හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය - අංක දහඅට

එළිදරව් නවවන පරිච්ඡේදයේ නීනෙවයේ සටන නියෝජනය කරන “යතුර” ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් උත්පාදනය කළ සිදුවීමක් මගින් ඉටු විය; ඇත්තෙන්ම යතුරක් කරන කාර්යයද එයයි. මාගේ ප්‍රකාශය නම්, නීනෙවයේ සටන ඉස්ලාමයේ උද්භවය සලකුණු කළ ඓතිහාසික යතුරක් පමණක් නොව, එය අනාවැකිමය යතුරක් ද වන බවයි. එම සටනේ අනාවැකිමය ගතිවිධාන, දානියෙල් සහ එළිදරව් පොත්වල ඉදිරිපත් කර ඇති බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්‍යයන්ගේ සියලු රේඛා දානියෙල්ගේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදය සමඟ සමාලෝකනය කරයි. මෙසේ කිරීමෙන්, එම රාජ්‍යයන් සියල්ලටම දානියෙල් එකොළොස්හි අවසාන පද හයට සාක්ෂි දරන්නට ඉඩ සලසයි; තවද, වඩාත් වැදගත් ලෙස—හතළිස්වන පදයේ බාහිර සැඟවුණු ඉතිහාසය මුද්‍රාභංග කිරීමටද ඉඩ සලසයි.

ක්‍රි.ව. 627 දී සිදු වූ නිවේවයේ සටන, දෙවියන්වහන්සේගේ පූර්වෝපකාරී මීදුමෙන් සමඟ වූ රෝමයේ උපක්‍රමය මගින් පරාජය කරනු ලැබූ පර්සියානු බලයේ අවසාන දස වසර ආරම්භය සලකුණු කළේය. එය මොහොමඩ්ගේ ඉස්ලාමීය සෙන්ගම් නැඟී ඒම ආරම්භ වන හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය සලකුණු කළේය. එම සටන, පැවතියේ යම් අඩුකිරීමක් ඉවත් කළේය; එනම්, සിദ്ധාන්තමය ලෙස බැලූ විට, රෝමයත් පර්සියාවත් දෙපක්ෂයම තම බලය රඳවාගෙන සිටියේ නම් එය තවදුරටත් පැවතිනු ඇතැයි කියන අඩුකිරීමකි. එහෙත් ඒ දෙපක්ෂයෙන් කිසිවෙකුද එසේ කළේ නැත.

ඉස්ලාමය පිළිබඳ භවिष्यවක්තෘමය නිරූපණයේදී, ශාරා විසින් ආබ්‍රහම්ට හාගර් සහ ඉෂ්මායෙල් වැළැක්වීමට ප්‍රබෝධ කළ බැවින්, ශුද්ධ ලේඛනයේ මුල්ම හඳුන්වාදීමේ සිටම ඉස්ලාමයේ වැළැක්වීමත් මුදාහැරීමත් අපට දක්නට ලැබේ.

එම සිද්ධියටත් පෙර, හගර්ව අනාගතවාක්‍යමය වාර්තාවට ඇතුළත් කරනු ලබන්නේ, ස්වාමීන් වහන්සේ සාරාට දරුවෙකු ලැබීමෙන් “වැළැක්වූ” බැවිනි.

මුහම්මද්ට දෙන ලද එළිදරව් 9 වන පරිච්ඡේදයේ “යතුර”, පසුව නිනවේ සටන මගින් ඉටුකරනු ලැබූ එක, ප්‍රකාශන ඉතිහාසයේ යම් නියමිත අවස්ථාවක ඉස්ලාමය මත තිබූ “වළක්වීම” ඉවත් කිරීම නිරූපණය කරයි.

මොහොමඩ්ගේ රාජ්‍යයේ “නැගීම සහ වැටීම” යන්න, නැගීමක් හා වැටීමක් වශයෙන් එතරම් නිරූපණය නොවී, ‘නිදහස් කිරීමක්’ සහ ‘අවහිර කිරීමක්’ වශයෙන් නිරූපණය කර ඇත. ඉස්ලාමය ප්‍රකාශනාත්මකව නිදහස් කරනු ලබන විට, එම නිදහස් කිරීම නිනවෙහි සටන මගින් දෘශ්‍යමාන කර ඇත.

හොරණෑ හතෙන්, ඉස්ලාමයට සම්බන්ධ වූ වෝ-හොරණෑ පමණක්, ඒවා ප්‍රථමයෙන් දේවවාක්‍යමය ඉතිහාසයට හඳුන්වා දුන් කාලයෙන් අනුග්‍රහකාලය අවසන් වන තෙක්, ස්ථිර බලයක් ලෙස ඉතිහාසය පුරා විහිදෙයි. බටහිර රෝමය මත ඔඩොආසර්, ගෙන්සෙරික්, හුන් අටිලා සහ ඇලාරික් මගින් ගෙන ආ පළමු හොරණෑ හතර, අන්තිම දවස්වල දේවීය ප්‍රවීණතාවයේ විනිශ්චය බල හතරක් රූපකවත් කළද, ඒවායේ නූතන සමානකම එම ප්‍රාචීන බල හතරෙන් සෘජු වංශානුක්‍රමික අනුගාමියෙකු නොවේ. වෝ-හොරණෑ සම්බන්ධයෙන් එසේ නොවේ. ඉස්ලාමය ඉතිහාසයට ඇතුළුවූ පසු, එය අනුග්‍රහකාලය අවසන් වන විට සම්පූර්ණයෙන් නිදහස් කරනු ලැබෙන තෙක්, නිදහස් කිරීමත් වැළැක්වීමත් යන සෘජු රේඛාවක් ලෙස අඛණ්ඩව පවතී. වෝ-හොරණෑ සමඟ ‘නිදහස් කිරීම’ යන “යතුර” නිනිවෙහි සටන මගින් සලකුණු කරනු ලැබේ.

පුරෝගාමීහු, 1299 ජූලි 27 දින ආරම්භ වූ ශතපනස් වසර 1449 ජූලි 27 දිනින් අවසන් වූ බව නිවැරදිව හඳුනාගත්හ; එය අනෙක් අතට 1840 අගෝස්තු 11 දිනින් නිමාවට පැමිණි ත්‍රිශත නවතිඑක් වසර හා දින පහළොව ආරම්භ කළේ ය.

