සමාලෝචනය
ලෙවී කථාව විසිතුනවන පරිච්ඡේදය, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ පෙන්තකොස්ත සමය තුළ පරීක්ෂණ තුනක් හඳුන්වා දෙයි. කූඩාරම් මංගල්යයේ පළමු දවස පෙන්තකොස්ත දවස සමඟ සමාලෝචනය කර, අනතුරුව ක්රිස්තුස්වහන්සේ තම උත්ථානවීමෙන් පසු ස්වර්ගාරෝහණයට පෙර ගෝලයන්ට මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වූ දින හතළිහ පළමු ඵල දවස සමඟ සමාලෝචනය කිරීමෙන්, දූතයන් තිදෙනාගේ පණිවිඩ නියෝජනය කරන සමස්ත ව්යූහයක් ඇතිවේ.
“මරණය, භූමදානය සහ උත්ථානය” යන දේ, පියවර තුනකින් යුත් එක් භවිතාත්මක ලකුණක් ලෙස යොදන කල—එය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ බව්තීස්මයෙන් නිරූපිත වන පරිදි—උත්ථානයෙන් දින පහකට පසු, පළමු ඵලයේ දවසේදී, නීර්ලේප රොටි උත්සවයේ දින හතේ අවසානය ශුද්ධ සභා රැස්වීමක් ලෙස පැමිණෙන බව අපට දක්නට ලැබේ. එබැවින්, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ උත්ථානයේදී, එනම් පළමු ඵල පූජාවට ගැළපෙන එම අවස්ථාවේදී, ඉන් අනතුරුව දින පහක කාල පරාසයක් අනුගමනය කරයි.
කුඩාරම් මංගල්යයේ පළමු දිනය පෙන්තකොස්ත දින සමඟ සමාන්තර කර තබා නිර්මාණය කරනු ලබන ව්යුහයේ අවසානයෙහි, පෙන්තකොස්තය දක්වා පැමිණෙන තවත් පියවර තුනකින් යුත් සලකුණක් ඇත; එය අනතුරුව දින පහකින් අනුගමනය වේ.
‘පියවර තුනක සන්ධිස්ථානවලින් අනතුරුව දින පහක්’ යන එම දෙක අතර, දින තිහක කාල පරාසයක් ඇත. කුඩාරම් මංගල්යයේ පළමු දිනය පෙන්තකොස්තේ දිනය සමඟ අපි සමපාත කළ විට, කුඩාරම් මංගල්යයට දින පහකට පෙර පව්-ප්රායශ්චිත්ත දිනය වූ බව අපට අවබෝධ වේ. පව්-ප්රායශ්චිත්ත දිනයට දින දහයකට පෙර හොරණෑ මංගල්යය විය. පළමු ඵලවල දිනයෙහි උන්වහන්සේගේ නැවත නැඟිටීමෙන් පසු මුහුණට මුහුණ ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඉගැන්වූ දින හතළිහ, හොරණෑ මංගල්යයෙන් දින පහකට පසුද, පව්-ප්රායශ්චිත්ත දිනයට දින පහකට පෙරද, සමපාත වේ.
ඔහුගේ ‘මරණය, භූමදානය සහ නැවත නැඟිටීම’ යන ත්රි-පියවර මාර්ගලකුණ, එයට අනුගමනය කරමින්, අහු රහිත රොටි උත්සවයේ අවසානය දක්වා දින පහක් සමඟින්, ඉන් දින තිහකට පසු නැවතත් පුනරාවර්තනය වේ; එහිදී ‘හොරණෑ, උද්ධාරණය, සහ විනිශ්චය’ යන ත්රි-පියවර මාර්ගලකුණ, එයට අනතුරුව පෙන්තකොස්තය දක්වා දින පහක් සමඟ පැමිණේ. ආරම්භක ත්රි-පියවර මාර්ගලකුණ, පියවර තුනක් ඇති එක් මාර්ගලකුණක් ලෙස පහසුවෙන් නිර්වචනය කළ හැක; මන්ද එය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ බව්තීස්මය සමඟ එසේම සෘජුව හඳුන්වා දී ඇත, එය ඔහුගේ ‘මරණය, භූමදානය සහ නැවත නැඟිටීම’ සංකේතවත් කරයි. එම බව්තීස්මය, ඔහුගේ ‘මරණය, භූමදානය සහ නැවත නැඟිටීම’ වෙත කූටප්රාප්ත වූ ශුද්ධ වූ 1,260-දින කාල පරිච්ඡේදයේ ඇල්ෆාව වූ අතර, එම ‘මරණය, භූමදානය සහ නැවත නැඟිටීම’ 1,260 දිනවල ඔමේගාව විය.
