුක්‍රමය ගැන කතා කරමින් සිටියි; එයට තරු වැටීම හා අඳුරු දවසද ඇතුළත් වේ. ඇය මෙසේ ලියයි: ‘1840 වර්ෂයේදී, තවත් විශේෂාංගමත් ප්‍රකාශිත වාක්‍ය ඉටු වීමක් සෑම තැනම විහිදුණු උනන්දුවක් අවදි කළේය.’

ඇය සඳහන් කරන්නේ යෝෂියා ලිච් විසින් කරනු ලැබූ සරල මනුෂ්‍ය අනාවැකියක් පමණක් නොව, බයිබලීය අනාවැකියකි.

උරියා ස්මිත් අපට පවසා තිබුණේ එළිදරව් 14හි පළමු දූතයා 1798දී පැමිණි බවය; එහෙත් එය එළිදරව් 10හි දූතයාම වේ. එළිදරව් 10හි යොහන්ට දූතයාගේ අතින් ඇති කුඩා පොත ගෙන එය කන්න කියා අණ කරනු ලබයි; එවිට එය ඔහුගේ මුඛයේ මිහිරි වනු ඇත. බයිබල් අනාවැකිවල අවුරුදු-දින මූලධර්මය මත ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ පතනය ගැන වසර දෙකක් පුරෝකථනය කිරීමෙන් පසු, 1840 අගෝස්තු 11 වන දින මිලරයිට් පණිවිඩය මිහිරි විය. එම සිද්ධිය නිශ්චිතවම ඉටු වූ කල, ඔවුන් ප්‍රකාශ කරමින් සිටි පණිවිඩය ඔවුන්ගේ මුඛයේ මිහිරි විය.

1840 අගෝස්තු 11 වන දින, එම පණිවුඩය ඔවුන්ගේ මුඛයේ මිහිරි විය. බැස ආ දූතයාගේ අතින් කුඩා පොත ගන්නා ලෙස යොහන්ට කියනු ලැබේ. දූතයා 1840 අගෝස්තු 11 වන දින බැස එයි, එමෙන්ම ප්‍රකාශනය 10හි මෙම දූතයා ප්‍රකාශනය 14හි පළමු දූතයා සමඟ එකමය. ප්‍රකාශනය 14හි දූතයා 1798 දී අවසාන කාලයේදී පැමිණෙයි, නමුත් ඔහුගේ පණිවුඩය 1840 දී බලගන්වනු ලැබේ. එලන් වයිට් පවසන්නේ, එම සිදුවීම ප්‍රකට වූ විට, මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාරයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි විවරණයේ මූලධර්මයන්ගේ නිවැරදිභාවය පිළිබඳ බහුජනයා ඒත්තු ගත් බවය. 1930 දශකයේ සිට—1919 දී ආරම්භ වී නමුත් විශේෂයෙන් 1930 දශකයේදී—ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාරයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි විවරණ නීති ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත—එම නීති නම්, බයිබල් අධ්‍යයනයේ සාක්ෂි-පද ක්‍රමයයි.

ඉතිහාසයේ ඊළඟ මාර්ගලකුණ වන්නේ 1842 මැයි මාසයේ සකස් කරන ලද 1843 ප්‍රස්තාරයයි. එලන් වයිට් මෙසේ පවසයි: “1843 ප්‍රස්තාරය ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තය විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ බවත්, එය වෙනස් නොකළ යුතු බවත්, එහි අංකයන් උන්වහන්සේට අවශ්‍ය වූ ආකාරයටම තිබූ බවත්, කිසිවෙකුටත් එය දැකගත නොහැකි වන පිණිස එහි සමහර අංකවල තිබූ වරදක් උන්වහන්සේගේ හස්තය ආවරණය කර සඟවා තැබූ බවත්, උන්වහන්සේගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු එය කිසිවෙකුටත් දැකිය නොහැකි වූ බවත් මම දැක ඇත්තෙමි.” මෙම ප්‍රස්තාරය 1842 මැයි මාසයේ සකස් කරන ලද භවिष्यවාක්‍යමය මාර්ගලකුණකි. 1842 ජූනි මාසයේදී, ප්‍රොටෙස්තන්ත සභා තම දොරවල් වසා දැමීමට ආරම්භ කළ අතර, දෙවැනි දූතයා පැමිණේ.

