පද හතළිහක සැඟවුණු ඉතිහාසය - අංක දාහතයි

අගාධ කුහරය විවෘත කරන “යතුර” නම් 627දී සම්පූර්ණ වූ නිනෙවෙ සටනයි; එය මුහම්මද් 632දී මිය යාමට අවුරුදු පහකට පෙරය. අවුරුදු පහකට පසු, 637දී, මුස්ලිම් හමුදාවන් නිනෙවෙ සටනට සම්බන්ධ වූ මහත් අධිශක්ති දෙකෙන් එකක් වූ පර්සියාවේ අගනුවර අල්ලාගත්හ. මෙම සිද්ධිය මැදපෙරදිග බලසමතුලිතතාවය නාටකීය ලෙස වෙනස් කළේය. 627දී වූ නිනෙවෙ සටන පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ ශක්තිය හීන කළ අතර, අවුරුදු දහයකට පසු පර්සියානු අධිරාජ්‍යය අවසන් විය.

632 දී මුහම්මද්ගේ මරණයෙන් වසර එකසිය පනහකට පසු, 782 දී සිදුවූ අබ්බාසිද් අභියානයේදී, අබ්බාසිද් හමුදාව (වාර්තාවන අන්දමට සෙබළුන් 95,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් යුක්තව) ආසියා සුළුභූමියේ (අද කාලයේ තුර්කිය) බයිසන්තින් භූමි ප්‍රදේශයන් වෙත විශාල ආක්‍රමණයක් ආරම්භ කළේය. ඔවුහු කොන්ස්ටැන්ටිනෝපලයට සෘජුවම එපිටින් පිහිටි බොස්පරස් සන්ධිය හරහා පිහිටි ක්‍රිසොපොලිස් දක්වාම ඉදිරියට ගියහ—එසේ කරමින් බයිසන්තින් අගනුවරට ඉතා සමීප වූහ. ඉම්ප්‍රස් අයිරීන්ගේ පාලනය යටතේ සිටි බයිසන්තින්වරුන් දරුණු පරාජයක් විඳදරාගත්හ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, බයිසන්තින්වරුන්ට අවමානකාරී වසර තුනක සන්ධිවිරාමයකට අත්සන් කිරීමට බලකෙරුණි; එමඟින් ඔවුහු විශාල වාර්ෂික කප්පමක් (රන් ඩිනාර් 70,000–90,000ක් පමණ) ගෙවීමටත්, රේශ්ම වස්ත්‍ර සහ උකස්කරුවන් භාර දීමටත් එකඟ වූහ. මෙම අභියානය 8වන ශතවර්ෂයේදී බයිසන්තින් දේශයන් තුළ සිදුකළ අබ්බාසිද් ආක්‍රමණයන් අතරින් විශාලතම හා සාර්ථකතම එකක් විය. එය අබ්බාසිද් කලීෆත්වයේ වර්ධනය වෙමින් තිබූ බලයත්, බයිසන්තින් අධිරාජ්‍යයේ අඛණ්ඩ පරිහානියත් ප්‍රකට කළේය.

ප්‍රකාශනයේ නවවැනි අධ්‍යායෙහි “මාස පහ” යනුවෙන් එක්සිය පනස් අවුරුදු සමීකරණය වන කාලය දෙවරක් සඳහන් කර ඇත; එක්වරක් පස්වැනි වාක්‍යයේද, නැවත දසවැනි වාක්‍යයේද ය.