පසුගිය ලිපියේදී, ඔටොමාන් බෙයිලිකයේ ආරම්භකයා වූ ඔස්මාන් I ගේ පුත් සුල්තාන් ඔර්හාන් ගාසි විසින් නිකොමේදියා නම් වැදගත් බයිසන්ටියානු නගරය වටලාගෙන එයට එරෙහිව එල්ල කළ 1333 සිට 1337 දක්වා වූ වටලෑම අපි හඳුනාගත්තෙමු. එම වටලෑම, ඔහුගේ පියා වූ ඔස්මාන් විසින් ආරම්භ කරන ලද නිකොමේදියාට එරෙහි යුද්ධයේ අවසානය වේ. එළිදරව් පොත 9 වන පරිච්ඡේදයේ 10 වන පදයේ සඳහන් එක්සිය පනස් අවුරුදු කාලය 1299 ජූලි 27 දින ආරම්භ වූ අතර, අනාවැකියක ආරම්භයක් ලෙස, එම ආරම්භක දිනයට සම්බන්ධ ඉතිහාසය සැලකිල්ලට ගත යුතුය. ඔස්මාන් I (ඔටොමාන් රාජවංශයේ ආරම්භකයා) යනු සුල්තාන් ඔර්හාන් ගාසිගේ පියා වූ අතර, 1299 ජූලි 27 දින නිකොමේදියා ප්‍රදේශයේ, නිකොමේදියා නගරයට ආසන්න බැෆියුස් සටනේදී බයිසන්ටියානු අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව වැදගත් ආරම්භක ජයග්‍රහණය ලබා ගත්තේය; රෝමානු සහ ආරම්භක බයිසන්ටියානු ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් අගනුවර නගරයක් වශයෙන් සැලකෙන නගරයකට ආසන්නවය.

1299 ජූලි 27 දින, ඔස්මාන්ගේ බලකායන් ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුකාරයෙකු විසින් නායකත්වය දෙන ලද බයිසන්තියානු හමුදාවක් පරාජය කළහ. එම සටන, බිතිනියාවේ (වයඹ අනටෝලියාවේ) බලය ඒකාබද්ධ කරමින් සිටිය පසු, ඔස්මාන්ගේ පළමු ප්‍රධාන ස්වාධීන යුධ ජයග්‍රහණයන් අතරින් එකක් ලෙස සැලකේ. එය කුඩා තුර්කි බෙයිලික් රාජ්‍යයකින් (ගෝත්‍රික ප්‍රාදේශික රාජධානියකින්) අවසානයේ බයිසන්තියානු භූමි ප්‍රදේශවලට අභියෝග කර ඒවා ජයගන්නා උද්භවමාන බලයක් වෙත සිදු වූ සංක්‍රාන්තියේ වැදගත් පියවරක් සනිටුහන් කළේය. එම දිනය, අවසානයේ 1453 දී කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයේ වැටීම සමඟ ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යය ස්ථාපිත වීමට දායක වූ ඉස්ලාමයේ වර්ධන කාලපරිච්ඡේදයක ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. ඔස්මාන් ගාසි යෝධයන් (ඉස්ලාමීය ප්‍රේරණාවෙන් කටයුතු කළ සීමාන්ත ආක්‍රමණකරුවන්) යොදාගත් අතර, එහිදී ඔස්මාන්ගෙන් ආරම්භ වී පසුව ඔහුගේ පුත් ඔර්හාන් වෙත අඛණ්ඩව වර්ධනය වූ, වඩාත් සංවිධිත හමුදාවක් බවට ගාසි සීමාන්ත යෝධයන් හැඩගැසීම ආරම්භ විය. ඔස්මාන්ගේ උරුමයේ තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ, ගාසි යෝධයන්ගේ යුධ ක්‍රියාවලියට විරුද්ධව, ඉස්ලාමයට දේපළ අත්හිමි නොවී තබාගැනීමට එය ඉඩ සැලසීමයි; මන්ද ඔවුන්ගේ අසංවිධානාත්මක හදිසි පහරදී පලායාමේ උපක්‍රම ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණවල ලූටු පමණක් ලබා දුන්නද, කිසිවිටෙකත් භූමි ප්‍රදේශ කිසිවක් ලබා නොදුන්නේය.

1299 ජූලි 27 වන දින ඔස්මාන් නිකෝමීදියා ප්‍රදේශයේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය; එයින් අවුරුදු තිස් හතරකට පසුව ඔහුගේ පුත්‍රයා නිකෝමීදියා නම් අගනුවර නගරයට අවුරුදු හතරක ආවරණයක් ආරම්භ කළේය. ආරම්භයේ පියාද අවසානයේ පුත්‍රයාද සිටියේය. නිකෝමීදියා ලෙස නිරූපිත ප්‍රදේශයට විරුද්ධව යුද්ධය ආරම්භ වී, නිකෝමීදියා ප්‍රදේශයේ අගනුවර නගරය වන නිකෝමීදියාව අල්ලා ගැනීමෙන් එය අවසන් වෙයි. 1299 සිට 1337 දක්වා කාලය අවුරුදු තිස් අටක කාල පරාසයකි; අනාවැකිමය අර්ථයෙන් “තිස් අට” යන සංඛ්‍යාව නැඟිටීමක් සංකේතවත් කරයි.

1299 ජූලි 27 සිට 1449 ජූලි 27 දක්වා වූ අවුරුදු එකසිය පනහ, ප්‍රකාශන පොතේ නවවන අධ්‍යායයේ දෙවන අවාසනාවට අයත් ඔටොමාන් අධිරාජ්‍යයේ ස්ථාපනය කරා මඟ පෙන්වූ කාලය නිරූපණය කරයි. නිකොමේදියාව ක්‍රමයෙන් ජයගැනීම සඳහා වූ අවුරුදු තිස්අටක කාලය පියෙකු (ඔස්මාන්) සමඟ ආරම්භ වී ඔහුගේ පුත්‍රයා (ඔර්හාන්) සමඟ අවසන් විය. මෙම කාලපරිච්ඡේදය ගෝත්‍රික අධිපතිත්වයකින් අධිරාජ්‍යයක් දක්වා වූ ක්‍රමික උත්ථානයේ පළමු පියවර නිරූපණය කරයි.

1299 ජූලි 27 සිට 1449 ජූලි 27 දක්වා වූ එක්සිය පනස් අවුරුද්ද තුළ, තිස්අට අවුරුදු කාලයේ අවසානය සලකුණු කරන සතර අවුරුදු වටලෑමක් ඇතුළත් වේ. නිකොමීදියා අල්ලාගැනීමේ ආරම්භය පිය වන ඔස්මාන් විසින් සිදුකරන ලද අතර, එහි අවසානය 1333 සිට 1337 දක්වා පැවති සතර අවුරුදු වටලෑමක් මගින් සම්පූර්ණ කරන ලදී; එම වටලෑම ඔස්මාන්ගේ පුත්‍රයා විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේය.

