මතෙව්ගේ පොතෙහි මෙසියානු ඉටුකිරීම් අතර අවසාන කාලයේ මාර්ගලකුණද, පණිවිඩය විධිමත් කරනු ලැබීමේ මාර්ගලකුණද, 9/11 මාර්ගලකුණට සාක්ෂි දෙකද ඇතුළත් වේ; ඉන් එකක් ලාඔදිකීයාවට අභ්යන්තර පණිවිඩයට සාක්ෂියක් වන අතර, අනෙක ඉස්ලාමයේ ත්රස්තවාදය යන බාහිර පණිවිඩය වේ. 9/11 යන මාර්ගලකුණ මතෙව්හි මෙසියානු ඉටුකිරීම් දොළොසෙන් දෙකකින් නිරූපණය වී තිබීම සුදුසුය; මක්නිසාද 9/11 තුළ සැමවිටම ද්විගුණ වීමක් ඇති දෙවැනි දූතයාගේ පණිවිඩය ඇතුළත් බැවිනි. 2020 ජූලි 18 දින මරණය අප විසින් සලකා බැලූ පස්වැනි මාර්ගලකුණ වූ අතර, ඉන්පසු 2023 ජූලි මාසයේ කාන්තාරයේ හඬ හයවැනිය වූයේය, 2024 හි නැවත නැගිටීම හත්වැනි එක වූයේය. අටවැනි මෙසියානු ඉටුකිරීම මධ්යරಾತ್ರಿ හඬය.
අටවන මෙසියානු මාර්ගලකුණ වන්නේ මධ්යම රාත්රියේ හඬය.
මේ සියල්ල සිදු කරන ලද්දේ, “සියොන්ගේ දුවට කියව, බලව, නුඹගේ රජ තෙතෙම නුඹ වෙත පැමිණෙන්නේය, මෘදු ස්වභාවයෙන්, කොටළුවෙකු පිටද, එනම් කොටළුවෙකුගේ පැටවෙකු පිටද හිඳ” යයි අනාගතවක්තයා විසින් කියන ලද දේ ඉටු වන පිණිසය. මතෙව් 21:4, 5.
අනාගතවක්තනය
සියොන් දුවෙනි, මහත් ප්රීතියෙන් ප්රීතිවන්න; යෙරුසලම් දුවෙනි, හඬ නගා කෑගසන්න: බලව, ඔබගේ රජු ඔබ වෙත පැමිණෙන්නේය; ඔහු ධර්මිෂ්ඨය, ගැළවීම ඇතුව සිටින්නේය; නිහතමානීය, කොටළුවෙකු පිටද, කොටළුවෙකුගේ පැටවෙකු වන කොළු පැටවකු පිටද යාමිනි. සෙකරියා 9:9.
අවුරුදු පන්සියයකට පෙර, ස්වාමින්වහන්සේ සෙකරියා නබිවරයා විසින් මෙසේ ප්රකාශ කළසේක: “සියොන් දියණිය, මහත් ලෙස ප්රීති වන්න; යෙරුසලමේ දියණිය, හඬ නගා කෑගසන්න. බලව, නුඹේ රජු නුඹ වෙත එන්නේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨය, ගැළවීම රැගෙන එන්නාය; නිහතමානීය, කොටළුවෙකු පිටද, කොටළු පැටියෙකු වන කොටළුවෙකුගේ පැටවා පිටද නැඟී එන්නේය.” [සෙකරියා 9:9.] ගෝලයන් ක්රිස්තුන්වහන්සේ විනිශ්චයටත් මරණයටත් යාමට සිටින බව අවබෝධ කරගෙන සිටියා නම්, ඔවුන්ට මෙම අනාවැකිය ඉටු කළ නොහැකිව තිබුණි.
“එසේම, මිලර් සහ ඔහුගේ සංගාතිද අනාගතවාක්යය ඉටු කළෝය, සහ දේවානුභාවය විසින් ලෝකයට දිය යුතු යයි පෙරදැක්වූ පණිවිඩයක් ප්රකාශ කළෝය. එහෙත්, ඔවුන්ගේ විමෝහය පෙන්වා දෙමින්, ස්වාමීන් වහන්සේ පැමිණීමට පෙර සියලු ජාතීන්ට දේශනා කළ යුතු වෙනත් පණිවිඩයක් ඉදිරිපත් කරන අනාගතවාක්යයන් ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කරගෙන සිටියා නම්, ඔවුන්ට එම පණිවිඩය දිය නොහැකි විය. පළමුදෙවදූතයාගේද දෙවෙනි දේවදූතයාගේද පණිවිඩ නියමිත කාලයේදී දෙන ලද අතර, දෙවියන් වහන්සේ ඒවා මඟින් ඉටු කිරීමට අදහස් කළ කාර්යය ඉටු කළේය.” The Great Controversy, 405.
දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනය පිළිබඳ වූ වැරදි අවබෝධය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ විජයගර්භ ප්රවේශයේ ඉතිහාසය සමඟත්, 1844 දී මධ්යරാത്രි හඬේ පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීමේ සමාන්තර ඉතිහාසය සමඟත් සම්බන්ධ වී තිබුණි. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසට “ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම පෙන්වා දෙන අනාවැකි” අවබෝධ කරගැනීම අත්යවශ්යය. එළිදරව් 10 වන පරිච්ඡේදයේ යොහන්ට පෙරම කීවේ, ඔහුගේ මුඛයේ මිහිරි වන්නට යන කුඩා පොතේ පණිවිඩය කටුවිය යුතු බවයි.
“අනාගතය පිළිබඳව අපට බිය වීමට කිසිවක් නැත; ස්වාමීන්වහන්සේ අපව මෙතෙක් ගෙන ආ ආකාරයද, අපගේ අතීත ඉතිහාසයේ උන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීමද අප අමතක කළහොත් පමණක්ය.” Life Sketches, 196.
අතීතයේ “ස්වාමින්වහන්සේගේ මඟපෙන්වීම” වෙනත් ප්රවීණ ක්රියාවන් අතර, සංඛ්යා ගණනයෙහි වූ වරදක් උන්වහන්සේගේ හස්තය ආවරණය කළා ලෙස නිරූපිතය; මක්නිසාද, මැදියම කෑගැසීමේ ප්රකාශණයේ ඉතිහාසය ස්වර්ගයට මඟපෙන්වන එම ආලෝකයම ලෙස හඳුනාගනු ලබන බැවිනි, එය එලන් වයිට්ගේ අතිපළමු දර්ශනයෙහි සටහන් වී ඇත. එහෙත්, තමන් ලබන බලාපොරොත්තු භංගය කල්තියා මිලර්වරුන්ට අවබෝධ කරගැනීම යහපත් නොවූවාක් මෙන්ම, කුරුසියේදී තමන්ගේ බලාපොරොත්තු භංගයෙහි සියලු අංග ගෝලයන්ට අවබෝධ කරගැනීමද යහපත් නොවීය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස ගෝලයන්ගේද මිලර්වරුන්ගේද බලාපොරොත්තු භංගයන් අවබෝධ කළ යුතුය. එම ආලෝකය ප්රතික්ෂේප කිරීම යනු මාර්ගයෙන් වැටී යාමය.
“මාර්ගයේ ආරම්භයේදී ඔවුන්ගේ පිටුපසින් දීප්තිමත් ආලෝකයක් පිහිටුවා තිබිණි; දූතයෙකු මට පැවසුවේ එය ‘මධ්යරාත්රියේ හඬ’ බවය. මේ ආලෝකය මුළු මාර්ගය පුරාම ප්රකාශ වී, ඔවුන් පැකිලී නොවැටෙන පිණිස ඔවුන්ගේ පාද සඳහා ආලෝකය දුන්නේය.
“ඔවුන් තමන්ට ඉදිරියෙන්ම සිටිමින්, නගරයට ඔවුන් මෙහෙයවමින් සිටි යේසුස්වහන්සේ කෙරෙහි තම ඇස් නිරතුරුවම යොමුකර තබාගත්තා නම්, ඔවුහු ආරක්ෂිතව සිටියහ. එහෙත් ඉක්මනින් සමහරු වෙහෙසට පත්ව, නගරය බොහෝ දුරින් ඇති බවත්, තමන් ඒ තුළට මීට පෙර ඇතුළුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ බවත් කීහ. එවිට යේසුස්වහන්සේ තම මහිමාන්විත දකුණු බාහුව උස්කරමින් ඔවුන් ධෛර්යගන්වනු ලැබුවහ; උන්වහන්සේගේ බාහුවෙන් ආලෝකයක් නික්මී, එය අද්වෙන්ත කණ්ඩායම මත රැළි ගසා විහිදී ගියේය; ඔවුහු ‘හල්ලෙලූයා!’ යයි හඬ නැගූහ. තවත් අය අවිචාරවත් ලෙස තමන් පිටුපස තිබූ ආලෝකය ප්රතික්ෂේප කර, තමන් මෙතරම් දුරක් ගෙන ආවේ දෙවියන්වහන්සේ නොවන බව කීහ. ඔවුන් පිටුපස තිබූ ආලෝකය නිවී ගොස්, ඔවුන්ගේ පාද සම්පූර්ණ අන්ධකාරයේ ඉතිරිවිය; ඔවුහු පැකිලී, ලකුණද යේසුස්වහන්සේද පෙනීමෙන් වියැක ගොස්, මාර්ගයෙන් පහළට අඳුරු හා දුෂ්ට ලෝකයට වැටී ගියහ.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.
අටවන සන්ධිස්ථානය යෙරුසලමට ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ජයග්රාහී ප්රවේශයෙන් සංකේතවත් කරනු ලබන මධ්යරාත්රි හඬය.
“මධ්යරාත්රියේ හඬ ප්රධාන වශයෙන් තර්ක මඟින් ගෙනයන ලද්දේ නොවේ, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ සාක්ෂි පැහැදිලිද නිශ්චිතද වූ නමුත්ය. එය සමඟ ආත්මය චලනය කරන ප්රේරණාත්මක බලයක් ද ගියේය. සැකයක් නොවීය, ප්රශ්න කිරීමක් නොවීය. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ යෙරුසලමට ජයග්රාහී ප්රවේශය සිදු වූ අවස්ථාවේදී, උත්සවය පැවැත්වීමට දේශයේ සියලු ප්රදේශවලින් එක්රැස් වී සිටි ජනතාව ඔලිව් කන්ද වෙත ගලා ආහ; යේසුස්වහන්සේට අනුගමනය කරමින් උන්වහන්සේට පිරිවර දෙමින් ගිය සමූහයට ඔවුන් එක්වූ විට, ඔවුහු එම අවස්ථාවේ ආවේගය ග්රහණය කරගෙන, ‘ස්වාමීන්වහන්සේගේ නාමයෙන් එන්නා ආශීර්වාදලද්දෙකි!’ [මතෙව් 21:9.] යන හඬ තවදුරටත් උද්ධමනය කිරීමට උපකාර කළෝය. එලෙසම, ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් රැස්වීම් වෙත ගලා ආ අවිශ්වාසිකයෝ—සමහරු කුතුහලයෙන්ද, සමහරු හුදෙක් උපහාස කිරීමටද—‘බලව, මනාලයා එයි!’ යන පණිවිඩය සමඟ තිබූ ඒ තහවුරු කරන බලය අත්දැකීය.” Spirit of Prophecy, volume 4, 250, 251.
අවසාන දවස්වල ප්රඥාවන්ත කන්යාවක් වීම සඳහා, ප්රකාශිත අනාගතවාක්යමය අවශ්යතාවයෙන් එම ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් නිශ්චිතවම එක් අසමර්ථභාවයකට මුහුණ දිය යුතුය; එයින් අනතුරුව දෘෂ්ටාන්තයේ ප්රමාද කාලය ආරම්භ වෙයි. එම ප්රමාද කාලයේ අත්දැකීම නොමැතිව, ඔබ ප්රඥාවන්ත කන්යාවක් හෝ මෝඩ කන්යාවක් හෝ නොවන්නෙහිය.
“මතෙව් 25හි දස කන්යාවන්ගේ උපමාව ද ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ජනතාවගේ අත්දැකීම දර්ශනය කරයි.” The Great Controversy, 393.
කෙසේ වූවත්, අන්තිම දිනවල ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් 1844 අප්රේල් 19 දිනට සමාන්තර වූ බලාපොරොත්තු භංගයක් අත්දැකිය යුතුය; මක්නිසාද උපමාවේ අත්දැකීම, යොහන් විසින් එළිදරව්වේ කන්යාවන් ලෙස හඳුන්වා දක්වන එක ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ අත්දැකීමම වන බැවිනි.