එළිදරව් පොතේ නවවැනි අධ්‍යායේ පස්වැනි කහළුව තුළ අවුරුදු එකසිය පනහකින් යුත් එකිනෙකට වෙනස් අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේද දෙකක් ඇත. පළමුවැන්න 632 දී මුහම්මද්ගේ මරණයෙන් ආරම්භ වී 782 දී නැගෙනහිර රෝමයේ අධිරාජ්ඣිය වූ අයිරීන්ගේ අවමානනය දක්වා පැතිරෙයි. නවවැනි අධ්‍යාය ඉස්ලාමයේ උදාව ඉතා විස්තරාත්මක ලෙස හඳුන්වා දෙයි. 606 දී ජනවංශ එකමුතු කිරීමෙන් ආරම්භ වී, 627 දී නිනෙවෙහි සටන දක්වා, 632 දී මුහම්මද්ගේ මරණය දක්වා, එවිට 637 දී පර්සියාව පරාජය කළ දක්වා, ඉස්ලාමයේ උදාව හා පතනය දෙවියන්ගේ අනාවැකිමය වචනය තුළ සැලකිලිමත්ව අනුවමන් කර ඇත. වේදනාව පිළිබඳ පළමු අවුරුදු එකසිය පනහක අනාවැකියේ බලය වන්නේ අරාබියේ ඉස්ලාමයයි. 606 දී මුහම්මද් විසින් ජනවංශ එකමුතු කිරීම; අනතුරුව 627 දී නිනෙවෙහි “යතුරු” සටන; ඉන්පසු 628 සන්නිකට මුහම්මද් විසින් පර්සියාව සහ රෝමය යන දෙකෙහිම අවසානය පිළිබඳ කළ අනාවැකිය; එතැන් සිට 632 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා. මෙම දිනයන් ඉස්ලාමයේ රේඛාව තුළ සිදුවීම්වල විශේෂිත අනුක්‍රමයක් නියෝජනය කරයි.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 632 දී මුහම්මද් මියගිය පසු අවුරුදු එකසිය පනහකට පසුව, ඉස්ලාමයේ බලකේන්ද්‍රය අරාබියෙන් තුර්කියට මාරු විය, එය නැගෙනහිර රෝමය කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය දක්වාම පසුපසට තල්ලු කළ බැවිනි. පළමු විපත අරාබියේ ඉස්ලාමය නියෝජනය කළ අතර, දෙවන විපත තුර්කියේ ඉස්ලාමය නියෝජනය කළේය. පළමු විපත තුළ, අවුරුදු එකසිය පනහක කාල-අනාගතවාණි දෙකම අරාබියේ ඉස්ලාමය සහ තුර්කියේ ඉස්ලාමය අතර වූ වෙනස හඳුන්වා දෙයි; එයම පළමු සහ දෙවන විපත අතර එම සත්‍යයේ වෙනස තුළ නියෝජනය කරනු ලබන ආකාරයටය.

පළමු එකසිය පනස් අවුරුද්ද පර්සියාගේ පතනයෙන් ආරම්භ වී, රෝමය කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයේ බිත්ති අභ්‍යන්තරයේ සිරවීමෙන් අවසන් විය. දෙවන එකසිය පනස් අවුරුදු කාලය ආරම්භ වූයේ ඔස්මාන්ගේ (Ottman යන නාමයෙන්ද හඳුන්වනු ලබන) නිකොමීඩියාවේ ජයග්‍රහණය සමඟය. නිකොමීඩියාවේ ඔටෝමාන් ජයග්‍රහණය යනු 1333 සිට 1337 දක්වා සිදුවූ නිකොමීඩියා වැටලීමයි. එහිදී ඔටෝමාන් බෙයිලික්හි ආරම්භකයා වූ ඔස්මාන් Iගේ පුත්‍රයා වන සුල්තාන් ඔර්හාන් ගාසි, බයිසන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ වැදගත් නගරයක් වූ නිකොමීඩියාව වැටලීය. නගරය වසර කිහිපයක් තිස්සේ ප්‍රතිරෝධය දැක්වුවද, අවසානයේ ආහාර හිඟය සහ සැපයුම් නොමැතිකම හේතුවෙන් 1337දී යටත් විය. බයිසන්තියානු හමුදා කඳවුරට කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයට පිටත්ව යාමට අවසර දෙන ලදී. නිකොමීඩියාව ආසියා මයිනර්හි (අනටෝලියාවේ) අවසාන ප්‍රමුඛ බයිසන්තියානු බලකොටු අතරින් එකක් විය. එහි පතනයෙන් බටහිර අනටෝලියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශයන්හි බයිසන්තියානු පාලනය ප්‍රායෝගිකව අවසන් විය. මෙම ජයග්‍රහණය ඔටෝමාන්වරුන්ට බිතිනියාවේ තම බලය තහවුරු කරගෙන, බොස්පොරස් සන්ධිය දෙසට තවදුරටත් විහිද යාමට ඉඩ සලසා දුන්නේය. එය පසුකාලීනව සිදුවූ ඔටෝමාන්වරුන්ගේ කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ජයග්‍රහණය කිරීම (එය ශතවර්ෂයකට වැඩි කාලයකට පසු 1453දී සිදුවිය) කරා ගමන් කිරීමේ ප්‍රධාන පියවරක් විය. මෙම වැටලීම බොහෝ විට කුඩා ඔටෝමාන් බෙයිලික් එකක් උදයමාන කලාපීය බලවතාක් බවට පරිවර්තනය කළ මූලික ආරම්භක ජයග්‍රහණයන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකේ.