සාක්ෂි, පළමු කාණ්ඩය, 21 වන පිටුවෙන්: ‘1842 ජූනි මාසයේදී, මිස්ටර් මිලර් මයින්හි පෝර්ට්ලන්ඩ් නගරයේ කැස්කෝ වීදියේ සභාවේදී තම දෙවන දේශන මාලාව පැවැත්වීය. අල්ප ව්‍යතිරේක කිහිපයක් හැර, විවිධ නාමධාරී සභාවන් මිස්ටර් මිලර්ට එරෙහිව තම සභාදොරවල් වසා දැමූහ.’ හත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ක්‍රිස්තියානීන් වශයෙන්, හේතුවෙන් ප්‍රතිඵලයට තර්ක කිරීමට අප ඉගෙන ගත යුතු බව එලන් වයිට් අපට දන්වයි. ප්‍රොටෙස්තන්ත සභාවන් තම දොරවල් වසා දැමීමට හේතු වූ හේතුව වූයේ මෙම චාට්පත හඳුන්වාදීමය. මැයි මාසයේදී එම චාට්පත හඳුන්වා දුන් විට, ප්‍රොටෙස්තන්ත සභාවන් මිලරයිට්වරුන් මුළා වූ උමතු අන්තවාදීන් බව තීරණය කළහ.

පළමු විරසකභාවය ඊළඟට පැමිණේ. The Great Controversy, පිටුව 393 සිට:

ප්‍රමාද කාලය යනු 1844 මාර්තු 22 දින ඇතිවන පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමයි. මිලරයිට්වරු බයිබලීය කාල ගණනය භාවිතා කරමින් 1843 දී ලෝකයේ අවසානය සිදුවනු ඇතැයි පුරෝකථනය කරමින් සිටියහ. එවිට දක්වා ස්වාමීන්වහන්සේ නොපැමිණි බැවින්, 1844 මාර්තු 22 දින පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම ආරම්භ විය. එයයි ප්‍රමාද කාලය.

මෙය දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවෙහි, හබක්කුක් 2 හි, සහ දානියෙල් 12 හි සඳහන් ප්‍රමාද කාලයයි. දානියෙල් 12:11 මෙසේ පවසයි: “දිනපතා පූජාව ඉවත් කරනු ලබන කාලයේ සිට...” පුරෝගාමීන් විසින් 508 දී, ක්ලෝවිස් විසින් විසිගෝත්තුන් පරාජය කිරීමත් සමඟ, අනාගාරිකත්වය මර්දනය කරන ලද්දේ යැයි අවබෝධ කරගන්නා ලදි. අනාගාරිකත්වය ඉවත් කරනු ලබන කාලයේ සිටත්, පාප්තන්ත්‍රය පිහිටුවනු ලබන තුරුත් (ඊට වසර තිහකට පසු, එනම් 538 දී), දින 1290ක් තිබෙනු ඇත. ඊළඟ වාක්‍යය මෙසේ පවසයි: “දින එක් දහස් තුන්සිය තිස් පහ දක්වා බලා සිට පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” 508ට 1335 එකතු කළ විට 1843 ලැබේ. “1843 දක්වා පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” 1335 යනු ප්‍රමාද කාලය සලකුණු කරයි; එය මෙසේ පවසයි: “1843 දක්වා බලා සිට පැමිණෙන්නා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.” එලන් වයිට් කරන පරිදි, ඔබ “දිනපතා” පිළිබඳ පුරෝගාමී අවබෝධය තහවුරු කරන්නේ නම්, මෙය පැහැදිලිය.

තවද පැහැදිලි කිරීමක් සඳහා, යෙසායා 30:18 මෙසේ කියයි: ‘ඒ නිසා ස්වාමීන්වහන්සේ බලා සිටින සේක.’ මෙහිදී, ස්වාමීන්වහන්සේ දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවේ මනමාලයා වන අතර, ඔහු ප්‍රමාද වෙමින් සිටියි. ‘ඒ නිසා මනමාලයා ඔබ කෙරෙහි කරුණාවන්ත වන පිණිස ප්‍රමාද වන්නේය; ඒ නිසා ඔහු ඔබ කෙරෙහි දයාව පෙන්වනු පිණිස උසස් කරනු ලබන්නේය; මක්නිසාද ස්වාමීන්වහන්සේ විනිශ්චයකාර දෙවියන්වහන්සේය. ඔහු උදෙසා බලා සිටින සියල්ලෝ ආශීර්වාද ලද්දෝය.’ මෙය දානියෙල් 12:12 සමඟ ගැළපේ: ‘බලා සිටිමින් 1335 දක්වා පැමිණෙන තැනැත්තා ආශීර්වාද ලද්දෙකි.’ මනමාලයා 1844 මාර්තු 22 දින ප්‍රමාද වෙයි. පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමට පැමිණීමත් පසුව බලා සිටීමත් සමඟ බැඳුණු ආශීර්වාදයක් ඇත. ඔබ මෙහි පැමිණි විට, ඔබ බලා සිටිය යුතුය. ඔබ බලා සිටින්නේ කුමක් සඳහාද? හබක්කුක් 2:3 මෙසේ කියයි: ‘මක්නිසාද දර්ශනය තව නියමිත කාලයක් සඳහාය; නමුත් අවසානයේදී එය කථා කරන්නේය, බොරු නොකියන්නේය; එය ප්‍රමාද වුවද, ඒ සඳහා බලා සිටින්න.’ 1335 දක්වා පැමිණීමේ ආශීර්වාදය නම්, ස්වාමීන්වහන්සේ මධ්‍යරಾತ್ರಿ හඬ ඉටු කරන මෙම ඉතිහාසයට පැමිණීමේ ආශීර්වාදයයි.