1449 ජූලි 27 දින වසර එක්සිය පනහ අවසන් වූ විට, බයිසන්තියානු අධිරාජයා වූ කොන්ස්ටන්ටින් එකොළොස්වන, නැතහොත් නැගෙනහිර රෝමයේ අන්තිම කොන්ස්ටන්ටින්, සිංහාසනය අල්ලා ගැනීම සඳහා තුර්කිවරුන්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය. එම දින සිට කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ජයගැනීම දක්වා වසර හතරක් තිබුණි. එම වසර හතර කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය වටලා ගැනීමෙන් අවසන් වූ අතර, අන්තිම කොන්ස්ටන්ටින් එම වටලෑමේදී මරණයට පත් විය. ඉස්ලාමයේ නැගීම වසර එක්සිය පනහක අනාවැකියේ පළමු වසර තිස්අට මගින් නිරූපණය කරනු ලබයි; ඒවා වසර හතරක වටලෑමකින් උච්චාවස්ථාවට පැමිණියේය. වසර එක්සිය පනහ අවසන් වූ විට, ඉස්ලාමය තුර්කිවරුන් එවකට හිමි කරගෙන තිබූ බලය මගින් නැගෙනහිර රෝමය අවමානයට පත් වන තරමට උද්ගත වී තිබුණි. 1449 ජූලි 27 දින ඇති වූ එම අවමානයෙන් වසර හතරකට පසු, 1453 දී, කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය වටලෑමක් මගින් අල්ලා ගන්නා ලදී. පළමු වසර තිස්අටේ අවසානය වටලෑමකින් සලකුණු කරනු ලැබේ; ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ ස්ථාපනයද වටලෑමකින් සලකුණු කරනු ලැබේ.

ද්විතීය ව්‍යවස්ථාවෙහි මෝසෙස් විසින් නිරූපණය කර ඇති පරිදි, මරුභූමියේ අවුරුදු හතළිහක සැරිසැරීමේ විනිශ්චයේ අවසාන අවුරුදු තිස්අට නිරූපණය කරන සංකේතයක් ලෙස තිස්අට යන සංඛ්‍යාව ප්‍රකාශ වේ. එබැවින්, සංකේතයක් ලෙස තිස්අට යන සංඛ්‍යාව හතළිහ යන සංඛ්‍යාව සමඟ සම්බන්ධතාවයක් දරයි. ඔස්මාන් 1299 ජූලි 27 වන දින නිකොමීඩියා ප්‍රදේශය අත්පත් කරගත්තේය, සහ තිස්අට අවුරුදු පසුව ඔහුගේ පුත්‍රයා එම ප්‍රදේශයේ අගනුවර අත්පත් කරගත්තේය. එම ප්‍රදේශයත් අගනුවරත් දෙකම නිකොමීඩියා විය. ඉතිහාසඥයෝ මෙම යුද්ධය ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ උද්ගත වීමේ අති ප්‍රථම ආරම්භය හඳුනාදෙන පියවර ‘දෙකෙන්’ පළමුවැන්න ලෙස හඳුනාගනිති. ඉතිහාසය විසින් හඳුනාදක්වන දෙවන පියවර වන්නේ 1301 දී නිකයියාහි යුද්ධයයි. එහිදී පියා වූ ඔස්මාන් නිකයියා නම් ප්‍රදේශය අත්පත් කරගත්තේය, සහ අවුරුදු තිහකට පසු, 1331 දී, ඔහුගේ පුත්‍රයා පෙර රෝම අගනුවරක් වූ නිකයියා නම් අගනුවර අත්පත් කරගත්තේය.

1299 සහ නිකොමීදියාගේ සටන සම්බන්ධයෙන්, පියවර දෙකෙන් පළමුවැන්න ලෙස, දෙවන පියවර වසර දෙකකට පසුව 1301දී පැමිණියේය. 1299 යනු තිස්අටට සංකේතයකි; සහ වසර දෙකකට පසුව (හතළිහ), නිකායාගේ ප්‍රදේශය පියා විසින් අල්ලා ගනු ලැබේ. පුරාණ ඉශ්‍රායෙල් ජනතාව නැඟී පොරොන්දු දේශය අත්පත් කරගැනීමට අදාළ තිස්අට සහ හතළිහ යන සම්බන්ධතා 1299 ජූලි 27 සහ 1301 තුළ නියෝජනය කරනු ලැබේ. ඉස්ලාමය උදාවන එම ප්‍රථම පියවර දෙක සලකුණු වන්නේ, ආරම්භයේදී පියා විසින් ප්‍රදේශය ජයගැනීමත් අවසානයේ පුත්‍රයා විසින් එම ප්‍රදේශයේ අගනුවර ජයගැනීමත් සමඟ ආරම්භ වන යුද ව්‍යාපාර මගිනි. එම අගනුවර දෙක වැටුණු විට, ඒවා වැටුණේ වටලෑමක් තුළදීය. එම අගනුවර දෙකම කිසියම් අවධියකදී නැගෙනහිර රෝමයේ අගනුවරවල්ව පැවතුණි.

ජූලි 27, 1299 සහ 1301, අගෝස්තු 11, 1840 දින තම අවසානයට ළඟා වෙයි; එය 1838 වර්ෂයේ ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි. එය නම්, ලිච් පළමු වරට තම අදහසත්, අවසානයේ අගෝස්තු 11, 1840 දින ඉටු වීමට නියමිත වූ වසර තුන්සිය අනූ එක හා දින පහළොවක අනාවැකිය පිළිබඳ තම පූර්වකථනයත් ප්‍රකාශයට පත් කළ වර්ෂයයි. මිලෙරයිට්වරුන් සඳහා නැඟී සිටීමේ පියවර දෙක වූයේ 1838 සහ 1840 යන වර්ෂයන්ය.

ලිච්ගේ ‘38 අනාවැකියත්, ඔහු විසින් සරිලන ලෙස සංශෝධනය කළ ‘40 දර්ශනයත්, ඔහු අගෝස්තු 1 දින—එනම් සංශෝධිත අනාවැකියට දින දහයකට පෙර—ලියා තැබූ ඔහුගේ අවසාන ප්‍රකාශය අඩංගු කරයි. බයිබලීය අනාවැකියේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය පිළිබඳ ලෝකය විශ්වාසයට පත් කළේ එම අනාවැකියේ ඉටුවීමය. පුරාතන ඉශ්‍රායෙල්ගේ නැඟිටීම සලකුණු කළ තිස් අට අවුරුදු අතරට රතු මුහුද හරහා ගමන් කළ අවස්ථාවෙන් කාදෙෂ්හි පළමු කැරැල්ල දක්වා වූ අවුරුදු දෙකද ඇතුළත් විය.

එම කැරළිගැසීම දස පරීක්ෂාවන්ගෙන් අවසාන පරීක්ෂාව ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ. දස පරීක්ෂාවන්ගෙන් සමන්විත අවුරුදු දෙකක පරීක්ෂණ කාලයක් කාන්තාරයේ ගත කළ තිස් අට අවුරුදු සමඟ එකතු වූ විට, එය 1838 සහ 1840 යන වර්ෂවලට ආදර්ශවත් විය; තවද 1840 තුළ දින දහයක කාලපරිච්ඡේදයක් ද අඩංගු විය.