පළමු තුරිය තුළ වූ දෙවන අවුරුදු එකසිය පනහක කාලය 1449 ජූලි 27 දින අවසන් වූ විට, අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් නැගෙනහිර රෝමයේ සිංහාසනයට අරෝහණය කිරීමට ඉස්ලාමීය සුල්තාන්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය. එසේ කිරීමෙන්, එළිදරව් 9හි “පස් මාස” යන කාල දෙකෙහි පළමු අවුරුදු එකසිය පනහ අවසානයේ අධිරාජ්ඣී අයිරීන් විඳි එම නින්දාපහසුවම ඔහු ද විඳිණි. ‘අධිරාජ්ඣී අයිරීන්’ගේ නින්දාපහසුවද, ‘අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින්’ගේ නින්දාපහසුවද, පසුකාලයේ ඔටෝමාන්වරුන් විඳි නින්දාපහසුවට පූර්ව-සංකේතයක් විය; එනම්, දෙවන අහෝවේ කාල අනාවැකිය අවසන් වීමේදී, ඔවුන් ඊජිප්තුවේ තර්ජනයෙන් ආරක්ෂාව සඳහා යුරෝපයේ මහත් බලවතුන් සතර දෙනාගෙන් ආරක්ෂාව සෙවූ අවස්ථාවටය.

දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ එකොළොස්වන පදයේ ඇති “ඔහුගේ ශුද්ධස්ථානයේ ස්ථානය බිම හෙළනු ලැබීය” යන වාක්‍යය කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් ඉටු කරන ලද බව ආරම්භක පුරෝගාමීහු නිවැරදිව අවබෝධ කරගෙන, එසේම උගන්වා සිටියහ.

මෙහි හඳුන්වා දක්වා ඇති “ශුද්ධස්ථානය” වූයේ රෝම නගරයේ පිහිටි පැන්තිඔන් දේවාලය වන අතර, එම දේවාලයේ “ස්ථානය” වූයේ රෝමයයි. ක්‍රි.ව. 330 වර්ෂයේදී කොන්ස්ටන්ටීන් තම අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයට ගෙන යාම තෝරාගත් විට රෝමය “බිම හෙළනු ලැබුවේය.” එකොළොස්වන පදය එළිදරව් 13 සමඟ සම්බන්ධ වන අතර, දෙවන පදය ඒම සිදුවීම්ම හඳුනා දක්වයි.

මහා සර්පයා අන්‍යදේවවාදී රෝමය වූ අතර, අන්‍යදේවවාදී රෝමය 330 දී අගනුවර නැගෙනහිරට මාරු කළ විට, තම අධිකාරියේ “ආසනය” රෝමානු සභාවට භාර දුන්නේය; එසේ පාප්තුමාගේ සභාව සතුටින් ප්‍රයෝජනයට ගත් බල-ශූන්‍යතාවයක් ඉතිරි විය. අපි නැගෙනහිර රෝමයේ රේඛාව වර්ෂ 330 සිට 1453 දක්වා ආරම්භ කළ විට, නැගෙනහිර රෝමය පිළිබඳ අනාවැකියේ ආරම්භයේදී, කොන්ස්ටන්ටීනුස් විසින් රෝමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් රෝම නගරය අවමානයට පත් වූ බව අපට හමුවේ. එම අවමානය, පීඩාවේ පළමු එකසිය පනස් අවුරුදු කාලය අවසන් වූ 782 දී, අධිරාජ्ञී අයිරීන් සමඟ නැවත සිදු විය. එම අවමාන දෙකම අවසානයේ සිටි කොන්ස්ටන්ටීනුස් විසින් නැවත සිදු කරන ලදී.