පෙන්තකොස්ත සමයේ අවසානයේ ඇති ත්රි-පියවර මාර්ගලකුණ අනාවැකිමය අයදුම තුළින් හඳුනාගත යුතුය. පෙන්තකොස්ත සමයේ දින පනහ තුළ ආරම්භයේද අවසානයේද එකම ව්යුහය දක්නට ලැබේ. ක්රිස්තුස්වහන්සේ සෑමවිටම ආරම්භය මඟින් අවසානය නිරූපණය කරන බවට වූ මූලධර්මය මත, අපට තූරී නාදයේ මංගල්යය, එයට පසු උද්ධාරණය, එයට පසු පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනය, එයට පසු දින පහ—යන මෙය ‘ත්රි-පියවර මාර්ගලකුණක්, එයට පසු දින පහක්’ ලෙස හඳුනාගත හැකිය.
අපි යෝජිත පියවර තුනද, එම පියවර තුනෙන් එක් එක් පියවරේ ලක්ෂණ පිළිබඳ බයිබලානුකූල මාර්ගෝපදේශ සමඟ පරීක්ෂා කරමු. ඒ පියවර තුන, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය තුළ නැවත නැවතත් නිරූපණය කර ඇත. ඒවා දූතයන් තිදෙනාය; ඒවා මළුව, ශුද්ධස්ථානය සහ අතිශුද්ධස්ථානයය; ඒවා පාපය, ධර්මිෂ්ඨකම හා විනිශ්චය සම්බන්ධයෙන් වරද පෙන්වා දීමෙහි ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේගේ ක්රියාවය. හඬනළා මංගල්යය, උත්ථානය, සහ ප්රායශ්චිත්ත දිනය එම පියවර තුන ලෙස හඳුනා ගැනීම සඳහා, එක් එක් පියවර ස්ථාපිත බයිබලානුකූල සාක්ෂිය සමඟ ගැළපිය යුතුය.
නාදක හඬ අවවාදාත්මක පණිවුඩයකි; එය “දෙවියන්වහන්සේට භය වන්න” යැයි හඬනඟන පළමු දූතයා සමඟ සම්බන්ධිතය. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ස්වර්ගාරෝහණය උන්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීමේ මහිමයේ සංකේතයකි; මක්නිසාද පළමු දූතයාගේ දෙවන ප්රකාශනය “උන්වහන්සේට මහිමය දෙන්න” යන්නය. ප්රායශ්චිත්ත දවස විනිශ්චයේ සංකේතය වන අතර, පළමු දූතයාගේ තුන්වන ප්රකාශනය “උන්වහන්සේගේ විනිශ්චයේ පැය පැමිණ ඇත” යන්නය. පෙන්තකොස්ත කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේ ඇති waymark එකේ පියවර තුනෙහි අනාවැකිමය ලක්ෂණ සදාකාල ශුභාරංචියේ පියවර තුන නියෝජනය කරන බව හඳුනාගැනීමට ක්රම කිහිපයක් ඇත; එහි බොහෝ දෙනෙක් “පවිත්ර කරනු ලැබ, සුදු කරනු ලැබ, පරීක්ෂා කරනු ලබති.”
ඒ අනුව, පියවර තුනකින් යුත් පළමු මාර්ගසලකුණෙහි යව පළමුඵල පූජාව දෙනු ලබන බවත්, එම පියවර තුනේ අවසාන මාර්ගසලකුණෙහි තිරිඟු පළමුඵල පූජාව දෙනු ලබන බවත් ඔබට දැකිය හැක. එවිට, පෙන්තකොස්ත සමයේ ආල්ෆා පියවර තුන මුහුන් නොදැමූ රොටි හඳුන්වා දක්වන බවත්, එහෙත් පියවර තුනේ ඔමේගා මාර්ගසලකුණ මුහුන් දැමූ රොටි හඳුන්වා දක්වන බවත් ඔබට දැකිය හැක. තවද, ආරම්භයේ පියවර තුනක මාර්ගසලකුණ තුළ සියලු මනුෂ්යයන් තමන් වෙත ඇදගැනීමට ක්රිස්තුස්වහන්සේ උසස් කරනු ලැබූ ස්ථානය ඇති බවත්, අවසානයේ පියවර තුනක මාර්ගසලකුණ තුළ ජාතීන් තමන් වෙත ඇදගැනීමට එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ධජය උසස් කරනු ලබන බවත් ඔබට පවා දැකිය හැක.
පළමු සහ තුන්වන දූතයා අනාගතවචනමය මට්ටමේ එකම දූතයාය; මක්නිසාද පළමුවැන්න ආරම්භය වන අතර—තුන්වැන්න අවසානය වේ. අල්ෆා පළමු දූතයා විනිශ්චයේ ආරම්භය ප්රකාශ කරයි, ඔමේගා අන්තිම දූතයා විනිශ්චයේ අවසානය ප්රකාශ කරයි. 1840 අගෝස්තු 11 දින ඉස්ලාමය පිළිබඳ ඉටු වීමක් මඟින් පළමු දූතයාගේ පණිවුඩය බලගන්වනු ලැබූ අතර, 9/11 දින ඉස්ලාමය පිළිබඳ ඉටු වීමක් මඟින් තුන්වන දූතයා බලගන්වනු ලැබීය. සහෝදරි වයිට් අපට දන්වන්නේ පළමු සහ තුන්වන දූතයා දෙදෙනාගේම මෙහෙවර වූයේ තමන්ගේ තේජසින් පොළොව ආලෝකමත් කිරීම බවයි. අනෙකුත් සාක්ෂි බහුලව පවතින අතර, ක්රිස්තුස්ගේ නැවත නැගිටීමෙන් පෙන්තකොස්තය දක්වා වූ දින පනහ තුළ ප්රකාශිත පෙන්තකොස්ත සමයේ ව්යුහය, ලෙවී කථාව විසිතුනේ පළමු පද විසි දෙක සහ ලෙවී කථාව විසිතුනේ අවසාන පද විසි දෙක සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සඳහා ප්රමාණවත් ආධාර සපයයි. පියවර තුනකින් සමන්විත සලකුණක් සහ ඉන් අනතුරුව දින පහක් වන සලකුණු දෙක අතර, දෙවන දූතයා නියෝජනය කරන දින තිහක කාලපරිච්ඡේදයක් ඇත.