සියල්ලන්ටම මධ්‍යරාත්‍රි හඬට සහභාගි වීමට අවසර දෙනු නොලැබේ. සමහරු මිලෙරයිට්වරුන් සමඟ ගමන් කළේ යේසුස් ක්‍රිස්තුස් සමඟ වූ තමන්ගේම පෞද්ගලික අත්දැකීමක් හෝ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය පිළිබඳ පෞද්ගලික අධ්‍යයනයක් නිසා නොව, භීතිය හේතුවෙනි. මධ්‍යරාත්‍රි හඬ පැමිණීමට පෙර, ස්වාමින්වහන්සේ මෙම සහෝදරයන් ව්‍යාපාරයෙන් වෙන් කරති. පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම මධ්‍යරාත්‍රි හඬ සඳහා සූදානම් කරන ක්‍රියාවලියේ කොටසකි. එලන් වයිට් අනුව, අපි මෙය නොතේරුම් ගන්නේ නම්, පහළ ඇති දුෂ්ට ලෝකය වෙත යන මාර්ගයෙන් අපි වැටී යන්නෙමු.

Early Writings, පිටුව 238 හි මෙසේ ඇත: ‘දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයේ අවසාන භාගයට ආසන්නයේදී, ස්වර්ගයෙන් මහත් ආලෝකයක් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත බබළමින් තිබෙන බව මම දුටුවෙමි. මෙම ආලෝකයේ කිරණ සූර්යයා මෙන් දීප්තිමත් බව පෙනුණු අතර, “බලව, මනාලයා පැමිණෙයි” යනුවෙන් කෑගසමින් දූතයන්ගේ හඬවල් මම ඇසුවෙමි.’ මෙය දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයට බලය දීමට නියමිත වූ මධ්‍යම රාත්‍රි ඝෝෂාව වූයේය. පුරෝගාමීන් අවබෝධ කරගෙන සිටියේ පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය 1798 දී පැමිණි නමුත් 1840 දී ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයේ පතනයත් සමඟ එය බලගන්වනු ලැබූ බවය. සියලු පණිවිඩ යම් කාලබිඳුවකදී පැමිණ, එයින් අනතුරුව බලගන්වනු ලබයි. දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය 1844 මාර්තු 22 දින ප්‍රොටෙස්තන්ත්‍ර සභාවන් මිලරයිට් පණිවිඩයට විරුද්ධව තම දොරටු වසා දැමූ විට පැමිණේ. මධ්‍යම රාත්‍රි ඝෝෂාව දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය බලගන්වයි. තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින පැමිණෙයි, එය එළිදරව් 18 වන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයා එයට එක්වන විට බලගන්වනු ලබයි. සෑම පණිවිඩයක්ම ඉතිහාසයේ පැමිණ, එයින් අනතුරුව බලගන්වනු ලබයි. මෙය තේරුම්ගැනීම වැදගත්ය.