මේ අය ස්ත්රීන් සමඟ අපවිත්ර නොවූවෝය; මක්නිසාද ඔවුහු කන්යාවෝය. මේමෝරා යන යම් ස්ථානයකටද ඔහු ගියහොත්, ඔහු පසුපස යන්නෝ මොවුහුය. මොවුහු මනුෂ්යයන් අතරින් මිල දී ගනු ලැබූවෝය, දෙවියන්වහන්සේටත් මේමෝරාටත් පළමු ඵලයන් වශයෙන්ය. එළිදරව් 14:4.
ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ උපමා අතුරින් කීයක්ද සෘජුව හා විශේෂයෙන්ම අකුරෙන් අකුරටම සම්පූර්ණ වූ බව හඳුන්වා දෙනු ලබන්නේ? සෑම උපමාවක්ම අකුරෙන් අකුරටම සම්පූර්ණ වනු ඇත; එහෙත් දස කන්යාවන්ගේ උපමාව විශේෂයෙන්ම අතීතයේද අනාගතයේද “අකුරෙන් අකුරටම” සම්පූර්ණ වන එකක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත. එය 1844 සිට මයිකල් නැගී සිටින තෙක්ද මනුෂ්යයන්ගේ කරුණාකාලය අවසන් වන තෙක්ද වර්තමාන සත්යය ලෙස පවතින තෙවන දූතයා සමඟ සසඳා ඇත.
“දස කන්යාවන්ගේ උපමාවට, එයින් පස්දෙනෙක් ප්රඥාවන්තයෝද පස්දෙනෙක් මෝඩයෝද වූ ඒ උපමාවට, මම බොහෝ විට යොමු කරනු ලැබෙමි. මෙම උපමාව අක්ෂරයෙන් අක්ෂරය දක්වා ඉටු වී ඇත, එසේම ඉටු වනු ඇත; මක්නිසාද එය මේ කාලයට විශේෂ ප්රයෝජනයක් ඇති අතර, තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය මෙන්, එය ඉටු වී ඇත, තවද කාලයේ අවසානය දක්වා වර්තමාන සත්යය ලෙස දිගටම පවතිනු ඇත.” Review and Herald, August 19, 1890.
කාලයේ අවසානය දක්වා දස කන්යාවන්ගේ උපමාව වර්තමාන සත්යය වන අතර, මධ්යරාත්රී හඬ නැවතත් අක්ෂරශඃ සම්පූර්ණ කරනු ලබන්නේය.
“දුෂ්ටකම තුළද, රැවටීම හා මෝහය තුළද, මරණයේම සෙවණ යටද වැතිර සිටින ලෝකයක් ඇත,—නිදියෙහි, නිදියෙහි. ඔවුන් අවදි කිරීමට ආත්මීය වේදනාවෙන් පීඩා විඳින්නෝ කවුද? කුමන හඬක් ඔවුන් වෙත ළඟා විය හැකිද? මාගේ මනස අනාගතය වෙත ගෙන යනු ලැබීය, එහිදී සංඥාව දෙනු ලැබේ. ‘බලව, මනාලයා එයි; ඔහු හමුවීමට පිටතට යන්න.’ එහෙත්, ඇතැමුන් තම පහන් නැවත පුරවා තබා ගැනීමට අවශ්ය තෙල් ලබාගැනීම ප්රමාද කරනු ඇත; එවිට, බොහෝ ප්රමාද වූ පසුව, තෙලෙන් නිරූපණය කරනු ලබන චරිතය මාරු කළ නොහැකි දෙයක් බව ඔවුහු සොයාගනු ඇත.” Review and Herald, February 11, 1896.
මධ්යරාත්රියේ හඬ දීම, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ගමනේ දුරදර්ශී සීමාවේ ඊළඟ මාර්ග-ලකුණය වේ. එම මාර්ග-ලකුණ සමඟ, ඉරිදා නීතියට පෙර විශ්වාසවන්තයන්ට විරුද්ධව ආරම්භ වන හිංසා පීඩාව ද එක්කිරී ඇත. එම හිංසා පීඩාව බාහිරවද, අභ්යන්තරවද පවතින අතර, අභ්යන්තර හිංසා පීඩාවට පැහැදිලිව වෙනස් සංකේත දෙකක් අඩංගු වේ. එම සංකේතවලින් එකක් යූදාස්ය, අනෙක සන්හෙඩ්රින්ය.
නවවන මෙසියානු මාර්ගලකුණ වන්නේ රිදී කාසි තිහක් සඳහා ද්රෝහිකමයි.
එවිට යෙරෙමියා අනාගතවක්තෘ විසින් කියන ලද්ද වූ මෙය සම්පූර්ණ විය: “ඔව්හු ඉශ්රායෙල් පුත්රයන් විසින් අගය කරන ලද්දා වූ තැනැත්තාගේ මිල වන රිදී කාසි තිහ ගත්හ; සහ ස්වාමින්වහන්සේ මට නියම කළ පරිදි ඒවා කුඹල්කරුගේ කෙත සඳහා දුන්හ.” මතෙව් 27:9, 10.
අනාවැකි
ඒවිට මම ඔවුන්ට කීවෙමි, “ඔබට හොඳ යයි සිතේ නම්, මාගේ කුලිය මට දෙන්න; එසේ නොවේ නම්, එය වැළැක්විය යුතුය.” එවිට ඔව්හු මාගේ කුලිය ලෙස රිදී කාසි තිහක් තූලා මැන දුන්නෝය. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ මට කීසේක, “එය කුඹල්කරු වෙත එල්ලා දමන්න; ඔව්හු මට අගය කළ උතුම් අගය!” එවිට මම රිදී කාසි තිහ අරගෙන, ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගෘහය තුළ කුඹල්කරු වෙත එය එල්ලා දැමුවෙමි. සෙකරියා 11:12, 13.
යූදාස්ගේ ද්රෝහිකම නකල් පූජකයන්ගේ ද්රෝහිකම නියෝජනය කරයි, මක්නිසාද 30 යන සංඛ්යාව පූජකයන්ගේ වයස නියෝජනය කරන බැවිනි. පූජකයන් වන, එසේම ලේවීවරුන් වන අය, ගිවිසුමේ දූතයා විසින් රන් හා රිදී මෙන් ශුද්ධ කරනු ලබති. යූදාස්ගේ රිදී කාසි තිහ සන්ඩේ නීතියේදී බොරු පූජකයන්ගේ ශෝධනය නියෝජනය කරයි; යූදාස් කුරුසියට පෙර මියගිය නමුත්, එය තවමත් එම දිනයම විය. යූදාස් සන්හෙඩ්රිනයේ සංකේතය නොවේ; ඔහු ක්රිස්තුස්ගේ ගෝලයන් අතර සිටින බව සිතනු ලැබූ අයෙකුගේ සංකේතයකි.
ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ශිෂ්යයෙකු ලෙස, ඔබ යේසුස්ගේ අභිෂේකයේද ශිෂ්යයෙකු විය. උන්වහන්සේගේ බව්තීස්මයේදී සිදු වූ අභිෂේකය යේසුස්ගේ නාමය යේසුස් ක්රිස්තුස් ලෙස වෙනස් කළේය; මක්නිසාද “ක්රිස්තුස්” යන්නෙහි අර්ථය—අභිෂේක ලද්දා—ය. එවිට උන්වහන්සේගේ නාමය වෙනස් විය, මක්නිසාද උන්වහන්සේ බොහෝ දෙනා සමඟ එක් සතියක් සඳහා ගිවිසුම ස්ථිර කිරීමට නියමිතව සිටි සේක; ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවයේ ප්රමුඛ සංකේතයක් නම් නාමය වෙනස් වීමයි. යේසුස් උන්වහන්සේගේ බව්තීස්මයේදී බලයෙන් අභිෂේක කරනු ලැබූ සේක. ක්රිස්තුස්ගේ ශිෂ්යයෙකු වීම යන්නෙන් අදහස් වූයේ, ඔබ උන්වහන්සේගේ බව්තීස්මයේ ශිෂ්යයෙකු වීමය. උන්වහන්සේ බලයෙන් අභිෂේක කරනු ලැබුවේ උන්වහන්සේගේ බව්තීස්මයේදීමය. මතෙව් 16:18 හි පේතෘස් විසින් කරන ලද ප්රකාශය ක්රිස්තියානි දේවවේදාත්මක ලෝකයේ “ක්රිස්තියානි ප්රතිඥාව” ලෙස ප්රසිද්ධය. එය දේවවේදීන් සහ විද්වතුන් අතර සාකච්ඡාවට භාජනය වන මහත් තේමා අතරින් එකකි. සාමාන්යයෙන්, දේවවේදීන් සහ විද්වතුන්ගේ සාකච්ඡාවක් කිසිදු වැදගත්කමක් නැති, හෝ සමහර විට සුළු වැදගත්කමක් ඇති දෙයක් හඳුනාගනියි; එසේ වුවද ප්රධාන කාරණය මෙයයි: ක්රිස්තියානිතාව තේරුම්ගන්නේ, යේසුස් අභිෂේක කරනු ලැබූ විට, එවිටම උන්වහන්සේ මෙසියාව බවට පත්වූ සේක යන්නයි.
උන්වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ කීසේක: එහෙත් නුඹලා මම කවුදැයි කියන්නෙහි ද? එවිට සීමොන් පේතෘස් පිළිතුරු දෙමින් කීවේය: ඔබවහන්සේ ක්රිස්තුස්වහන්සේය, ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්රයාණෝය. මතෙව් 16:15, 16.
පේතුරුගේ මුල් නාමයම එම සත්යය ප්රකාශ කළේය; මක්නිසාද, “සීමොන් බර්යෝනා” යන්නෙහි අර්ථය “පරෙවියාගේ පණිවුඩය අසන්නා” යන්න වන අතර, එය උන්වහන්සේගේ බෞතිස්මයේ පණිවුඩය වූයේය. උන්වහන්සේගේ බෞතිස්මය 9/11 සමඟ අනුරූප වන අතර, යූදාස් නිරූපණය කරන්නේ කිසියම් අවස්ථාවක 9/11 පිළිබඳ අවබෝධයක් ප්රකාශ කළ නමුත්, මාර්ගය ඔස්සේ තම මඟ වැරදෙන අයයි. යූදාස් සන්හෙඩ්රිනයේ සංකේතයක් නොවේ; මක්නිසාද, ඔවුන් නිරූපණය කරන්නේ ලාවෝදිකීය සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවයි. යූදාස් සන්හෙඩ්රිනය සඳහා සාක්ෂියක් සැපයුවේය, නමුත් සන්හෙඩ්රිනයේ කැරැල්ලේ සංකේතභාවය යූදාස්ගේ කැරැල්ලට වඩා වෙනස්ය. සන්හෙඩ්රිනයේ කැරැල්ල පහත සඳහන් සිහිනයේ ප්රකාශ වේ.
“මම මාගේ ලේඛන එකතු කරගත්තාය, අපි අපගේ ගමනට පිටත් වූයෙමු. මාර්ගයේදී අපි Orangeහි රැස්වීම් දෙකක් පැවැත්වූවෙමු; එයින් සභාවට ලාභයක් හා ධෛර්යයක් ලැබූ බවට සාක්ෂි අපට දක්නට ලැබුණි. අපිද ස්වාමින්වහන්සේගේ ආත්මය විසින් නැවුම් කරනු ලැබූවෙමු. එම රාත්රියේ මම සිහිනෙන් දුටුවේ, මම Battle Creekහි සිට දොර අසල පැත්තේ වීදුරු කවුළුවෙන් පිටත බැලූ විට, දෙදෙනා බැගින් ගමන් කරමින් නිවස දෙසට එන සමූහයක් දුටු බවය. ඔවුන් දැඩිව හා අධිෂ්ඨානශීලීව පෙනුණෝය. මම ඔවුන් හොඳින් දැන සිටියෙමි; ඔවුන් පිළිගැනීමට මම drawing room එකේ දොර විවෘත කිරීමට හැරුණෙමි, එහෙත් නැවත වරක් බැලිය යුතුයයි සිතුවෙමි. දර්ශනය වෙනස් වී තිබුණි. දැන් එම සමූහය කතෝලික පෙරහැරක ස්වරූපය පෙන්වීය. එක් අයෙකුගේ අතේ කුරුසියක් තිබුණි, තවත් අයෙකුගේ අතේ බටයක් තිබුණි. ඔවුන් ළඟා වන විට, බටයක් රැගෙන සිටි තැනැත්තා නිවස වටා වෘත්තයක් ඇඳමින් තුන් වරක් මෙසේ කීය: ‘මෙම නිවස තහනම් කර ඇත. භාණ්ඩ රාජසන්තක කළ යුතුය. ඔවුන් අපගේ ශුද්ධ වූ සම්ප්රදාය විරුද්ධව කතා කර ඇත.’ භීතිය මාව ආවේශ කළාය; මම නිවස තුළින් දුව ගොස් උතුරු දොරෙන් පිටතට පැමිණි විට, සමහර දෙනෙකු මම දන්නා වූ සමූහයක මැද මම සිටියෙමි; එහෙත් මට පාවා දෙනු ලැබේය යන භයෙන්, ඔවුන්ට එක වචනයක් හෝ කීමට මම ධෛර්ය නොකළෙමි. මම හැරෙන හැම තැනකම උනන්දුවෙන්, විමසිලිමත් ඇස් හමුවන අතර, ඒවාට මුහුණ නොදී හැඬීමටත් යාච්ඤා කිරීමටත් හැකි නිශ්ශබ්ද ස්ථානයක් සොයාගැනීමට උත්සාහ කළෙමි. ‘මෙය මට තේරුම්ගත හැකි නම් කොතරම් හොඳද! ඔවුන් මම කුමක් කීවෙම්ද, නැතහොත් මම කුමක් කළෙම්ද, මට කියන්නේ නම්!’ යැයි මම නිතර නිතර නැවත නැවත කියමින් සිටියෙමි.”