‘පියවර තුනකට පසුව දින පහක්’ යන පළමු මාර්ගලකුණ පළමු දූතයාය; දින තිහ දෙවන දූතයාය; ‘පියවර තුනකට පසුව දින පහක්’ යන දෙවන මාර්ගලකුණ තුන්වන දූතයාය. මෙම පියවර තුන පෙන්තකොස්තය දක්වා පෙන්තකොස්ත ඍතුව මුළුමනින්ම ආවරණය කරයි; එවිට එය එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතියෙන් ආරම්භ වී, මයිකල් නැඟී සිටින තුරුත්, මනුෂ්ය අනුග්රහකාලය අවසන් වන තුරුත්, ඉරිදා නීති අර්බුදය තුළ සිදු වන අග වැස්සේ වගුරුවීම නිරූපණය කරන කුටීර මංගල්යයේ දින හතේ ආරම්භය සළකුණු කරයි. මෙම ව්යුහය දේවීය ය; එහෙත් එය ඉතා ගැඹුරු සලකා බැලීම් කිහිපයක් මතු කරයි.
ගැඹුරු සලකා බැලීම්
‘හොරණෑ, උද්ධරණය සහ විනිශ්චය’ මගින් නිරූපිත වූ මාර්ගලකුණ ලිට්මස් හා තුන්වන පරීක්ෂණය බව පැහැදිලිය. තුන්වන පරීක්ෂණය සෑමවිටම ලිට්මස් පරීක්ෂණය වන්නේය; එහිදී චරිතය ප්රකාශ වන නමුත් කිසිදා සංවර්ධනය නොවේ.
“චරිතය අර්බුදයකින් හෙළිවේ. මධ්යරात्रියේ ගැඹුරු හඬින්, ‘බලන්න, මනාලයා පැමිණෙයි; ඔහුට හමුවීමට පිටතට එන්න’ යැයි ප්රකාශ කළ විට, නිදා සිටි කන්යාවෝ තම නින්දෙන් අවදි වූහ, එවිට එම සිද්ධිය සඳහා සූදානම්ව සිටියේ කවුරුන්ද යන්න දැකගැනීමට ලැබුණි. දෙපාර්ශ්වයම අනපේක්ෂිතව අල්ලාගනු ලැබූ නමුත්, එක් පාර්ශ්වයක් හදිසි අවස්ථාව සඳහා සූදානම්ව සිටියේය, අනෙක් පාර්ශ්වය සූදානමක් නොමැතිව තිබෙන බව පෙනී ගියේය. චරිතය තත්ත්වයන් මගින් හෙළිවේ. හදිසි අවස්ථාවන් චරිතයේ සැබෑ ලෝහය එළියට ගෙන එයි. හදිසියේ හා අපේක්ෂා නොකළ විපතක්, ශෝකජනක වියෝවක් හෝ අර්බුදයක්, අනපේක්ෂිත රෝගීභාවයක් හෝ වේදනාවක්, ආත්මය මරණය සමඟ මුහුණට මුහුණ ලැබෙන තත්ත්වයකට ගෙන එන යම් දෙයක්, චරිතයේ ඇතුළත සැබෑ ස්වභාවය එළිදරව් කරනු ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ පොරොන්දු කෙරෙහි සැබෑ ඇදහිල්ලක් තිබේද නැද්ද යන්න ප්රකාශිත කරනු ලැබේ. ආත්මය කරුණාවෙන් තෙරපී සිටීද නැද්ද, පහන් සමඟ භාජනයෙහි තෙල් තිබේද යන්නත් ප්රකාශිත කරනු ලැබේ.”
“පරීක්ෂාකාරී කාල සියල්ලන් වෙතම පැමිණේ. දෙවියන්වහන්සේගේ පරීක්ෂාව හා සනාථ කිරීම යටතේ අපි අපව කෙසේ හැසිරවමුද? අපගේ පහන නිවී යන්නේද? නැතහොත් අපි තවදුරටත් ඒවා දැල්වෙමින් පවත්වාගනිමුද? කරුණාවෙන් හා සත්යයෙන් පූර්ණව සිටින උන්වහන්සේ සමඟ ඇති අපගේ සම්බන්ධතාවය මඟින් සෑම හදිසි අවස්ථාවක් සඳහාම අපි සූදානම්ව සිටිමුද? ප්රඥාවන්ත කන්යාවෝ පස්දෙනාට මෝඩ කන්යාවෝ පස්දෙනාට තමන්ගේ චරිතය බෙදා දීමට නොහැකි විය. චරිතය අප විසින් පුද්ගලයන් වශයෙන් ගොඩනඟා ගත යුතුය.” Review and Herald, October 17, 1895.