මධ්‍යරಾತ್ರಿ ඝෝෂාව දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයට බලය ලබා දුන්නේය. අධෛර්යයට පත් වූ ශුද්ධවන්තයන් අවදි කරමින්, ඔවුන් ඉදිරියේ තිබූ මහත් කාර්යය සඳහා සූදානම් කිරීමට දේවදූතයන් ස්වර්ගයෙන් යවනු ලැබූහ. මෙම පණිවිඩය ප්‍රථමයෙන් ලැබුවෝ අතිශය දක්ෂ පුරුෂයෝ නොවූහ. විලියම් මිලර් මෙම පණිවිඩය ප්‍රථමයෙන් ලැබූ කෙනා නොවීය; එයට ප්‍රතිවිරුද්ධව, එය ලැබූ අවසාන කෙනා ඔහුය. පණිවිඩය අවබෝධ කරගැනීමෙහි ඔහු අතිශය දක්ෂව සිටි අතර, සැමුවෙල් ස්නෝව් ප්‍රථමයා විය. කලින් මෙම කාර්යයේ නායකත්වය දරා සිටි අය, එම ඝෝෂාවට එක් වී එය තවදුරටත් ප්‍රබල කිරීමට උපකාර කළ පිරිස අතර අවසානයෙන්ම මෙම පණිවිඩය ලැබූවෝ වූහ. ඉතිහාසමය වශයෙන්, මධ්‍යරಾತ್ರಿ ඝෝෂාවේ පණිවිඩය පිළිගත් අවසාන පුද්ගලයා වූයේ විලියම් මිලර්ය.

මහා අර්බුදය, 376 සිට:

අද ඇඩ්වෙන්ටිස්ත සභාවේ, සභාව තුළත් පෞද්ගලික නිවෙස්වලද මෙම පණිවිඩය ඉගැන්වීම තහනම් කරන නායකයෝ, මෙහි මිලරයිට් ව්‍යාපාරය තුළ පූර්ව රූපිත කරනු ලැබ ඇත.

වැඩිහිටි ඩැම්ස්ටීග්ට්ගේ *Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission* නම් ග්‍රන්ථයෙන් අනුව, මිලර් විශ්වාස කළේ දානියෙල් 8:14 හි ප්‍රකාශනයත් එළිදරව් 14 හි පළමු දූතයාගේ පණිවුඩයත් මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීමය—‘බලව, මනාලයා එයි.’ ඔහු විශ්වාස කළේ මෙම පණිවුඩය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම හඳුනා දක්වමින් සිටින බවය. මිලර් සිතුවේ මුළු ඉතිහාසයම මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම බවය, නමුත් එලන් වයිට් ප්‍රකාශ කරන්නේ මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම යම් විශේෂ අවස්ථාවකදී සම්පූර්ණ වූ බවය. සැමුවෙල් ස්නෝ තම ඉදිරිපත් කිරීම ‘සැබෑ මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම’ යනුවෙන් නම් කළේ, මධ්‍යරාත්‍රියේ මොරගැසීම සාමාන්‍ය පණිවුඩය වූ බවට තිබූ මිලර්වාදී ඉගැන්වීමෙන් එය වෙන් කර පෙන්වීම සඳහාය.

වඩාත් ආත්මික වූවෝ පණිවිඩය පළමුවෙන් ලැබූහ; එසේම පෙර කාලයේ එම කාර්යයේ නායකත්වය දැරූවෝ, එය ලැබී කෑගැසීම ප්‍රබල කිරීමට උපකාර කළ අන්තිමයන් වූහ. 1833 සිට එම කාර්යයට නායකත්වය දුන් විලියම් මිලර්, 1844 අගෝස්තු මාසයේදී මධ්‍යරಾತ್ರಿ කෑගැසීමේ පණිවිඩය පැමිණි විට එය පිළිබඳ අරගල කළේය. සභාවන්ගෙන් වෙන් වීම ගැන ඔහුට නිශ්චිතභාවයක් නොතිබූ අතර, මධ්‍යරಾತ್ರಿ කෑගැසීම සම්බන්ධයෙන් වෙනත් අවබෝධයක් වසර ගණනාවක් පුරා ඔහු උගන්වා තිබුණේය.

විලියම් මිලර් මෙසේ ලිවීය:

1842 මැයි මාසයේදී 1843 ප්‍රස්තාරය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, සහෝදරයන් මිලර්ට තම ප්‍රකාශනයෙන් ‘if’ යන වචනය ඉවත් කරන ලෙස පැවසූහ.

