අපි වර්තමානයේ 1863 යන අනාවැකිමය සංකේතය ආමන්ත්රණය කරමින් සිටිමු. අපගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ, කාදේශ්හි අවසානයට පත් වූ කාලපරිච්ඡේදයක් පුරා ඔවුන්ගේ මරණයට හේතු වූ “විශ්රාමය” ට එරෙහි පුරාතන ඉශ්රායෙල්ගේ කැරැල්ලේ සංකේතය ලෙස බයිබලීය කාදේශ් පිළිබඳවය; එමගින්, ලෙවී කථාව විසිහයෙහි “සත් වර” ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබූ 1863 දී, යෙරෙමියාගේ “පැරණි මාර්ග” ප්රතික්ෂේප කිරීම දෘශ්යමාන කරයි.
කාදෙෂ් හා 1863 සමඟ සම්බන්ධිත ආලෝකය අනුගමනය කරමින්, අපි කාදෙෂ් දක්වා ළඟා වූ පරීක්ෂණ දහය හඳුනා ගනිමින් සිටියෙමු. එම පළමු පරීක්ෂණ තුන මන්නා පිළිබඳ පරීක්ෂණය ලෙස අපි හඳුනාගෙන ඇත්තෙමු. එම පියවර තුන ආශ්චර්යයන් හෝ පරීක්ෂණයන් ලෙස නිරූපණය කළ හැකි අතර, එම පරීක්ෂණ දහයෙන් පළමුවැන්න වූ සබත් විශ්රාමය, හෙබ්රෙව් පොතේ පාවුල් විසින් ඉතා පැහැදිලිව “විශ්රාමය” ලෙස හඳුන්වා දක්වන දසවන පරීක්ෂණයට අනුරූප වේ. එම පරීක්ෂණ දහය ඇල්ෆා විශ්රාමයක්ද ඔමේගා විශ්රාමයක්ද අන්තර්ගත කරයි.
කදේශ්හි හෙබ්රෙව්වරුන් ප්රතික්ෂේප කළ “විශ්රාමය” යන්න ප්රවාද අධ්යයනය කරන ශිෂ්යයෙකු කෙසේ නිර්වචනය කිරීමට කැමති වුවද එය වැදගත් නොවේ—මක්නිසාද ප්රවාදමය වශයෙන් සෑම “විශ්රාමයක්ම” (පේළිය පිට පේළිය) යනු පසුවර්ෂාව වන “විශ්රාමය හා ප්රබෝධය” වෙත යොමු කරයි. කදේශ් යනු පසුවර්ෂා පණිවිඩයද, එසේම පසුවර්ෂා අත්දැකීමද ප්රතික්ෂේප කිරීමේ ප්රමුඛ සංකේතයකි; මක්නිසාද කදේශ්හි එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මත සිදුකරනු ලබන මුද්රා තැබීම යනු සත්යය තුළ “බුද්ධිමය වශයෙන්ද ආත්මික වශයෙන්ද” ස්ථිරව පදිංචි වීමකි.
“දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ඔවුන්ගේ නළලවල මුද්රාගත කරනු ලබන විගසම—එය දැකිය හැකි කිසිදු මුද්රාවක් හෝ සලකුණක් නොව, බුද්ධිමය වශයෙන්ද ආත්මික වශයෙන්ද සත්යය තුළ එතරම් ස්ථිරව පිහිටීමක් වන අතර, එවිට ඔවුන් සලනය කළ නොහැකි වනු ඇත—දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මුද්රාගත කර කම්පනය සඳහා සූදානම් කරනු ලබන විගසම, එය පැමිණෙනු ඇත. සැබවින්ම, එය දැනටමත් ආරම්භ වී ඇත; දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයන් දැන් දේශය මත පවතින්නේ අපට අනතුරු ඇඟවීමක් දීමටය, එවිට පැමිණෙන්නේ කුමක්දැයි අප දැනගන්නා පිණිසය.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1161.
“සත්යය තුළට” “බුද්ධිමය වශයෙන්” ස්ථිරව පිහිටීම යනු, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය අධ්යයනය කිරීමේදී රේඛාව මත රේඛාව යන ක්රමවේදය එකම හා එකම ශුද්ධ කරනු ලැබූ ප්රවේශය ලෙස පිළිගැනීම නියෝජනය කරයි. මෙම සීමිත ප්රවේශය නිවැරදි ප්රවේශය බව 1840 අගෝස්තු මාසයේදී තහවුරු කරන ලදී; එවිට “Miller සහ ඔහුගේ සහචරයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි අර්ථකථන මූලධර්මවල නිවැරදිභාවය පිළිබඳ බහුජනයා ඒත්තු ගැන්වුණෝය, සහ advent movement වෙත අද්භූත උද්යෝගයක් දෙනු ලැබීය.” එම “අද්භූත උද්යෝගය” යනු 1840 දී පළමු දූතයාගේ පණිවුඩය ලෝකය පුරා යැවූ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ බලයේ ප්රකාශනය නියෝජනය කරයි.
“අදභූත ප්රේරණාව” නිරූපණය කළ කාර්යයට සහභාගි වූවෝ, එම නියම කාර්යය ඉටු කිරීමට ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ බලයෙන් බලගන්වනු ලැබූහ. ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ තම බලය ප්රකාශ කළේ, ශුද්ධ ක්රමවේදය පිළිගෙන සිටි අය අතර පමණි. ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ තම බලය ප්රකාශ කළේ, ශුද්ධ ක්රමවේදය පිළිගෙන සිටි අය තුළ පමණි.
බුද්ධිමය වශයෙන් සත්යයෙහි ස්ථිර වීම යනු “පේළිය මත පේළිය” යන ක්රමවේදය පිළිගැනීමය; එම “පේළිය මත පේළිය” ක්රමවේදය “පිළිගැනීම” ලාඕදීකියානුවෙකුට නිරූපණය වන්නේ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ පුද්ගලත්වය තුළින් ලාඕදීකියාවට පැමිණෙන දූතයාගේ ප්රවේශය සඳහා හෘද-දොර විවෘත කිරීම ලෙසය. මෙම පවිත්ර ක්රමවේදය පිළිගැනීම, බුද්ධිමය වශයෙන් සත්යයෙහි ස්ථිර වෙමින් සිටින අයගේ මනස තුළ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ බලය ගෙන එයි. එම ක්රමවේදය පිළිගැනීම, දේවත්වය හා මනුෂ්යත්වය එක්වීම ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන ආත්මිකභාවයක් උපදවයි. “පේළිය මත පේළිය” යන බයිබලානුකූල ක්රමවේදය, විශ්වාසය සමඟ මිශ්ර කරන කල, බුද්ධිමය වශයෙන් සත්යයෙහි ස්ථිර වීම ලෙස නිරූපණය කෙරෙයි; එම ක්රමවේදයෙන් උපදින සත්යය (පණිවිඩය), වචනය වන යේසුස්ගෙන් වෙන් කළ නොහැක. උන්වහන්සේගේ වචනයේ පණිවිඩය පිළිගැනීම යනු, ඔබගේ මනස තුළට ශුද්ධාත්මයාණන් පිළිගැනීමය. එබැවින්, බුද්ධිමය වශයෙන් සත්යයෙහි ස්ථිර වීම දෙවියන්වහන්සේගේ අනුමೋದන මුද්රාව ලබන ආත්මික අත්දැකීම උපදවයි.