1299 ජූලි 27 දින ඔස්මාන් සමඟ ඉස්ලාමයේ උද්භවයේ ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය, 1337 දී අවසන් වන වසර තිස්අටක කාල පරාසයක් ආරම්භ කරයි; එය වසර හතරක වටලෑමකින් නිම වේ. 1299 ජූලි 27 දින ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ උද්භවයේ ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය ලෙස ඉතිහාසඥයන් හඳුනාගන්නා පියවර දෙකෙන් පළමුවැන්න වූ අතර, දෙවැනි පියවර 1301 විය. 1299 සහ 1301 යන වර්ෂවල නිකොමෙඩියා සහ නිකයියා යුද්ධවල එම පියවර දෙක, 1838 හා 1840 ට ප්‍රතිරූප වේ. භවिष्यවाणीගේ ආරම්භය එහි අවසානය නිදර්ශනය කරයි.

නිකෝමීඩියා සහ නයිසියා යන දෙකම, තම තමන්ගේ ඉතිහාසයේ යම් කාලයකදී, නැගෙනහිර රෝමයේ අගනුවර ලෙස තාවකාලිකව සේවය කළහ. ඇත්ත වශයෙන්ම, කොන්ස්තන්තිනෝපලය අවසානයේ ක්‍රි.ව. 330 සිට 1453 දක්වා නැගෙනහිර අගනුවර බවට පත්විය. නිකෝමීඩියා සහ නයිසියා, කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ පතනයට පූර්ව සංකේත වෙති; ඒ සියල්ලම ඉස්ලාමීය වටලාකිරීම් හේතුවෙන් පතන වූ අතර, එම වටලාකිරීම් සනිටුහන් කළේ ඉස්ලාමය පළමුව එම භූමි ප්‍රදේශය අත්පත් කරගෙන, ඉන්පසු අගනුවර නගරය අල්ලාගත් ව්‍යාපාරයක අවසානයයි.

1333 සිට 1337 දක්වා වූ පළමු අවුරුදු-හතරක වටලෑම, අනාගතවචනය අවසන් වූ 1449 සිට 1453 දක්වා වූ අවුරුදු-හතර නිරූපණය කරයි. වසර තුන්සිය අනූඑකක් සහ දින පහළොවකට පසු, ජූලි 27, 1299 සහ ජූලි 27, 1449 යන අල්ෆා ඉතිහාසයේ නිරූපිත පරිදි, ‘තිස්අට හා හතළිහ’ යන ලක්ෂණවලින් නිරූපිත අනාගතවචනීය බලය යටතේ මිලරයිට්වරු ‘නැගී එන’ කාලයේ ඉස්ලාමය වළක්වනු ලබයි. ඉස්ලාමයේ නැගීඑමද, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසාන-දින දූතයන්ගේ නැගීඑමද, 38 හා 40 යන සංඛ්‍යාත්මක සම්බන්ධතාවය මගින් නිර්මාණය කරන ලද සංඛ්‍යාත්මක සංකේතයකින් නිරූපණය කරනු ලබයි.

එසකියෙල් තිස්හත වන පරිච්ඡේදයේ, ඉස්ලාමය යනු මළ වියළි ඇටකටු මත හුස්ම පිඹිමෙන් ඒවා බලවත් සේනාවක් ලෙස නැගී සිටින පිණිස පැමිණෙන නැගෙනහිර සුළඟේ පණිවිඩයයි. එසකියෙල්ගේ පණිවිඩය පැමිණෙන විට, 1838 සහ 1840 මැයිලරයිට් ඉතිහාසයේදී වූ පරිදි, නැගී සිටීම ආරම්භ වේ. එම පණිවිඩය 9/11 දින පැමිණියේය; ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී ඒ ඇටකටු බලවත් සේනාවක් ලෙස නැගී සිටිති. අන්තිම දවස්වල ජයග්‍රාහී සභාව ලෙස දෙවියන්වහන්සේගේ සේනාව නැගී සිටුවීම 1838 සහ 1840 මගින් ප්‍රතිරූපිත කර ඇත. 9/11 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා කාලය 1840 සිට 1844 දක්වා කාලයෙන් ප්‍රතිරූපිත කරන ලද්දේය; එහෙත් එය 2023 දෙසැම්බර් 31 සිට Nashville හි ගිනි ගෝල දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදයද ප්‍රතිරූපණය කරයි.

කොන්ස්ටන්ටයින් පළමුවැනියා (මහා) විසින් අධිරාජ්‍යය බෙදා වෙන් කළ කාලයේ සිට අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් දක්වා වූ කාලය, නැගෙනහිර රෝමයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි. එබැවින්, කොන්ස්ටන්ටයින් මහා සහ එකොළොස්වැනි කොන්ස්ටන්ටයින් අතර සෘජු රුධිර වංශප්‍රවහයක් නොතිබුණ ද, ඔවුන්ගේ නාමයෙන් නිරූපිත වූ පරිදි, එම අනාවැකිමය කාලය අනාවැකිමය හෝ සංකේතාත්මක පියෙකු සහ පුතෙකු විසින් සලකුණු කර ඇත. පළමු සහ අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් ද අනාවැකිමය ලෙස ඇල්ෆා සහ ඔමේගා සංකේතයන් ලෙස නිරූපිත වෙති; පියා (ඇල්ෆා) කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය අගනුවර ලෙස තෝරාගත් අතර, පුතා (ඔමේගා) කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය තවදුරටත් අගනුවර නොවූ විට ඇති වූ වටලෑමේදී මරණයට පත්විය. නැගෙනහිර රෝමයේ අනාවැකිමය කාලපරාසය පළමු සහ අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් සලකුණු කර ඇත. 1299 ජූලි 27 දින ආරම්භ වූ අවුරුදු 150 ක කාලපරාසය තුළ අවුරුදු 38 ක කාලයක් අඩංගු වන අතර, එය අවුරුදු 4 ක වටලෑමකින් අවසන් වේ. එම වටලෑම 1449 සිට 1453 දක්වා කාලය සඳහා ආදර්ශවත් විය. නිකොමීඩියාවේ යුධ ව්‍යාපාරය භූමි ප්‍රදේශයක් ජය ගැනීමෙන් ආරම්භ වී, එම භූමි ප්‍රදේශයේ අගනුවර ජය ගැනීමෙන් අවසන් විය. පළමු සහ අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින් සම්බන්ධයෙන් වූවාක් මෙන්ම, නිකොමීඩියාව ජය ගැනීම ද පියෙකු (පළමුවැනියා) සමඟ ආරම්භ වී, පුතෙකු (අවසාන තැනැත්තා) සමඟ අවසන් විය.

එක්සිය පනස් අවුරුදු කාලයෙහි ආරම්භක අවධියේ පැවති අවුරුදු හතරක ආරෝපණයක්, 1449 දී අවසාන කොන්ස්ටන්ටයින්ගේ අවමානයෙන් ආරම්භ වී 1453 දක්වා—කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ආරෝපණයට ලක් වී වැටුණු තෙක්—පැවති එම අවුරුදු හතරට නායකත්වය දුන්නේය. අවුරුදු තුන්සිය අනූඑකක් සහ දින පහළොවක් නියෝජනය කරන දෙවන අභාග්‍යයේ කාල අනාවැකිය 1449 ජූලි 27 දින ආරම්භ වී 1840 අගෝස්තු 11 දින අවසන් විය. එම දිනය, සහෝදරී වයිට් “දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ මහිමාන්විත ප්‍රකාශනයක්” ලෙස හැඳින්වූ අවුරුදු හතරක කාලපරිච්ඡේදයක ආරම්භය සලකුණු කරයි.