නළා මංගල්යයේ මාර්ගසලකුණ පැමිණෙන විට, ඔබගේ චරිතය සදාකාලික ලෙස මුද්රාතැබේ; ඔබ ධ්වජයක් ලෙස උසස් කරනු ලබන අතර, ඔබගේ පව් සදාකාලික ලෙස මකාදමනු ලැබේ. එම පියවර තුන මුද්රාතැබීමේ අංග තුනක් නිරූපණය කරයි. මධ්යරාත්රියේ මොරගැසීමේ පණිවිඩයේ පැමිණීම, තෙල් ඇතිව සිටින අයත්, ඔවුන්ගේ පව් ඉවත් කරනු ලබන බැවින් ධ්වජයක් ලෙස උසස් කරනු ලබන අයත් කවුදැයි ප්රකාශයට පත් කරයි. පණිවිඩයද, කාර්යයද, මුද්රාවද යන සියල්ල එකම මාර්ගසලකුණකි. එය “අපේක්ෂා නොකළ විපත්තියක්” නිසා “ආත්මය මරණය සමඟ මුහුණට මුහුණ ලා සිටුවන” මාර්ගසලකුණකි. ඉස්ලාමයේ නළාව එම “අපේක්ෂා නොකළ විපත්තිය” නිරූපණය කරයි. එම අවස්ථාවේදී “බලව, මනාලයා පැමිණෙයි” යන පණිවිඩය ඉරිදා නීතියට දින පහකට පෙර ප්රකාශ කරනු ලැබේ; එහිදී එම පණිවිඩය තුන්වන දූතයාගේ මහත් මොරගැසීමට පරිවර්තනය වේ.
මාර්ගලකුණේ පියවර තුන වනාහි, ඉරිදා නීතියට අල්ප කලකට පෙර, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්රාතැබීම හා ඔසවා තැබීම සම්බන්ධ අනන්ය අංග හඳුනාගැනීමයි. ‘තුරහි, ආරෝහණය සහ විනිශ්චය’ යන ලිට්මස්-පරීක්ෂාව Exeter කඳවුරු රැස්වීම මගින් නිරූපිත වී ඇති බව පැහැදිලිය. ප්රායශ්චිත්ත දවස හා පෙන්තකොස්තය අතර දින පහ, 1844 අගෝස්තු 17 දින Exeter කඳවුරු රැස්වීම අවසන් වූ දින සිට දොර වැසුණු ඔක්තෝබර් 22, 1844 දක්වා වූ දින හැට හය නිරූපණය කරයි. මිලරයිට් ඉතිහාසයේ එම දින හැට හය අන්තිම දවස් දර්ශනය කරමින් සිටින අතර, මේ සම්බන්ධයෙන්, ඒවා එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස විසින් මධ්යරಾತ್ರි හඬේ පණිවිඩය ප්රකාශ කිරීම දර්ශනය කරයි.
පෙන්තකොස්ත දක්වා වූ දින පහ, මිලෙරයිට්වරුන් විසින් මධ්යරಾತ್ರි හඬේ පණිවිඩය ප්රකාශ කළ දින හැටහයකට සමාන්තර වේ; එය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ යෙරුසලමට ජයග්රාහී ප්රවේශය මගින්ද රූපකවත් කරනු ලැබීය. එම පියවර තුනෙන් පළමුවැන්න හොරණෑ මංගල්යය වන අතර, එය සත්වන හොරණෑව ද, නැතහොත් තුන්වන විපත ද, නැතහොත් අන්තිම දවස්වල ඉස්ලාමය ද වේ; ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ජයග්රාහී ප්රවේශයට පෙර කොටළුවෙකු මුදාහැරීමක් සිදු විය.
අනාගතවාදී අර්ථයෙන් බලන විට, කොටළුවා මුදාහැරීම ජයග්රාහී ප්රවේශයේ ආරම්භය සලකුණු කරන බව මෙයින් හඳුනාගැනේ; එය මධ්යරාත්රි කෑගැසීමය. බයිබල් අනාවැකිය අන්තිම දවස්වල බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්යයට—පෘථිවි මෘගයා වන, එක්සත් ජනපදයට—අදාළ කළ යුතුය. 9/11 දින එය සිදු කළාක් මෙන්, ඉස්ලාමය එක්සත් ජනපදයට ප්රහාර එල්ල කරනු ඇත; එලෙස ඉස්ලාමය විසින් එක්සත් ජනපදයට එල්ල කරන වැදගත් ප්රහාරයකින් මධ්යරාත්රි කෑගැසීමේ ප්රකාශනයේ ආරම්භය සලකුණු කරමින්, නැවතත් ඉස්ලාමය විසින් එක්සත් ජනපදයට එල්ල කරන තවත් වැදගත් ප්රහාරයකින් මධ්යරාත්රි කෑගැසීමේ ප්රකාශනයේ අවසානය සලකුණු කරනු ඇත; මක්නිසාද යේසුස් සෑම විටම යම් දෙයක අවසානය යම් දෙයක ආරම්භය තුළින් නිරූපණය කරන බැවිනි.