කාදෙෂ් යනු පුරාතන ඉශ්රායෙල් සඳහා අවසාන පරීක්ෂාව විය. යෝවෙල්ගේ පොතෙහි සඳහන් වයින් පානයකරන්නන්ගේ පන්තීන් දෙක, යෝවෙල් “නව වයින්” ලෙස හඳුන්වන පසු වැසි පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීම හෝ පිළිගැනීම මත, අන්ය පන්තිය පානය කරමින් සිටින කැකුළු වූ වයින්ට විරුද්ධව, එකිනෙකාගෙන් වෙන් කර හඳුනාගනු ලැබේ. යෝවෙල්ගේ “නව වයින්” යනු හෙබ්රෙව් තුන්වන සහ හතරවන පරිච්ඡේදවල පාවුල්ගේ “විවේකය” ය. එය යෙසායාගේ “එප්රායිම්ගේ මත්පැන් පානයකරුන්” “ඇසීමට” ප්රතික්ෂේප කරන දෙයද වේ—“ඔහු ඔවුන්ට පැවසුවේ, ‘මෙය වෙහෙසට පත් වූවන්ට විවේක දීමට ඔබට හැකි වන විවේකය ය; මෙය ප්රාණෝද්ධාරය ය’ යන්නයි; එහෙත් ඔවුහු ඇසීමට කැමති නොවූහ. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට, ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; පේළිය පිට පේළිය, පේළිය පිට පේළිය; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් වූයේය; එසේ වූයේ ඔවුන් ගොස්, පසුබැස වැටී, බිඳී, උගුලට අසු වී, අල්ලාගනු ලැබීම පිණිසය.’”
කादेश්හි අවසන් වන පරීක්ෂණ දහයෙන් ‘දෙකක්’ ආරොන්ගේ රන් වස්සාගේ කැරැල්ල නියෝජනය කරන බව අපි හඳුනාගෙන ඇත. එම පරීක්ෂණය පරීක්ෂණ දෙකකට බෙදීම, “මෘගයාගේ රූපයේ පරීක්ෂණය” මගින් නියෝජිත වන අවසාන වර්ෂාවේ පරීක්ෂණ කාලයට අනුකූල වේ; එය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ භාග්යය තීරණය කරන පරීක්ෂණයයි. එළිදරව් පොත දහතුනවන පරිච්ඡේදය ‘කැරැල්ල’ හඳුනා දෙයි, මන්ද ‘දහතුන’ යන සංඛ්යාව කැරැල්ල නියෝජනය කරන බැවිනි.
මෙම අධ්යායය ආරම්භ වන්නේ, දානියෙල් එය අති උත්තමයාට විරුද්ධව මහත් වචන කියන බලය ලෙස හඳුන්වා දෙන බැවින්, පෘථිවිය මත ඇති කැරැල්ලේ ප්රධානතම සංකේතය වූ පාප්වාදී මුහුදු මෘගයා සමඟය. එම කැරැල්ලෙන් පසු එන්නේ පෘථිවි මෘගයා වූ එක්සත් ජනපදයේ කැරැල්ල වන අතර, අනතුරුව ඔවුහු මුළු ලෝකයම තම කැරැල්ලේ ආදර්ශය අනුගමනය කිරීමට බල කරති. අධ්යායයේ තුන්වන කැරැල්ල සඳහා වූ රටාව, මුහුදු මෘගයා ලෙස නිරූපිත, වතිකානයේ සංකේතය වන, කැරැලි තුනෙන් පළමු කැරැල්ල තුළම සොයාගත හැක. එකොළොස්වන පදයේදී එක්සත් ජනපදය මකරාක් මෙන් කථා කරයි; එසේම එය මෘගයාට රූපයක්—වතිකානයේ රූපයක්—සාදයි. දොළොස්වන පදයෙන් ඉදිරියට එක්සත් ජනපදය ලෝකයද එසේම කිරීමට බල කරයි. ආරොන්ගේ කැරැල්ල ද්විත්ව ස්වරූපයක් ගනී; එයින් එක්සත් ජනපදයේ කැරැල්ලද, පසුව වතිකානයේ ලෝක රූපය බලයෙන් ක්රියාත්මක කරනු ලබන විට මුළු ලෝකයේ කැරැල්ලද නිරූපණය වේ.
මෝසෙස් නොසිටි කල මූර්තිපූජාවක් ලෙසත්, මෝසෙස් සිටි කල මූර්තිපූජාවක් ලෙසත් නිරූපිත කාලවකවානු දෙකම ආරොන්ගේ කැරැල්ල හඳුනාදක්වයි. මෝසෙස් ව්යවස්ථාව ලැබෙමින් සිටියේය; එබැවින් ඔහු, කැරැල්ලෙහි භේදක ලක්ෂ්යය ලෙස දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව නියෝජනය කරයි. ආරොන්ගේ වස්සකු-මෘගයක ස්වර්ණ ප්රතිමාව මගින් නිරූපිත පරීක්ෂාව 1863 වර්ෂයේ පරීක්ෂාවයි.
එය ජීවනයත් මරණයත් අතර වූ වෙන්කිරීමේ රේඛාවක් නියෝජනය කරන ඉරිදා නීතියේ පරීක්ෂාවයි. එය පොරොන්දු දේශය හෝ වනයේ මරණය අතර වූ වෙන්කිරීමේ රේඛාවය; මෘගයාගේ ලකුණ හෝ දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව අතර වූ වෙන්කිරීමේ රේඛාවය; ලාඕදීකියානු ෂෙබ්නාගේ විපාකය හෝ ෆිලදෙල්ෆියානු එලියාකිම්ගේ විපාකය අතර වූ වෙන්කිරීමේ රේඛාවය. මන්නාවෙන් නියෝජිත පළමු පරීක්ෂා තුන, දසවන පරීක්ෂාව මෙන්ම, සබත් හෝ ඉරිදා විවාදය සංකේතවත් කරයි. පහවැනි හා හයවැනි පරීක්ෂා දෙකම නියෝජනය කරන ආරොන්ගේ රන් වස්සා පිළිබඳ කැරැල්ලේ වූ වෙන්කිරීමේ රේඛාවද—ඉරිදා නීතියය.
සිව්වන පරීක්ෂාව නම් මස්සාහි ජලයයි. “මස්සා” යන්නෙහි අර්ථය ‘පරීක්ෂාව’ වන අතර “මෙරීබා” යන්නෙහි අර්ථය “යෙහෝවාගේ ධජය” යන්නයි. මෙය නික්මයාම 17:1–7 හි සඳහන් වන අතර, එහි එය සෘජුවම “ස්වාමීන්වහන්සේව පරීක්ෂා කිරීම” ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ගේ මුළු සභාවම යහෝවාගේ ආඥාව අනුව තමන්ගේ ගමන්වල ක්රමයට සින් අරණයෙන් පිටත්ව ගොස් රෙෆිදීමේ කඳවුරු බැඳුවෝය. එහි ජනතාවට බීමට වතුර නොවීය. එවිට ජනතාව මෝසෙස් සමඟ වාද කරමින්, “අපට බීමට වතුර දෙන්න” යයි කීහ. මෝසෙස් ඔවුන්ට කීවේ, “ඔබලා මා සමඟ වාද කරන්නේ මක්නිසාද? ඔබලා යහෝවාව පරීක්ෂා කරන්නේ මක්නිසාද?” යනුවෙනි. එහි ජනතාව වතුර සඳහා පිපාසිතව සිටියෝය; ජනතාව මෝසෙස්ට විරුද්ධව ගැණගැසෙමින්, “අපත්, අපගේ දරුවන්ද, අපගේ සත්වයන්ද පිපාසයෙන් මරනු පිණිස අප මිසරයෙන් ගෙන ආවේ මේ කුමකටද?” යයි කීහ.