එළිදරව්ව නවවන පරිච්ඡේදයේ පස්වන හා හයවන හොරණෑ, නැගෙනහිර රෝමයේ වැටීම පිළිබඳ විස්තර සපයන අතර, එකවර ඉස්ලාමයේ උදය හා පතනයද වාර්තා කරයි. දානියෙල් සහ එළිදරව්ව යන පොත්වල රාජ්‍යයන්ගේ “උදය හා පතනය” අධ්‍යයනය කිරීමට ප්‍රේරණය අපට දන්වයි. ඒ රාජ්‍යයන්ට, ඔවුන්ගේ විශේෂිත “උදය හා පතනයන්” සමඟ සම්බන්ධ වූ, ස්වකීය පැහැදිලි ලක්ෂණ ඇත. යූදාගේ වැටීම යෙරුසලමට එල්ල වූ ප්‍රහාර තුනකින් සිදුකරනු ලැබීය. හෙබ්‍රෙව්වෝ බබිලෝනයට ගෙනයන ලදහ; තීන්දු තුනක් යටතේ ඔවුහු නැවත පැමිණෙන්නෝය; ඒවා 1798 සිට 1844 දක්වා ඉතිහාසයට පැමිණි දූතයන් තිදෙනා වෙත ගෙනගිය වසර 2,300 ආරම්භ කළේය. බබිලෝනය එක් රැයකදී වැටුණි. රෝමය විඛණ්ඩනය විය; එහි එම විඛණ්ඩනය තුළ රෝමයේ පැතිකඩ දෙකක් බටහිර රෝමය හෝ නැගෙනහිර රෝමය යන ස්ථානික ප්‍රභේදයන් යටතේ ඉදිරිපත් කරන ලදී. දානියෙල් එකොළොස් වන පරිච්ඡේදයේ පළමු තෙවැනි කොටසේ පටලෙමීය අධිරාජ්‍යයේද සෙලූසිද් අධිරාජ්‍යයේද උදය හා පතනය, පෝප් රෝමයේ උදය හා පතනයට ආදර්ශයක් වේ. එම සාක්ෂිය සරලවම ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ කථාව සහ ග්‍රීසියේ විඝටනයේ කථාවේ නිගමනය පමණි. රෝමයට වෙනස්ව, ග්‍රීසිය කොටස් හතරකට බෙදී, අවසානයේදී ඒවා දෙකට පත්විය. රෝමය නැගෙනහිරටත් බටහිරටත් බෙදුණු අතර, ඉන්පසු බටහිර රෝමය දේවදූතිකව තුනකට බෙදී, රෝමයේ ත්‍රිවිධ ආණ්ඩුකාරකම නියෝජනය කළේය. නැගෙනහිර රෝමය සම්බන්ධයෙන්, කොන්ස්ටන්ටයින් තම රාජ්‍යය තම පුත්‍රයන් තිදෙනා වෙත බෙදා දුන්නේය. පැහැදිලිවම, බටහිර හා නැගෙනහිර රෝමය රෝමානු සභාව සහ රෝමානු රාජ්‍යය නියෝජනය කරන සමාන්තර රේඛා වේ. එම ද්විත්ව බෙදීම සමඟ තවදුරටත් ත්‍රිවිධ බෙදීමක්ද ඇත. ග්‍රීසිය හතරෙන් දෙකටය; බබිලෝනය එක් රැයකි; යූදාට ප්‍රහාර තුනකි. ඉස්ලාමය සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන්ගේ “උදය” “මුදාහැරීමක්” ලෙසත්, ඔවුන්ගේ “පතනය” “අවහිර කිරීමක්” ලෙසත් නිරූපණය කර ඇත.