පෙන්තකොස්තයේ පණිවිඩය මහ හඬනගේ පණිවිඩය වන අතර, මහ හඬනග යනු මධ්යරාත්රි හඬනගේ පණිවිඩයේ සරල උත්කර්ෂණයක් පමණි. මිලරයිට් ඉතිහාසයේ මධ්යරාත්රි හඬනග 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින දොර වැසුණු විට අවසන් වූ අතර, අවසාන දිනවල ඉරිදා නීතියේදී දොර වැසෙන විට ද එය අවසන් වේ. පෙන්තකොස්තයේදී පේත්රස් යෝවෙල්ගේ පණිවිඩය ප්රකාශ කළේය; පෙන්තකොස්තය මධ්යරාත්රි හඬනගේ ඔමේගා අවසානය වන බැවින්, මධ්යරාත්රි හඬනගේ ආල්ෆා ආරම්භය වූ පේත්රස්ද අනාවැකිමය අවශ්යතාවය අනුව යෝවෙල්ගේ පණිවිඩයද ඉදිරිපත් කළ යුතුය. මධ්යරාත්රි හඬනගෙහිදී පේත්රස් ක්රියා පොතේ දෙවන අධ්යායයේ, ඉහළ මැදිරියේ, තුන්වන පැයේ සිටින අතර, එම දවසේම නවවන පැයේදී ඔහු දේවමාළිගාවේ සිට යෝවෙල්ගේ පණිවිඩය ප්රකාශ කරයි.
පෙන්තකොස්ත දිනදී, එනම් මධ්යරාත්රි කෑගැසීමේ අවසානයේ, පේතුරු එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ සංකේතය වන අතර, මධ්යරාත්රි කෑගැසීමේ ආරම්භයේද ඔහු එම එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ සංකේතය වේ. ඉස්ලාම් පහර දෙන විට ගධයා මුදාහැරීම සමඟ එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ මුද්රා තැබීම සහ ඔවුන් උත්ථාන කරනු ලැබීම ආරම්භ වේ. මිලරයිට්වරු එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමෙන් පිටත්ව ගිය විට, ඔවුහු ඒ පණිවිඩය මහත් ප්රවාහතරංගයක් මෙන් ගෙන ගියහ; සංකේතාත්මකව එය එම අත්දැකීම නැවත කරන එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස පෙරදක්වයි.
පෙන්තකොස්ත ඍතුවේ ලිට්මස් හා තුන්වන පරීක්ෂාවේදී මධ්යරാത്രි ඝෝෂාවේ පණිවිඩය ප්රකාශ කරන අයව පේත්රස් නියෝජනය කරන්නේ යැයි ඔබ හඳුනාගන්නා විට, මෙම අදාළ කිරීම වඩාත් ගැඹුරු බරපතළත්වයක් ලබයි. පෙන්තකොස්ත දින පේත්රස්ට අයත් තුන්වන පැය ඔහුව උඩු මහලේ කාමරයට ස්ථානගත කරයි; එමෙන්ම උඩු මහලේ කාමරය පෙන්තකොස්තට පෙර වූ දින දහය ද වේ. පෙන්තකොස්ත ඍතුවේ දෙවන පරීක්ෂාව නම්, පදනම් පරීක්ෂාවට අනතුරුව එන දින තිහක දේවමාළිගා පරීක්ෂාවයි. දේවමාළිගාවේ දෙවන පරීක්ෂාව, විශ්වාසවන්තයන් තම පාප මකා දැමෙන ස්ථානයටත්, ඔවුන් ක්රිස්තුස් සමඟ ස්වර්ගීය ස්ථානවල විශ්වාසයෙන් අසුන් ගන්වන ස්ථානයටත් වන අතිශුද්ධස්ථානයට විශ්වාසයෙන් ඇතුල් විය යුතු බව ඉල්ලා සිටියි. ක්රියා පොත අපට දන්වන්නේ, පේත්රස් යෝවෙල් පොත පිළිබඳ තම දේශනය උඩු මහලේ කාමරයේ තුන්වන පැයේදී ආරම්භ කළ බවත්, අනතුරුව නවවන පැයේදී ඔහු දේවමාළිගාවේ සිටි බවත්ය.