1840 අගෝස්තු 11 වන දින ඉස්ලාමය වැළැක්වීමකට ලක් විය; එවිට වසර හතරක කාල පරාසයක් ඇති වූ අතර, එය පෙන්තකොස්තයේදී ශුද්ධාත්මයාණන් වැගිරවීම සමඟද, 9/11 දින තුන්වන අහෝවේ ඉස්ලාමය විසින් නව යෝර්ක්හි “මහා ගොඩනැගිලි” පහර ලැබූ අවස්ථාවේදී එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයා අවතීර්ණ වීම සමඟද සමාන වේ. 9/11 යනු එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්‍රා තැබීමේ කාලයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. මුද්‍රා තැබීම යනු කාල පරාසයකි; එම මුද්‍රා තැබීමේ කාල පරාසයේ අවසානයට එම කාල පරාසයේ ආරම්භයේ ලක්ෂණ අයත් වේ. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ 9/11 දින අවතීර්ණ වූ විට, එය 2023 දෙසැම්බර් 31 වන දින, මුද්‍රා තැබීමේ අවසාන කාල පරාසය ආරම්භ වූ අවස්ථාවේදී, සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා උත්ථාන කරවීම සඳහා මිකායෙල් අවතීර්ණ වීමේ ආදර්ශයක් විය.

නිනවේහි යුද්ධය වන යතුර, 1453 වන විට නැගෙනහිර රෝමය බිඳ හෙළන ඉස්ලාමයේ විවිධ නිදහස්වීම් නියෝජනය කරයි. දහවන පදයේ “මාස පහ” නම් වූ අවුරුදු එකසිය පනහ තුළ, ආරම්භයද අවසානයද අවුරුදු හතරක කාලයක් අඩංගු කරයි. එම අවුරුදු හතරක කාල දෙක, ක්‍රිස්තුස් “තමාගේ මහිමයෙන් මුළු පොළොව ආලෝකවත් කරනු” ලබන 1840 සිට 1844 දක්වා වූ අවුරුදු හතරක කාලයක් සලකුණු කළ අවුරුදු තුන්සිය අනූ එක හා දින පහළොවෙහි නිමාව සමඟ සම්බන්ධ වේ. 1844 දී, කාලය “තවත් නොවන්නේය” යන බැවින්, අනාවැකිමය කාලය යෙදවීම නතර විය.

අවුරුදු හතරක කාලවලින් සමන්විත වූ එම ත්‍රිත්ව රේඛා 9/11 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා ඇති මුද්‍රා තැබීමේ කාලය සමඟ සමාන්තර වේ; තවද 2023 දෙසැම්බර් 31 සිට ඉස්ලාම් නැවතත් නිදහස් කර, නැෂ්විල්හි ගිනි ගෝල භාරදීමට දක්වා ප්‍රතිනිධිත්වය කරන 9/11 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා ඇති ෆ්‍රැක්ටලය සමඟද ඒවා සමාන්තර වේ.

2023 දෙසැම්බර් 31 සිට නෑෂ්විල්හි අග්නිගෝලයන් දක්වා වූ දූතීය ෆ්‍රැක්ටලය, 9/11 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ මුද්‍රා තැබීමේ කාලයට සමපාත වන, අවුරුදු හතරක දූතීය කාල පරාස තුනකින් ප්‍රතිරූපිත කර ඇත. එබැවින්, සාක්ෂිකරුවන් හතර දෙනෙක් 2023 දෙසැම්බර් 31 සිට නෑෂ්විල් ප්‍රහාරය දක්වා වූ ඉතිහාසය හඳුනා දෙති; මෙම සෑම සාක්ෂියකටම “යතුර” වූයේ නිනෙවේහි සටනයි. 1333, 1449, 1840 සහ 9/11 යන සියල්ලම හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයන් වූහ— “යතුරු” වූහ.

ක්‍රි.ව. 284 දී අධිරාජ්‍යයා වූ පසු, 293 දී ඩයොක්ලීෂියන් නීතිමය වශයෙන් අධිරාජ්‍යය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදා, ටෙට්‍රාර්කි ක්‍රමය ස්ථාපිත කළ විට, රෝම අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර අගනුවර ලෙස නිකොමීදියාව තෝරාගත්තේය. දශක කිහිපයක් පුරා නිකොමීදියාව නැගෙනහිරේ ප්‍රධාන පරිපාලනමය හා යුධමය අගනුවර ලෙස සේවය කළේය. මහා කොන්ස්ටන්ටයින්, අසන්න පිහිටි බයිසන්තියම්හි නව අගනුවර ඉදිකිරීමට තීරණය කිරීමට පෙර, එය තම මූලස්ථානයක් ලෙස භාවිත කළේය (එය ඔහු ක්‍රි.ව. 330 දී කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ලෙස නම් කළේය). කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය ප්‍රධාන අගනුවර වූ පසුවද, නිකොමීදියාව මර්මරා මුහුදේ නැගෙනහිර වෙරළේ යුක්තිමය වශයෙන් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා තිබූ, ප්‍රධාන ප්‍රාදේශීය මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ඉතිරිව තිබුණි. එබැවින්, එය රෝමය හෝ කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය මෙන් ස්ථිර අගනුවරක් නොවූ නමුත්, රෝම ඉතිහාසයේ මූලික සංක්‍රාන්ති සමයකදී නිකොමීදියාව නිල වශයෙන් නැගෙනහිර අගනුවර ලෙස නියම කරන ලදී. එක් සිය පනස් අවුරුදු කාලයේ ආරම්භයේදී නැගෙනහිර රෝමයේ අගනුවරක් ජයගනු ලැබේ, අවසානයේදීත් නැගෙනහිර රෝමයේ අගනුවරක් ජයගනු ලැබේ. එම ජයගැනීම් දෙකම වැටලීමක් ඇතුළත් කළේය.

ඩයෝක්ලීෂියන් අධිරාජයා ක්‍රි.ව. 293 දී ටෙට්‍රාර්කි ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කළ විට, නිකෝමීදියාව රෝම අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර අගනුවර ලෙස නිල වශයෙන් පිහිටුවීය. ටෙට්‍රාර්කි ක්‍රමය අධිරාජ්‍යයේ බටහිර සහ නැගෙනහිර යන භාග දෙකකින් සමන්විත වූ අතර, නැගෙනහිරද බටහිරද දෙපාර්ශ්වයෙහිම ජ්‍යෙෂ්ඨ අධිරාජයෙක් (Augusti) හා කනිෂ්ඨ අධිරාජයෙක් (Caesar) සිටි බැවින්, ‘tetrarchy’ යන පදයෙන් සංකේතවත් වන සංඛ්‍යාව වූ හතර සම්පූර්ණ විය.

