627, 632 සහ 637
අගාධ කුහරය විවෘත කරන “යතුර” නම් 627දී සම්පූර්ණ වූ නිනෙවෙ සටනයි; එය මුහම්මද් 632දී මිය යාමට අවුරුදු පහකට පෙරය. අවුරුදු පහකට පසු, 637දී, මුස්ලිම් හමුදාවන් නිනෙවෙ සටනට සම්බන්ධ වූ මහත් අධිශක්ති දෙකෙන් එකක් වූ පර්සියාවේ අගනුවර අල්ලාගත්හ. මෙම සිද්ධිය මැදපෙරදිග බලසමතුලිතතාවය නාටකීය ලෙස වෙනස් කළේය. 627දී වූ නිනෙවෙ සටන පර්සියානු අධිරාජ්යයේ ශක්තිය හීන කළ අතර, අවුරුදු දහයකට පසු පර්සියානු අධිරාජ්යය අවසන් විය.
අවමානය—782
632 දී මුහම්මද්ගේ මරණයෙන් වසර එකසිය පනහකට පසු, 782 දී සිදුවූ අබ්බාසිද් අභියානයේදී, අබ්බාසිද් හමුදාව (වාර්තාවන අන්දමට සෙබළුන් 95,000කට ආසන්න සංඛ්යාවකින් යුක්තව) ආසියා සුළුභූමියේ (අද කාලයේ තුර්කිය) බයිසන්තින් භූමි ප්රදේශයන් වෙත විශාල ආක්රමණයක් ආරම්භ කළේය. ඔවුහු කොන්ස්ටැන්ටිනෝපලයට සෘජුවම එපිටින් පිහිටි බොස්පරස් සන්ධිය හරහා පිහිටි ක්රිසොපොලිස් දක්වාම ඉදිරියට ගියහ—එසේ කරමින් බයිසන්තින් අගනුවරට ඉතා සමීප වූහ. ඉම්ප්රස් අයිරීන්ගේ පාලනය යටතේ සිටි බයිසන්තින්වරුන් දරුණු පරාජයක් විඳදරාගත්හ. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, බයිසන්තින්වරුන්ට අවමානකාරී වසර තුනක සන්ධිවිරාමයකට අත්සන් කිරීමට බලකෙරුණි; එමඟින් ඔවුහු විශාල වාර්ෂික කප්පමක් (රන් ඩිනාර් 70,000–90,000ක් පමණ) ගෙවීමටත්, රේශ්ම වස්ත්ර සහ උකස්කරුවන් භාර දීමටත් එකඟ වූහ. මෙම අභියානය 8වන ශතවර්ෂයේදී බයිසන්තින් දේශයන් තුළ සිදුකළ අබ්බාසිද් ආක්රමණයන් අතරින් විශාලතම හා සාර්ථකතම එකක් විය. එය අබ්බාසිද් කලීෆත්වයේ වර්ධනය වෙමින් තිබූ බලයත්, බයිසන්තින් අධිරාජ්යයේ අඛණ්ඩ පරිහානියත් ප්රකට කළේය.
මාස පහක්
එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයෙහි, වසර එකසිය පනහකට සමාන වන “මාස පහ” දෙවරක් සඳහන් වේ: පස්වන පදයෙහි එක් වරක් සහ දසවන පදයෙහි නැවත වරක් වශයෙනි.
තවද ඔවුන්ට ඔවුන් මරණයට පත් නොකර, මාස පහක් පීඩා දීමට යැයි දෙන ලද්දේය. ඔවුන්ගේ පීඩාව මනුෂ්යයෙකුට විෂකුරුසෙකු දෂ්ට කරන කල ඇති පීඩාව මෙන් විය. ඒ දවස්වල මනුෂ්යයෝ මරණය සොයන්නෝය, එහෙත් එය නොලැබෙන්නෝය; මැරෙන්න කැමතිවන්නෝය, එහෙත් මරණය ඔවුන්ගෙන් පලා යන්නේය. ඒ පළඟැටිවරුන්ගේ හැඩය යුද්ධයට සූදානම් කළ අශ්වයන්ට සමාන විය; ඔවුන්ගේ හිස් මත රන්ට සමාන වූ කිරීට මෙන් දෑ තිබිණ; ඔවුන්ගේ මුහුණු මනුෂ්යයන්ගේ මුහුණු මෙන් විය. ඔවුන්ට ස්ත්රීන්ගේ කේශය මෙන් කේශය තිබිණ; ඔවුන්ගේ දත් සිංහයන්ගේ දත් මෙන් විය. තවද ඔවුන්ට යකඩ කවච මෙන් කවච තිබිණ; ඔවුන්ගේ පියාපත්වල ශබ්දය යුද්ධයට දුවන බොහෝ අශ්වයන් බැඳි රථවල ශබ්දය මෙන් විය. ඔවුන්ට විෂකුරුසන්ට සමාන වලිග තිබිණ, ඒ වලිගවල දෂ්ටකද තිබිණ; මනුෂ්යයන්ට මාස පහක් හානි කිරීමට ඔවුන්ගේ බලය තිබිණ. එළිදරව් 9:5–10.