එවිට මෝසෙස් ස්වාමීන්වහන්සේට හඬමින් මෙසේ කීවේය: “මම මේ ජනතාවට කුමක් කරම්ද? ඔව්හු මා ගල් ගසා මරන්නට සූදානම්ව සිටිති.”
තවද ස්වාමින්වහන්සේ මෝසෙස්ට මෙසේ වදාරණසේක: “ජනයාට පෙරට ගොස්, ඉශ්රායෙල්ගේ වැඩිහිටියන්ගෙන් සමහර දෙනෙකුද සමඟ රැගෙන යන්න; නුඹ ගඟට පහර දුන් නුඹේ දණ්ඩයද අතේ ගෙන යන්න. බලව, හොරෙබ්හි පර්වතය මත එහිදී මම නුඹ ඉදිරියේ සිටිනෙමි; නුඹ පර්වතයට පහර දිය යුතුය, එයින් ජලය පිටවී එන අතර, ජනයා බොන පිණිසය.” මෝසෙස්ද ඉශ්රායෙල්ගේ වැඩිහිටියන්ගේ ඇස් ඉදිරියේ එසේ කළේය.
ඉශ්රායෙල් පුත්රයන්ගේ තර්ක කිරීම නිසාත්, “යෙහෝවා අප අතර සිටින සේක් ද, නොඑසේ ද?” යි කියමින් ඔව්හු ස්වාමීන්වහන්සේ පරීක්ෂා කළ නිසාත්, ඔහු එම ස්ථානයට මස්සා හා මෙරීබා යන නාම තැබීය. නික්මයාම 17:1–7.
“මස්සා” විසින් නිරූපිත පරීක්ෂාවත්, “මෙරීබා” විසින් නිරූපිත ධජයත්, මෝසෙස් එකම පර්වතයට දෙවන වර පහර දෙන විට එහි අනාවැකිමය ඔමේගාව හමුවන අනාවැකිමය ආල්ෆාවකි. මෙයින් අර්ථ වන්නේ, දස උද්දීපන අතරින් සතරවැනි උද්දීපනය කාදෙෂ්හි නිරූපිත වන බවය; මක්නිසාද දෙවන කාදෙෂ් යනු මෝසෙස් කැරැල්ලෙන් පර්වතයට පහර දෙන ස්ථානය වන බැවිනි. මෙය සංකේතයක් ලෙස කාදෙෂ්හි, ධජයක් උපදවන ජල පරීක්ෂාවද ඇතුළත් වන බව හඳුන්වයි.
ධජය උපදවන ජලයේ පරීක්ෂාව යනු පසු වර්ෂාවේ පණිවුඩයේ පරීක්ෂාවයි. 1863 යනු ධජය ඔසවා තැබිය යුතුව තිබූ ස්ථානය වුවද, අහෝ; 1863 වසර පළමු කාදේෂ් පමණක් වූ අතර, දෙවන කාදේෂ් යනු ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේ වේලාවයි. මස්සා සහ මෙරීබා, ඉරිදා නීතියේදී ධජයක් ලෙස ඔසවා තැබීමට මඳක් පෙර, එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස සඳහා වන අවසාන පරීක්ෂාව නියෝජනය කරයි. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය සංවිධානය කළේ රෝමයේ අධිකාරිය හෝ යුදෙව්වරුන්ගේ අධිකාරිය නොවේ. එම අධිකාරිය, කුරුසියට බොහෝ යුග ගණනකට පෙර, ස්වර්ගයේ මන්ත්රණයේදී අනුමත කර තිබුණි. මෝසෙස් තම දණ්ඩය භාවිතා කළේය—දෙවියන්වහන්සේම අභිෂේක කළ එම දණ්ඩය—පර්වතයට පහර දීමට; එහෙත් එක් වරක් පමණි. ප්රේරණානුසාරයෙන්, එම පර්වතය 1840 සිට 1844 දක්වා වූ පණිවුඩයන් මගින් නිරූපණය කරනු ලැබේ; ඒවා ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ මාර්ගය නියෝජනය කරන පැරණි මූලික සත්යයන්ය. මස්සා මගින් නිරූපිත පරීක්ෂාව තුළ, ගැළවීම ගෙනදෙන ජලය යනු පැරණි මාර්ගයන්ගේ පර්වතයෙන් පිටතට එන ජලයයි. මෙරීබා මගින් නිරූපිත ලෙස, ධජයක් ලෙස ඔසවා තැබූවන් මත ඇති දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාවෙන් දක්වන පරිදි, එම ජලය දෙකොටසක් පරීක්ෂා කර උපදවයි; එකක් මෘගයාගේ ලකුණ සඳහා වන අතර, අනෙක දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව සඳහා වේ.
අර්තක්ෂෂස්තාගේ තුන්වන ආඥාවට පෙර දේවමාළිගාව නිම කරන ලදී; එයින්, ක්රිස්තුස්වහන්සේ 1798 සිට 1844 දක්වා වසර 46ක කාලයක් තුළ ගොඩනඟා උත්ථාපනය කළ මිලරයිට් දේවමාළිගාව, තුන්වන ආඥාවේ පැමිණීමෙන් නිරූපිත තුන්වන දූතයාට පෙර නිම කරනු ලැබූ බව ස්ථාපිත වේ. ලක්ෂ එකසිය හතළිස් හතර දහස, ඉරිදා නීතියට අල්ප පෙර මුද්රා කරනු ලබති; එවිට පුරාණ දිනවල මෙන් පෙන්තකොස්තයේ පළමු ඵලවල ධජ-පූජාවක් ලෙස ඔවුන් උසස් කරනු ලබති. මස්සා සහ මෙරීබා, පළමු හා තුන්වන දූතයන්ගේ ඉතිහාසය තුළ මධ්ය රාත්රියේ හඬේ පණිවිඩයෙන් නිරූපිත ජල-පරීක්ෂාව හඳුනා දෙයි.
දිව්යත්වය මනුෂ්යත්වය සමඟ එකතු කිරීමේ කාර්යය, මාලිගා දෙකක් එකට සම්බන්ධ කිරීමක් ලෙසද නිරූපණය කර ඇත. එය තවද, පුරුෂයෙකු හා ස්ත්රියෙකු, එනම් ස්ත්රී මාලිගාවක් හා පුරුෂ මාලිගාවක් එක්වී එක මස් බවට පත්වන විවාහයක් ලෙසද නිරූපණය කර ඇත. ක්රිස්තුස් වහන්සේ මිලෙරයිට් මාලිගාව ගොඩනැගුවේ ඔවුන්ව උන්වහන්සේගේ ස්වර්ගීය මාලිගාව තුළට ගෙන යාමේ අරමුණෙන්ය; එහිදී ඔවුන් “විශ්රාමය” සොයාගනු ඇත. 1844 ඉතිහාසයේ එය සත්වන දින සබත් දිනෙන් නිරූපණය කර ඇත.