ඔවුන්ගේ උද්භවය මුහම්මද් සමඟ ආරම්භ වූ අතර 1840 අගෝස්තු 11 දින ඔවුන් අවහිර කරනු ලැබූහ. ඔවුන් මුදාහරින ලද අතර 9/11 දී වහාම නැවත අවහිර කරනු ලැබූහ. ඔවුන් ඉතා මෑතකදී 2023 ඔක්තෝබර් 7 දින නැවත මුදාහරින ලද අතර එතැන් සිට ගාසාහි අවහිර කරනු ලැබ සිටිති. මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීම සලකුණු කරනු පිණිස ඉස්ලාමය නැවත වරක් මුදාහරිනු ලැබේ. එළිදරව් පොතේ නවවන සිට එකොළොස්වන පරිච්ඡේද දක්වා නිරූපිතව ඇති ඉස්ලාමීය අනාවැකිමය ඉතිහාස රේඛාව, තුන්වන විපත්තියේ ඉස්ලාමීය අනාවැකිමය ඉතිහාසය හඳුනා දෙයි. ‘තුන්වන විපත්තියේ ඉස්ලාමීය අනාවැකිමය ඉතිහාසය’ සත්වන දේවදූතයා මඟින්ද, එසේම තුන්වන දේවදූතයා මඟින්ද නිරූපිත වේ. තුන්වන දේවදූතයා 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින, සත්වන දේවදූතයා හඬ නඟන්නට පටන් ගත් විට, පැමිණියේය. තුන්වන දේවදූතයා සහ තුන්වන විපත්තිය 9/11 දී අනාවැකිමය ඉතිහාසයට පැමිණියහ. 9/11 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා, පළමු සහ දෙවන විපත්තිවල අනාවැකිමය ඉතිහාසය නැවත නැවත සිදුවී ඇත; තවමත් සිදුවෙමින් පවතී.

නිනෙවෙහි යුද්ධයේ “යතුර” රෝමය හා පර්සියාව යන බල දෙකම ඉස්ලාමය සමඟ සෘජු හා වෙන් කළ නොහැකි සම්බන්ධතාවයකට ඇදගෙන එයි. නිනෙවෙ, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ වෙනත් කිසිදු ඡේදයකට වඩා පැහැදිලිව බටහිරත් නැගෙනහිරත් රෝමයේ ක්‍රමානුකූල පරිහානිය හඳුන්වා දෙයි.

හෙරෝද් යනු මකරාගේ සංකේතයකි; ඔහු රෝමය නියෝජනය කරමින් සිටියේය. ලෝකයේ අවසාන කාලයේ මකරා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයයි. ඉරිදා නීතියේදී හයවන රාජධානිය වැටේ, සත්වන රාජධානිය ආරම්භ වේ; එහෙත් ඔවුන් තමන්ගේම උපන් දින සාදයේදී තම රාජධානිය අටවන රාජධානියට පවරා දෙති. සත්වන රාජධානිය දැන්ම උපත ලැබී ඇති අතර, හෙරෝද් සලෝමේට තම රාජධානියේ අර්ධයක් දක්වා දෙන බවට පොරොන්දු වූ ආදර්ශනය අනුව, එය වහාම තම රාජධානිය පැයක් සඳහා බැබිලෝනිය වෛශ්‍යාවට දීමට එකඟ වේ.

එක්සත් ජනපදය පතන ස්ථානයේම, එක්සත් ජාතීන් උපත ලබයි, ත්‍රිවිධ සන්ධානය ක්‍රියාවට නැංවේ. හෙරෝද් නාගයාය; හෙරෝදියාස් පාප් පද්ධතියයි; එක්සත් ජනපදය සලෝමෙය. හෙරෝද් අවිධිමත් විවාහ සන්ධානයක සිටියේය, මක්නිසාද ඔහු තම සොහොයුරාගේ භාර්යාව සමඟ විවාහ වී සිටියේය; ප්‍රකාශනමය මට්ටමින් ඔහු සලෝමෙ සමඟ රුධිරසම්බන්ධ අනිසි සම්බන්ධතාවයකද සිටියේය, මක්නිසාද ඇය නටන කල ඔහු ඇය කෙරෙහි කාමික ආශාවෙන් බැඳී සිටි බව පැහැදිලිය. නාගයා මව හා දියණිය යන දෙදෙනා සමඟම සම්බන්ධකම් පවත්වයි. බටහිර රෝමය සහ නැගෙනහිර රෝමය අදාළ වශයෙන් සභා-කුටිකතා ශිල්පය හා රාජ්‍ය-කුටිකතා ශිල්පය නියෝජනය කරන බව ඔබ තීරණය කරන විට මෙය දක්නා වැදගත්ය. බයිබල් ප්‍රකාශනවල සිව්වන රාජධානිය වන රෝමය ප්‍රකාශනමය අර්ථයෙන් පාප් පද්ධතිය සිංහාසනය මත තැබුවේය; එසේ කිරීමෙන් එය නැවත වරක් පාප් පද්ධතිය සිංහාසනය මත තබන එක්සත් ජනපදයට ආදර්ශ වූයේය.