ඩයොක්ලීෂියන් ස්මර්නා සභාවේ ඔමේගා සංකේතය වන අතර, නීරෝ ඇල්ෆා සංකේතය වේ. මහා කොන්ස්ටන්ටයින් පෙර්ගමොස් සභාවේ ඇල්ෆා සංකේතය වන අතර, ජස්ටිනියන් ඔමේගා සංකේතය වේ.

රෝමය ‘නීතිමය’ ලෙස නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදීම (එය දිගු කාලයක් පැවතියේ නැත) ඩයොක්ලීෂියන් විසින් සිදු කරන ලදී; එසේම රෝමය අනාවැකිමය ලෙස නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදීම කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් සිදු කරන ලදී. ස්මර්නා විසින් නිරූපණය කරනු ලබන පීඩනයේ දෙවන සංකේතාත්මක සභාවේ ඉතිහාසය තුළ, රෝමය නීතිමය ලෙස නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදනු ලැබීය; පර්ගමොස් විසින් නිරූපණය කරනු ලබන සම්මුතියේ තුන්වන සංකේතාත්මක සභාවේ ඉතිහාසය තුළ, රෝමය අනාවැකිමය ලෙස නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදනු ලැබීය. 293 යනු ඇල්ෆා වූ අතර 330 යනු ඔමේගා වූයේය; 330 මැයි 11 වන දින, මහා කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ලෙස කැප කළේය.

ක්‍රි.ව. 293 දී ඩයොක්ලීෂන් විසින් සිදු කරන ලද නීතිමය බෙදීම, ඊට අනතුරුව ඇති වූ සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන්, ක්‍රි.ව. 313 වන වසරේ මිලානයේ ආඥාපත්‍රය දක්වාම බිඳ වැටී ගියේය. මිලානයේ ආඥාපත්‍රය නිකුත් කර ක්‍රිස්තියානිතාව නීතිගත කරන ලද විට, සහ ප්‍රායෝගිකව ටෙට්‍රාර්කි—සම්බන්ධීකරණය කරන ලද පාලකයන් සිවුදෙනෙකුගෙන් යුත් පද්ධතිය—අවසන් කරන ලද විට, එය ප්‍රධාන බලවතුන් දෙදෙනෙකු අතර අරගලයකට කඩා වැටුණේය (බටහිරෙහි කොන්ස්ටන්ටයින් සහ නැගෙනහිරෙහි ලිසීනියස්). බිඳ වැටීමකට දොර හැර දුන් එම නීතිමය බෙදීම, බෙදීමකින් බෙදීමක් දක්වා වූ විසි අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදයක් නියෝජනය කරන අතර, බෙදීම් දෙකම එම පද්ධතියේ බිඳ වැටීමකට හේතු විය.

ස්මූර්නා සභාවේ යුගය ආරම්භ වූයේ ක්‍රි.ව. 64 දී නෙරෝ සමගය. එදා රෝමයේ මහත් ගිනිගැනීම නෙරෝ විසින් කිතුනුවන්ට පීඩා කිරීම සඳහා උපයෝගී කරගනු ලැබූ අතර, ඒ ගින්න ආරම්භ කළේ කිතුනුවන් බව නෙරෝ චෝදනා කළේය. නෙරෝ, පීඩනයේ ආරම්භය සලකුණු කරන අතර, අවසාන දිනවල අවසාන පීඩනයේ සංකේතාත්මක ආදර්ශයද වේ. එම අවසාන පීඩනය, කෙනෙකුගේ උදව් නොලැබ පප්පාධිකාර බලය තම අවසානයට පැමිණෙන විට, කරුණාවේ කාලය අවසන් වන තෙක්ම දිගටම පවතී. මෙසේ, පීඩනයේ පළමු යුගය රෝමය දහනය වීමෙන් ආරම්භ වූ අතර, අවසාන පීඩනයද රෝමය දහනය වීමෙන් අවසන් වේ.

ස්මීර්නා සභාවේ යුගය ආරම්භ වූයේ ක්‍රි.ව. 64 දී නේරෝ සමඟය. එවිට රෝමයේ මහත් ගින්න ක්‍රිස්තියානින්ට පීඩා කිරීමට නේරෝ විසින් උපයෝගි කරගනු ලැබීය; එම ගින්න ඇරඹූවේ ඔවුන් බව නේරෝ චෝදනා කළේය. අවුරුදු දෙසිය පනහකට පසු, එය ක්‍රි.ව. 313 දී මිලාන් ආඥාව සමඟ අවසන් විය. “ආඥාව” යනු ඩයොක්ලීෂියන්ගේ නීතිමය බෙදීමෙන් ආරම්භ වූ අවුරුදු විස්සක කාල පරිච්ඡේදයක අවසානයයි; එසේම එය නේරෝ සමඟ ආරම්භ වූ ස්මීර්නාගේ අවුරුදු දෙසිය පනහක යුගයේද අවසානය විය. ස්මීර්නා සභාව සහ නේරෝ විසින් නිරූපිත වූ එම පීඩන අවුරුදු දෙසිය පනහට ඩයොක්ලීෂියන් විසින් ගෙනා අතිශය දරුණුම පීඩාවේ අවුරුදු දහයද ඇතුළත් විය. එම අවුරුදු දහයක පීඩනය, ක්‍රි.ව. 293 දී ඔහු විසින් අධිරාජ්‍යය නීතිමය වශයෙන් බෙදීමෙන් ආරම්භ වූ ඩයොක්ලීෂියන්ගේ අවුරුදු විස්සෙන් අවසාන අර්ධය විය. ක්‍රි.ව. 293 දී ඩයොක්ලීෂියන් විසින් අධිරාජ්‍යය නැගෙනහිර හා බටහිර වශයෙන් නීතිමය ලෙස බෙදීමෙන්, අවුරුදු දහය බැගින් වූ කාල පරිච්ඡේද දෙකකින් සමන්විත වූ අවුරුදු විස්සක කාලයක් ආරම්භ විය.