මස්සා සහ මෙරීබා පිළිබඳ මෙම අවබෝධය, සිව්වන පරීක්ෂාව ලෙස, එසේම තවත් පරීක්ෂා තුනක්ද නියෝජනය කරන ආරම්භක පරීක්ෂාවක් අතරතුර යෙදවූ විට, සහ ඉන් අනතුරුව පස්වන හා හයවන පරීක්ෂාවන්ගේ ඉරිදා නීතිය පැමිණෙන විට—ඔබ දැකිය හැකි වනු ඇත, එහෙත් එය දැකීමට ඔබ කැමති නම් පමණක්, තුන් ගුණ මන්නා පරීක්ෂාව පළමු පරීක්ෂාව වන බවත්, ඉන් පසු ආරෝන්ගේ රන් වසු පැටියා සම්බන්ධ තුන්වන ද්විත්ව පරීක්ෂාවට පෙර යන පරීක්ෂාවක් අනුගමනය කරන බවත්ය. මස්සා සහ මෙරීබා එකට නියෝජනය කරනු ලැබේ, මන්ද ද්විතීය දූතයාගේ පණිවිඩය තුළ පමණක් අනාවැකිමය “දෙගුණවීමක්” පිහිටා ඇති බැවිනි. මන්නා සම්බන්ධ පළමු පරීක්ෂා තුන පළමු දූතයාගේ පණිවිඩයයි. මස්සා සහ මෙරීබාගේ පරීක්ෂාව ද්විතීය දූතයාගේ පණිවිඩය වන අතර ආරෝන්ගේ කැරැල්ල තෘතීය දූතයාගේ පණිවිඩයයි.
පස්වන පරීක්ෂාව නම් අහාරොන්ගේ රන් වස්සා පිළිබඳ පරීක්ෂාවය; එය ආරම්භ වන්නේ, කැරලිකරුවන් තමන්ගේ නග්න කැරලිකාරත්වය දෙවියන්ගෙන් සඟවා ඇතැයි සිතූ විට, ප්රතිමාරාධනාවෙහි ප්රකාශනයකිනි.
මෝසෙස් කන්දෙන් බැස එන්න ප්රමාද වූ බව ජනතාව දැක, ඔව්හු ආරොන් වෙත එකමුතුව රැස් වී ඔහුට මෙසේ කීහ: “නැඟී, අප ඉදිරියෙන් යන දෙවිවරුන් අපට සාදා දෙන්න; මන්ද මිසර දේශයෙන් අප ගෙනා මේ මෝසෙස් නම් මනුෂ්යයාට කුමක් වූයේදැයි අපි නොදනිමු.” එවිට ආරොන් ඔවුන්ට කීවේය: “ඔබලාගේ භාර්යාවන්ගේත්, ඔබලාගේ පුත්රයන්ගේත්, ඔබලාගේ දූවරුන්ගේත් කන්වල ඇති රන් කණකොලු ගලවාගෙන මා වෙත ගෙන එන්න.” එවිට මුළු ජනතාවම තමන්ගේ කන්වල තිබූ රන් කණකොලු ගලවාගෙන ආරොන් වෙත ගෙනාහ. ඔහු ඒවා ඔවුන්ගේ අතින් ගෙන, කැටයම් උපකරණයකින් එය හැඩගස්වා, උණුකර සාදන ලද වාසු පැටවෙකු බවට පත් කළේය. එවිට ඔව්හු කීහ: “ඉස්රායෙලය, මිසර දේශයෙන් ඔබ ගෙනා ඔබේ දෙවිවරුන් මොවුහුය.” ආරොන් එය දැක, එහි ඉදිරියෙහි පූජාසනයක් ගොඩනඟා, ප්රකාශයක් කරමින් මෙසේ කීවේය: “හෙට ස්වාමීන්වහන්සේට උත්සවයක් ඇත.”
එවිට ඔව්හු පසුදින උදෑසනම නැඟිට දහන පූජා ඔප්පු කළෝය, සමාදාන පූජා ගෙනාවෝය; ජනතාව කෑමටත් බීමටත් හිඳගත්හ, පසුව විනෝද වීමට නැඟිටියහ. නික්මයාම 32:1–6.
හයවැනි පරීක්ෂාව නම්, මෝසෙස් දස ආඥා ලබාගෙන ආපසු පැමිණෙන විට සිදු වූ ස්වර්ණ වස්ස ප්රතිරෝධයේ දෙවන කොටසයි. මෝසෙස්, “ස්වාමින්වහන්සේගේ පැත්තේ සිටින්නේ කවුද?” යි අසන විට, බහුතරය නිෂ්ක්රියව සිටියෝ හෝ මූර්තිපූජකයන් සමඟ එකතු වූහ; එමගින් මැදිහත්කරුගේ සන්නිධියේම එම ප්රතිරෝධය එළිදැක්වෙමින් ප්රකාශිත විය.
පස්වන හා සයවන පරීක්ෂණ පැහැදිලිවම ඉරිදා නීතියට සංකේතාත්මකව අනුකූල වෙමින් එයට සමපාත වේ. කර්මෙල් කන්දේ එලියා, මෝසෙස් කළාක් මෙන් සමාන ප්රශ්නයක් අසයි. “අද දවසේ ඔබ සේවය කරන්නේ කාටදැයි තෝරාගන්න” යනුවෙන් කියවෙන්නේ ඉරිදා නීතියේ පරීක්ෂණය වෙතයි. මෘගයාගේ රූපයේ පරීක්ෂණයේ සංකේතවාදය ඉරිදා නීතිය වෙත ඇඟිල්ල දිගු කරයි. අහාරොන්ගේ කථාවෙහි ලෙවීවරුන්ගේ වෙන්වීමත්, යෙරොබොවම්ගේ රන් වස්සන් දෙදෙනාගේ කථාවෙහි ගෝත්ර දොළහේ වෙන්වීමත්, ඉරිදා නීතියේදී ඥානවන්තයන් හා මෝඩයන් අතර ඇති වන වෙන්වීම හඳුනා දෙයි. සහෝදරි වයිට්ගේ සාක්ෂිය අනුව ලාඔදිකීයවරු මෝඩ කන්යාවෝ වෙති; එබැවින් ඉරිදා නීතියේදී කන්යාවන්ගේ වෙන්වීම නම් ලාඔදිකීයයන් හා ෆිලඩෙල්ෆීයයන් අතර වෙන්වීමය. එක දෙගුණ පරීක්ෂණයක් වන පස්වන හා සයවන පරීක්ෂණ ඉරිදා නීතියට අනුකූල වන අතර, එයින් අදහස් වන්නේ ඒවා 1863 හා කාදෙෂ් සමඟද අනුකූල වන බවයි.
නික්මයාම පොතේ තිස්දෙවන හා තිස්තුන්වන අධ්යායයන් එකම දිනයේ, පැය කිහිපයක පරතරයකින්, පූර්ණ වේ; එම දිනය 1863 සහ කාදෙෂ් යන දෙකේ ප්රතිරූපයකි. තිස්තුන්වන අධ්යායේදී මෝසෙස් දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමය දැකීමට ඉල්ලා සිටියි. එබැවින්, පස්වන හා හයවන උද්දීපනවලදී මෝසෙස් එකලස්වූ එක්ලක්ෂ හතළිස් හාරදහස බවට පරිවර්තනය වන්නේයැයි අපි දකිමු. එම මෝසෙස්ම කාදෙෂ්හිදී දෙවන වරටත් පර්වතයට පහර දෙමින්, තමන් වැටී සිටීමට ප්රතික්ෂේප කළ පර්වතයෙන්ම කුඩුකරනු ලබන පංතියක් නියෝජනය කරයි. එම පර්වතය පණිවිඩයකි; එබැවින් කාදෙෂ්හි මෝසෙස්ගේ සංකේත දෙකක් තිබේ—එකක් දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමය ප්රකාශ කරන්නේය, අනෙක පර්වතය ප්රතික්ෂේප කරන්නේය.