ක්‍රි.ව. 330 සිට 476 දක්වා බටහිර රෝමයේ ක්‍රමානුක්‍රමික අවසානය, ක්‍රි.ව. 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා එක්සත් ජනපදයේ ක්‍රමානුක්‍රමික අවසානය නියෝජනය කරයි. “330” වසරත් “1798” වසරත් දානියෙල් පොතේ “නියමිත කාලය” හෝ “අවසාන කාලය” ලෙස හඳුන්වනු ලබන අනාගතවාචක සලකුණු දෙකකි. 330 වසර බටහිර හා නැගෙනහිර රෝමයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. දෙකෙහිම අවසානය වන්නේ රෝම නායකයාගේ අවමන් කිරීමය; එය ආරම්භයේදී කොන්ස්ටන්ටයින් රෝම නගරය අවමන් කළ ආකාරයටමය. 476 වසර යනු පියවර තුනක් යටතේ රෝමයේ කීර්තිමත් දේශපාලන ව්‍යුහය කෙසේ බිඳ වැටුණේද යන්න සනිටුහන් කරන අනාගතවාචක කාල පරිච්ඡේදයක අවසානයයි. 330 දී නගරය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීමෙන් ආරම්භ වූ එම කාල පරිච්ඡේදය, ඔවුන්ගේ සමස්ත දේශපාලන ව්‍යුහයේ අවමන් කිරීමකින් අනුගමනය විය—පුරාතන රෝමයේ ප්‍රධාන ආඩම්බර කරුණ වූ ඔවුන්ගේ මහිමාන්විත ජනරජය කැබලි කැබලි කරනු ලැබීය—අවසානයේ 476 ට ළඟා විය; එවිට සැබෑ රෝම ලේ පෙළපතකින් වූ පාලකයෙකු කිසිදාත් රෝමය මත නොසිටිනු ඇත. 330 වසරෙන් ආරම්භ වන රෝමයේ රේඛා දෙකත්, එම රේඛා දෙක ඉදිරිපත් කරනු ලබන පාඨ ඛණ්ඩයත්, මාස පහක අනාගතවාචක රේඛා දෙකක්ද ඇතුළත් කරයි. බටහිර රෝමයේ රේඛාව ආරම්භ වන්නේද අවසන් වන්නේද ක්‍රමානුක්‍රමික අවමන් කිරීමකිනි. නැගෙනහිර රෝමයේ රේඛාවද 1449 දී, අන්තිම කොන්ස්ටන්ටයින් පාලනය කිරීමට අවසර ඉල්ලා සිටිය විට, ක්‍රමානුක්‍රමික අවමන් කිරීමකින් ආරම්භ වී එසේම අවසන් වේ.

පස් මාස කාලපරාස දෙකෙන් එකක්, අනාවැකියේ අවධානය වූ අරාබි ඉස්ලාමයේ අවසානයටත්, 782 දී තුර්කි ඉස්ලාමයේ ආරම්භයටත් මඟ පෙන්වයි. එම දිනක අධිරාජ්ඣී අයිරීන් අවමානයට පත් කරනු ලබයි; එය දෙවන පස්-මාස අනාවැකියේ අවසානයේ කොන්ස්ටන්ටයින් අන්තිමයා ලැබූ අවමානයට සමාන්තර වේ. පද පහළොවකින් යුත් එක් කථානායක තුළ පස්-මාස අනාවැකි දෙකක් ඇත. එකක් අරාබියේ ඉස්ලාමයේ ඉතිහාසයක් නිරූපණය කරන අතර, අනෙක තුර්කියේ ඉස්ලාමය නිරූපණය කරයි. දෙකම නැගෙනහිර රෝමයේ අවමානයෙන් නිමාවට පත්වෙයි. එම අනාවැකිවලින් එකක නිගමනය, ස්ත්‍රියක අවමානයට පත් කිරීමකින් සම්පූර්ණ විය; අනෙකේ නිගමනය, පුරුෂයෙකු අවමානයට පත් කිරීමකින් සම්පූර්ණ විය. පේළිය මත පේළිය ලෙස, ඒවා නැගෙනහිර රෝමයේ සභාවත් රාජ්‍යයත් ලැබූ අවමානයක් හඳුනා දෙයි. අවමාන දෙකම පළමු අයියෝවේ ඉස්ලාමය මඟින් ගෙන එන ලද්දකි. 1449 දී කොන්ස්ටන්ටයින් අන්තිමයා ලැබූ අවමානය, 1453 දී කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයේ බිත්ති බිඳ වැටීමෙන් අවසන් වන වසර හතරක කාලපරාසයක ආරම්භය වේ. 1449 අවමානයක් නියෝජනය කරන අතර, 1453 දී බිත්ති බිඳ වැටී රාජ්‍යයක් අවසානයට පත්වෙයි.