එළිදරව් පොතේ නවවැනි අධ්යායේ පස්වැනි කහළුව තුළ අවුරුදු එකසිය පනහකින් යුත් එකිනෙකට වෙනස් අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේද දෙකක් ඇත. පළමුවැන්න 632 දී මුහම්මද්ගේ මරණයෙන් ආරම්භ වී 782 දී නැගෙනහිර රෝමයේ අධිරාජ්ඣිය වූ අයිරීන්ගේ අවමානනය දක්වා පැතිරෙයි. නවවැනි අධ්යාය ඉස්ලාමයේ උදාව ඉතා විස්තරාත්මක ලෙස හඳුන්වා දෙයි. 606 දී ජනවංශ එකමුතු කිරීමෙන් ආරම්භ වී, 627 දී නිනෙවෙහි සටන දක්වා, 632 දී මුහම්මද්ගේ මරණය දක්වා, එවිට 637 දී පර්සියාව පරාජය කළ දක්වා, ඉස්ලාමයේ උදාව හා පතනය දෙවියන්ගේ අනාවැකිමය වචනය තුළ සැලකිලිමත්ව අනුවමන් කර ඇත. වේදනාව පිළිබඳ පළමු අවුරුදු එකසිය පනහක අනාවැකියේ බලය වන්නේ අරාබියේ ඉස්ලාමයයි. 606 දී මුහම්මද් විසින් ජනවංශ එකමුතු කිරීම; අනතුරුව 627 දී නිනෙවෙහි “යතුරු” සටන; ඉන්පසු 628 සන්නිකට මුහම්මද් විසින් පර්සියාව සහ රෝමය යන දෙකෙහිම අවසානය පිළිබඳ කළ අනාවැකිය; එතැන් සිට 632 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා. මෙම දිනයන් ඉස්ලාමයේ රේඛාව තුළ සිදුවීම්වල විශේෂිත අනුක්රමයක් නියෝජනය කරයි.
ක්රිස්තු වර්ෂ 632 දී මුහම්මද් මියගිය පසු අවුරුදු එකසිය පනහකට පසුව, ඉස්ලාමයේ බලකේන්ද්රය අරාබියෙන් තුර්කියට මාරු විය, එය නැගෙනහිර රෝමය කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය දක්වාම පසුපසට තල්ලු කළ බැවිනි. පළමු විපත අරාබියේ ඉස්ලාමය නියෝජනය කළ අතර, දෙවන විපත තුර්කියේ ඉස්ලාමය නියෝජනය කළේය. පළමු විපත තුළ, අවුරුදු එකසිය පනහක කාල-අනාගතවාණි දෙකම අරාබියේ ඉස්ලාමය සහ තුර්කියේ ඉස්ලාමය අතර වූ වෙනස හඳුන්වා දෙයි; එයම පළමු සහ දෙවන විපත අතර එම සත්යයේ වෙනස තුළ නියෝජනය කරනු ලබන ආකාරයටය.
පළමු එකසිය පනස් අවුරුද්ද පර්සියාගේ පතනයෙන් ආරම්භ වී, රෝමය කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයේ බිත්ති අභ්යන්තරයේ සිරවීමෙන් අවසන් විය. දෙවන එකසිය පනස් අවුරුදු කාලය ආරම්භ වූයේ ඔස්මාන්ගේ (Ottman යන නාමයෙන්ද හඳුන්වනු ලබන) නිකොමීඩියාවේ ජයග්රහණය සමඟය. නිකොමීඩියාවේ ඔටෝමාන් ජයග්රහණය යනු 1333 සිට 1337 දක්වා සිදුවූ නිකොමීඩියා වැටලීමයි. එහිදී ඔටෝමාන් බෙයිලික්හි ආරම්භකයා වූ ඔස්මාන් Iගේ පුත්රයා වන සුල්තාන් ඔර්හාන් ගාසි, බයිසන්තියානු අධිරාජ්යයේ වැදගත් නගරයක් වූ නිකොමීඩියාව වැටලීය. නගරය වසර කිහිපයක් තිස්සේ ප්රතිරෝධය දැක්වුවද, අවසානයේ ආහාර හිඟය සහ සැපයුම් නොමැතිකම හේතුවෙන් 1337දී යටත් විය. බයිසන්තියානු හමුදා කඳවුරට කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයට පිටත්ව යාමට අවසර දෙන ලදී. නිකොමීඩියාව ආසියා මයිනර්හි (අනටෝලියාවේ) අවසාන ප්රමුඛ බයිසන්තියානු බලකොටු අතරින් එකක් විය. එහි පතනයෙන් බටහිර අනටෝලියාවේ බොහෝ ප්රදේශයන්හි බයිසන්තියානු පාලනය ප්රායෝගිකව අවසන් විය. මෙම ජයග්රහණය ඔටෝමාන්වරුන්ට බිතිනියාවේ තම බලය තහවුරු කරගෙන, බොස්පොරස් සන්ධිය දෙසට තවදුරටත් විහිද යාමට ඉඩ සලසා දුන්නේය. එය පසුකාලීනව සිදුවූ ඔටෝමාන්වරුන්ගේ කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ජයග්රහණය කිරීම (එය ශතවර්ෂයකට වැඩි කාලයකට පසු 1453දී සිදුවිය) කරා ගමන් කිරීමේ ප්රධාන පියවරක් විය. මෙම වැටලීම බොහෝ විට කුඩා ඔටෝමාන් බෙයිලික් එකක් උදයමාන කලාපීය බලවතාක් බවට පරිවර්තනය කළ මූලික ආරම්භක ජයග්රහණයන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකේ.