“අපගේ දේපළ රාජසන්තක කරනු ලබන බව දැක මම බොහෝ අඬමින් යාච්ඤා කළෙමි. මා වටා සිටි අයගේ බැල්මවලින් මට අනුකම්පාවක් හෝ දයාබරත්වයක් කියවා ගන්නට මම උත්සාහ කළෙමි; තවද, අන් අය විසින් තමන් නිරීක්ෂණය කරනු ලබන බවට බිය නොවූවා නම්, මට කතා කොට මට සැනසීම දෙනු ඇතැයි මම සිතූ කිහිප දෙනෙකුගේ මුහුණුවරද මම අවධානයෙන් නිරීක්ෂණය කළෙමි. සමූහයෙන් මිදී පලා යාමට මම එක් වරක් උත්සාහ කළෙමි; නමුත් මා නිරීක්ෂණය කරනු ලබන බව දුටු බැවින්, මගේ අභිප්රාය සඟවා ගත්තෙමි. මම උච්ච ස්වරයෙන් අඬන්නට පටන්ගෙන, මෙසේ කීවෙමි: ‘ඔවුන් මට මා කුමක් කර ඇත්තේද, නැතහොත් මා කුමක් කියා ඇත්තේද යන්න පමණක් කියා දෙන්නේ නම්!’ එම කාමරයේම ඇඳක නිදා සිටි මගේ සැමියා, මා උච්ච ස්වරයෙන් අඬන ශබ්දය අසා මාව අවදි කළේය. මගේ කොට්ටය කඳුළින් තෙත් වී තිබූ අතර, ගැඹුරු ශෝකජනක මනෝවිෂාදයක් මා මත පැවතුණේය.” Testimonies, volume 1, 577, 578.
අනාගතවක්තෘවරුන් ඔවුන් ජීවත්වූ දිනවලට වඩා අන්තිම දවස් පිළිබඳව වැඩි වශයෙන් කථා කරති යන මූලධර්මය අදාළ කළ විට, එය සත්වැනි-දින අද්වෙන්තිස්ත සභාවේ නායකයන් සඳහා අතිශය ගම්භීර ප්රශ්නයක් උත්පාදනය කරයි. සොයුරිය වයිට් ඇයගේ “ලේඛන” “එකතු කරගෙන,” නැවත Battle Creek වෙත ගමනක් ආරම්භ කළාය. එවකට Battle Creek, අද Tacoma Park ඇති පරිදි, හෝ ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස්වල යෙරුසලම වූ පරිදි, කාර්යයේ හදවත වූයේය. ඇයගේ ලේඛන සම්බන්ධයෙන් ඇයට තිබී ආ අරගලයක් පිළිබඳව ඇය පැහැදිලි කළ පසු, ඇය එම ගමන සඳහා ඇයගේ ලේඛන එකතු කරගත්තාය. ඇයගේ සිහිනයේ පරිසරය ඇයගේ ලේඛන පිළිබඳවය. එම අරගලය සිදුවූයේ Wright නගරයේදීය.
“අපි රයිට්හි සිටියදී, අංක 11 සඳහා වූ මාගේ අත්පිටපත ප්රකාශන කාර්යාලයට යවා තිබූ අතර, රැස්වීම්වලින් බැහැරව සිටින සෑම මොහොතක්ම පාහේ අංක 12 සඳහා වූ කරුණු ලියා තැබීමට යොදාගනිමින් මම ඉදිරියට වැඩිදියුණු වෙමින් සිටියෙමි. රයිට්හි සභාව උදෙසා සේවය කළ කාලය තුළ මාගේ ශාරීරික සහ මානසික ශක්ති දෙකම දැඩි ලෙස පීඩනයට ලක්ව තිබුණි. මට විවේකය අවශ්ය බව මට දැනුණද, සහනයක් ලබාගැනීමට කිසිදු අවස්ථාවක් මට නොපෙනුණි. මම සතියකට කිහිප වතාවක් ජනතාව අමතා කථා කරමින්, පෞද්ගලික සාක්ෂිවල පිටු ගණනාවක් ලියා සිටියෙමි. ආත්මයන් පිළිබඳ බර මා මත තිබුණි, මට දැනුණු වගකීම් එතරම් මහත් වූ නිසා සෑම රාත්රියකම මට නින්ද ලැබුණේ පැය කිහිපයක් පමණි.”
“මෙලෙස කථා කිරීමෙහි හා ලිවීමෙහි කම්කරු වූ අතර, මට Battle Creek සිට අධෛර්යජනක ස්වභාවයක ලිපි ලැබුණි. ඒවා කියවූ විට, ප්රකාශ කළ නොහැකි ආකාරයේ මානසික මැලවීමක් මා තුළ ඇතිව, එය මනසෙහි වේදනාවක් දක්වා වැඩි වී, කෙටි කාලයක් සඳහා මාගේ ජීව ශක්තීන් අක්රීය කර දැමුවාක් මෙන් පෙනුණි. රාත්රී තුනක් පුරා මම සම්පූර්ණයෙන්ම නොනිදා යාමට සමීප වූයෙමි. මාගේ සිතුවිලි කලබලයටත් ගැටලුකටත් ලක්විය. මා සමඟ සිටි අනුකම්පාශීලී පවුලෙන්ද, මාගේ ස්වාමිපුරුෂයාගෙන්ද, හැකි තරම් මාගේ හැඟීම් සඟවා තැබුවෙමි. උදෑසන හා සන්ධ්යා භක්තික සේවාවෙහි පවුල සමඟ එක්වී, මාගේ බර මහත් බර දරන්නා වෙත තැබීමට උත්සාහ කළද, මාගේ කාර්යභාරය හෝ මානසික බර කිසිවෙකු දැන නොසිටියේය. එහෙත් මාගේ අයැදුම් පැමිණියේ වේදනාවෙන් මුරණ්ඩු වූ හෘදයකින්ය; පාලනය කළ නොහැකි ශෝකය නිසා මාගේ යාච්ඤා බිඳුණු, සම්බන්ධතා රහිත වූවකි. ලේ මාගේ මොළය වෙත වේගයෙන් ඇදී ගොස්, නිතරම මා තෙරපීමටත්, සමීපව වැටී යාමටත් හේතු විය. විශේෂයෙන් ලිවීමට උත්සාහයක් දැරූ පසු, නාසයෙන් ලේ ගැලීම මට බොහෝවිට සිදුවිය. එබැවින් මාගේ ලිවීම අත්හැර දමන්නට මට බල කෙරුණි; එහෙත් අන්යයන් සඳහා ඉදිරිපත් කළ නොහැකි සාක්ෂි මා සතුව ඇති බව මා අවබෝධ කළ බැවින්, මා මත පැවති කනස්සල්ලේ හා වගකීමේ බර ඉවත දැමීමට මට නොහැකි විය.”
“තවත් එක් ලිපියක් මට ලැබුණේය; එහි සඳහන් වූයේ, සෞඛ්ය ආයතනය පිළිබඳව මට පෙන්වා දෙන ලද්දේ කුමක්ද යන්න මම ලියා තබන තුරු අංක 11 ප්රකාශයට පත් කිරීම ප්රමාද කිරීම වඩා යෝග්ය යැයි සිතනු ලැබූ බවය; මන්ද, එම කාර්යභාරය භාරව සිටි අය මුදල් අතිශයින් හිඟව සිටි අතර, සහෝදරයන් ක්රියාශීලී කරවීම සඳහා මාගේ සාක්ෂියේ බලපෑම ඔවුන්ට අවශ්යව තිබුණි. එවිට සෞඛ්ය ආයතනය සම්බන්ධයෙන් මට පෙන්වා දෙන ලද දේවලින් කොටසක් මම ලියා තැබුවෙමි; නමුත් මොළයට රුධිරය අධික ලෙස ගලා ඒම හේතුවෙන් මුළු විෂයයම සම්පූර්ණයෙන් පිටතට ගෙන ඒමට මට නොහැකි විය. අංක 12 මෙතරම් දිගු කලක් ප්රමාද වන බව මම සිතා සිටියේ නම්, අංක 11හි අඩංගු වූ එම කරුණු කොටස කිසිදු අවස්ථාවක යවා නොතිබෙමි. දින කිහිපයක් විවේක ගත් පසු නැවතත් මාගේ ලිවීම ආරම්භ කළ හැකි වනු ඇතැයි මම උපකල්පනය කළෙමි. එහෙත්, මහත් ශෝකයට කරුණක් වූයේ, මාගේ මොළයේ තත්ත්වය නිසා මට ලිවිය නොහැකි බව සොයාගැනීමය. සාමාන්ය හෝ පුද්ගලික වේවා, සාක්ෂි ලිවීමේ අදහස සම්පූර්ණයෙන් අත්හැර දමන ලදී; ඒවා මට ලිවිය නොහැකි බැවින් මම අඛණ්ඩ වේදනාවකින් සිටියෙමි.”
“මෙවන් තත්ත්වයකදී, මාර්ග මඩින් පිරී බිඳවැටුණු ස්වභාවයේ තිබෙන අතරතුර අපි Battle Creek වෙත ආපසු ගොස් එහි නැවතී සිටිය යුතු බවත්, එහිදී මා විසින් අංක 12 සම්පූර්ණ කළ යුතු බවත් තීරණය කරන ලදී. මාගේ ස්වාමිපුරුෂයා Battle Creek හි සිටින තම සහෝදරයන් දකින්නත්, ඔවුන් සමඟ කථා කරන්නත්, දෙවියන්වහන්සේ තමන් සඳහා කරමින් සිටි කාර්යය පිළිබඳව ඔවුන් සමඟ සතුටු වන්නත් බොහෝ උනන්දුවෙන් සිටියේය. මම මාගේ ලේඛන එකතු කර ගත්තෙමි, අපි අපගේ ගමනට පිටත්ව ගියෙමු. …” Testimonies, volume 1, 576, 577.
අවසාන දවස්වලදී, Battle Creek ලෙසත් ඇය “හොඳින් දැන සිටි” අය ලෙසත් නිරූපිත වූ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ නායකත්වය කතෝලික පෙරහැරක් බවට පරිවර්තනය විය. සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ නායකත්වය කතෝලික පෙරහැරක් බවට වෙනස් විය. සිහිනයේදී ඔවුහු “දෙදෙනා බැගින්” පැමිණියහ; එක් අයෙකු අතේ බටදණ්ඩක්ද, අනෙකා අතේ කුරුසියක්ද තිබුණි. ඔවුහු ගෙය වටා වෘත්තයක් ඇඳ, තෙවරක් මෙසේ ප්රකාශ කළහ: “මෙම ගෙය තහනම් කර ඇත. වස්තු රාජසන්තක කළ යුතුය. ඔවුහු අපගේ ශුද්ධ වූ පිළිවෙළට විරුද්ධව කතා කර ඇත.” Battle Creek හි කතෝලික නායකයන් “රාජසන්තක කළ” ඒ “ගෙයෙහි” තිබූ “වස්තු” කුමක්ද? “විරුද්ධව කතා කරන ලද්දේ” කතෝලික සභාවේ කුමන “ශුද්ධ වූ පිළිවෙළ” පිළිබඳවද?
මෙම ප්රශ්නය වඩාත් සෘජුව මෙසේ විය හැකිය: “ධර්ම විමර්ශන ක්රියාවලියේ නායකත්වය ගත්තේ කතෝලික ආගමයේ කුමන නියෝගයද?” ධර්ම විමර්ශනය යේසු සමිතිය ඉතිහාසයට පැමිණීමට පෙර ඩොමිනිකන් නියෝගය සමඟ ආරම්භ විය; එහෙත් ඔවුන් එයට සම්බන්ධ වූ පසු, ක්රූරත්වය හා ලේ වැගිරීමේ අනුග්රාහකත්වය දැරූ නියෝගය බවට පත් වූයේ ඔවුන්ය.