“සියොන්හි බිත්ති මත දෙවියන්වහන්සේගේ රැකවලුවන් ලෙස සිටින අය, ජනතාවට පෙර අන්තරායන් දැකිය හැකි මනුෂ්යයන් විය යුතුය,—සත්යය හා වරද, ධර්මිෂ්ඨකම හා අධර්මිෂ්ඨකම අතර වෙනස හඳුනාගත හැකි මනුෂ්යයන් විය යුතුය.
“අවවාදය පැමිණ තිබේ: 1842, 1843, සහ 1844 යන වර්ෂවලදී එම පණිවුඩය පැමිණි කාලයෙන් පටන් අප ගොඩනඟාගෙන ආ විශ්වාසයේ පදනම කම්පා කරවන කිසිවක් ඇතුළට පැමිණීමට ඉඩ දිය යුතු නොවේ. මම මේ පණිවුඩය තුළ සිටියෙමි, එතැන් පටන් දෙවියන්වහන්සේ අපට දී ඇති ආලෝකයට විශ්වාසවන්තව මම ලෝකයා ඉදිරියේ සිටගෙන සිටිමි. දිනෙන් දින අපි උද්යෝගවත් යාච්ඤාවෙන් ස්වාමීන්වහන්සේ සොයමින්, ආලෝකය සෙවූ කල, අපගේ පා තැබූ වේදිකාවෙන් ඒ පා ඉවත් කිරීමට අපි අදහස් නොකරමු. දෙවියන්වහන්සේ මට දුන් ආලෝකය මම අත්හරින්නෙමි යැයි ඔබ සිතනවාද? එය යුග යුගයන්හි පර්වතය මෙන් විය යුතුය. එය මට දෙන ලද දා සිට එය මාව මඟපෙන්වාගෙන ඇත.” Review and Herald, April 14, 1903.
‘කාදේශයේ මෝසෙස්’ යන සංකේතයන්ගෙන් එකක් නම්, අධිකාරියේ සංකේතයක් වූ දණ්ඩයකින් ගලට පහර දීමයි. පළමු වර එය දෙවියන්වහන්සේගේ අධිකාරිය වූ අතර, දෙවන වර එය මනුෂ්යයාගේ අධිකාරිය විය. දෙවන කාදේශයේ මෝසෙස් විසින් නියෝජනය කරනු ලබන පන්තිය, එප්රායිම්ගේ මත් වූවන් ලෙස නියෝජනය කරනු ලබති; ඔව්හු තමන්ගේ දේව විද්යාත්මක අධිකාරිය (දණ්ඩය) භාවිත කරමින්, 1840 සිට 1844 දක්වා වූ පැරණි මාර්ගයන්ගේ පණිවිඩය වන පසු වැස්සෙහි පණිවිඩයට ප්රහාර එල්ල කරති.
1840–1844 කාලය තුළ දෙන ලද සියලුම පණිවිඩ දැන් බලවත් ලෙස ප්රකාශ කරනු ලැබිය යුතුය, මක්නිසාද බොහෝ දෙනෙක් තම දිශානතිය අහිමි කරගෙන සිටිති. එම පණිවිඩ සියලුම සභාවන් වෙත යා යුතුය.
“ක්රිස්තුස්වහන්සේ කීසේක: ‘ඔබගේ ඇස් දකින බැවින් ආශීර්වාදලත්ය; ඔබගේ කන් අසන බැවින් ද ආශීර්වාදලත්ය. මක්නිසාද මම ඔබට සැබවින් කියමි, ඔබ දකින්නාවූ ඒ දේවල් දකින පිණිස බොහෝ අනාගතවක්තෘවරුන් හා ධර්මිෂ්ඨ මනුෂ්යයන් ආශා කළත් ඒවා නොදුටුහ; ඔබ අසන්නාවූ ඒ දේවල් අසන පිණිසත් ආශා කළත් ඒවා නොඇසූහ’ [Matthew 13:16, 17]. 1843 සහ 1844 දී දැකගන්නා ලද දේවල් දුටු ඇස් ආශීර්වාදලත්ය.”
“පණිවුඩය දෙන ලද්දේය. තවද කාලයේ ලකුණු ඉටුවෙමින් පවතින බැවින්, එම පණිවුඩය නැවත ප්රකාශ කිරීමෙහි කිසි ප්රමාදයක් නොවිය යුතුය; අවසන් කාර්යය සම්පූර්ණ කළ යුතුය. කෙටි කාලයකදී මහත් කාර්යයක් සිදු කරනු ලැබේ. දෙවියන්වහන්සේගේ නියමයෙන් ඉතා ඉක්මනින් පණිවුඩයක් දෙනු ලබන අතර, එය මහත් හඬක් දක්වා වර්ධනය වනු ඇත. එවිට දානියෙල් තමන්ට නියමිත ස්ථානයේ සිට, තම සාක්ෂිය දෙනු ඇත.” Manuscript Releases, volume 21, 437.
මන්නා පිළිබඳ පළමු පරීක්ෂාව පරීක්ෂා තුනක් වේ. පරීක්ෂා දහයෙන් අවසාන පරීක්ෂාව තුන්වන දූතයාගේ පරීක්ෂාවයි. පළමුද, අවසානද, දෙකම පරීක්ෂාවේ සංකේතයක් ලෙස “විවේකය” නියෝජනය කරයි. පළමු පරීක්ෂාව පරීක්ෂා තුනක් වන අතර, එය දෙවන දූතයා විසින් අනුව ගමන් කරනු ලබන පළමු දූතයා නියෝජනය කරයි; එහෙත් මුද්රා තැබීමත් ධජයක් ලෙස උසස් කර තැබීමත් නියෝජනය වන සිව්වන පරීක්ෂාව, මස්සා සහ මෙරීබා මගින් නියෝජනය වේ. පස්වන හා හයවන පරීක්ෂා මගින් නියෝජනය වන තුන්වන දූතයා, මස්සා සහ මෙරීබාගේ දෙවන පරීක්ෂාවටත්, මන්නාගේ පළමු පරීක්ෂාවටත් පසු වූ තුන්වන පරීක්ෂාව වේ.
ගණන් කථාව 11:1–3 හි දක්වා ඇති තබෙරාහි උද්දීපනය සත්වැනි පරීක්ෂාව වේ. ‘දැවෙන ස්ථානයක්’ යන අර්ථය දරන “තබෙරා” විසින් නිරූපිත ඇදහිල්ලේ ගිනිමය පරීක්ෂාව හඳුන්වා දෙන පදයන්ට පෙර, කාන්තාරය ඔස්සේ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ ගමන් කිරීම හඳුන්වා දෙන පදයන් පැමිණේ. දසවන පරිච්ඡේදයේ ප්රකාශ වන අධීරාත්මකභාවය, බැටළුපැටවාණන් යන සෑම තැනකම උන්වහන්සේ අනුව යන එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස සමඟ විරුද්ධව තබා ඇත. මොවුහු ශුද්ධවන්තයන්ගේ ඉවසීම ඇති අය වෙති; එහෙත් පුරාණ ඉශ්රායෙල් දසවන පරිච්ඡේදයේ ප්රකාශ කරමින් සිටියේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ඔවුන්ගේ ගිනිමය දුක්විඳීම කරා නායකත්වය දෙන අධීරාත්මකභාවයකි.