පළමුවන හොරණෑවට අයත් දෙවන වසර එකසිය පනහක කාලපරිච්ඡේදය 1449 ජූලි 27 වන දින අවසන් වූ විට, අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් නැගෙනහිර රෝමයේ සිහසුනට නැඟීම සඳහා ඉස්ලාමීය සුල්තාන්වරයාගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටි අතර, එමගින් එළිදරව් නවවන පරිච්ඡේදයේ “මාස පහේ” කාලපරිච්ඡේද දෙකට අයත් පළමු වසර එකසිය පනහ අවසානයේ අයිරීන් අධිරාජිනිය අත්විඳි අවමානයම ඔහු ද අත්විඳියේය. ‘අයිරීන් අධිරාජිනිය’ සහ ‘අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින්’ අත්විඳි අවමානය, දෙවන විපත පිළිබඳ කාල අනාවැකිය අවසන් වූ විට ඊජිප්තුවෙන් එල්ල වූ තර්ජනයෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා යුරෝපීය මහා බලවතුන් සිවුදෙනාගෙන් රැකවරණය ඉල්ලා සිටීමේදී ඔටෝමාන්වරුන් පසු කලෙක අත්විඳි අවමානයේ පූර්වාදර්ශයක් විය.
පැන්තියෝන්
දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ එකොළොස්වන පදයේ ඇති “ඔහුගේ ශුද්ධස්ථානයේ ස්ථානය බිම හෙළනු ලැබීය” යන වාක්යය කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් ඉටු කරන ලද බව ආරම්භක පුරෝගාමීහු නිවැරදිව අවබෝධ කරගෙන, එසේම උගන්වා සිටියහ.
ඔව්, ඔහු සේනාපතිවරයා දක්වාම තමන් උතුම් කරගත්තේය; ඔහු විසින් දෛනික පූජාව ඉවත් කරනු ලැබීය, සහ ඔහුගේ ශුද්ධස්ථානයේ ස්ථානය බිඳ හෙළනු ලැබීය.
මෙහි සඳහන් කරනු ලබන “ශුද්ධස්ථානය” රෝම නගරයේ පිහිටි පැන්තියොන් දේවාලය වූ අතර, එම දේවාලයේ “ස්ථානය” වූයේ රෝමයයි. ක්රි.ව. 330 දී කොන්ස්ටන්ටින් තම අධිරාජ්යයේ අගනුවර කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයට ගෙන යාමට තෝරාගත් විට රෝමය “බිම හෙළනු ලැබීය.” එකොළොස්වන පදය එළිදරව් 13:2 සමඟ සම්බන්ධ වන අතර, එය එම එකම සිද්ධිය හඳුනා දක්වයි.
මම දුටු මෘගයා කොටිෙයකට සමාන විය; ඔහුගේ පාද වලසාගේ පාද මෙන්ද, ඔහුගේ මුඛය සිංහයෙකුගේ මුඛය මෙන්ද විය. තවද නාගයා ඔහුට තම බලයද, තම සිංහාසනයද, මහත් අධිකාරියද දුන්නේය.
මහා සර්පයා අන්යදේවවාදී රෝමය වූ අතර, අන්යදේවවාදී රෝමය 330 දී අගනුවර නැගෙනහිරට මාරු කළ විට, තම අධිකාරියේ “ආසනය” රෝමානු සභාවට භාර දුන්නේය; එසේ පාප්තුමාගේ සභාව සතුටින් ප්රයෝජනයට ගත් බල-ශූන්යතාවයක් ඉතිරි විය. අපි නැගෙනහිර රෝමයේ රේඛාව වර්ෂ 330 සිට 1453 දක්වා ආරම්භ කළ විට, නැගෙනහිර රෝමය පිළිබඳ අනාවැකියේ ආරම්භයේදී, කොන්ස්ටන්ටීනුස් විසින් රෝමය ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් රෝම නගරය අවමානයට පත් වූ බව අපට හමුවේ. එම අවමානය, පීඩාවේ පළමු එකසිය පනස් අවුරුදු කාලය අවසන් වූ 782 දී, අධිරාජ्ञී අයිරීන් සමඟ නැවත සිදු විය. එම අවමාන දෙකම අවසානයේ සිටි කොන්ස්ටන්ටීනුස් විසින් නැවත සිදු කරන ලදී.