ක්රිස්තියානි ලෝකය පුරාම ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදය බලවත් සතුරන්ගෙන් තර්ජනයට ලක්ව සිටියේය. ප්රතිසංස්කරණයේ ප්රථම ජයග්රහණ අතීතයට ගොස් තිබූ බැවින්, එය විනාශ කර දැමීම ඉටු කරගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් රෝමය නව බලවේග කැඳවීය. මෙම කාලයේදී ජෙසුවිට් සංඝය පිහිටුවනු ලැබිණි; එය පාප්වාදයේ සියලුම රණශූරයන් අතරින් අතිශය කෘර, අවිචාරී, හා බලවත් වූ සංවිධානය විය. භූමික බැඳීම්වලින් හා මනුෂ්ය අභිරුචිවලින් වෙන්කරනු ලැබ, ස්වභාවික සෙනෙහසගේ ඉල්ලීම්වලට මරණශීලීව, තර්කය හා විවේකබුද්ධිය සම්පූර්ණයෙන් නිශ්ශබ්ද කරනු ලැබ, ඔවුන් දැන සිටියේ තම සංඝයේ නීතිය හැර අන් කිසි නීතියක් නොවීය; තම සංඝයට ඇති බැඳීම හැර අන් කිසි බැඳීමක් නොවීය; එහි බලය ව්යාප්ත කිරීම හැර අන් කිසි වගකීමක් නොවීය. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සුබවාර්තාව, එහි අනුවාදකයන්ට, සිසිල, කුසගිනි, වෙහෙස, හා දුප්පත්කමෙන් භීතියට පත් නොවී, විපතට මුහුණ දීමටත් දුක් විඳ දරා සිටීමටත්, වධක උපකරණය, අඳුරු සිරගෙය, හා දණ්ඩනාගාර කුලුණ ඉදිරියේ සත්යයේ ධජය උසස් කර තැබීමටත් හැකියාව ලබා දී තිබුණේය. මෙම බලවේගවලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා, ජෙසුවිට්වාදය එහි අනුවාදකයන් තුළ එවන් උන්මත්තක උද්යෝගයක් ප්රේරණය කළේය; එමඟින් ඔවුන්ටද එම වර්ගයේම අනතුරු දරා සිටීමටත්, සත්යයේ බලයට එරෙහිව වංචාවේ සියලු ආයුධ යෙදවීමටත් හැකි විය. ඔවුන්ට කිරීමට ඉතා විශාල අපරාධයක් කිසිවක් නොවීය; ක්රියාත්මක කිරීමට ඉතා පහත් වංචාවක් කිසිවක් නොවීය; ඇඳගැනීමට ඉතා දුෂ්කර වේශයක් කිසිවක් නොවීය. සදාකාලික දුප්පත්කමටත් නිහතමානිකමටත් ප්රතිඥාබද්ධව සිටියද, ඔවුන්ගේ යෝජිත අරමුණ වූයේ ධනයත් බලයත් අත්පත් කරගැනීමය; ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදය පෙරළා දැමීමටත්, පාප්වරයාගේ අධිපත්යය යළි ස්ථාපිත කිරීමටත් කැපවීමය.
“ඔවුන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකයන් ලෙස පෙනී සිටින කල, ඔවුහු ශුද්ධත්වයේ වස්ත්රයක් ඇඳ, සිරගෙවල් හා රෝහල් සන්දර්ශනය කරමින්, රෝගීන්ට හා දුප්පතුන්ට සේවය කරමින්, ලෝකය අත්හැර දමා ඇතැයි ප්රකාශ කරමින්, යහපත කරමින් සංචාරය කළ යේසුස්ගේ ශුද්ධ නාමය දරා සිටියහ. එහෙත් මේ දෝෂරහිත බාහිර රූපය යටතේ බොහෝ විට අතිශය අපරාධමය සහ මාරාන්තික අරමුණු සැඟවී තිබුණේය. අන්තය මාර්ගය සාධාරණ කරයි යනුවෙන් වූයේ ඒ සංගමයේ මූලික ප්රතිපත්තියකි. මේ නියමය අනුව, බොරුකීම, සොරකම, බොරු දිවුරුම් දීම, ඝාතනය යනාදිය, සභාවේ හිතසතුටට සේවය කළ විට, සමාව දිය හැකි දේවල් පමණක් නොව, ප්රශංසනීය දේවල්ද විය. විවිධ වෙස්වලාගැනීම් යටතේ යේසුස්-සංගම්වරු රාජ්ය තනතුරු තුළට පිවිස, රජවරුන්ගේ උපදේශකයන් වීමට ඉහළට නැඟ, ජාතීන්ගේ ප්රතිපත්තිය හැඩගස්වා ගත්හ. ඔවුහු තම ස්වාමිවරුන් පිළිබඳව ඔත්තු බලන්නන් ලෙස ක්රියා කිරීමට සේවකයන් බවට පත්වූහ. ඔවුහු රාජකුමාරයන්ගේ හා උත්තමයන්ගේ පුත්රයන් සඳහා විද්යාල පිහිටුවූහ, සාමාන්ය ජනතාව සඳහා පාසල්ද පිහිටුවූහ; ප්රොටෙස්තන්ත දෙමාපියන්ගේ දරුවන් පාප්වාදී චාරිත්ර අනුෂ්ඨානයට ඇද දමනු ලැබූහ. රෝම සභාවේ නමස්කාරයේ සියලු බාහිර විභවය හා ප්රදර්ශනාත්මක ආලෝකය, මනස අවුල් කර දමා, සිතැඟිල්ල මවිතයට පත් කර වශී කරගැනීමට යොදාගනු ලැබූ අතර, එලෙස පියවරුන් වෙහෙසී ලේ වැගිරවමින් සටන් කළ නිදහස පුත්රයන් විසින් පාවා දෙන ලදී. යේසුස්-සංගම්වරු වේගයෙන් මුළු යුරෝපය පුරා පැතිර ගියහ; ඔවුන් ගිය සෑම තැනකම පාප්වාදයේ පුනරුදයක් අනුගමනය කළේය.”
ඔවුන්ට වැඩි බලය දීම සඳහා, විමර්ශන අධිකරණය නැවත පිහිටුවමින් පප්පානු ප්රකාශයක් නිකුත් කරන ලදී. එය කතෝලික රටවල පවා, සාමාන්යයෙන් එය පිළිබඳ තිබූ ගැඹුරු විරක්තිය නොතකා, මෙම භයානක විනිශ්චය මණ්ඩපය පප්පානු පාලකයන් විසින් නැවත පිහිටුවන ලදී; දවාලෙහි ආලෝකය දරාගත නොහැකි තරම් භීෂණ අපරාධ එහි රහස් අන්ධකූපවල නැවතත් සිදු කරන ලදී. බොහෝ රටවල, ජාතියේම ශ්රේෂ්ඨතම පුෂ්පය වූ, අතිශය නිර්මල සහ උතුම් අය, බුද්ධිමත්භාවයෙන් ඉහළතම සහ උසස් අධ්යාපනය ලැබූ අය, භක්තිමත් හා කැපවූ පාලකයෝ, කර්මාන්තශීලී හා දේශප්රේමි පුරවැසියෝ, දීප්තිමත් විද්වතුන්, දක්ෂ කලාකරුවෝ, නිපුණ ශිල්පියෝ—දහස් ගණනින් නොව, දසදහස් ගණනින් මරා දමන ලදහෝ, නැතහොත් වෙනත් දේශයන් වෙත පලා යාමට බලකරන ලදහෝ ය.
“ප්රතිසංස්කරණයේ ආලෝකය නිවා දැමීමටත්, මනුෂ්යයන්ගෙන් බයිබලය ඉවත් කර ගැනීමටත්, අන්ධකාර යුගයන්ගේ අඥානකම හා අන්ධශ්රද්ධාව නැවත පිහිටුවීමටත් රෝමය කැඳවාගෙන සිටියේ එවැනි උපක්රමයන්ය. එහෙත් දෙවියන්වහන්සේගේ ආශීර්වාදය යටතේද, ලූතර්ගේ පසුබටවීම නොව ඔහුගේ අනුගාමීන් වශයෙන් උන්වහන්සේ නැඟිටුවා තිබූ ඒ උත්තම මනුෂ්යයන්ගේ ප්රයත්නයන් මඟින්ද, ප්රොටෙස්තන්තවාදය පරාජය කරනු නොලැබීය. එහි බලය එයට ලැබිය යුත්තේ අධිපතීන්ගේ අනුග්රහයෙන් හෝ ඔවුන්ගේ අවිබලයෙන් නොවේ. ඉතා කුඩා රටවල්ද, ඉතා නම්ර හා බලයෙන් අඩු ජාතීන්ද, එහි දුර්ගස්ථාන බවට පත්විය. ඇයගේ විනාශය සැලසුම් කරමින් සිටි බලවත් සතුරන් අතරමැද පිහිටි කුඩා ජිනීවා එවැනි එකක් විය; උතුරු මුහුද අසල වැලි බැංකු මත පිහිටි හොලන්තය, එවකට රාජ්යයන් අතරින් ශ්රේෂ්ඨතමද අතිශය සම්පන්නතමද වූ ස්පාඤ්ඤයේ අධිකාරශාසනයට එරෙහිව අරගල කළේ එය විය; ප්රතිසංස්කරණය සඳහා ජයග්රහණ ලබාගත්තේ, එය හිස්කමෙන් හා වියළි බවින් යුත් ස්වීඩනයය.” The Great Controversy, 234, 235.
දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට වඩා තම අන්යාගමික සම්ප්රදායන් හා චාරිත්ර උසස් බව කියා, කතෝලික සභාව මනුෂ්යයන්ගෙන් බයිබලය සැඟවීමට කළ හැකි සියල්ල කළේය. ලාඔදිකේයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ නායකයන්, එලන් වයිට්ගේ ලේඛන සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධමතධාරීන්ව අධිකරණයට ගෙන නොයන්නෝ ය; එහෙත් Battle Creek හි නායකයන් බව ප්රකාශ කරන කතෝලිකයෝ එසේ කරති. කතෝලිකවාදයේ මෘගයාගේ සැබෑ සාරය නම් ආගමික අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා ලෞකික බලය යොදාගැනීමය. ඇඩ්වෙන්ටිස්මය තම ආයතන පාලනය කිරීමට නීතිමය ලෞකික බලය සෙවූ කල, ඔවුන්ගේ “ශුද්ධ පිළිවෙළේ” ඵල දැකිය හැකිය.
ස්පාඤ්ඤ අධර්ම විමර්ශන අධිකරණයේ auto-da-fé (ඇදහිල්ලේ ක්රියාව) උත්සවයන්ගේ සන්දර්භය තුළ, නළුත් කුරුසියත් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කුරුසියෙහි ඇණ ගැසීම සමඟ බැඳුණු සංකේතාත්මක අංග ලෙස ප්රකාශ වේ. නළුය යනු යේසුස්වහන්සේට කටු කිරීටය පැළඳවූ අවස්ථාවේ උන්වහන්සේගේ අතේ තැබූ උපහාසාත්මක රාජදණ්ඩයයි; එය රෝම සෙබළුන් විසින් උන්වහන්සේට පහර දීමට භාවිත කළ අතර, එමඟින් උපහාසය, වේදනාව, සහ නින්දාව සංකේතවත් කරයි.
ස්වයං-දාහක දණ්ඩනීය උත්සව පෙරහැරවලදී කුරුසිය ප්රමුඛ ලෙස ප්රදර්ශනය කරනු ලැබේ. කොළ පැහැති කුරුසියක් (බොහෝවිට කළු ක්රේප් රෙද්දකින් ආවරණය කළ) විමර්ශන අධිකරණයේ ලාංඡනය ලෙස භාවිත වූ අතර, එය පෙරදිනයේ වෙනම සූදානම් කිරීමේ පෙරහැරකින් ගෙන යනු ලැබ, උත්සවය පැවැත්වෙන අතරතුර ප්රදර්ශනය කරනු ලැබීය. එය එම අධිකරණයේ අධිකාරය සංකේතවත් කළේය.
භාණ්ඩ තහනම් කිරීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වරදකරු කරනු ලැබූ පුද්ගලයෙකුගේ දේපළ රාජසන්තක කිරීම (අත්අඩංගුවට ගැනීම හෝ තහනම් කිරීම) යි; එය විනිශ්චය මණ්ඩලයට මුදල් සපයා දීමත් විධර්මවාදයට දඬුවම් කිරීමත් සඳහා විමර්ශන අධිකරණයේ සාමාන්ය දඬුවමක් විය. මෙය auto-da-fé දඬුවම් ප්රකාශනවල ප්රසිද්ධියේ නිවේදනය කරනු ලැබූයේ, මහජන අපමානය සහ බිය වැළැක්වීමේ අරමුණ ප්රබල ලෙස අවධාරණය කරමිනි.