ඔව්හු යෙහෝවාගේ කන්දෙන් දවස් තුනක ගමනක් පිටත්ව ගියහ; යෙහෝවාගේ ගිවිසුම් පෙට්ටියද ඔවුන්ට විවේක ස්ථානයක් සොයා දීමට ඒ දවස් තුනක ගමනේදී ඔවුන්ට ඉදිරියෙන් ගියේය. ඔවුන් කඳවුරෙන් පිටත්ව ගිය කල දවල් කාලයේ යෙහෝවාගේ වලාකුළ ඔවුන් මත තිබුණේය. තවද පෙට්ටිය ඉදිරියට ගිය කල මෝසෙස් මෙසේ කීවේය: “නැඟිටිනු මැනව, යෙහෝවාණෙනි, ඔබගේ සතුරෝ විසිර යත්වා; ඔබට වෛර කරනෝ ඔබ ඉදිරියෙන් පලා යත්වා.” තවද එය නතර වූ කල ඔහු මෙසේ කීවේය: “ආපසු වඩිනු මැනව, යෙහෝවාණෙනි, ඉශ්රායෙල්ගේ දස දහස් ගණන් වෙත.” ගණන් කථාව 10:33–36.
ඊළඟ පදය තබේරාහි කැරැල්ල හඳුන්වා දෙයි.
ජනයා මැසිවිලි නැඟූ කල, එය සමිඳාණන් වහන්සේට අකමැතිවිය; සමිඳාණන් වහන්සේ එය ඇසූ සේක; උන්වහන්සේගේ උදහස ඇවිළුණේය; සමිඳාණන් වහන්සේගේ ගින්න ඔවුන් අතර දල්වා, කඳවුරේ අග්රභාගවල සිටි අය දවා විනාශ කළේය. එවිට ජනතාව මෝසෙස් වෙත මොරගැසූහ; මෝසෙස් සමිඳාණන් වහන්සේට යාච්ඤා කළ කල, ගින්න නිවුණේය. එබැවින් ඔහු ඒ ස්ථානයේ නාමය තබේරා යයි හැඳින්වීය; මක්නිසාද සමිඳාණන් වහන්සේගේ ගින්න ඔවුන් අතර දල්වා තිබුණ බැවිනි. ගණන් කථාව 11:1–3.
ගින්න ප්රකාශ වූ පසු අනුගමනය කළ ප්රකෝපය වූයේ මාංස ආහාරය සඳහා වූ ආශාවයයි; එය අටවැනි පරීක්ෂාව වේ. මෙය ගණන් කථාව 11:4–34 හි පිහිටා ඇත. තබෙරාහි මැසිවිල්ල නිරූපණය කරන්නේ දූෂිත උසස් ස්වභාවයක්, ඉවසීමේ හිඟයක් වන අතර, මිසරයේ මාංස භාජන සඳහා වූ කාමයේ කැරැල්ල නිරූපණය කරන්නේ පහත් ස්වභාවයයි. ගින්න නිරූපණය කරන්නේ මලාකි තුන්වන පරිච්ඡේදයේ ඇති ගිවිසුමේ දූතයාගේ ගින්නෙන් පවිත්ර කිරීමය; මන්ද, ප්රාග්ධර්මික අර්ථයෙන් තබෙරා යනු දැවෙන ස්ථානයක් බවත්, දෙවියන්වහන්සේගේ ප්රාග්ධර්මික වචනය තුළ එම දැවෙන ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ මලාකි තුනෙහි බවත්ය. එහිදී ගින්නෙන්, පවිත්ර කරනු ලැබීමට නියමිත අඉවසිලිමත් පන්තියක්ද, උත්ථාපිත කරනු ලබන පූජාවක් ලෙස පවිත්ර කරනු ලබන ඉවසිලිමත් පන්තියක්ද බිහි කරනු ලැබේ.
ටබේරාහි උසස් සහ පහත් ස්වභාවයේ ද්විත්ව පරීක්ෂාව තුළ මෝසෙස් විසින් නියෝජනය කරනු ලබන්නේ, සත්යය තුළ බුද්ධිමය වශයෙන්ද ආත්මික වශයෙන්ද ස්ථිරව පිහිටා සිටින එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසය. බුද්ධිය උසස් ස්වභාවය හඳුනාගනී; ආත්මික වශයෙන් එය දේවත්වය හා මනුෂ්යත්වය ඒකාබද්ධ වීම නියෝජනය කරයි. දේවත්වය මනුෂ්යත්වය සමඟ ඒකාබද්ධ කළ හැක්කේ පහත් ස්වභාවය කුරුසියේ ඇණ ගසා මළ වූ විට පමණි. සත්යය තුළ බුද්ධිමය වශයෙන් හා ආත්මික වශයෙන් ස්ථිරව පිහිටීම, මුද්රා තැබීමේ අත්දැකීම නියෝජනය කරයි. ටබේරාහි ගිනි, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසයේ මන්දිරය නැගිටුවන ක්රිස්තුස්ගේ කාර්යය තුළ තිරිඟු සහ කුරුළුපලු අවසාන වශයෙන් වෙන් කිරීම නියෝජනය කරයි.
නවවන පරීක්ෂාව ගණන් කථාව 12හි දක්නට ලැබෙන මිරියම් සහ ආරොන්ගේ කැරැල්ලයි. එම ප්රකෝපය කොරා, දාතන් සහ අබිරාම්ගේ ප්රකෝපයට හෝ 1888 දී මිනියාපොලිස්හි සිදු වූ ප්රකෝපයට වඩා වෙනස් නොවීය. ප්රශ්නය වූයේ සරලව දෙවියන්වහන්සේගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීම පමණක් නොව, දෙවියන්වහන්සේගේ නායකත්ව තේරීම ප්රතික්ෂේප කිරීමද ය.
පණිවිඩය පමණක් නොව, පණිවිඩකරුද ප්රතික්ෂේප කරන නායකයන්ගේ දණ්ඩනය දසවැනි පරීක්ෂාවට පෙරගමන් කරයි. ඉරිදා නීතිය වන දසවැනි පරීක්ෂාවට මඳක් පෙර, නායකත්වය අපස්තතයන් ලෙස ප්රකාශ වන්නේ ය. ඉරිදා නීතිය කුරුසිය සමඟ සමාන්තර වේ; එසේම කුරුසිය වෙත යන මාර්ගයේදී, එනම් ඉරිදා නීතිය වෙත යන මාර්ගයේදී, නායකත්වය බරබ්බස් නම් ව්යාජ ක්රිස්තුස්වරයෙකු තෝරා ගත්තේ ය. මන්ද “bar” යන්නෙහි අර්ථය ‘පුත්රයා’ වන අතර “abba” යන්නෙහි අර්ථය ‘පියා’ වේ. කුරුසියට (ඉරිදා නීතියට) හෝ කාදේශට ආසන්න වන විට, නායකත්වය සම්පූර්ණයෙන් විකසිත වූ අපස්තතභාවය ප්රකාශ කරමින් ව්යාජ ක්රිස්තුස්වරයෙකු තෝරා ගනී; එසේම තමන්ට රජෙක් නැති බවත්, සීසර් පමණක් ඇති බවත්, සිවිල් අධිකාරීන්ට සෘජුව ප්රකාශ කරයි.