විශේෂිත උද්ධමන හා පතන
එළිදරව්ව නවවන පරිච්ඡේදයේ පස්වන හා හයවන හොරණෑ, නැගෙනහිර රෝමයේ වැටීම පිළිබඳ විස්තර සපයන අතර, එකවර ඉස්ලාමයේ උදය හා පතනයද වාර්තා කරයි. දානියෙල් සහ එළිදරව්ව යන පොත්වල රාජ්යයන්ගේ “උදය හා පතනය” අධ්යයනය කිරීමට ප්රේරණය අපට දන්වයි. ඒ රාජ්යයන්ට, ඔවුන්ගේ විශේෂිත “උදය හා පතනයන්” සමඟ සම්බන්ධ වූ, ස්වකීය පැහැදිලි ලක්ෂණ ඇත. යූදාගේ වැටීම යෙරුසලමට එල්ල වූ ප්රහාර තුනකින් සිදුකරනු ලැබීය. හෙබ්රෙව්වෝ බබිලෝනයට ගෙනයන ලදහ; තීන්දු තුනක් යටතේ ඔවුහු නැවත පැමිණෙන්නෝය; ඒවා 1798 සිට 1844 දක්වා ඉතිහාසයට පැමිණි දූතයන් තිදෙනා වෙත ගෙනගිය වසර 2,300 ආරම්භ කළේය. බබිලෝනය එක් රැයකදී වැටුණි. රෝමය විඛණ්ඩනය විය; එහි එම විඛණ්ඩනය තුළ රෝමයේ පැතිකඩ දෙකක් බටහිර රෝමය හෝ නැගෙනහිර රෝමය යන ස්ථානික ප්රභේදයන් යටතේ ඉදිරිපත් කරන ලදී. දානියෙල් එකොළොස් වන පරිච්ඡේදයේ පළමු තෙවැනි කොටසේ පටලෙමීය අධිරාජ්යයේද සෙලූසිද් අධිරාජ්යයේද උදය හා පතනය, පෝප් රෝමයේ උදය හා පතනයට ආදර්ශයක් වේ. එම සාක්ෂිය සරලවම ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ කථාව සහ ග්රීසියේ විඝටනයේ කථාවේ නිගමනය පමණි. රෝමයට වෙනස්ව, ග්රීසිය කොටස් හතරකට බෙදී, අවසානයේදී ඒවා දෙකට පත්විය. රෝමය නැගෙනහිරටත් බටහිරටත් බෙදුණු අතර, ඉන්පසු බටහිර රෝමය දේවදූතිකව තුනකට බෙදී, රෝමයේ ත්රිවිධ ආණ්ඩුකාරකම නියෝජනය කළේය. නැගෙනහිර රෝමය සම්බන්ධයෙන්, කොන්ස්ටන්ටයින් තම රාජ්යය තම පුත්රයන් තිදෙනා වෙත බෙදා දුන්නේය. පැහැදිලිවම, බටහිර හා නැගෙනහිර රෝමය රෝමානු සභාව සහ රෝමානු රාජ්යය නියෝජනය කරන සමාන්තර රේඛා වේ. එම ද්විත්ව බෙදීම සමඟ තවදුරටත් ත්රිවිධ බෙදීමක්ද ඇත. ග්රීසිය හතරෙන් දෙකටය; බබිලෝනය එක් රැයකි; යූදාට ප්රහාර තුනකි. ඉස්ලාමය සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන්ගේ “උදය” “මුදාහැරීමක්” ලෙසත්, ඔවුන්ගේ “පතනය” “අවහිර කිරීමක්” ලෙසත් නිරූපණය කර ඇත.