මිලර් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “ප්‍රසිද්ධ පුවත්පත් ද මම ස්වාමින්වහන්සේගේ පැමිණීම සඳහා නිශ්චිත දිනයක් වන අප්‍රේල් 23 වැනිදා නියම කර ඇති බව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. එබැවින්, එම වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේදී, මාගේ ගණනය කිරීමේ කිසිදු දෝෂයක් මට පෙනී නොගිය බැවින්, 1843 මාර්තු 21 සහ 1844 මාර්තු 21 අතර කාලයෙහි යම් අවස්ථාවක ස්වාමින්වහන්සේ පැමිණෙන බවට මාගේ විශ්වාසය ප්‍රකාශ කළෙමි.” මිලර් දැනටමත් හත්වන මාසයේ දසවැනි දවස පිළිබඳ නිගමනය කර තිබුණේය; සමුයෙල් ස්නෝ එම නිගමනය භාවිත කර මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රකාශ කිරීමට බොහෝ කලකට පෙරම, මිලර් ඒ ගැන ලියා තිබුණේය. 1844 ඔක්තෝබර් 22 හඳුනාගැනීම සඳහා සමුයෙල් ස්නෝ භාවිත කළ තර්කානුකූල සැලැස්ම එකට ගොඩනගන ලෙස ස්වාමින්වහන්සේ භාවිත කළ තැනැත්තා මිලර්ය.

මිලර් මෙසේ ලියා ඇත: '1843 වර්ෂය තුළ, පුවත්පත් මගින්ද සමහර දේශනාපීඨවලින්ද, මා සහ මා සමඟ සම්බන්ධ වූවන් පිට අතිශය ප්‍රචණ්ඩ හෙළාදැකීම් ගොඩගසනු ලැබීය. අපගේ අභිප්‍රේරණවලට පහර දෙනු ලැබීය, අපගේ ප්‍රතිපත්ති වැරදි ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබීය, අපගේ චරිත අපකීර්තියට පත් කරනු ලැබීය.' කාලය ගතවිය; 1844 මාර්තු 21 දිනද ස්වාමීන්වහන්සේගේ පෙනීසිටීමක් නොවී ගොස්ය. බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම අතිවිශාල වූ අතර, බොහෝදෙනෙක් තවදුරටත් ඔවුන් සමඟ ගමන් නොකළෝය. මෙම කාලයට පෙර, 1840 සිට, මිලරයිට්වරුන් 200,000 ක් පමණ වූ බව ඇස්තමේන්තු කර තිබුණද, මේ අවස්ථාව වන විට ඉතිරිව සිටියේ 50,000 ක් පමණි.

මිලර් තවදුරටත් මෙසේ කීවේය: “මෙයට පෙර, 1843 වසරේ ශරත් ඍතුවේදී, මාගේ සමහර සහෝදරයෝ සභාවන් ‘බබිලෝනිය’ යයි හැඳින්වීමටත්, ඒවායෙන් පිටතට පැමිණීම ආගමනයවාදීන්ගේ කර්තව්‍යය බව අවධාරණය කිරීමටත් පටන් ගත්හ. මේ ගැන මම දැඩි ලෙස ශෝකයට පත් වුණෙමි. එහි ප්‍රතිඵලය ඉතා නරක වූවා පමණක් නොව, එය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය විකෘති කිරීමක්, ශුද්ධ ලියවිලි බලහත්කාරයෙන් වක්‍ර කිරීමක් ලෙස මම සැලකුවෙමි.” මිලර් දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය සමඟ අරගල කළේය; එම නිසා සත්‍ය මධ්‍යම රාත්‍රි හඬේ පණිවිඩය පිළිගැනීම ඔහුට තවත් දුෂ්කර විය. එම ක්‍රියාවලිය පැතිර ගියේය; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සභාවන් ඔවුන්ට එරෙහිව වසා දැමුණු අතර, විරුද්ධත්වය ඇතිවී, බොහෝ ආගමනයවාදීන් ඔවුන්ගේ අදාළ සභාවන්ගෙන් වෙන් කරන ලදී.