හත්වන, අටවන සහ නවවන පරීක්ෂාව මුද්රා තැබීමේ ක්රියාවලිය හඳුනා දක්වන්නාවූ දේවල්ය; එහෙත් දෘශ්ටාන්තය මෝඩ කන්යාවන් පිළිබඳය. එම පරීක්ෂාවන්ගෙන් දසවැනිය කාදේශයේ පළමු කැරැල්ල වූ අතර, එය 1863 වර්ෂය නිරූපණය කරයි. 1846 සිට හෙබ්රෙව් ජනතාව ව්යවස්ථාව ලබාගැනීම පිණිස සීනයි වෙත ගෙන එනු ලැබූහ. දස ආඥාවන්ගේ පුවරු දෙක පුරාතන අක්ෂරාර්ථයෙන් ඉශ්රායෙල් සමඟ දෙවියන් වහන්සේගේ ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයේ සංකේතය වන අතර, හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක නූතන ආත්මික ඉශ්රායෙල්ගේ ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයේ සංකේතය වේ. දෙවැනි පුවරුව 1850 දී ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ අතර, පුරාතන ඉශ්රායෙල් ව්යවස්ථාව රැකීමට ප්රතිඥා කළාක් මෙන්, 1856 වන විට අවසාන පරීක්ෂාවක් ගෙන එනු ලැබිණි; එය පොරොන්දු දේශය විමසා බැලීමට ගිය ඔත්තුකරුවන් මගින් නිරූපිත විය. 1856 සිට 1863 දක්වා වූ අවුරුදු හත තුළට ළඟා වූ බහුතර මතය මෙය විය: ලාඔදිසීය අරණයම ඔවුන් මැරීමට කැමති ස්ථානය බවය.
1844 සිට 1863 දක්වා වූ කාලය, රතු මුහුදේදී සිදු වූ බව්තීස්මයෙන් ආරම්භ වී, පසුව යොහන් විසින් බව්තීස්ම කරනු ලැබූ විට යේසුස් වහන්සේ ක්රිස්තුස්වහන්සේ බවට පත්වන එකම ස්ථානයෙහි යොර්දාන් ගඟේදී සිදු වූ තවත් බව්තීස්මයකින් අවසන් වූ කාලපරිච්ඡේදයට ප්රතිරූපිත වේ. රතු මුහුදේදී වූ බව්තීස්මය පුරාණ ඉශ්රායෙලය සමඟ වූ ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයක් හඳුනා දුන්නේය. එම සම්බන්ධතාවය විවාහයකින් ආරම්භ වූ අතර, ඒ සමඟම පියවර දහයක පරීක්ෂණ ක්රියාවලියක්ද ආරම්භ කළේය. අනතුරුව ඔවුන් සීනයි වෙත ගෙන එනු ලැබ, උන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව පවත්වාගන්නා බවට පොරොන්දු වූ නමුත් එසේ නොකළෝය; එවිට කාදෙශ්හි පළමු කැරැල්ලේදී දසවන හා අවසාන පරීක්ෂණයෙන්ද අසමත් වූහ. අවුරුදු හතළිහකට පසු, කාදෙශ්හි දෙවන හා වඩා මහත් කැරැල්ලෙන් අනතුරුව, ඔවුන් යොර්දාන් ගඟට බව්තීස්ම කරනු ලැබීමෙන් පොරොන්දු දේශයට ඇතුළුවූහ.
බව්තීස්මයේ සියලු සන්ධිස්ථාන ගිවිසුම සමඟ එකට බැඳී ඇත. ඔමේගා හා දෙවැනි කාදේෂ්හි ඉතිහාසය, පළමු ඇල්ෆා කාදේෂ්හි ඉතිහාසය සමඟ සමාන්තර වේ. මෝසෙස්ගේ ඔමේගා කැරැල්ල, කාදේෂ්හි ඇල්ෆා කැරැල්ලෙහි මුළු ජාතියක කැරැල්ලට වඩා බොහෝ විශාල විය. ඔමේගා සෑමවිටම වඩා විශාලය. කැරලි දෙකම එකට ගත් කල, ඒවා යෙසායා සඳහන් කරන උගත් හා නූගත් අය, අන්තිම වැසි පණිවිඩයේ විශ්රාමයට ඇතුල් වීමට ප්රතික්ෂේප කරන කැරැල්ල නියෝජනය කරයි.
බෞතිස්ම තුනක් (රතු මුහුද, යොර්දාන් නදිය, සහ යොර්දාන් නදිය), පළමුවැන්න මෝසෙස්ගේද අන්තිමය ක්රිස්තුස්ගේද විය; එබැවින් මෝසෙස් අල්ෆාය, ක්රිස්තුස් ඔමේගාවය. හෙබ්රෙව් හෝඩියේ පළමු අකුර සහ විසිදෙවැනි අකුර අතර තිබෙන අකුර, එනම් දහතුන්වැනි අකුර, පළමු අකුරට සම්බන්ධ කර එයට අනුගමනය කරමින්, පසුව අන්තිම හා විසිදෙවැනි අකුරට සම්බන්ධ කළ විට, හෙබ්රෙව් වචනයක් වන “සත්යය” නිර්මාණය වේ. මැද බෞතිස්මය වූයේ යොර්දාන් නදිය සහ කාදෙෂ්ය. රතු මුහුදේ පළමු බෞතිස්මයට පසු යොර්දානයේ බෞතිස්මය පැමිණියේය. එහෙත් යොර්දානයේ පළමු බෞතිස්මය, කාදෙෂ් වෙත දෙවැනි පැමිණීමත් යොර්දානයේ සැබෑ බෞතිස්මයත් සිදුවන තුරු අවුරුදු හතළිහක් ප්රමාද කරන ලදී. යුදෙව්වරුන් සඳහා වූ දර්ශනීය පැමිණීමේ කාලය නිරූපණය කළ තුන්වන බෞතිස්මය පැමිණ තිබුණේ, දානියෙල් 9:27 ඉටු වීමක් වශයෙන් සතියක් සඳහා ගිවිසුම ස්ථිර කරන තම කාර්යය ක්රිස්තුස් ආරම්භ කළ විටය; එය පුරාතන ඉශ්රායෙලයට විනිශ්චයයේ පැය විය.
රතු මුහුදේ පළමු බව්තීස්මය පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය වේ, සහ කාදේශ් වෙත වූ දෙවරක් පැමිණීම් “දෙගුණ කිරීමක්” නියෝජනය කරයි; මක්නිසාද, කාදේශ් වෙත වූ පළමු පැමිණීමත් යොර්දාන් නදියත් දේවගේ ගිවිසුම් ජනතාවගේ කැරැල්ල නියෝජනය කරනු ලබන ස්ථානය වන අතර, දෙවන කාදේශ්හි නායකත්වයේ කැරැල්ල ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබේ. කාදේශ් සහ එයට වූ දෙවරක් පැමිණීම්, පංති දෙකක් ප්රකාශ වන දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයේ දෙගුණ කිරීමක් නියෝජනය කරයි; එම පංති දෙකම සාමාන්ය ජනතාවද නායකත්වයද මඟින් නියෝජනය කරනු ලැබේ. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ බව්තීස්මය තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය වන අතර, එහිදී ගෝධූමයත් වල් පැළෑටිත් වෙන් කරනු ලබන්නේ, පුරාණ ඉශ්රායෙලයේ විනිශ්චයේ පැයේදී ක්රිස්තුස්වහන්සේ විවාහ කරගත් ක්රිස්තියානි මනාලියෙන් පුරාණ ඉශ්රායෙලය වෙන් කරන ලද්දාක් මෙන් ය.