ඔවුන්ගේ නැඟීම මුහම්මද් සමඟ ආරම්භ වූ අතර, 1840 අගෝස්තු 11 වැනි දින ඔවුන් මැඬපවත්වනු ලැබීය. 9/11 දී ඔවුන් නිදහස් කරනු ලැබූ අතර, වහාම නැවත මැඬපවත්වනු ලැබීය. මෑතකදී, 2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනි දින ඔවුන් නිදහස් කරනු ලැබූ අතර, එතැන් සිට ගාසාහි ඔවුන් මැඬපවත්වනු ලැබ ඇත. මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීම සනිටුහන් කිරීම පිණිස ඉස්ලාමය යළි නිදහස් කරනු ලැබේ. එළිදරව් පොතේ නවවැනි පරිච්ඡේදයේ සිට එකොළොස්වැනි පරිච්ඡේදය දක්වා නිරූපණය වන ඉස්ලාමීය අනාවැකිමය ඉතිහාස රේඛාව, තුන්වැනි විපත්තියට අදාළ ඉස්ලාමයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය හඳුනා දෙයි. ‘තුන්වැනි විපත්තියට අදාළ ඉස්ලාමයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය’ ද හත්වැනි දේවදූතයා මඟින් මෙන්ම තුන්වැනි දේවදූතයා මඟින් ද නිරූපණය වේ. හත්වැනි දේවදූතයා හොරණෑව නාද කිරීමට පටන්ගත් 1844 ඔක්තෝබර් 22 වැනි දින තුන්වැනි දේවදූතයා පැමිණියේය. තුන්වැනි දේවදූතයා සහ තුන්වැනි විපත්තිය 9/11 දී අනාවැකිමය ඉතිහාසයට පැමිණියහ. 9/11 සිට ඉරුදින නීතිය දක්වා, පළමුවැනි සහ දෙවැනි විපත්තිවල අනාවැකිමය ඉතිහාසය පුනරාවර්තනය වෙමින් පැවති අතර, තවමත් එසේ පුනරාවර්තනය වෙමින් පවතී.
නිනිවයේ සටනේ “යතුර” රෝමය සහ පර්සියාව යන බලවතුන් දෙදෙනා ඉස්ලාමය සමඟ ඍජු හා වෙන් කළ නොහැකි සම්බන්ධතාවකට ගෙන එයි. නිනිවය, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ වෙනත් කවර පාඨයකටත් වඩා පැහැදිලිව, බටහිර රෝමය සහ නැඟෙනහිර රෝමය යන දෙකෙහිම ක්රමික අභාවය හඳුනා දක්වයි.
හෙරොද් මකරාගේ සංකේතයකි; ඔහු රෝමය නියෝජනය කරමින් සිටියේය. ලෝකයේ අවසානයේදී මකරා වන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයයි. ඉරුදින නීතිය පැනවෙන විට හයවන රාජ්යය බිඳ වැටී හත්වන රාජ්යය ආරම්භ වෙයි; එහෙත් ඔවුහු තමන්ගේම උපන් දින සාදයේදී තම රාජ්යය අටවන රාජ්යයට පවරා දෙති. හත්වන රාජ්යය අලුත උපත ලබා ඇති අතර, හෙරොද් තම රාජ්යයෙන් අඩක් දක්වා සලෝමිට දීමට පොරොන්දු වීමෙන් පූර්වාදර්ශයක් ලෙස නිරූපණය වූ පරිදි, එය වහාම පැයක කාලයක් සඳහා තම රාජ්යය බබිලෝනියේ වේශ්යාවට පවරා දීමට එකඟ වෙයි.
එක්සත් ජනපදය බිඳ වැටෙන තැනම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය උපත ලබන අතර, ත්රිපාක්ෂික සන්ධානය ක්රියාත්මක කෙරේ. හෙරොද් යනු මකරා ය; හෙරෝදියස් යනු පාප් පාලන තන්ත්රය ය; එක්සත් ජනපදය යනු සලෝමි ය. හෙරොද් නීතිවිරෝධී විවාහ සන්ධානයක බැඳී සිටියේය, මන්ද ඔහු විවාහ වී සිටියේ සිය සහෝදරයාගේ බිරිඳ සමඟය; තවද, අනාවැකිමය තලයේදී ඔහු සලෝමි සමඟ අගම්යගමන සම්බන්ධතාවක බැඳී සිටියේය, මන්ද ඇය නර්තනයෙහි යෙදෙද්දී ඔහු ඇය කෙරෙහි කාම ආශාවෙන් පසු වූ බව පැහැදිලිය. මකරා මව සහ දියණිය යන දෙදෙනා සමඟම සම්බන්ධතා පවත්වයි. බටහිර රෝමය සහ නැගෙනහිර රෝමය පිළිවෙළින් සභා පාලන ශිල්පය සහ රාජ්ය පාලන ශිල්පය නියෝජනය කරන බව ඔබ නිර්ණය කරන විට, මෙය අවබෝධ කරගැනීම වැදගත්ය. බයිබල් අනාවැකියේ සිව්වන රාජ්යය වන රෝමය, අනාවැකිමය වශයෙන් පාප් පාලන තන්ත්රය සිංහාසනාරූඪ කළ අතර, එසේ කිරීමෙන් එය නැවත වරක් පාප් පාලන තන්ත්රය සිංහාසනාරූඪ කිරීමට නියමිත එක්සත් ජනපදයේ පූර්ව නිරූපණයක් විය.