තමා විසින් ප්‍රකාශිත කාලය ඉකුත් වූ පසු, නිශ්චිත කාලපරාසය සම්බන්ධයෙන් තම විමෝහය මිලර් පිළිගත්තේය; එසේ වූ නමුත් ඔහු තම විශ්වාසය දෘඪව රැකගත්තේය. 1844 ග්‍රීෂ්ම ඍතුව තුළ සත්වැනි මාසයේ චලනය ආරම්භ වන තුරු ඔහු බටහිර ප්‍රදේශවල තම සේවාව දිගටම කරගෙන ගියේය. මෝසෙස්ගේ ව්‍යවස්ථාවේ පිළිපැදීම් එම මාසය වෙත යොමු කරනු ලබන බව පිළිබඳව මාස දහඅටකට පෙර ලියන ලද ලිපියක් හැර, මෙම චලනයට ඔහු කිසිදු සහභාගිත්වයක් නොදැක්වීය. එම විෂයයන් එවැනි ආකාරයෙන් භාවිත කරනු ලැබෙනු ඇතැයිද, එවන් සාක්ෂිවලට විශ්වාසය තැබීම ගැළවීමේ පරීක්ෂාවක් බවට පත්වනු ඇතැයිද ඔහු බලාපොරොත්තු නොවීය. 1844 ඔක්තෝබර් 22ට සති දෙක තුනකට පෙර වන තුරු ඔහුට මෙම චලනය සමඟ කිසිදු සහභාගිත්වය නොතිබුණි. 1844 ඔක්තෝබර් 6 දින හයිම්ස් වෙත ලියන ලද ලිපියක මිලර් මෙසේ ලියා තිබුණේය: ‘මම පෙර කිසිදා නොදුටු තේජසක් සත්වැනි මාසය තුළ දකිමි... දැන්, ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමයට ප්‍රශංසා වේවා, මම දීර්ඝ කාලයක් යාච්ඤා කළ නමුත් අද දින දක්වා නොදුටු, ශුද්ධ ලියවිලි තුළ සුන්දරත්වයක්, සම්මිතියක්, එකඟතාවක් දකිමි. ස්වාමීනි, මාගේ ආත්මය සමඟ ඔබට ස්තුති වේවා. සහෝදර ස්නෝ, සහෝදර ස්ටෝර්ස්, සහ අනෙක් අය, මාගේ ඇස් විවෘත කිරීමට ඔබගේ උපකරණභාවය නිසා ආශීර්වාද ලැබේවා. මම ගෙදරට ලඟාවෙමින් සිටිමි. ගෞරවය, ගෞරවය, ගෞරවය, ගෞරවය.’

පසුව, මිලර් “මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ” යළි සලකා බැලූ අතර, එය උන්මාදවාදයක් ලෙස නම් කළේය. ඩැම්ස්ටිග්ට් සඳහන් කරන්නේ, ස්නෝ “මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ” පණිවිඩයේ මූලික රේඛාසටහන මිලර්ගේ පෙර කෘතියෙන් ලබාගත් බවයි.

1844 මාර්තු මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කළ ස්නෝගේ ගණනය කිරීම් 1844 අගෝස්තු 12–17 දක්වා පැවති එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීම තෙක් සුළු අවධානයක් පමණක් උද්දීපනය කළේය. එහිදී, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ආපසු පැමිණීම පිළිබඳ ඔහුගේ නිශ්චිත දිනය බොහෝ මිලර්වාදීන් උද්දීපනය කළ අතර, ඔවුන්ගේ දූත සේවා ප්‍රයත්නය උච්චස්ථානයකට ගෙන ගියේය. ඔවුන්ගේ එම ප්‍රතිචාරය “හත්වන මාසයේ ව්‍යාපාරය” ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මිලර්වාදී නායකයන් මුලදී සැකයෙන් සිටිය ද, අපේක්ෂිත සිදුවීමට සති කිහිපයකට පෙර ඔවුහු එම ව්‍යාපාරයට එක් වී, ස්නෝගේ අදහස් මුද්‍රණයට පත් කිරීමටත් ඒවාට සහාය දීමටත් ඉඩ දුන්නෝය.

එලන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනයෙන් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ස්වර්ගයට යන මාර්ගයක සිටින බවත්, ඔවුන්ගේ පිටුපස “මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ” යනුවෙන් හැඳින්වූ ආලෝකයක් ඇති බවත් පෙන්වයි. සැමුවෙල් ස්නෝ ඉදිරිපත් කළ පණිවිඩය අවබෝධ කරගත යුතුය. 1842 මැයි මාසයේදී දේශකයින් 300 දෙනෙකු සඳහා සටහන්පත් 300ක් මුද්‍රණය කරන ලදී. 1844 මාර්තු 22 වන විට, පළමු අසාර්ථක අපේක්ෂාවෙන් පසු, එම සටහන්පත පසෙක තබන ලද අතර, බොහෝ දෙනෙක් එම ව්‍යාපාරය අත්හැර ගියහ. ඉතිරිව සිටි අය බලා සිටිය යුතු වූහ. එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේදී, ස්නෝ පෙන්වා දුන්නේ සමිඳාණන්වහන්සේ 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින, එනම් පව්ප්‍රායශ්චිත්ත දිනයේදී, පැමිණෙන බවය. මෙය ඔවුන්ට එම පණිවිඩය ප්‍රකාශ කිරීමට බලගැන්වීය.

එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමෙන් පසු, තමන් දුම්රියේ මැදිරි හරහා ගමන් කරමින් සිටියදී, “බලව, මනාලයා පැමිණෙයි!” යනුවෙන් නැවත නැවතත් කියනු ලබන හඬවල් තමන් ඇසූ බව ජෝසප් බේට්ස් සිහිපත් කළේය. මෙම ව්‍යාපාරය මාස දෙකක් ඇතුළත එක්සත් ජනපදය පුරා පැතිර ගොස්, 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින සිදුවූ මහා අසභ්‍යභංගයට මඟ පෙන්වීය.

1844 දෙසැම්බර් 28–29 දිනවල හයිම්ස් සහ මිලර් සම්බන්ධ වූ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන්ගේ ලෝ හැම්ප්ටන් සමුළුව පිළිබඳව ඩැම්ස්ටිග්ට් අදහස් දක්වයි. හයිම්ස් ශුද්ධවන්තයන් සැනසීමටත්, ක්‍රිස්තියානි ලෝකය අවදි කිරීමටත්, පව්කාරයන්ට ගැළවීම ප්‍රකාශ කිරීමටත් උත්සාහ කළේය. සති කිහිපයකට පසුව, ඇඩ්වෙන්ට් මුද්‍රණ කටයුතු යළි ආරම්භ වූ අතර, හයිම්ස් ගැළවීමේ දොරටුව විවෘත බව ප්‍රකාශ කළේය. මිලර් ක්‍රමයෙන් අතිශයින්ම “වසා දැමූ දොර” යන සංකල්පය අත්හැර, මධ්‍යරාත්‍රී හඬ පිළිබඳව තමාගේ මුල් මතයට නැවත පැමිණියේය. එම මාසයේම, එලන් වයිට්ට ඇගේ පළමු දර්ශනය ලැබුණි; එහි, මධ්‍යරාත්‍රී හඬ ප්‍රතික්ෂේප කරන අය මාර්ගයෙන් වැටී යන බව පෙන්වනු ලැබීය. එම දර්ශනය වෙන කිසිවෙකුටත් මෙන්ම විලියම් මිලර්ටද අදාල වූයේය.

මුල් ලේඛන, 257 වන පිටුවෙන්:

මෙම සන්දර්භය තුළ තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය වන්නේ සබත් දවසය. මිලර් ස්වර්ගයෙන් පැමිණෙන ආලෝකය දෙසට නැඹුරු වූ විට, ඔහුගේ සිත එයින් ඉවතට ඇද දමන පිණිස මේ මිනිසුන් සැලසුම් ගොඩනඟන්නෝ වූහ. මනුෂ්‍ය බලපෑම ඔහුව අන්ධකාරයේ තබාගෙන, සත්‍යයට විරුද්ධව සිටින්නන් අතර ඔහුගේ බලපෑමද පවත්වා ගත්තේය. අවසානයේ මිලර් ස්වර්ගයෙන් පැමිණෙන ආලෝකයට—එනම් සබත් දවසට—විරුද්ධව තම හඬ උස් කළේය. ඔහුගේ බලාපොරොත්තුභංගය පැහැදිලි කර දී අතීතය මත ආලෝකයත් මහිමයත් හෙළන එම පණිවිඩය ඔහු පිළිගැනීමට අසමත් විය. දෙවියන්වහන්සේගේ ප්‍රඥාවට නොව මනුෂ්‍ය ප්‍රඥාවට ඔහු රඳා සිටියේය. වැඩබරින් හා වයසින් බිඳී ගිය බැවින්, සත්‍යයෙන් ඔහුව වළක්වා තැබූ අය මෙන් ඔහු වගකිව යුතු නොවීය. පාපය ඔවුන් මත පවතී. මිලර්ට තුන්වන දූතයාගේ ආලෝකය දකින්නට හැකි වූවා නම්, බොහෝ දේ ඔහුට පැහැදිලි කරනු ලැබෙන්නට තිබුණි. නමුත් ඔහුගේ සහෝදරයෝ ඔහු කෙරෙහි එතරම් ගැඹුරු ප්‍රේමයක් ප්‍රකාශ කළ බැවින්, ඔවුන්ගෙන් තමා කිසිදා වෙන් විය නොහැකි යැයි ඔහු සිතුවේය. දෙවියන්වහන්සේ ඔහු මරණයේ බලයට යටත් වීමට ඉඩදී, ඔහුව සත්‍යයෙන් ඉවතට ඇද දැමූවන්ගෙන් සඟවා තැබීමට සොහොන තුළ ඔහුව සැඟවීය. පොරොන්දු දේශයට ඇතුල් වීමට පෙර මෝසෙස් වැරදි කළාක් මෙන්ම, ස්වර්ගීය කානාන් දේශයට ඇතුල් වීමට ඉක්මනින් සිටි මිලර්ද වැරදි කළේය. මෙය කිරීමට ඔහුව යොමු කළේ අනෙක් අයය; ඒ ගැන ගණන් දිය යුත්තේද අනෙක් අයමය. එහෙත් දේවදූතයෝ දෙවියන්වහන්සේගේ මේ සේවකයාගේ අගනා දූවිලි රැක බලා සිටිති, අවසාන तुरහිය ශබ්ද කරන විට ඔහු පිටතට පැමිණෙනු ඇත.