එහෙත් පේත්රස්, එකොළොස්දෙනා සමඟ නැගිට, තම හඬ උස්කර ඔවුන්ට මෙසේ කී ය: යූදයාවේ පුරුෂයෙනි, යෙරුසලමේ වසන සියල්ලෙනි, මෙය ඔබට දැනගැනීමට ඉඩ දෙන්න, මාගේ වචනවලට සවන් දෙන්න. මක්නිසාද ඔබ සිතන පරිදි මොවුන් මත් වී නොසිටිති; දවසේ තෙවන පැය පමණක් බැවිනි. එහෙත් මෙය නම් යෝවෙල් අනාගතවක්තෘවරයා විසින් ප්රකාශ කරන ලද්දේ ය. … එවිට පේත්රස් සහ යොහන් යාච්ඤාවේ වේලාව වූ නවවන පැයේදී දේවමාළිගාවට එකට ගියහ. ක්රියා 2:14–16; 3:1.
ක්රිස්තුස් වහන්සේ තුන්වන පැයේදී කුරුසියට ඇණ ගැසී, නවවන පැයේදී මරණයට පත් වූ සේක. ඔහුගේ මරණය, භූමදානය හා නැවත නැගිටීම යනු පියවර තුනකින් යුත් එක් සීමා ලකුණකි. තුන්වන පියවර වන පළමු ඵල දවස, පෙන්තකොස්ත දිනෙන් අවසන් වන දින පනහ ආරම්භ කරයි. පෙන්තකොස්ත සමයේ අල්ෆාවේදී, තුන්වන පැයත් නවවන පැයත් පැහැදිලි විරුද්ධතාවයක් නිරූපණය කරයි; මක්නිසාද ක්රිස්තුස් වහන්සේ තුන්වන පැයේදී ජීවත්ව සිටි අතර නවවන පැයේදී මියගොස් සිටි සේක. පේතෘස් තුන්වන පැයේදී ඉහළ කාමරයේ සිටි අතර නවවන පැයේදී දේවමාළිගාවේ සිටියේය.
ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කාලයේ දී පැවති පෙන්තකොස්තේ ශුද්ධ දින පනහක කාලය, දෙදහස් තුන්සිය වසර පිළිබඳ අනාවැකිය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වූ ශුද්ධ අනාවැකිමය කාලයක් විය. එය විශේෂයෙන්ම දානියෙල් 9හි යුද ජාතිය සඳහා නියම වූ හාරසිය අනූ වසරවල අවසාන සතිය සමඟ සම්බන්ධ වූයේය. ක්රිස්තුස්වහන්සේ ගිවිසුම ස්ථිර කළ එම ශුද්ධ සතිය, අනාවැකිමය දින 1,260ක සමාන කාල දෙකකට බෙදී තිබුණි. එම සතියේ හෘදයස්ථානය වූයේ කුරුසියයි. කුරුසිය තුන්වන පැය හා නවවන පැය හඳුනා දක්වයි; පෙන්තකොස්තේදී පේත්රුස්ද ඒම කරයි. ක්රි. ව. 34 දී, කේසරියා මාරිටිමා සිට කොර්නේලියුස් පේත්රුස්ව කැඳවා යැවූ අවස්ථාවේදී, එම ශුද්ධ සතියේම අවසානය නවවන පැය විය.
කයිසාරියාවේ කොර්නේලියස් නම් එක් මනුෂ්යයෙක් සිටියේය. ඔහු ඉතාලියානු කොට්ඨාසය නම් කොට්ඨාසයේ ශතපතියෙකි. ඔහු භක්තිමත් මනුෂ්යයෙකු වූ අතර, තම සම්පූර්ණ ගෘහය සමඟ දෙවියන්වහන්සේට භයබක්තියෙන් සිටි, ජනතාවට බොහෝ දානය කළ, සහ සැමවිට දෙවියන්වහන්සේට යාච්ඤා කළ කෙනෙකි. දවසේ නවවන පැය පමණේදී දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයෙකු තමන් වෙත පැමිණ, “කොර්නේලියස්” කියා තමන්ට කියන බව ඔහු දර්ශනයකින් පැහැදිලිව දුටුවේය. ඔහු ඒ දූතයා දෙස බැලූ විට භය වී, “ස්වාමීනි, මෙය කුමක්ද?”යි කීවේය. එවිට දූතයා ඔහුට මෙසේ කීවේය: “ඔබගේ යාච්ඤාද ඔබගේ දානයන්ද දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි සිහිවීමක් පිණිස ඉහළට නැඟ ගොස් ඇත. එබැවින් දැන් යොප්පාවට මිනිසුන් යවා, පේතෘස් යන උපනාමය ඇති සීමොන් නම් කෙනෙකු කැඳවා ගන්න.” ක්රියා 10:1–5.
ඊළඟ දින, පෙත්රස් සය වන පැය අසල යාච්ඤා කිරීමට ගෘහයේ වහළ මතට නැඟියේය.