ක්රි.ව. 330 සිට 476 දක්වා බටහිර රෝමයේ ක්රමානුක්රමික අවසානය, ක්රි.ව. 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා එක්සත් ජනපදයේ ක්රමානුක්රමික අවසානය නියෝජනය කරයි. “330” වසරත් “1798” වසරත් දානියෙල් පොතේ “නියමිත කාලය” හෝ “අවසාන කාලය” ලෙස හඳුන්වනු ලබන අනාගතවාචක සලකුණු දෙකකි. 330 වසර බටහිර හා නැගෙනහිර රෝමයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. දෙකෙහිම අවසානය වන්නේ රෝම නායකයාගේ අවමන් කිරීමය; එය ආරම්භයේදී කොන්ස්ටන්ටයින් රෝම නගරය අවමන් කළ ආකාරයටමය. 476 වසර යනු පියවර තුනක් යටතේ රෝමයේ කීර්තිමත් දේශපාලන ව්යුහය කෙසේ බිඳ වැටුණේද යන්න සනිටුහන් කරන අනාගතවාචක කාල පරිච්ඡේදයක අවසානයයි. 330 දී නගරය ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබීමෙන් ආරම්භ වූ එම කාල පරිච්ඡේදය, ඔවුන්ගේ සමස්ත දේශපාලන ව්යුහයේ අවමන් කිරීමකින් අනුගමනය විය—පුරාතන රෝමයේ ප්රධාන ආඩම්බර කරුණ වූ ඔවුන්ගේ මහිමාන්විත ජනරජය කැබලි කැබලි කරනු ලැබීය—අවසානයේ 476 ට ළඟා විය; එවිට සැබෑ රෝම ලේ පෙළපතකින් වූ පාලකයෙකු කිසිදාත් රෝමය මත නොසිටිනු ඇත. 330 වසරෙන් ආරම්භ වන රෝමයේ රේඛා දෙකත්, එම රේඛා දෙක ඉදිරිපත් කරනු ලබන පාඨ ඛණ්ඩයත්, මාස පහක අනාගතවාචක රේඛා දෙකක්ද ඇතුළත් කරයි. බටහිර රෝමයේ රේඛාව ආරම්භ වන්නේද අවසන් වන්නේද ක්රමානුක්රමික අවමන් කිරීමකිනි. නැගෙනහිර රෝමයේ රේඛාවද 1449 දී, අන්තිම කොන්ස්ටන්ටයින් පාලනය කිරීමට අවසර ඉල්ලා සිටිය විට, ක්රමානුක්රමික අවමන් කිරීමකින් ආරම්භ වී එසේම අවසන් වේ.
මාස පහ බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේදවලින් එකක්, අනාවැකියේ කේන්ද්රීය විෂය වශයෙන් අරාබි ඉස්ලාමය පැවතීමේ අවසානයටත්, 782 දී තුර්කි ඉස්ලාමයේ ආරම්භයටත් මඟ පාදයි. එම දිනයේදී අයිරීන් අධිරාජිනිය අවමානයට ලක් වන අතර, එය මාස පහේ දෙවන අනාවැකිය අවසානයේදී අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් අවමානයට ලක්වීමට අනුරූප වේ. පද පහළොවකින් යුත් එකම ආඛ්යානයක් තුළ මාස පහ බැගින් වූ අනාවැකි දෙකකි. එකක් අරාබියේ ඉස්ලාමයේ ඉතිහාසයක් නිරූපණය කරයි; අනෙක තුර්කියේ ඉස්ලාමයේ ඉතිහාසයක් නිරූපණය කරයි. දෙකම නිමා වන්නේ නැගෙනහිර රෝමය අවමානයට ලක්වීමෙනි. එක් අනාවැකියක අවසානය ස්ත්රියක් අවමානයට ලක්වීමෙන් ඉටු වූ අතර, අනෙක් අනාවැකියේ අවසානය පුරුෂයකු අවමානයට ලක්වීමෙන් ඉටු විය. පේළිය පිට පේළිය වශයෙන්, ඒවා නැගෙනහිර රෝමයේ සභාව හා රාජ්යය අවමානයට ලක්වීමක් හඳුනා දක්වයි. එම අවමානයට ලක්වීම් දෙකම සිදු කරනු ලබන්නේ පළමුවන විපතට අයත් ඉස්ලාමය විසිනි. 1449 දී අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් අවමානයට ලක්වීමෙන් සිව් අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදයක් ආරම්භ වන අතර, එය 1453 දී කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ පවුරු බිඳ වැටීමත් සමඟ අවසන් වේ. 1449 වර්ෂය අවමානයට ලක්වීමක් නියෝජනය කරන අතර, 1453 දී පවුරු බිඳ වැටී රාජධානියක් අවසන් වේ.
මොහම්මද්ගේ මරණය
මාස පහ බැගින් වූ කාල පරිච්ඡේද දෙකෙන් එකක් ආරම්භ වන්නේ, එකොළොස්වන පදයේ “ඔවුන් කෙරෙහි රජෙක් සිටියේය” යන ප්රකාශයේ සඳහන් රජු ලෙස හඳුන්වනු ලබන මුහම්මද්ගේ මරණයත් සමඟය.