ඩියොක්ලීෂියන් විසින් රාජ්‍යය නීතිමය වශයෙන් නැගෙනහිර සහ බස්නාහිර ලෙස බෙදා වෙන් කළේය; එමගින් කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් ඉටු කරනු ලැබූ දූරදර්ශී වශයෙන් අනාවැකිමය බෙදීමේ ආදර්ශයක් පිහිටුවන ලදී. ඩියොක්ලීෂියන්ගේ එම බෙදීම නැගෙනහිර සහ බස්නාහිර ලෙස වූ නමුත්, එය නැගෙනහිරට පාලකයන් දෙදෙනෙකු සහ බස්නාහිරට පාලකයන් දෙදෙනෙකුගෙන් යුක්ත විය. එක් එක් ප්‍රදේශයට එක් ප්‍රධාන පාලකයෙකු සහ එක් අනුප්‍රධාන පාලකයෙකු විය. ක්‍රි.ව. 303 පෙබරවාරි 23 වන දින, ඩියොක්ලීෂියන් ක්‍රිස්තියානීන්ට එරෙහිව ‘ආඥාපත්‍ර’ කිහිපයක පළමුවැන්න නිකුත් කළේය; එය මහා පීඩනයේ ආරම්භය සනිටුහන් කළේය, (ඩියොක්ලීෂියන්ගේ පීඩනය ලෙසද හැඳින්වෙන), එය රෝම අධිරාජ්‍යයේ ක්‍රිස්තියානීන්ට එරෙහි වූ අතිශය කටුක හා විශාල පරාසයක පැතිර ගිය පීඩනය විය.

මහා පීඩනය ඩයොක්ලීෂියන්ගේ අනුගාමිකයින් යටතේ (විශේෂයෙන් ගලේරියුස් යටතේ) ක්‍රි.ව. 313 දක්වා දිගටම පැවතුණි; එය මිලාන් ආඥාපත්‍රයෙහිදී අවසන් විය. නේරෝ, ස්මර්නා සභාව විසින් නිරූපණය කරන ලද අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදයේ ඔමේගා පීඩනය වූ ඩයොක්ලීෂියන්ට සමාන වූ පීඩනයේ ඇල්ෆා සංකේතය වේ. එම පීඩනය බටහිරයේ කොන්ස්ටන්ටයින් සහ නැගෙනහිරයේ ලිසිනියුස් අතර සිදු වූ දේශපාලන විවාහයකින් හා ගිවිසුමකින් සමাপ্ত විය. ක්‍රි.ව. 313 පෙබරවාරි මාසයේදී, කොන්ස්ටන්ටයින් සහ ලිසිනියුස් මිලාන්හිදී හමුවී, ක්‍රිස්තියානින්ට (සහ අනෙක් අයටද) සමස්ත අධිරාජ්‍යය පුරා ආගමික ඉවසීම ප්‍රදානය කළ මිලාන් ආඥාපත්‍රය නිකුත් කළහ. ඔවුන්ගේ දේශපාලන සන්ධානය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා, මෙම හමුවීම අතරතුර හෝ එයට ආසන්න කාලයකදී, ලිසිනියුස් කොන්ස්ටන්ටයින්ගේ අර්ධ සහෝදරිය වූ කොන්ස්ටන්ටියා විවාහ කර ගත්තේය. මෙම විවාහය සාම්ප්‍රදායික රෝමීය දේශපාලන සන්ධානයක් විය—සම අධිරාජ්‍යයන් දෙදෙනා අතර ගිවිසුම මුද්‍රා තබමින්, වසර ගණනාවක සිවිල් යුද්ධයෙන් පසු අධිරාජ්‍යය තාවකාලිකව ස්ථාවර කිරීමට උපකාර කළේය. එහෙත් එම සන්ධානය දිගු කලක් නොපැවතුණි. පසුව කොන්ස්ටන්ටයින් සහ ලිසිනියුස් එකිනෙකාට එරෙහිව සටන් කළ අතර, ක්‍රි.ව. 324දී කොන්ස්ටන්ටයින් ලිසිනියුස් පරාජය කර, එකම පාලකයා බවට පත්විය.

නීරෝගෙන් කොන්ස්ටන්ටයින් දක්වා වසර දෙසිය පනහක ස්මුරුනාගේ අනාගතවාදී කාලපරිච්ඡේදය සම්පූර්ණ විය; 313 දී සම්මුතියේ සභාව වූ පෙර්ගමොස් සභාව ආරම්භ වී, 538 දී තියාතිරා සභාවෙන් අවසන් විය. ස්මුරුනාගේ වසර දෙසිය පනහ පීඩනයේ කාලපරිච්ඡේදයක් නියෝජනය කළ අතර, සමස්ත කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේ දියොක්ලීෂියන්ගේ පීඩනය, මුළු කාලපරිච්ඡේදයේ අති දරුණු පීඩන සමය එහි සම්පූර්ණ කාලපරිච්ඡේදයේ ෆ්‍රැක්ටල් රූපයක් නියෝජනය කරන ලෙස, එළිදරව් පොතේ “දින දහය” (වසර දහය) සම්පූර්ණ කළේය. එම වසර දහය, වසර දෙසිය පනහේ ෆ්‍රැක්ටලයකි. එම වසර දහය නීරෝගේ පීඩනයේ ඔමේගාව නියෝජනය කරන අතර, ඒවා අවසන් වන විට අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර හා බටහිර වශයෙන් වූ ඔමේගා බෙදීම සිදුවිය.

ස්මර්නා 64 දී රෝමයේ දහනයෙන් ආරම්භ වී, වසර දෙසිය පනහකට පසු 313 දී මිලාන නියෝගය සහ නැගෙනහිර හා බස්නාහිර අතර දේශපාලනික විවාහය සමඟ අවසන් විය. පීඩනයේ දස අවුරුදු ෆ්‍රැක්ටලය 303 දී ආරම්භ වී, 313 දී මිලාන නියෝගය සහ නැගෙනහිර හා බස්නාහිර අතර දේශපාලනික විවාහය සමඟ අවසන් විය. ඩයොක්ලීෂියන් විසින් 293 දී නැගෙනහිර හා බස්නාහිර නීතිමය වශයෙන් බෙදීමත් සමඟ ආරම්භ වූ අවුරුදු විස්ස 313 දී නැගෙනහිර හා බස්නාහිර අතර දේශපාලනික විවාහය සමඟ අවසන් විය. නැගෙනහිර හා බස්නාහිර අතර 313 දී ඇති කළ විවාහ ගිවිසුම 324 දී සිදු වූ දික්කසාදයෙන් අවසන් විය; එවිට කොන්ස්ටන්ටයින් නැගෙනහිරේ ලිසිනියස් පරාජය කර රෝමයේ එකම අධිපතියා බවට පත් විය. 324 දී වූ එම പ്രവചനමය දික්කසාදය 321 දී වූ පළමු ඉරිදා නීතියෙන් අවුරුදු තුනකට පසු පැමිණියේය.