පස් මසක කාල දෙකෙන් එකක් ආරම්භ වන්නේ, එක්වැනි පද එකොළොස්හි “ඔවුන් කෙරෙහි වූ රජා” ලෙස හඳුන්වා ඇති මුහම්මද්ගේ මරණයෙන් ය.

ඔවුන් මත සිටි රජු මුහම්මද් ය; මක්නිසාද ඔහු පළමු වාක්‍යයේම හඳුනාගෙන ඇති බැවින්, ඔහු වෙනත් කිසිදු ඉස්ලාමීය පුද්ගලයෙකු නොවන්නේය; ඔහු රජු වූ මුහම්මද් ය, රජෙකු යනු රාජ්‍යයකි, සහ ඉස්ලාමය යනු මුහම්මද්ගේ රාජ්‍යය ය.

තුන්වන ශාපය තුළ පළමු සහ දෙවන ශාපයන් නැවත ප්‍රකාශ වීම, තුන්වන දූතයා තුළ පළමු සහ දෙවන දූතයන් නැවත ප්‍රකාශ වීමට සමාන වේ. රාජාවූ මුහම්මද් හට අගාධ කුහරය විවෘත කිරීමට යතුර දෙන ලදී; 9/11 තුන්වන දූතයා බලගන්වනු ලබන කාලය හඳුන්වා දෙයි. එවිට බලවත් දූතයා වූ ක්‍රිස්තුස්, බලාම්ගේ පළමු ප්‍රහාරය අනාවැකිමය ඉතිහාසයට පැමිණි විට, බැස ආවේය. ඉන්පසු අගාධ කුහරය විවෘත විය, සහ ඉස්ලාමය යළිත් ලෝක ඉතිහාසයේ විෂයයක් බවට පත් විය. එවිට ක්‍රිස්තුස් තම සෙනඟ යෙරෙමියාගේ පැරණි මාර්ග වෙත නැවත මෙහෙයවූ අතර, තුන්වන ශාපයේ සහ තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය හඬගැසීමට ආරම්භ විය. 2015දී, ට්‍රම්ප් ජනාධිපති ධුරයට තරඟ කිරීමට තම අදහස ප්‍රකාශ කළේය; ඒ අනුව ගෝලීයවාදී නාග බලවේග කලබලයට පත් කළ අතර, එවිට අගාධ කුහරය නාගරික සොදොම් හා මිසරයේ වීදිවල ට්‍රම්ප්ව අවසානයේ මරා දැමූ නාස්තිකවාදය මුදා හැරියේය. ඉරිදා නීතියේදී, සත්දෙනාගෙන් වූ, අටවැනියා වූ මෘගයා අගාධ කුහරයෙන් ඉහළට පැමිණෙනු ඇත. එකලක්ෂ හතළිස්හතරදහස දෙනාගේ මුද්‍රා තැබීමේ කාලයේ ආරම්භය සහ එහි අවසානය, අගාධ කුහරයක බලයක් උදාවන බව හඳුන්වා දෙයි.

ඉස්ලාමය යනු 9/11 දින පතුලක් නැති ගැඹුර විවෘත කළ යතුර වන අතර, ඉරිදා නීතියේදීද එම පතුලක් නැති ගැඹුර විවෘත කරන යතුරයි. මුද්‍රා තැබීමේ කාලයේ මධ්‍යයේදී, ගෝලීයවාදයේ මකරා-මෘගයාද පතුලක් නැති ගැඹුරෙන් පිටතට පැමිණියේය.