ඔවුන්ට තමන් මත රාජාවෙකු සිටියේය; ඔහු අගාධ ගැඹුරේ දූතයාය. ඔහුගේ නාමය හෙබ්රෙව් භාෂාවෙන් අබද්දොන් වන අතර, ග්රීක භාෂාවෙන් ඔහුගේ නාමය අපොල්ලියොන් ය.
ඔවුන් මත සිටි රජු මුහම්මද් ය; මක්නිසාද ඔහු පළමු වාක්යයේම හඳුනාගෙන ඇති බැවින්, ඔහු වෙනත් කිසිදු ඉස්ලාමීය පුද්ගලයෙකු නොවන්නේය; ඔහු රජු වූ මුහම්මද් ය, රජෙකු යනු රාජ්යයකි, සහ ඉස්ලාමය යනු මුහම්මද්ගේ රාජ්යය ය.
පස්වෙනි දූතයා තුඹස නාද කළේය; එවිට ස්වර්ගයෙන් භූමියට වැටී ආ තරුවක් මම දුටුවෙමි. ඔහුට අගාධ කුහරයේ යතුර දෙන ලද්දේය. ඔහු අගාධ කුහරය විවෘත කළේය; එවිට මහත් උදුනක දූමය මෙන් කුහරයෙන් දූමයක් නැගී ආවේය. කුහරයේ දූමය නිසා සූර්යයාත් වාතයත් අඳුරු වූහ. දූමයෙන් පළඟැටියෝ භූමිය මතට පැමිණියෝය; භූමියේ වෘශ්චිකයන්ට ඇති බලය මෙන් ඔවුන්ටද බලය දෙන ලද්දේය. එළිදරව් 9:1–3.
තුන්වැනි විපත තුළ පළමුවැනි හා දෙවැනි විපත් පුනරාවර්තනය වීම, තුන්වැනි දේවදූතයා තුළ පළමුවැනි හා දෙවැනි දේවදූතයන් පුනරාවර්තනය වීමට සමාන්තර වේ. පතුලක් නැති අගාධය විවෘත කිරීම සඳහා රජු වූ මුහම්මද්ට යතුර දෙන ලද අතර, තුන්වැනි දේවදූතයාට බලය පවරනු ලබන අවස්ථාව 9/11 මඟින් සනිටුහන් කෙරේ. එවිට, අනාවැකිමය ඉතිහාසය තුළ බාලාම්ගේ පළමු පහර එල්ල වූ අවස්ථාවේදී, ක්රිස්තුස් වහන්සේ බලවත් දේවදූතයා ලෙස බැස ආ සේක. අනතුරුව පතුලක් නැති අගාධය විවෘත වූ අතර, ඉස්ලාමය යළිත් ලෝක ඉතිහාසයේ විෂයයක් බවට පත් විය. ඉන්පසු ක්රිස්තුස් වහන්සේ තම සෙනඟ යෙරෙමියාගේ පුරාණ මාර්ග වෙත ආපසු මෙහෙයවූ සේක; තුන්වැනි විපතේ සහ තුන්වැනි දේවදූතයාගේ පණිවිඩය හඬ නඟා ප්රකාශ කිරීම ඇරඹිණි. 2015දී ට්රම්ප් ජනාධිපති ධුරයට තරග කිරීමට තමන් අදහස් කරන බව ප්රකාශ කරමින් ගෝලීයවාදී මකර බලවේග ඇවිස්සූ අතර, එවිට පතුලක් නැති අගාධය විසින්, අවසානයේ සොදොම්හි සහ මිසරයේ වීදිවලදී ට්රම්ප්ව මරා දැමූ අදේවවාදය මුදාහරින ලදි. ඉරුදින නීතිය පැනවෙන විට, අටවැන්නා ද සත්දෙනාගෙන් කෙනෙකු ද වන මෘගයා පතුලක් නැති අගාධයෙන් නැඟී එනු ඇත. එක්ලක්ෂ හතළිස් හාරදහස්දෙනාට මුද්රා තබන කාලයේ ආරම්භයත් එහි අවසානයත්, පතුලක් නැති අගාධයට අයත් බලවේගයක නැඟීම සනිටුහන් කරයි.
“නුඹ දුටු මෘගයා පෙර සිටියේය, දැන් නැත; එහෙත් අගාධ ගර්භයෙන් උඩට නැඟී විනාශයට යනු ඇත. පොළොවෙහි වාසය කරන අය, ලෝකයේ පදනම තැබූ කල සිට ජීවන පොතෙහි නම් ලියා නොතිබූවෝ, පෙර සිටිද, දැන් නොසිටියද, එහෙත් යළි ඇති වන්නාවූ ඒ මෘගයා දකින කල පුදුමයට පත් වන්නෝය.” එළිදරව් 17:8.