1844 සිට 1863 දක්වා කාලය රතු මුහුදෙන් කාදේෂ්හි පළමු කැරැල්ල දක්වා වූ කාලයයි. 1844 රතු මුහුද තරණය කිරීමය; 1846 මන්නාය, එය සබත් පරීක්ෂණයේ සංකේතය වන අතර, වයිට්වරුන් විවාහ වූ 1846දී ඔවුහු එය ජයගත්හ. 1849දී ස්වාමීන්වහන්සේ තම ජනතාව එක්රැස් කිරීම සඳහා දෙවන වරටත් තම අත දිගු කළසේක. ඉතිහාසයේ හබක්කුක්ගේ පුවරු අතරින් පළමු පුවරුව පැමිණි විට, පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය තුළදී උන්වහන්සේ ඔවුන් එක්රැස් කළසේක; දෙවන පුවරුවද ඒ ම අරමුණ සඳහාම නියම කරනු ලැබීය.
ඔමේගා 1850 වගුව එකතු කිරීමටත් පරීක්ෂා කිරීමටත් වූයේය; මන්ද ඇල්ෆා 1843 වගුව කළේද එයම වන බැවිනි. පළමු දූතයාට වගුවක් තිබුණේය, තෙවැනි දූතයාටද වගුවක් තිබුණේය; මන්ද පළමුවැනියා ඇල්ෆා වන අතර තෙවැනියා ඔමේගා වන බැවිනි. “වගු දෙක” යනු පළමු හා තෙවැනි දූතයාගේ මාර්ග-සලකුණු වන අතර—දෙවැනි දූතයාගේ නොවේ. “වගු” වල භවිතානුකූල කාලපරිච්ඡේදය දෝෂය සහිත වගුවකින් ආරම්භ වී කිසිදු දෝෂයක් නැති වගුවකින් අවසන් වේ. වගු දෙක අතර ඇති ඉතිහාසය වනාහි 1850 දක්වා චාට්පත පසෙක තබා ඇති දෙවැනි දූතයාගේ ඉතිහාසයයි.
1844 අප්රේල් 19 දින 1843 වර්ෂය අවසන් වූ පසු, 1843 ප්රස්තාරය පසෙක තබන ලද්දේ, එය දෝෂ සහිතව 1843 වර්ෂය පූර්වකථනය කළ බැවිනි. 1844 අප්රේල් 19 සිට 1850 දක්වා හබක්කුක්ගේ ප්රස්තාරයක් නොතිබුණි. දෙවන දූතයාගේ ඉතිහාසයේ ප්රස්තාරයක් නොතිබූ අතර—බබිලෝනිය වැටුණාය. ආල්ෆා ප්රස්තාරයකි, ඔමේගා ප්රස්තාරයකි, මධ්යය වන්නේ බබිලෝනියේ වැටීමය; එය ප්රස්තාරයක් නොතිබූ කාලපරිච්ඡේදය සමඟ සම්බන්ධිත කැරැල්ලේ සංකේතයකි. හබක්කුක්ගේ ප්රස්තාරවල ඓතිහාසික කාලපරිච්ඡේදය සත්යයේ අත්සන දරයි.
1850 වර්ෂය සීනායි සහ ව්යවස්ථාව දීම මඟින් ප්රතිරූපිත විය. එම සිද්ධිය පෙන්තකොස්තය සමඟ සිහිපත් කරන ලද්දේ, එහිදී තිරිකළ රොටි දෙකක් උසස් කරන ලදී. එම තිරිකළ රොටි උසස් කිරීමේ ක්රියාවලිය 1842 මැයි මාසයේදී වගුව මුද්රණය කිරීම හා ප්රචාරය කිරීම මඟින්ද, තවද දෙවන සටහන සූදානම් කළ 1849 වර්ෂයේ ඉතිහාසය සහ එය ලභ්ය වූ 1850 වර්ෂය මඟින්ද නිරූපිත වේ. මෙම කාලපරිච්ඡේදය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ රේඛාවේ උන්වහන්සේගේ නැගිටීමෙන් පෙන්තකොස්තය දක්වා වූ දින පනහ ලෙස නිරූපණය කෙරේ; එය පළමුව දින හතළිහකින්ද, ඉන්පසු දින දහයකින්ද යුත් කාලපරිච්ඡේදයකි.
1849දී ක්රිස්තුස් වහන්සේ දෙවැනි වරක් තම අත දිගු කරමින් සිටිසේක, සහ 1850දී හබක්කුක්ගේ දෙවැනි පුවරුව ලබාගත හැකි වූ අතර, කාදේශ් වෙත නායකත්වය දෙන පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලිය ඉදිරියට ගෙන ගියේය. 1856දී, පුරාණ ඉශ්රායෙල්ගේ පරීක්ෂා දහයෙන් අවසාන එක පැමිණියේ, මිලර්ගේ පදනම්භූත අනාවැකි හෙළිදරව්ව පිළිබඳ නව ආලෝකය එම චලනයේ කාලික ප්රකාශනයෙහි ප්රකාශයට පත් කළ විටය. 1856 සිට 1863 දක්වා, අනාවැකිමය දින දෙදහස් පන්සිය විස්සක් පුරා, ගවේෂකයෝ දේශය සොයා බැලීමට ඇතුළට ගියහ. 1863දී ඔවුහු ඔවුන්ව නැවත මිසරයට ගෙන යෑමට නව නායකයෙකු තෝරාගත්හ.
අපි මෙම සත්යයන් ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් ඉදිරිපත් කරන්නෙමු.
“1871 දෙසැම්බර් 10 දින, වර්මොන්ට්හි බෝර්ඩොවිල්හිදී මට දෙන ලද දර්ශනයකින්, මාගේ ස්වාමිපුරුෂයාගේ ස්ථානය ඉතා දුෂ්කර එකක් වී ඇති බව මට පෙන්වනු ලැබීය. රැකවරණයේ හා ශ්රමයේ බරක් ඔහු මත පැවතිණි. සේවකත්වයේ ඔහුගේ සහෝදරයන්ට මෙම බර දරා යාමට සිදු වී නැති අතර, ඔහුගේ ශ්රමයන් ඔවුන් විසින් අගය කරනු නොලැබිණි. ඔහු මත නිරන්තරයෙන් පැවති පීඩනය, මානසිකවද ශාරීරිකවද ඔහු වෙහෙසට පත් කර තිබුණි. දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සමඟ ඔහුගේ සම්බන්ධතාවය, ඇතැම් අංශවලින්, ඉශ්රායෙල් සමඟ මෝසෙස්ගේ සම්බන්ධතාවයට සමාන වූ බව මට පෙන්වනු ලැබීය. අවාසිදායක තත්වයන්හිදී මෝසෙස්ට විරුද්ධව මුරුමුරු කළ අය සිටියහ; එසේම ඔහුට විරුද්ධවද මුරුමුරු කළ අය සිටියහ.” Testimonies, volume 3, 85.