පසුදා, ඔවුන් ගමන් කරමින් නගරයට සමීප වූ කල, පේතෘස් හයවන පැයේදී යාච්ඤා කිරීමට ගෘහයේ මාලය මතට නැග ගියේය. ඔහු ඉතා බඩගින්නෙන් පීඩිතව, ආහාර ගනු කැමති වූයේය. එහෙත් ඔවුන් ආහාරය පිළියෙළ කරමින් සිටියදී, ඔහු මනෝවේශයකට පත් විය. එවිට ඔහු ස්වර්ගය විවෘතව තිබෙනුත්, කොණ හතරින් බැඳ තැබූ විශාල තුවායක් මෙන් වූ යම් භාජනයක් තමන් වෙත බැස එනුත්, එය භූමිය දක්වා පහළ හෙළනු ලබනුත් දුටුවේය. එහි භූමියේ සියලු ආකාර සතරපා සත්ත්වයෝද, වන මෘගයෝද, බිම සරන දේවල්ද, අහසේ පක්ෂීන්ද සිටියහ. එවිට ඔහු වෙත හඬක් පැමිණ, “පේතෘස්, නැඟිට, මරා, කන්නැ”යි කීවේය. එහෙත් පේතෘස්, “එසේ නොවේවා, ස්වාමිනි; මක්නිසාද, සාමාන්ය හෝ අපවිත්ර කිසිවක් මම කිසි කලෙක අනුභව කර නැත”යි කීවේය. හඬ නැවත දෙවන වරටත් ඔහුට කථා කොට, “දෙවියන් විසින් පවිත්ර කළ දේ, නුඹ සාමාන්ය යැයි නොකියව”යි කීවේය. මෙය තුන් වරක් සිදු විය; ඉන්පසු එම භාජනය නැවත ස්වර්ගයට ඔසවා ගනු ලැබීය. ක්රියා 10:9–16.
කෙසරියට පැමිණෙන ලෙස පේත්රස්ට කළ ආරාධනය සිදුවන්නේ නවවැනි පැයේදීය; එවිට කෝර්නේලියුස් සමඟ කථා කිරීමට දූතයෙකු පැමිණෙයි. කෝර්නේලියුස් නියෝජනය කරන්නේ ඉරිදා නීතියේදී බබිලෝනියෙන් කැඳවා ගනු ලබන දෙවියන්වහන්සේගේ අනෙකුත් දරුවන්ය. ඉරිදා නීතියේදී පැමිණෙන දූතයා වනාහි බබිලෝනියේ තවමත් සිටින අයට පලා යන ලෙස කැඳවන එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ දෙවන හඬය. පේත්රස් වන්නේ එකලක්ෂ හතළිස් හාරදහසය; කෝර්නේලියුස් වන්නේ පේත්රස්ට අපවිත්ර සතුන් ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන එකොළොස්වැනි පැයේ කම්කරුවන්ය. පේත්රස් සහ කෝර්නේලියුස් අතර සම්බන්ධය වනාහි එළිදරව් පොතේ හත්වන පරිච්ඡේදයේ සම්බන්ධයය; එහි එකලක්ෂ හතළිස් හාරදහස මහ සමූහයා සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගනු ලැබේ. පේත්රස්ට නැගිට, මරා, කෑමට තුන්වරක් ආඥා කරන ලදී. එකලක්ෂ හතළිස් හාරදහස ලෙස, කෝර්නේලියුස්ගෙන් වන ආරාධනය වන්නේ ධජය නැගිටින ලෙස ආඥා කරනු ලබන ස්ථානයයි.
කෝර්නේලියස් සිටින්නේ සීසාරියා මාරිටිමාහි ය; එය සමහරවිට මුහුද අසල සීසාරියා ලෙසද හැඳින්වේ. ප්රකාශනය දහහත් වන පරිච්ඡේදය අපට දන්වන්නේ “ජලයන්” යනු “ජනතාවෝද, සමූහයෝද, ජාතීන් ද, භාෂාවෝද” යන්න බවයි. එම ජලයන් වන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවෙන් පිටත සිටින අයයි; තවද ප්රකාශනයේදී මෙන්ම අපවිත්ර මෘගයන් පිළිබඳ පේතෘස්ගේ දර්ශනය තුළද අංක හතර මුළු ලෝකයම නියෝජනය කරයි. පේතෘස්ගේ දර්ශනයෙහි විවිධ මෘග වර්ග හතරක් ඇත; ඒවා එහි කොන හතරෙන් අල්ලාගෙන තිබූ රෙද්දකින් පහළට බැස එයි. පේතෘස් සහ කෝර්නේලියස් අතර සම්බන්ධය නෝවා සහ නෞකාවට නැගුණු මෘගයන් මඟින්ද නිරූපණය කෙරේ.
පේත්රස් සිටියේ “දීප්තිමත් හා අලංකාර” යන අර්ථය ඇති යොප්පාහි ය; මක්නිසාද එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසෙහි සංකේතයක් වශයෙන් පේත්රස් ජාතීන්ට දීප්තිමත් හා අලංකාර ධ්වජය වෙයි. නවවන පැයෙහිදී, සහෝදරි වයිට් සබත් දවස, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව, තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය සහ අන්තිම දවස්වල පණිවිඩය රැගෙන ලෝකය පුරා යන මිෂනරිවරුන් ලෙස හඳුන්වන එම ධ්වජයට ජාතීහු අවදි වෙති. කෝර්නේලියස් ධ්වජයට අවදි කරනු ලැබුවේ මුහුද අසබඩ කාසාරියාවේදී දේවදූතයා නවවන පැයෙහි පැමිණි කලය. එවිට පෙන්තකොස්ත ඉරිදා නීතියෙහි පණිවිඩය ලෝකයට—එනම් මුහුදට—යයි.