ඉස්ලාමය යනු 9/11 දින පතුලක් නැති ගැඹුර විවෘත කළ යතුර වන අතර, ඉරිදා නීතියේදීද එම පතුලක් නැති ගැඹුර විවෘත කරන යතුරයි. මුද්රා තැබීමේ කාලයේ මධ්යයේදී, ගෝලීයවාදයේ මකරා-මෘගයාද පතුලක් නැති ගැඹුරෙන් පිටතට පැමිණියේය.
තවද ඔවුන් තම සාක්ෂිය සම්පූර්ණ කළ පසු, අගාධයේ ගැඹුරින් උද්ගතවන මෘගයා ඔවුන්ට විරුද්ධව යුද්ධ කරනු ඇත; ඔවුන් ජයගෙන, ඔවුන් මරා දමනු ඇත. එළිදරව් 11:7.
පතුලක් නැති අගාධයෙන් එන බලවේගයක මඟ සලකුණු තුනම විවෘත කරන යතුර ඉස්ලාම් රාජ්යයේ රජු වූ මොහොමඩ්ට දෙන ලදී. 627 දී පැවති නිනිවයේ සටන, සටන් වැදුණු දෙපාර්ශ්වයේම බලය ක්ෂය කර ඉස්ලාමයට ශීඝ්රයෙන් බලයට පත්වීමට ඉඩ සැලසූ බලවේග දෙකක් අතර සටනක් නිරූපණය කළේය. 9/11 දින යතුර කරකැවුණු අතර ඉස්ලාමයේ නැඟීම ඇරඹිණි; එහෙත් ඉන් කෙටි කලකට පසු එම නැඟීම මැඬපවත්වනු ලැබීය. නිනිවයේ සටන 9/11 දී පූර්වාදර්ශාත්මකව නිරූපණය විය; මක්නිසාද යත්, උන්වහන්සේගේ මහිමයෙන් පොළොව ආලෝකවත් කිරීම පිණිස බලවත් දේවදූතයා බැස එන විට එහි ඉස්ලාමයේ නැඟීම ඇරඹුණු අතර, පණිවිඩකරුවා යන අර්ථය දෙන තාරකාව ද ස්වර්ගයෙන් පතිත වූ බැවිනි. අවසානයේදී ද, ඉරිදා නීතිය පැමිණ, ඉස්ලාම් ආගමේ දුමාරය හිරු වසා දමද්දී අඳුරු යුගයේ දෙවන කාලපරිච්ඡේදය ඇරඹෙන විට, නිනිවයේ සටන පූර්වාදර්ශාත්මකව නිරූපණය වේ.
එක්සිටර්
මධ්යම රාත්රියේ මොරගැසීමේ පණිවිඩය එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමට පැමිණි අවස්ථාව, ඉරිදා නීතියේ පූර්වාදර්ශයක් වේ. එවිට මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීමේ අවසාන ක්රියාදාමයන් ආරම්භ වේ. රූපය ගොඩනැඟීම හෙවත් පිහිටුවීම 9/11 දී ආරම්භ විය; එහෙත් එම කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේදී, මධ්යම රාත්රියේ මොරගැසීම ප්රකාශ කිරීමේ කාලපරිච්ඡේදය ද 9/11 දී ආරම්භ වූ රූපය ගොඩනැඟීමේ සමස්ත කාලපරිච්ඡේදයේ ෆ්රැක්ටලයක් වේ. ආරම්භය අවසානය නිරූපණය කරයි. පළමුවන දේවදූතයා තුන්වන දේවදූතයාගේ පූර්වාදර්ශයක් වන්නා සේම, පළමුවන විපත තුන්වන විපතේ පූර්වාදර්ශයක් වේ. මුද්රා තැබීමේ කාලයේ අවසානයේ සිදු වන නිනිවයේ සටන, ආරම්භයේ සිදු වන නිනිවයේ සටන හඳුනා දක්වයි. ඉරිදා නීතියේ අවස්ථාවේදී සිදු වන නිනිවයේ සටන යනු 9/11 දී ආරම්භ වූ මුද්රා තැබීමේ කාලයේ අවසානයයි; එහෙත් එය මධ්යම රාත්රියේ මොරගැසීම ප්රකාශ කිරීමේ කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානය ද වේ. එබැවින්, එක්සත් ජනපදය තුළ මෘගයාගේ රූපය ගොඩනැඟීමේ අවසාන පියවර හඳුනා දක්වන මධ්යම රාත්රියේ මොරගැසීම ප්රකාශ කිරීමේ ආරම්භයේදී නිනිවයේ සටන පූර්වාදර්ශයක් මඟින් නිරූපණය කෙරෙන අතර, ඉරිදා නීතියේ අවස්ථාවේදී ලෝකය තුළ මෘගයාගේ රූපය ගොඩනැඟීම ආරම්භ වේ. හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය තුළ සිය පරිපූර්ණ ඉටුවීම ලබන විවිධ රේඛා එකිනෙක සමපාත කරන යතුර නිනිවයයි.
අපි ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් ඉදිරියට යමු.