313 සිට 330 දක්වා වූ අවුරුදු දහහත දේශපාලනික විවාහයක් හඳුන්වා දෙයි; එසේම ස්මූර්ණා සහ නීරෝ විසින් නිරූපිත පීඩනයේ අවසානයත්, පර්ගමොස් විසින් නිරූපිත සම්මුතිගත සභාවේ ආරම්භයත් හඳුන්වා දෙයි. 313 දී වූ එම විවාහයේදී පර්ගමොස්ගේ ආරම්භය සිදුවූ අතර, එය 321 දී ප්‍රථම ඉරිදා නීතියේදී ආරම්භ වූ පීඩනයේ ආරම්භය විසින් අනුගමනය කරන ලදී. ඉන්පසුව 324 දී වූ අනාවැකිමය දික්කසාදය පැමිණියේය; එය කොන්ස්ටන්ටයින් යටතේ නැගෙනහිර හා බටහිර එකම අධිරාජ්‍යයක් තුළට ගෙන ආවේය. අවුරුදු හයකට පසු, 330 දී, නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර බෙදීම අනාවැකිමය අර්ථයෙන් නැවත සිදුකරන ලදී. එම අවුරුදු දහහත, 538 දී තියාතිරා සභාව අනාවැකිමය ඉතිහාසයට පැමිණෙන තුරු දිගටම පවතින පර්ගමොස් සභාවේ අල්ෆා කාලපරිච්ඡේදය නියෝජනය කරයි. එම අල්ෆා කාලපරිච්ඡේදය, 330 සිට 538 දක්වා කාලයේ අවසානයේ ඔමේගා ඉතිහාසයක් නියෝජනය කරනු ඇත. පර්ගමොස්ගේ ඔමේගා ඉතිහාසය 496, 508 සහ 533 යන කාලපරිච්ඡේදය නියෝජනය කරයි.

රാഫියා යුද්ධයේ පටොලමි “වසර දහහතක්” රාජ්‍ය කළේය, එසේම රాఫියා යුද්ධය හා පානියම් යුද්ධය අතරද “වසර දහහතක්” තිබුණි. එම වසර දහහත, 313 සිට 330 දක්වා වූ වසර දහහත සමඟ සංකේතාත්මකව සමාන්විත වේ. නීරෝගේ ස්මර්නාහි අවුරුදු දෙසිය පනහ, පෙර්ගමොස් සභාවේ පළමු වසර දහහත වෙත නායකත්වය දුන්නේය; එසේම එය ක්‍රි.පූ. 457 දී නිකුත් වූ තුන්වන අණපනතෙන් ආරම්භ වූ අවුරුදු දෙසිය පනහ සමඟ සම්බන්ධ වේ; එම අණපනත දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ 14 වන පදයේ අවුරුදු 2300හි ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය වන අතර, එය ඇඩ්වෙන්ටිස්ම්හි පදනමත් මධ්‍යස්ථ ස්ථම්භයත් වේ. අවුරුදු දෙසිය පනහක සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා, 1776 දී ආරම්භ වී මේ වසර වන 2026 දී අවසන් වන බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජධානියේ අවුරුදු දෙසිය පනහ සමඟ සමාන්විත වේ.

ඇඩ්වෙන්ටිස්ම්හි පුරෝගාමීන් 313 සිට 330 දක්වා වූ අවුරුදු දහහත දැක හෝ අවබෝධ කර නොගත්හ; මක්නිසාද 1844 දී ඔවුන් සත්වන දින සබත් දින පිළිබඳ ප්‍රශ්නයවත්, සූර්යයාගේ දිනය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයවත් තවමත් අවබෝධ කරගෙන නොසිටියහ. එසේ වුවද, ඔවුන් එළිදරව් 9 වන පරිච්ඡේදයේ 10 වන වාක්‍යයේ සඳහන් අවුරුදු එකසිය පනහ හඳුනාගත්හ, සහ එය 1840 අගෝස්තු 11 දිනෙන් අවසන් වූ අවුරුදු තුන්සිය අනූ එක හා දින පහළොව දක්වා ගෙන ගිය කාල පරිච්ඡේදයක ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය බවට පත් විය. එම අවබෝධය “දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ ප්‍රබල ප්‍රකාශනයක්” බිහි කළේය.

ප්‍රකාශන නවයෙහි අවුරුදු එකසිය පනහක දෙවන කාල පරිච්ඡේදයක් පුරෝගාමීහු හඳුනාගෙන නොසිටියහ. ඔවුන්ගේ මූලික අවබෝධය යනු ප්‍රකාශන නවයේ “නව ආලෝකය” ගොඩනැගී ඇති පදනමය. එම ආලෝකය නිනවෙහ් යුද්ධයේ “යතුර” මගින් විවෘත කරනු ලැබේ. එම “යතුර” අනාවැකි අධ්‍යයනය කරන ශිෂ්‍යයෙකුට දානියෙල් සහ ප්‍රකාශන යන ග්‍රන්ථවල නිරූපිත බයිබල් අනාවැකිවල සියලු රාජ්‍ය හඳුනාගැනීමට ඉඩ සලසයි. බබිලෝනියාව, මේදී-පර්සියාව, ග්‍රීසිය, සෙලෙව්කිඩ් සහ ටොලෙමි රාජධානීන්, මොහොමඩ්ගේ රාජධානිය, සහ ඊටත් වඩා වැදගත් ලෙස එය රෝම අධිරාජ්‍යය විශාල කර පෙන්වන්නේ රෝමය පමණක් නොව, නැගෙනහිර හා බටහිර රෝම රාජධානීන්ගේද, එසේම එක්සත් ජනපදය (බොරු අනාගතවක්තෘයා), පාප්ත්වය (මෘගයා) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (සරපයා) යන සියල්ලන්ගේද නැගීම් හා වැටීම් හඳුනාදක්වමින්ය. මෙම රාජධානීන්ගේ සියලු නැගීම් හා වැටීම් අවසානයේ ලෝකය ආර්මගෙද්දෝන් වෙත ගෙනයන සරපයාගේ, මෘගයාගේ සහ බොරු අනාගතවක්තෘයාගේ චලනයන්ට සාක්ෂි දරයි. එම චලනය දානියෙල් එකොළහේ අවසාන පද හයේ ඇතුළත නිරූපිත වන අතර, එම චලනයේ ආරම්භය නිරූපිත වන්නේ හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය තුළය.

නිනවෙහි යුද්ධය, අවසාන කාලයේ සිදුවීම්වල අනුක්‍රමය තුළ රෝම අධිරාජ්‍යයේද, නැගෙනහිර සහ බටහිර රෝම රාජධානීන්ගේද, පාප් රෝමයේද සාක්ෂි එකිනෙකට සමාන කළ හැකි වන පරිදි සකස් කර දෙන භවिष्यවाणीමය යොමු-බින්දුව සපයයි. එබැවින්, නිනවෙහි යුද්ධය රෝමයට අදාළ විවිධ භවिष्यවाणीමය සාක්ෂි සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි කර පෙන්වන යතුර වන අතර, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 14 වන පදය අනුව, දර්ශනය ස්ථාපිත කරන්නේ රෝමයයි. එම රේඛා එකට ගෙන එන යතුර නිනවෙහි යුද්ධයයි.

අපගේ මීළඟ ලිපියෙන්, එළිදරව් නවවැනි පරිච්ඡේදයේ විපත්ති පිළිබඳව සාකච්ඡා කළ පූර්ව ලිපි පහ එකට සම්බන්ධ කිරීමට අපි ආරම්භ කරන්නෙමු.