එලන් ජී. වයිට්ගේ ලේඛන, මිදිවත්තේ ගීතය ගායනා කරනු ලැබීම නිශ්ශබ්ද කිරීමට උත්සාහ කරමින් ඇගේ ලේඛන තහනම් කරනු ලබන නායකත්වය පැහැදිලිව හා නිශ්චිතව හෙළා දක්වයි; එහෙත් එය ඔවුන් ඉරිදා නීතියේදී තම ස්වභාවයන් විවෘතව ප්රකාශ කිරීමට මඳක් පෙර, අශුද්ධ පද්ධතියක අවසාන ක්රියාව වේ. “කතෝලික පෙරහැරක්,” සූර්යයාට නමස්කාර කළ පුරාණ මනුෂ්යයන් විසිපහ දෙනා සමඟ සමාන්තර වේ. පහත දැක්වෙන ඡේද හතර තුළ, පළමු ඡේදය “දෙවියන්වහන්සේගේ බව ප්රකාශ කරන ජනතාව” “අන්තිම දවස්වල” යනුවෙන් ඉදිරිපත් කරයි. එම ඡේදය පැහැදිලිව උගන්වන්නේ, අන්තිම දවස්වල, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සේවකයන් “සභාවලද විවෘත වාතාශ්රිත ස්ථානවල පැවැත්වෙන මහත් රැස්වීම්වලද” “සතියේ පළමු දවස පවත්වා ගැනීමේ අවශ්යතාවය ජනතාව මත අවධාරණය කරනු ඇති” බවය.
“මෙම අවසාන දවස්වල ස්වාමීන්වහන්සේට තමන්ගේ නාමික ජනතාව සමඟ විවාදයක් ඇත. මෙම විවාදයේදී වගකීම්භාර තනතුරු දරන මනුෂ්යයෝ නෙහෙමියා අනුගමනය කළ මාර්ගයට සෘජුවම විරුද්ධ වූ ක්රියාමාර්ගයක් ගනු ඇත. ඔවුන් තමන්ම සබත් දවස නොසලකා හැර, එය අපහාසයට ලක් කරනවා පමණක් නොව, චාරිත්ර හා සම්ප්රදාය නමැති කුණුකසළ යට එය වළලා දමා, අනෙක් අයද එය පවත්වීමෙන් වැළැක්වීමට උත්සාහ කරනු ඇත. සභාවන් තුළද, එළිමහනේ පැවැත්වෙන විශාල රැස්වීම්වලද, සේවකයෝ සතියේ පළමු දවස පවත්වාගැනීමේ අත්යවශ්යතාව ජනතාව මත අවධාරණය කරනු ඇත. මුහුදේද ගොඩබිමේද විපත්ති ඇත; තවද මේ විපත්ති වැඩිවනු ඇත, එක් විනාශයක් තවත් එකක් අසන්නටම පසුපසින් පැමිණෙමින්; එවිට හෘදසාක්ෂියට අනුව සබත් දවස පවත්වන සුළු පිරිස, ඉරිදා නොසලකා හැරීම නිසා ලෝකය මත දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස ගෙනෙන අය ලෙස හඳුන්වා දක්වනු ලැබේ.”
මෙය, ඉරිදා දින පිළිපැදීම දිරිගන්වනු ලබන “දෙවියන්වහන්සේගේ බව ප්රකාශ කරන ජනතාව” ලෙස සත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුන් පැහැදිලිව හඳුන්වා දෙයි; තවද ඔවුන් “අන්තඃකරණයට අනුව සබත් දින රක්ෂා කරන්නන්ගේ කුඩා සමූහය” “පෙන්වා දෙනු” ඇතැයිද එහි කියැවේ. ඊළඟ ඡේදයේ ඇය, අතීත යුගවල තිබූ පීඩා නැවත සිදුවනු ඇතැයි අවධාරණය කරයි. ඊට පෙර තිබූ ඡේදය අවසන් වූයේ, ඇය “දෙවියන්වහන්සේගේ බව ප්රකාශ කරන ජනතාව” යන අය, ඇය අන්තඃකරණයට අනුව සබත් දින රක්ෂා කරන්නන් යැයි කියන අය සමඟ විරුද්ධතාවයෙන් හඳුන්වා දීමෙනි. ඉන්පසු ඇය අතීත ඉතිහාසයන් හඳුන්වා දී, එම ඉතිහාසයන් අන්තිම දවස්වල නැවත සිදුවනු ඇතැයි අනතුරු අඟවයි. ඇය ඉතා පැහැදිලි ය.
“සාතන් මෙම අසත්යය ප්රවර්ධනය කරන්නේ ලෝකය වහල්භාවයට ගන්නා පිණිසය. මනුෂ්යයන්ට දෝෂවාද පිළිගැනීමට බලකිරීම ඔහුගේ සැලැස්මය. සියලුම අසත්ය ආගම් ප්රචාරය කිරීමෙහි ඔහු සක්රිය කොටසක් ගනී; වැරදි ධර්මෝපදේශ බලයෙන් පනවීමට කරන ඔහුගේ උත්සාහයන්හි කිසි දෙයකදීවත් ඔහු නතර නොවනු ඇත. ආගමික උද්යෝගයේ ආවරණයක් යටතේ, ඔහුගේ ආත්මයෙන් බලපෑමට ලක්වූ මනුෂ්යයෝ තම සෙසු මනුෂ්යයන් සඳහා අතිශය කෘර වධහිංසා සොයාගත්හ; ඔවුන් මත අතිභයංකර පීඩාද පටවා දුන්නෝය. සාතන් සහ ඔහුගේ නියෝජිතයෝ තවමත් ඒම ආත්මයම දරති; අතීතයේ ඉතිහාසය අපගේ දිනවලදී නැවත සිදුවනු ඇත.”
“තම සිත් සහ කැමැත්ත දුෂ්ටකම සිදු කිරීමට නියම කරගත් මිනිසුන් සිටිති; තම හෘදයන්හි අන්ධකාර ගැඹුරු ස්ථානවල ඔවුන් කවර අපරාධයන් සිදු කරනු ඇත්දැයි තීරණය කරගෙන ඇත. මේ මිනිසුන් තමන්ම තමන් රවටාගත් අය වෙති. ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ මහත් ධර්මිෂ්ඨ නියමය ප්රතික්ෂේප කර, ඒ වෙනුවට තමන්ගේම ප්රමිතියක් ගොඩනඟාගෙන, එම ප්රමිතියට අනුව තමන්වම සසඳා තමන් පවිත්ර යයි ප්රකාශ කරති. ස්වාමින්වහන්සේ ඔවුන්ගේ හෘදයන්හි ඇති දේ ප්රකාශ කිරීමටත්, ඔවුන්ව පාලනය කරන ස්වාමියාගේ ආත්මය ක්රියාවෙන් දක්වීමටත් ඔවුන්ට ඉඩ දෙන්නාවූ ය. ඔහුගේ නීතියේ ඉල්ලීම්වලට විශ්වාසවන්තව සිටින අය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් කරන සලකන ආකාරයෙන්, ඔහුගේ නීතිය කෙරෙහි ඇති තමන්ගේ වෛරය ඔවුන්ට ප්රකාශ කිරීමට ඔහු ඉඩ දෙන්නාවූ ය. ක්රිස්තුස්වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගැසීමට ජනකාය උසිගන්වාගෙන ගිය එම ආගමික උමතුභාවයේ ආත්මයම ඔවුන් ක්රියාත්මක කරනු ඇත; සභාව සහ රාජ්යය එකම දූෂිත සම්මුතියෙන් එක්වනු ඇත.”
“අද දින සභාව, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා තමන්ගේ සම්ප්රදායන් උදෙසා පසෙකලා තැබූ පුරාතන යුදෙව්වරුන්ගේ පා සටහන් අනුව ගමන් කර ඇත. ඈ විධිය වෙනස් කර ඇත, සදාකාලික ගිවිසුම බිඳ දමා ඇත; එවිට මෙන්ම දැන් ද, අභිමානය, අවිශ්වාසය, සහ අනාශ්රිතභාවය එහි ප්රතිඵලය වී ඇත. ඇගේ සැබෑ තත්ත්වය මෝසෙස්ගේ ගීතිකාවේ මේ වචනවලින් ප්රකාශ කර ඇත: ‘ඔවුහු තමන්ම දූෂිත කරගෙන ඇත; ඔවුන්ගේ ලපය ඔහුගේ දරුවන්ගේ ලපය නොවේ; ඔවුහු විකෘති වූත් වංක වූත් පරම්පරාවකි. මෝඩ වූත් නුවණ නැති වූත් ජනතාවෙනි, ඔබ මෙසේ ස්වාමීන්වහන්සේට ප්රතිඋපකාර කරන්නේ ද? ඔහු ඔබ මිලදී ගත් ඔබගේ පියා නොවේ ද? ඔහු ඔබ සාදා, ඔබ ස්ථාපිත කළේ නැද්ද?’” Review and Herald, March 18, 1884.
අනාගත දිනවල දෙවියන්වහන්සේගේ විශ්වාසවන්තයන්ට එරෙහි පීඩාකාරී ක්රියා පිළිබඳව අනාගතවාක්යයේ ආත්මය තුළ අඛණ්ඩව පසුපසින් පසුපසින් පැහැදිලි වශයෙන් හඳුන්වා දෙන කොටස් ඇත; ඇය එහි හඳුන්වා දෙන “අද දවසේ සභාව” යනු සාමාන්යයෙන් ක්රිස්තියානිතාව නොව, යුදෙව් සභාවෙන් නිරූපිතව තිබූ බව ඇය නැවත නැවතත් හඳුන්වා දෙන සභාවය. ඇගේ ලේඛනවල ඇති එම පැහැදිලි කොටස්ම, ඇගේ සිහිනය ඉතා යෝග්ය ලෙස හඳුන්වා දෙන පරිදි, සොයුරිය වයිට්ගේ ලේඛන මත සීමා පැනවීමට සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව උත්සාහ කිරීම සඳහා වූ ප්රේරණය වේ. කතෝලිකත්වයේ ශුද්ධ ආඥාපථයක් බවට පරිවර්තනය වූ Battle Creek හි නායකයන් විසින් තහනම් කරනු ලැබිය යුතු ඇගේ ගෘහයේ පැහැදිලි වස්තු වූ ඇගේ ලේඛනවලට එරෙහිව ඔවුන් කළ ක්රියා. ඇගේ ලේඛනවලට එරෙහි ඔවුන්ගේ ප්රහාරය යෙරෙමියාගේ ලේඛනවලට එරෙහි ප්රහාරය මගින්ද නිරූපණය කරනු ලැබේ. එලන් වයිට්ගේ සිහිනය යෙරෙමියාගේ ලේඛන දහනය කරනු ලැබීම පිළිබඳ දෙවන සාක්ෂිකරුවෙකි.
ලාඔදිකීය ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ තුන්වන පරම්පරාවේ ප්රමුඛ තේමාව වූයේ සම්මුතියයි. තුන්වන පරම්පරාව නියෝජනය කරනු ලබන්නේ පෙර්ගමොස් සභාව විසිනි. 1919 දී W. W. Prescott ගේ The Doctrine of Christ නම් ග්රන්ථය ප්රකාශයට පත් වීමෙන් ආරම්භ වී, 1957 දී Questions on Doctrine ප්රකාශයට පත් වීම දක්වා, ඇල්ෆා ප්රකාශනයකින් නියෝජනය වූවක් ආරම්භ කර ඔමේගා ප්රකාශනයකින් අවසන් වන සංක්රාන්ති යුගයක් සලකුණු කරයි. පළමු ග්රන්ථය නියෝජනය කළේ W. W. Prescott විසින් යූදා ගෝත්රයේ සිංහයා ප්රතික්ෂේප කර, ක්රිස්තුස් පිළිබඳ විශ්වාසභ්රෂ්ට ප්රොටස්තන්ත මතය පිළිගැනීමය. The Doctrine of Christ යන සුදුසු ලෙස නම් කළ Prescott ගේ ග්රන්ථය මිලෙරයිට් අනාගතවාණි පණිවිඩය උදරා බිඳ හෙළා, කතෝලිකත්වය සහ විශ්වාසභ්රෂ්ට ප්රොටස්තන්තවාදය විසින් නමස්කාර කරනු ලබන යේසුස්ගේ හිස් අර්ථ නිරූපණය පමණක් ඉතිරි කළේය. එම පරම්පරාවේ අවසාන ග්රන්ථය, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව, උන්වහන්සේගේ යුක්තිය සහ කරුණාව විනාශ කරන ශුද්ධීකරණයක් සහ නීතිගත කරනු ලැබීමක් නිර්වචනය කරයි. පුරාණ ඉශ්රායෙලයට දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාවේ භාරකරුවන් වීමේ වගකීම දෙන ලදී; ඇඩ්වෙන්ටිස්මයට ද දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාවේ පමණක් නොව, උන්වහන්සේගේ අනාගතවාණි වචනයේ ද භාරකරුවන් වීමට නියමිත විය. 1919 දී දෙවියන්වහන්සේගේ අනාගතවාණි වචනයේ ආරක්ෂාව ප්රතික්ෂේප කළ ග්රන්ථයක්, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව ප්රතික්ෂේප කරන ග්රන්ථයකින් අවසන් වූ,ලාඔදිකීය ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ තුන්වන පරම්පරාවේ ආරම්භය සලකුණු කළේය.