අවසානයේදී, විලියම් මිලර් ලෝකයේ අවසාන කාලයේ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුන්ගේ ආදර්ශ රූපයක් වේ. එලෙන් වයිට්ගේ පළමු දර්ශනය ඇයගේම කාලයට වඩා අපගේ දින සඳහාය. ලෝකයේ අවසානයේදී, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරු මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ ආලෝකය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬේ ආලෝකය තේරුම්ගත හැක්කේ මෙම ඉතිහාසය තේරුම්ගැනීමෙන් පමණි. පළමු බලාපොරොත්තුභංගය, වැරදි හේතු නිසා එහි සිටි අය මඟින් මිලරයිට් ව්‍යාපාරය පවිත්‍ර කළ අතර, ඔවුන් ඉතා ශුද්ධස්ථානය වෙත ගෙනයන පරීක්ෂණ අත්දැකීමට ජනතාව සූදානම් කළේය. පළමු බලාපොරොත්තුභංගය දක්වා පැමිණෙන අය ආශීර්වාදලත් වන්නේ ඔවුන් 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වා බලාසිටියහොත් පමණි. මෙම කාලය දෙවියන්වහන්සේ විසින් නිර්මාණය කර ඇත්තේ, උන්වහන්සේ ඉතා ශුද්ධස්ථානය වෙත රැස්කරගන්නා ජනතාවක් බිහිකිරීමටය. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කර මාර්ගයෙන් වැටී යෑම නම්, මෙම සම්පූර්ණ ඉතිහාසයම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි.

විලියම් මිලර් විසින් වැරදි තුනක් කළේය; අපිද සෑමවිටම පරීක්ෂා කරනු ලබන්නේ පරීක්ෂණ තුනකින් ය. ඔහුගේ පළමු වැරැද්ද වූයේ 1844 දෙසැම්බර් මාසයේදී මධ්‍යරాత్రි හඬ ප්‍රතික්ෂේප කළ එකයි. ඔහුගේ දෙවන වැරැද්ද වූයේ දෙවියන්වහන්සේට නොව මනුෂ්‍යයන්ට කන් දුන් එක වන අතර, එය ඔහුගේ තෙවන වැරැද්දට—සබත් දවස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට—නායක විය. ලෝකයේ අවසානයේදී, සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් තම නායකයන්ට කන් දෙන බැවින් මධ්‍යරात्रි හඬේ ඉතිහාසයත් පැරණි මාර්ග වෙත ආපසු පැමිණෙන කැඳවීමත් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත. එසේ කරමින්, ඔවුන් මෘගයාගේ ලකුණ සඳහා තමන්ව සූදානම් කරගනිමින්, මධ්‍යරాత్రි හඬේ පණිවුඩය හා ඉතිහාසය සමඟ ඔවුන්ගේ සම්බන්ධය කෙසේද යන්නෙන් ආරම්භ වන මිලර්ගේ පියවර තුනක පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලියම නැවත සිදු කරති.

පළමු බලාපොරොත්තු භංගයෙන් දෙවන බලාපොරොත්තු භංගය දක්වා වූ ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකාශ කරන අනාවැකි දෙකක් පමණක් ඇත: දින 2300 (“එම දර්ශනය ප්‍රමාද වුව ද, එය පිණිස බලා සිටින්න”) සහ 2520. 2520 ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. මධ්‍යරාත්‍රියේ හඬ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු පහළ අධර්මිෂ්ඨ ලෝකයට යන මාර්ගයෙන් වැටී යාමයි.

ඊළඟ ඉදිරිපත් කිරීමේදී අපි මෙය තවදුරටත් සාකච්ඡා කරමු.