අගාධ ගර්තයෙන් උදාවන බලයක මාර්ගසළකුණු තුනම විවෘත කරන යතුර, ඉස්ලාම් රාජධානියේ රජ වූ මුහම්මද්ට දෙන ලදී. 627 දී සිදු වූ නිනවේ යුද්ධය, සටන් කළ බල දෙකම ක්ෂීණ කර දැමූ බල දෙකක් අතර වූ සටනක් නියෝජනය කළේය; එමඟින් ඉස්ලාමයට ශීඝ්‍රයෙන් බලයට උදාවීමට අවකාශ ලැබුණි. යතුර 9/11 දින හැරවූ අතර ඉස්ලාමයේ උදාව ආරම්භ විය, එහෙත් ඉන් ටික කලකට පසුව එය වැළැක්වී තිබුණි. නිනවේ යුද්ධය 9/11 හි ආදර්ශීකරණය වී තිබුණේය; මක්නිසාද, එහිදී ඉස්ලාමයේ උදාව ආරම්භ වූයේ බලවත් දූතයා තමන්ගේ තේජසින් පෘථිවිය ආලෝකවත් කිරීමට බැස එද්දීය, තවද “තාරකාව”, එනම් “දූතයා” යන්නද ස්වර්ගයෙන් වැටුණේය. නිනවේ යුද්ධය අවසානයේදීද ආදර්ශීකරණය වේ; එනම්, ඉරුදින නීතිය පැමිණෙන විටත්, ඉස්ලාමීය ආගමේ දුම සූර්යයා ආවරණය කරන බැවින් අන්ධකාර යුගයේ දෙවන කාලපරිච්ඡේදය ආරම්භ වන විටත්ය.

ඉරිදා නීතිය, මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬේ පණිවිඩය Exeter කඳවුරු රැස්වීමට පැමිණෙන විට පූර්ව-සංකේතයෙන් දක්වනු ලැබේ. එවිට මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීමේ අවසාන චලන ආරම්භ වෙයි. එම රූපයේ ගොඩනැගීම, එසේත් නැත්නම් පිහිටුවීම, 9/11 දිනදී ආරම්භ වූ නමුත්, එම කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේදී, මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ ප්‍රකාශ කිරීමේ කාලයද 9/11 දිනදී ආරම්භ වූ රූපය ගොඩනැගීමේ සමස්ත කාලපරිච්ඡේදයේම භාගාකාර රටාවකි. ආරම්භය අවසානය නියෝජනය කරයි. පළමු විපත තුන්වන විපතේ පූර්ව-සංකේතය වන සේම, පළමු දූතයා තුන්වන දූතයාගේ පූර්ව-සංකේතය වේ. මුද්‍රා තැබීමේ කාලයේ අවසානයේ නිනිවෙහි සටන, ආරම්භයේ නිනිවෙහි සටන හඳුනා දෙයි. ඉරිදා නීතියේදී ඇති නිනිවෙහි සටන, 9/11 දිනදී ආරම්භ වූ මුද්‍රා තැබීමේ කාලයේ අවසානය වන අතර, එය මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ ප්‍රකාශ කිරීමේ කාලපරිච්ඡේදයේද අවසානය වේ. එබැවින් නිනිවෙහි සටන, මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ ප්‍රකාශ කිරීමේ ආරම්භයේදී පූර්ව-සංකේතයෙන් දක්වනු ලබන අතර, එය එක්සත් ජනපදයේ මෘගයාගේ රූපය ගොඩනැගීමේ අවසාන පියවර හඳුනා දෙයි; තවද ඉරිදා නීතියේදී ලෝකයේ මෘගයාගේ රූපය ගොඩනැගීමේ ආරම්භය ආරම්භ වෙයි. නිනිවෙ යනු, හතළිස් වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය තුළ සම්පූර්ණ පූර්ණත්වයට ළඟා වන විවිධ රේඛා සමරූපී කරමින් එක් තලයකට ගෙන එන යතුරය.

අපි ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් ඉදිරියට යමු.