“ඔබ හෘදයේ මුරණ්ඩුකමට ඉඩ දී, අහංකාරකම හා ස්වයංධාර්මිකත්වය නිසා ඔබගේ වැරදි පාපොච්චාරණය නොකරන්නේ නම්, ඔබ සාතන්ගේ පරීක්ෂාවන්ට යටත්ව සිටීමට ඉතිරි කරනු ලැබේ. ස්වාමින්වහන්සේ ඔබගේ වැරදි ඔබට හෙළි කරන විට ඔබ පසුතැවිලි නොවී හෝ පාපොච්චාරණය නොකරන්නේ නම්, උන්වහන්සේගේ විධානය ඔබව එකම භූමිය මත නැවත නැවතත් ගෙන යනු ඇත. ඒ හා සමාන ස්වභාවයේ වැරදි කිරීමට ඔබව ඉතිරි කරනු ලැබේ; ඔබ දිගටම ප්රඥාවෙන් හිඟව සිටිනු ඇත; තවද පාපය ධර්මිෂ්ඨකම යැයිත්, ධර්මිෂ්ඨකම පාපය යැයිත් ඔබ කියනු ඇත. මෙම අවසාන දවස්වල බලපවත්නා බොහෝ රැවටිලි ඔබ වටකරනු ඇත; ඔබ නායකයන් මාරු කරනු ඇත, එසේ කළ බවද ඔබ නොදැන සිටිනු ඇත.” Review and Herald, December 16, 1890.
තුන්වන සභාව වූ පෙර්ගමොස්, සතරවන පරම්පරාව වන පාප්මය සභාව වූ තියාතිරාව වෙත ගෙන ගියේය; එවිට මිනිසුන් විසිපහ දෙනා තියාතිරාවේ අධිකාරියේ සංකේතයට නැමී සිටිති.
මුල් යටත්විජිත පදිංචිකරුවන් විසින් පිළිගන්නා ලද නියමය වූයේ, දේවස්ථානයේ සාමාජිකයන්ට පමණක් ඡන්දය දීමට හෝ සිවිල් ආණ්ඩුවේ තනතුරු දරාගැනීමට අවසර දීමය; එය අතිශය විනාශකාරී ප්රතිඵලවලට මඟ පාදිනි. මේ පියවර රාජ්යයේ පවිත්රත්වය රැකගැනීමේ මාධ්යයක් ලෙස පිළිගෙන තිබුණද, එය අවසානයේ දේවස්ථානයේ දූෂණයට හේතු විය. ඡන්ද අයිතිය හා තනතුරු දරණ අයිතිය සඳහා ආගම ප්රකාශ කිරීම කොන්දේසිය වූ බැවින්, ලෝකීය ප්රතිපත්තිමය උදෙසා පමණක් පෙලඹුණු බොහෝ දෙනෙක්, හදවතේ වෙනසක් නොමැතිව දේවස්ථානයට එක් වූහ. මෙසේ, දේවස්ථාන සැලකිය යුතු ප්රමාණයකින් පරිවර්තනය නොලැබූ පුද්ගලයන්ගෙන් සමන්විත විය; තවද සේවකත්වය තුළ පවා තිබුණේ, ධර්මෝපදේශවල දෝෂයන් පවත්වාගෙන ගිය අය පමණක් නොව, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ නවීකරණ බලය පිළිබඳ නොදැන සිටි අයද වූහ. මෙසේ නැවත වරක්, කොන්ස්ටන්ටයින්ගේ දවස්වල සිට අද දක්වා දේවස්ථානයේ ඉතිහාසය තුළ නිතර දැක ඇති දුෂ්ට ප්රතිඵල මෙයින් ප්රදර්ශනය විය—එනම්, රාජ්යයේ ආධාරයෙන් දේවස්ථානය ගොඩනැගීමට උත්සාහ කිරීමත්, “මාගේ රාජ්යය මේ ලෝකයේ නොවේ” යයි ප්රකාශ කළ ඔහුගේ සුභාරංචියට සහාය වශයෙන් ලෞකික බලයට ආයාචනා කිරීමත් ය. යොහන් 18:36. දේවස්ථානය රාජ්යය සමඟ එක්වීම, එහි ප්රමාණය කෙතරම් සුළු වුවද, ලෝකය දේවස්ථානයට වඩාත් සමීප කරනු ඇතැයි පෙනී යා හැකි නමුත්, සැබවින්ම එය දේවස්ථානය ලෝකයට වඩාත් සමීප කරයි.” The Great Controversy, 297.
“රාජ්යය සමඟ සභාවේ එකමුතුව, එහි ප්රමාණය කෙතරම් සුළු වූවත්, ලෝකය සභාවට වඩාත් සමීප කරනු ඇතැයි පෙනී යා හැකි නමුත්, සැබවින්ම එය කරන්නේ සභාව ලෝකයට වඩාත් සමීප කිරීම පමණි.” 1977 මැයි 18 දින, Bert B. Beach (සභාවේ Northern Europe-West Africa Division හි අධ්යක්ෂවරයෙකු වූ අතර අන්තර්-සභා සබඳතාවල නිරත වූ) රෝමයේ කණ්ඩායම් හමුවකදී විරුද්ධ-ක්රිස්තුස් වන Pope Paul VI වෙත රන් ආවරණය කළ පදක්කමක් පිළිගන්වන ලදී. එය ලෝක ආගමික පවුල්වල ලේකම්වරුන්ගේ සම්මේලනයේ රැස්වීමක කොටසක් විය. මෙම සිදුවීම Adventist Review (1977 අගෝස්තු 11) හි වාර්තා කරන ලද අතර, Religious News Service විසින් නිල SDA නියෝජිතයෙකු Pontiff කෙනෙකු හමු වූ පළමු අවස්ථාව ලෙස සටහන් කරන ලදී.
“ශුද්ධ ලියවිල්ලෙන් කිසිවක් ඉවත් කරන හෝ එයට කිසිවක් එක් කරන අය මත ස්වාමීන්වහන්සේ ශාපයක් ප්රකාශ කර ඇත. මහත් වූ ‘මම වෙමි’ නම් තැනැන්වහන්සේ, විශ්වාසයේත් ධර්මෝපදේශයේත් නියමය කුමක් විය යුතුදැයි තීරණය කර ඇති අතර, බයිබලය ගෘහස්ථ පොතක් විය යුතු ලෙස උන්වහන්සේ නියම කර ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට අල්ලා සිටින සභාව රෝමයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම සමාධානයක් නොලැබෙන ලෙස වෙන්ව සිටියි. ප්රොටස්තන්තිකයෝ එක් කලෙක මෙසේම මෙම මහත් අපස්ථාති සභාවෙන් වෙන්ව සිටියෝය; එහෙත් ඔව්හු ඇයට වඩාත් සමීප වී ඇත, තවද තවමත් රෝම සභාව සමඟ සමාධානය කරා යන මාර්ගයේ සිටිති. රෝමය කිසිදා වෙනස් නොවේ. ඇගේ මූලධර්ම ස්වල්පමයකින්වත් වෙනස් වී නැත. ඇය තමා සහ ප්රොටස්තන්තිකයන් අතර පවතින බිඳීම අඩු කර නැත; ඉදිරියට ගොස් ඇත්තේ ඔව්හුය. එහෙත් මෙයින් අද දවසේ ප්රොටස්තන්තිකත්වය ගැන කුමක් තර්ක කරනු ලැබේද? මනුෂ්යයන් අවිශ්වාසයට සමීප කරවන්නේ බයිබල් සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීමය. පාපසභාව සමඟ තමා අතර පවතින දුර අඩු කරන්නේ පසුබැස ගිය සභාවකි.”
“සත්යය නිසා මරණයට පත් වූ ලූතර්, ක්රැන්මර්, රිඩ්ලි, හූපර්, හා උතුම් මනුෂ්යයන් දහස් ගණනක් වැනි ආත්මයන්ම සැබෑ ප්රොටෙස්ටන්ට්වරු වෙති. ඔවුහු සත්යයේ විශ්වාසවන්ත පරීක්ෂකයෝ ලෙස සිටිමින්, ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදයට රෝමවාදය සමඟ එක්වීමට කිසිසේත් නොහැකි බවත්, පාප්මහාධිකාරයේ මූලධර්මවලින් නැගෙනහිර බටහිරෙන් වෙන්ව තිබෙන තරම් දුරින් වෙන්ව තිබිය යුතු බවත් ප්රකාශ කළෝය. සත්යයේ මෙවන් පක්ෂකාමීහු ‘පාපයේ මනුෂ්යයා’ සමඟ සංගත විය හැක්කේ ක්රිස්තුස්වහන්සේත් උන්වහන්සේගේ අපෝස්තුලයන්ත් සමඟ සංගත විය හැකි පමණක් නොවීය. පෙර යුගවල ධර්මිෂ්ඨයෝ රෝමය සමඟ එක්වීම අසම්භව බව හැඟී සිටියහ; දේපළත් ජීවිතයත් අවදානමට ලක් කරමින් මෙම වැරදි ක්රමයට එරෙහිව තම විරුද්ධත්වය පවත්වාගෙන ගියද, තම වෙන්වීම රැක ගැනීමට ඔවුන්ට ධෛර්යය තිබිණි, සහ පුරුෂාර්ථයෙන් සත්යය උදෙසා සටන් කළහ. බයිබලයේ සත්යය ධනයට, ගෞරවයට, හෝ ජීවිතයටත් වඩා ඔවුන්ට අගනා විය. අන්ධවිශ්වාසයේ හා මෝසම්කාර තර්කවල මහ ගොඩක් යට සත්යය මිහිදන් කරනු දැකීම ඔවුන්ට දරාගත නොහැකි විය. ඔවුහු දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය තමන්ගේ අත්වල ගෙන, ජනතාව ඉදිරියේ සත්යයේ ධජය උසස් කරමින්, බයිබලය උද්යෝගයෙන් සොයා බැලීම තුළින් දෙවියන්වහන්සේ තමන්ට ප්රකාශ කළ දේ නිර්භීතව ප්රකාශ කළහ. දෙවියන්වහන්සේට කළ තම විශ්වාසවන්තකම නිසා ඔවුහු අතිශය කුරිරු මරණයන්ට ලක් වූහ; නමුත් තම රුධිරයෙන් ඔවුහු අපට, ප්රොටෙස්ටන්ට්වරු බව කියාගන්නා බොහෝ දෙනා පහසුවෙන් දුෂ්ට බලයට අත්හරින නිදහස්කම් හා වරප්රසාද මිලදී දුන්නෝය. එහෙත් අපි මෙම අති මිලෙන් ලැබූ වරප්රසාද අත්හරිමුද? ස්වර්ගයේ දෙවියන්වහන්සේට අපහාස කරමින්, උන්වහන්සේ අපව රෝමීය යාප්පුවෙන් නිදහස් කළ පසු, නැවතත් මෙම ක්රිස්තු-විරෝධී බලයට බන්ධනයට අපවම පත් කරමුද? අපගේ ආගමික නිදහසත්, අපගේම සිත්සම්මතයේ නියෝග අනුව දෙවියන්වහන්සේට නමස්කාර කිරීමට ඇති අපේ අයිතියත් අත්සන් කර අත්හරිමින්, අපගේ පිරිහීම අපි සනාථ කරමුද?”
“කඳු සහ නිම්න අතර ප්රතිධ്വනිත වූ ලූතර්ගේ හඬ, භූකම්පනයක් මෙන් යුරෝපය කම්පිත කළ එම හඬ, යේසුස්වහන්සේගේ උතුම් අපෝස්තලයන්ගේ සේනාවක් ඉදිරියට කැඳවාගෙන ආය; ඔවුන් ප්රකාශකළ සත්යය දරකොළ ගොඩවල් මඟින්වත්, යාතනා මඟින්වත්, සිරගෙවල් මඟින්වත්, මරණය මඟින්වත් නිශ්ශබ්ද කළ නොහැකි විය. තවද, ශහීදයන්ගේ ඒ උතුම් සේනාවේ හඬවල් තවමත් අපට පවසන්නේ, රෝමීය බලය අවසාන දවස්වල පෙරකී අධර්මයට වැටීම වන බවත්, පාවුල් තම දවසේදීම ක්රියා කරන්නට ආරම්භ වී තිබෙන බව දැක තිබූ අයුක්තියේ අභිරහස එය වන බවත්ය. රෝමානු කතෝලිකත්වය ඉක්මනින් බලවත් වෙමින් පවතී. පාප්වාදය වර්ධනය වෙමින් පවතී; සත්යය ඇසීමෙන් තමන්ගේ කන් ඉවතට හරවාගත් අය ඇයගේ මුළාකරවන කතාන්තරවලට සවන් දෙමින් සිටිති. පාප්වාදී පූජාගෘහ, පාප්වාදී විද්යාල, භික්ෂුණී ආරාම සහ භික්ෂු ආරාම වැඩි වෙමින් පවතී; ප්රොතෙස්තන්ත්ර ලෝකය නම් නිදාසිටිනවාක් මෙන් පෙනේ. ප්රොතෙස්තන්ත්රයන් තමන්ව ලෝකයෙන් වෙන්කොට දැක්වූ විශේෂ ලකුණ අහිමි කරමින් සිටිති; ඔවුන් තමන් සහ රෝමීය බලය අතර තිබූ දුර අඩුකරමින් සිටිති. ඔවුන් සත්යය ඇසීමෙන් තමන්ගේ කන් ඉවතට හරවාගෙන ඇත; දෙවියන්වහන්සේ තමන්ගේ මාර්ගය මත වැගිරවූ ආලෝකය පිළිගැනීමට ඔවුන් අකමැති වූහ; එබැවින් ඔවුන් අන්ධකාරයට ඇතුළුවෙමින් සිටිති. රෝමවාදීන් සහ ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධ වන්නන්ගේ පැත්තෙන් අතීතයේ හිංසක පීඩනය නැවත ඇතිවනු ඇති යන අදහස ගැන ඔවුන් අවමානයෙන් කතා කරති. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය එවැනි නැවතීමක් සම්පූර්ණයෙන්ම පුරෝකථනය කරන බව ඔවුන් හඳුනා නොගනිති; එසේම අවසාන දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව පීඩා විඳිනු ඇත යන කාරණයද ඔවුහු පිළිගැනීමට සූදානම් නොවෙති, නමුත් බයිබලය මෙසේ කියයි: ‘මකරයා ස්ත්රිය කෙරෙහි කෝපවී, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා පවත්වන, යේසුස් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සාක්ෂිය ඇති, ඇගේ වංශයේ ඉතිරි අය සමඟ යුද්ධ කිරීමට ගියේය.’”
“පොප්වාදය මනුෂ්ය ස්වභාවයේ ආගමයයි; මනුෂ්යකුලයේ බහුතරය පව් කිරීමට ඔවුන්ට අවසර දෙන අතර ඒවායේ ප්රතිඵලවලින් ඔවුන් නිදහස් කරන මතධර්මයකට ආදරය කරති. මනුෂ්යයන්ට කුමන හෝ ආකාරයක ආගමක් තිබිය යුතුය; මනුෂ්ය උපායයෙන් ගොඩනැගුණු නමුත් දේවීය අධිකාරිය හිමිකම් කරන මේ ආගම ශාරීරික මනසට යෝග්ය වේ. තමන් ප්රඥාවන්තයන් හා බුද්ධිමතුන් යැයි සිතන මනුෂ්යයෝ ධර්මිෂ්ඨකමේ ප්රමිතිය වන ආඥා දහයෙන් උඩඟුකමින් ඉවත හැරී, දෙවියන්වහන්සේගේ මාර්ග පිළිබඳ විමසා බැලීම තම ගෞරවයට ගැළපෙන්නේ නැතැයි සිතති. එබැවින් ඔව්හු වංචනික මාර්ගයන්ට, තහනම් පථයන්ට පිවිස, යේසුස් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ආදර්ශය අනුව නොව, පොප්වරයාගේ ආදර්ශය අනුව ස්වයංපූර්ණ, ආත්මෝන්නත වූවන් බවට පත්වෙති. ඔවුන්ට අවශ්ය වන්නේ ආත්මිකත්වය සහ ස්වයං-ප්රතික්ෂේපය අඩුම ලෙස ඉල්ලා සිටින ආගමේ බාහිර ආකාරයයි; ශුද්ධීකරණයට ලක් නොවූ මනුෂ්ය ප්රඥාව ඔවුන්ව පොප්වාදය පිළිකුල් කිරීමට මඟපෙන්වන්නේ නැති බැවින්, එහි නියමයන් සහ මතධර්මයන් වෙත ඔවුහු ස්වභාවයෙන්ම ආකර්ෂණය වෙති. ඔවුන්ට ස්වාමින්වහන්සේගේ මාර්ගයන්හි ගමන් කිරීමට අවශ්ය නැත. උන්වහන්සේගේ වචනය පිළිබඳ බුද්ධිමත් දැනුමක් සමඟ, යාච්ඤාපූර්වකව හා නිහතමානීව දෙවියන්වහන්සේ සෙවීමට ඔවුහු සම්පූර්ණයෙන්ම අතිශයින්ම ප්රබුද්ධ වී සිටිති. ස්වාමින්වහන්සේගේ මාර්ග දැනගැනීමට සැලකිල්ලක් නොදක්වන බැවින්, ඔවුන්ගේ මනස මුළුමනින්ම මෝහයන්ට විවෘත වී, බොරුවක් පිළිගෙන විශ්වාස කිරීමට සූදානම්ව ඇත. සත්යය ලෙස ඔවුන්ට අතිශයින් අසාධාරණ, අතිශයින් අසංගත අසත්යයන් ඉදිරිපත් කළත් ඒවා පිළිගැනීමට ඔවුහු කැමැත්තෙන් සිටිති.”
“ෂාතාන්ගේ රැවටීමේ අතිශය කෘතිය වන්නේ පාප්වාදයයි; එය අනුව, මහත් බුද්ධිමය අන්ධකාරයක දිනයක් රෝමවාදයට හිතකර වූ බව පෙන්වා දී ඇති පරිදි, මහත් බුද්ධිමය ආලෝකයක දිනයක් ද එහි බලයට හිතකර වන බවත් පෙන්වා දෙනු ඇත; මක්නිසාද මනුෂ්යයන්ගේ මනස් ඔවුන්ගේම උත්කර්ෂය කෙරෙහි එක්රැස් වී ඇති බැවින්, දෙවියන් වහන්සේ තම දැනුමේ තබා ගැනීමට ඔවුහු ප්රිය නොවෙති. රෝමය අභ්රාන්තභාවය ප්රකාශ කරයි, සහ ප්රොටස්ටන්ට්වරු ද එම මාර්ගයම අනුගමනය කරමින් සිටිති. සත්යය සොයා බැලීමටත්, ආලෝකයෙන් වඩා උතුම් ආලෝකයකට ඉදිරියට යාමටත් ඔවුහු කැමති නොවෙති. ඔවුහු පක්ෂපාතයෙන් තමන් වටා බිත්ති නඟාගෙන, රැවටීමට ලක් වීමටත් අනෙක් අය රැවටීමටත් කැමැත්තෙන් සිටින අය ලෙස පෙනෙති.”
“එහෙත් සභාවන්ගේ ආකල්පය අධෛර්යජනක වුවද, හෘදභංග වීමට අවශ්යතාවක් නැත; මක්නිසාද දෙවියන්වහන්සේට තම සත්යයට විශ්වාසවන්තභාවය ආරක්ෂා කරන, බයිබලයත් බයිබලය පමණක්වත් තම විශ්වාසයේ හා සිද්ධාන්තයේ නීතිය කරගන්නා, ප්රමිතිකය උසස් කර, ‘දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාවන් සහ යේසුස්වහන්සේගේ ඇදහිල්ල’ යනුවෙන් ලියා ඇති ධජය ඉහළින් දරාගෙන සිටින ජනතාවක් ඇත. ඔවුන් නිර්මල සුභාරංචිය අගය කරනු ඇත, සහ බයිබලය තම විශ්වාසයේ හා සිද්ධාන්තයේ පදනම කරගනු ඇත.”
“සෙබඳු කාලයක් සඳහාම, එනම් මනුෂ්යයන් සේනාවන්ගේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව පසෙකට දමමින් සිටින මේ වේලාවේ, දාවිත්ගේ යාච්ඤාව අදටත් සුදුසුය,—‘ස්වාමීනි, ඔබ ක්රියා කරන කාලයයි; මක්නිසාද ඔවුන් ඔබගේ ව්යවස්ථාව නිෂ්ප්රභ කර ඇත.’ දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව මත සර්වසාමාන්යයට ආසන්න වූ උපහාසයක් ගොඩගසනු ලබන කාලයකට අපි ළඟා වෙමින් සිටිමු; දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා පාලනය කරන ජනතාව දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කරනු ලබන්නෝය. එහෙත් අනෙක් අය එහි බැඳී සිටින අයිතිවාසිකම් නොදකිමින්, නොඅවබෝධ කරමින් සිටින නිසා, ඔවුහු යෙහෝවාගේ ව්යවස්ථාව පිළිබඳ තමාගේ ගෞරවය අහිමි කරගන්නෝ ද? මනුෂ්යයන් එය පසෙකට දමා, එය මත අගෞරවයත් නින්දාවත් ගොඩගසන ප්රමාණයටම, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා පාලනය කරන ජනතාව දාවිත් මෙන් දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව භක්තියෙන් ගරු කරත්වා.” Signs of the Times, February 19, 1894.
ප්රතික්රිස්තුස්ට ලාඔදිකීය සත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ එක් නායකයෙකු විසින් රන් පදක්කමක් ප්රදානය කරනු ලැබීමට වසර දෙකකට පෙර, එනම් 1975 දී, සත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවට එරෙහිව නඩුවක් ගොනු කරන ලදී; EEOC v. Pacific Press Publishing Association (Case No. C-74-2025 CBR in the U.S. District Court for the Northern District of California) යන නඩුවේදී, සමාන රැකියා අවස්ථා කොමිසම සභාවේ ප්රකාශන ආයතනයට එරෙහිව කාන්තා සේවිකාවන් දෙදෙනෙකු වන—Merikay Silver (නඩුව ගොනු කරන විට වන විට සේවයෙන් ඉවත්ව සිටි හිටපු සංස්කාරිකාවක්) සහ Lorna Tobler—වෙනුවෙන්, වැටුප් හා ප්රතිලාභ සම්බන්ධයෙන් ලිංගභේදය මත පදනම් වූ වෙනස්කම් කළ බව චෝදනා කරමින් නඩු පවරන ලදී. සභාව, ආගමික නිදහස් කිරීම් උපුටා දක්වමින්ද තම පාලන ව්යුහය පිළිබඳ සාකච්ඡා කරමින්ද, තම ක්රියාපටිපාටි අර්ධ වශයෙන් ආරක්ෂා කළේය.
1976 පෙබරවාරි 6 දිනැති දිවුරුම් ප්රකාශයක (අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ ආරක්ෂක නීතිමය ලේඛනයක කොටසක් ලෙස), නීල් සී. විල්සන් (එවකට සභාවේ උතුරු ඇමරිකානු කොට්ඨාසයේ සභාපති වූ අතර, පසුව 1979–1990 කාලයේ සාමාන්ය සමුළුවේ සභාපතිව සිටියේය) රෝමානු කතෝලිකවාදය පිළිබඳ සභාවේ ඓතිහාසික දෘෂ්ටිකෝණ අමතා ප්රකාශ කළේය. එම ප්රකාශය කරනු ලැබුවේ, සභාව පාප් පද්ධතියට සමාන “පදවි අනුක්රමික පාලන ව්යුහයක්” ඇති එකක් ලෙස විස්තර කිරීමවලට එරෙහිව තර්ක කිරීමේ සන්දර්භය තුළය. අදාළ සම්පූර්ණ උද්ධෘතය මෙසේය: “සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ ජීවිතයේ එක් අවධියකදී, මෙම ආගමික සංවිධානය පැහැදිලිවම රෝමානු කතෝලික විරෝධී දෘෂ්ටිකෝණයක් ගත්තේය යන කාරණය සත්ය වුවද, සහ ‘පදවි අනුක්රමික පාලන ව්යුහය’ යන පදය සභා පාලනයේ පාප්මය ආකෘතිය සඳහන් කිරීම සඳහා නින්දාත්මක අර්ථයෙන් භාවිතා කළේය යන කාරණය ද සත්ය වුවද, සභාවේ එම ආකල්පය වූයේ මෙම සියවසේ මුල් භාගයේ සහ පෙර සියවසේ අවසාන භාගයේ සංරක්ෂණශීලී ප්රොටෙස්තන්ට් ආගමික සංවිධාන අතර පැතිර තිබූ පුළුල් පාප් විරෝධීත්වයේ ප්රකාශනයක් පමණක් වන අතර, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව සම්බන්ධයෙන් ගත් කල එය දැන් ඉතිහාසයේ කසළ ගොඩට භාර දී ඇත.”
මෙය, එළිදරව් පොතෙහි පාප්වරුන්ගේ පද්ධතිය “මෘගයා” හෝ ප්රතික්රිස්තුස් ලෙස හඳුනාගත් සභාවේ සම්ප්රදායික භවिष्यවාණිමය අර්ථකථනයෙන් ඉවත්ව යෑමක් ප්රතිබිම්බිත කරයි. සභාව ඇතුළතත් බාහිරවත් විවේචකයන් එය, නවීන සර්ව-සභා එකමුතුවට හෝ නීතිමය ආරක්ෂණයන්ට ගැළපෙන ලෙස, එම කතෝලික-විරෝධී ස්ථාවරය අඩුකොට දැක්වීමක් හෝ අත්හැර දැමීමක් ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත. 1985දී විල්සන්, සභාවේ විවිධ අංශවල සභාපතිවරුන් “කාදිනල්වරුන්” ලෙස හඳුනාගත්තේ, ඔහු මෙසේ ප්රකාශ කළ බැවිනි: “… ඈත පෙරදිග සියලු රටවලින් ‘කාදිනල්වරයෙක්’ නොමැත; එසේ වුවද අප්රිකාවෙන් ‘කාදිනල්වරුන්’ දෙදෙනෙකු සිටිනු ඇතැයි බොහෝවිට සිතිය හැකිය.”
සහෝදරි වයිට් ප්රකාශ කළේ, තමා සහ පාප්තුමා අතර ඇති දුර අඩුකරන සභාවක් නම් එය පසුබැසී ගිය සභාවක් බවය! තුන්වන පරම්පරාවේ සම්මුතිකරණය එසෙකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ තම්මුස් සඳහා හැඬීම මගින්ද, පෙර්ගමොස්හි සම්මුතිකරණය මගින්ද නිරූපණය කර ඇත. 1863 සිට 1888 දක්වා වූ පළමු පරම්පරාව එපීසයේ සභාව නියෝජනය කළේය; එය තම පළමු ප්රේමය අහිමි කළ සභාවකි. මිලරයිට් චලනයේ පළමු ප්රේමය වූයේ പ്രവචන පණිවිඩය වූ අතර, එම പ്രവචන පණිවිඩයේ පළමු පරිච්ඡේදය 1863දී පසෙකට තැබූ “සත් කාල” ය.
1888 සිට 1919 දක්වා, ස්මර්ණාවෙන්ද එසකියෙල්ගේ ගුප්ත කුටීරවලින්ද නිරූපිත දෙවන පරපුර, 1915 දී සහෝදරි වයිට් විවේකයට තබනු ලැබූ බැවින්, අනාගතවාක්යයේ ආත්මයේ මරණය දැක සිටියේය. සාක්ෂිය සම්පූර්ණ කිරීමට පරපුරු හතර පිළිබඳ තවත් විස්තර අවශ්යය; එහෙත්, අපස්ථාත වූ ජනතාවක් එලන් වයිට්ගේ ලේඛන “තහනම්” කළ හැක්කේ කෙසේද, නැතහොත් සතියේ පළමු දවස පිළිගත හැකි දෙයක් ලෙස ප්රවර්ධනය කළ හැක්කේ කෙසේද යන්න සම්පූර්ණයෙන් අගය කිරීමට, අනුක්රමික කැරැල්ල අවබෝධ කරගත යුතුය. යූදස්, යෙරුසලමේ “මෙම ජනතාව පාලනය කරන” “එප්රායිම්ගේ මත්පැන් බොන්නන්” සමඟ ක්රියා කරයි; යෙරුසලම පාලනය කරන සහ සූර්යයාට නමස්කාර කරන අය, සන්හෙද්රින් මගින් නිරූපිත වෙති.
අපි මෙම අධ්යයනය ඊළඟ ලිපියේදී ඉදිරියට ගෙන යන්නෙමු.
“දෙවියන්වහන්සේගේ බව ප්රකාශ කරන දරුවන් අතර, කෙතරම් අල්ප ඉවසීමක් ප්රකාශ වී ඇද්ද, අපගේ ඇදහිල්ලට අයත් නොවන අය වෙත කෙතරම් කටුක වචන කතා කර ඇද්ද, කෙතරම් දෝෂාරෝපණ ප්රකාශ කර ඇද්ද! බොහෝ දෙනා වෙනත් සභාවලට අයත් අය මහත් පව්කාරයන් ලෙස බලා තිබේ; එහෙත් ස්වාමීන්වහන්සේ ඔවුන්ව එලෙස නොසලකන සේක. වෙනත් සභාවල සාමාජිකයන් මෙලෙස බලන අය, දෙවියන්වහන්සේගේ බලවත් හස්තය යටතේ තමන්ම නමවා ගත යුතුය. ඔවුන් විසින් දෝෂාරෝපණයට ලක්කරනු ලබන අය සතුව තිබිය හැක්කේ ඉතා අල්ප ආලෝකයක්, ඉතා ස්වල්ප අවස්ථා සහ වරප්රසාදයන් පමණක් විය හැක. අපගේ සභා සාමාජිකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනා ලැබූ ආලෝකය ඔවුන්ටත් ලැබී තිබුණේ නම්, ඔවුන් වඩාත් ශීඝ්ර ලෙස ඉදිරියට ගොස්, ලෝකයට තම ඇදහිල්ල වඩා හොඳින් නියෝජනය කර තිබෙන්නට ඇත. තම ආලෝකය ගැන පුරසාරම් දොඩන නමුත් එහි අනුව නොහැසිරෙන අය පිළිබඳව ක්රිස්තුස්වහන්සේ මෙසේ පවසන සේක, ‘එහෙත් මම ඔබට කියමි, විනිශ්චය දවසේදී තීර් සහ සීදොන්ට ඔබට වඩා ඉවසිය හැකි වන්නේය. තවද, හේ කපර්ණවුම [විශාල ආලෝකය ලැබූ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වරුනි], ඔබ ස්වර්ගය දක්වා [වරප්රසාදයේ අර්ථයෙන්] උසස් කරනු ලැබුවෙහිය; නුමුත් නිරයට පහතට ගෙන යනු ලැබෙහිය. මක්නිසාද ඔබ තුළ කරනු ලැබූ බලවත් ක්රියා සොදොමයේ කරනු ලැබූවොත්, එය අද දක්වා පවතින්නට ඇත. එහෙත් මම ඔබට කියමි, විනිශ්චය දවසේදී සොදොම් දේශයට ඔබට වඩා ඉවසිය හැකි වන්නේය.’ ඒ අවස්ථාවේදී යේසුස්වහන්සේ උත්තර දෙමින් මෙසේ පැවසූ සේක, ‘ස්වර්ගයත් පොළොවත් හිමි පියාණෙනි, මේ කාරණා තමන්ගේම ඇස්තමේන්තුවෙන් ප්රඥාවන්තයන්ගෙන් හා බුද්ධිමත්යන්ගෙන් සඟවා, බාලයන්ට එළිදරව් කළ බැවින් මම ඔබට ස්තුති කරමි.’”
“‘දැන් ඔබ සැම මේ සියලු ක්රියා කළ බැවින්, සමිඳාණන් වහන්සේ කියන සේක, මම ඔබ සැමට උදෑසනින්ම නැගිට කතා කළෙමි, නමුත් ඔබ සැම ඇසුවේ නැත; මම ඔබ සැමට කැඳවූයෙමි, නමුත් ඔබ සැම පිළිතුරු දුන්නේ නැත; එබැවින්, මාගේ නාමයෙන් හැඳින්වෙන, ඔබ සැම විශ්වාසය තබන මේ ගෘහයටත්, මා ඔබ සැමටත් ඔබ සැමගේ පියවරුන්ටත් දුන් මේ ස්ථානයටත්, මම ශීලෝහට කළාක් මෙන් කරන්නෙමි. තවද, මම එප්රායිම්ගේ මුළු වංශයම, එනම් ඔබ සැමගේ සියලු සහෝදරයන්, මා ඉදිරියෙන් නෙරපා දැමුවාක් මෙන්, ඔබ සැමද මාගේ දෘෂ්ටියෙන් නෙරපා දමන්නෙමි.’”
“ස්වාමීන්වහන්සේ අප අතර මහත් වැදගත්කමක් ඇති ආයතන පිහිටුවා තිබෙන අතර, ඒවා ලෝකික ආයතන පාලනය කරනු ලබන අන්දමට නොව, දෙවියන්වහන්සේගේ පිළිවෙළ අනුව පාලනය කළ යුතුය. සියලු ක්රම මඟින් විනාශයට යන ආත්මයන් ගළවා ගනු ලැබෙන පිණිස, ඒවා උන්වහන්සේගේ මහිමය පමණක් ඉදිරියේ තබා පාලනය කළ යුතුය. දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව වෙත ආත්මයේ සාක්ෂි පැමිණ තිබේ; එහෙත් බොහෝ දෙනෙක් තරවටු, අනතුරු ඇඟවීම්, සහ උපදෙස් ගැන සැලකිල්ල ගෙන නැත.”
“‘දැන් මේක අසන්න, අඥානවූ, අවබෝධය නැති ජනතාවෙනි; ඇස් තිබියදී නොදකින්නෝ, කන් තිබියදී නොඅසන්නෝය. ස්වාමීන්වහන්සේ කියන සේක, ඔබලා මට භය නොවන්නෝද? මා ඉදිරියේ කම්පා නොවන්නෝද? මක්නිසාද, මුහුදට සදාකාලික සීමාවක් වශයෙන් වැලි තබා ඇත්තේ මමය, එය ඒ සීමාව ඉක්මවා යා නොහැකි වන පිණිසය. එහි රළ කැළඹී උද්වේගයෙන් ඇදෙමින් සිටියත්, ඒවාට ජය ගත නොහැක; ඒවා ගර්ජනා කළත්, එය ඉක්මවා යා නොහැක. එහෙත් මේ ජනතාවට හැරී යන, කැරලිකාර සිතක් ඇත; ඔව්හු හැරී ගොස් ඇත. තවද ඔව්හු තම සිත තුළ, ‘අපි දැන් අපගේ දෙවි ස්වාමීන්වහන්සේට භය වෙමු; තම කාලයට පෙර වර්ෂාවද පසු වර්ෂාවද දෙන සේක; අස්වැන්න සඳහා නියමිත සති අපට රැක තබන සේක’ කියා නොසිතති. ඔබලාගේ අපරාධ මේවා පහ කර දැමුවේය, ඔබලාගේ පව් ඔබලාගෙන් යහපත් දේවල් වළක්වා ඇත.... ඔව්හු විනිශ්චය නොකරති, පියා නැති දරුවන්ගේ නඩුව, එසේ තිබියදීත් ඔව්හු සාර්ථක වෙති; දුප්පතුන්ගේ අයිතියද ඔව්හු විනිශ්චය නොකරති. ස්වාමීන්වහන්සේ කියන සේක, මේවා සඳහා මම දඬුවම් නොකරන්නෙම්ද? මෙවැනි ජාතියක් මත මාගේ ආත්මය පළි නොගන්නෙම්ද?’”
“ස්වාමීන්වහන්සේට, ‘මේ ජනතාව උදෙසා ඔබ යාච්ඤා නොකරන්න; ඔවුන් වෙනුවෙන් හඬා පවසමින් හෝ යාච්ඤාවක් උස්සා නොකරන්න; මා වෙත මැදිහත් වීමක්ද නොකරන්න; මක්නිසාද මම ඔබට සවන් නොදෙන්නෙමි’ යයි පැවසීමට බලකෙරෙනු ඇද්ද? ‘එබැවින් වර්ෂා වැසි අත්හිටුවන ලදී, අන්තිම වැස්සක්ද නොවීය.... මේ මොහොතේ සිට ඔබ මා වෙත, “මගේ පියාණෙනි, ඔබ මගේ යෞවනයේ මඟපෙන්වන්නාය” යයි හඬ නොගසන්නෙහිද?’” Review and Herald, August 1, 1893.