ධජය උසස් කරනු ලැබීම, ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගෘහය කඳු මතට වඩා උසස් කරනු ලැබීමක් ලෙසද නිරූපිත වේ; එසේම, පේදුරු සුන්දර, ප්රභාමත් යොප්පා නගරයේ ගෘහශ්රුණියේ, සයවන පැයේදී, නවවන පැයේ ඉරිදා නීතියට යළිඳු වීමට පෙර, යාච්ඤා කරමින් සිටියේය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්රා කරනු ලබන විට, ලෝකය තුළ ඇති වන අර්බුදයේ තත්ත්වයන්, තවමත් බැබිලෝනියේ සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ අනෙකුත් දරුවන් ආලෝකය සෙවීමට ආකර්ෂණය කරනු ඇත. ඔවුන් යොප්පාවේ ගෘහයේ ඉහළ කොටසෙහි සිටින පේදුරු සොයා ගැනීමට මෙහෙයවනු ලබති.
මතෙව් දහසයවන පරිච්ඡේදයේදී පේත්රුස්ද කාෙසරියා පිලිප්පියේ සිටියේය. හෙර්මෝන් කන්දේ පාදයේ පිහිටි කාෙසරියා පිලිප්පියට මුහුද අසල කාෙසරියා සමඟ එකම නාමය තිබුණද, එක් නගරයක් භූමිය මතද අනෙක මුහුද මතද තිබූ බැවින් ඒවා අතර පැහැදිලි විපරීතභාවයක් තිබුණි. ක්රිස්තුස්වහන්සේ තුන්වන පැයේදී කුරුසියට ඇණගසනු ලැබීමත්, නවවන පැයේදී උන්වහන්සේගේ මරණයත්, ජීවිතය හා මරණය අතර සුවිශේෂ විපරීතභාවයක් හඳුනා දෙයි. පෙන්තකොස්ත දින තුන්වන හා නවවන පැය පිළිබඳ පේත්රුස්ගේ සම්බන්ධය, උඩුමහල් කාමරයෙන් දේවමාළිගාව දක්වා පැහැදිලි විපරීතභාවයක් හඳුනා දෙයි. භූමිය මත කාෙසරියා හෝ මුහුද මත කාෙසරියා යන දෙකම තුන්වන හා නවවන පැයේ අත්යවශ්ය ප්රකාශනමය විපරීතභාවය නිරූපණය කරයි; එහෙත් පේත්රුස් කාෙසරියා පිලිප්පියේ සිටියදී තුන්වන පැය පිළිබඳ සෘජු සඳහනක් නොමැත. දෙදෙනෙකුගේ හෝ තුන්දෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත කරුණක් ස්ථාපිත කරනු ලැබේ; කුරුසියේ තුන්වන හා නවවන පැයෙහිද, පෙන්තකොස්ත දිනයෙහිද, දෘශ්ටාන්ත දෙකම එකම පුද්ගලයෙකු විසින් නිරූපණය කරනු ලැබේ—ක්රිස්තුස්වහන්සේ ජීවමානව සිටියද, හෝ සොහොන තුළ සිටියද, නැතහොත් පේත්රුස් උඩුමහල් කාමරයේ සිටියද, හෝ දේවමාළිගාවේ සිටියද.
තුන්වන පැයේ සහ නවවන පැයේ තුන්වන සාක්ෂිය, සීසර්යා දෙකෙහිම ප්රධාන චරිතය පේත්රුස් බව හඳුනාදක්වයි; එසේම පෙන්තෙකොස්ත කාලයේ ආරම්භයේ ක්රිස්තුස් වහන්සේද, එම කාලයේ අවසානයේ පේත්රුස්ද ප්රධාන චරිතයන් වූවාක් මෙන්ය. තුන්වන පැයේ අල්ෆා චරිතය නවවන පැයේ ඔමේගා චරිතය සමඟ එකම බැවින්, සීසර්යා පිලිප්පි සීසර්යා දෙකෙහි අල්ෆාව බවට එය එක් සාක්ෂියක් සපයයි. දෙවන සාක්ෂිය නම් නගර දෙකේම නාමය එකම වීමයි; එබැවින් ප්රධාන චරිතයේ නාමයත් නගරයේ නාමයත් එකමය. තුන්වන සාක්ෂිය වන්නේ භූමිය සහ මුහුද අතර විරුද්ධතාවයයි. පේත්රුස් සීසර්යා පිලිප්පියේ සිටියේ තුන්වන පැයේදීය. මෙහිදී පණිවිඩය තවත් බරපතළ වේ.
එකම නාමය ඇති නගර දෙකක් එකිනෙකට සමාන ලෙස සම්බන්ධ කිරීම නිවැරදි ය; අපි කරමින් සිටින්නේ එයයි. එහෙත්, කුරුසිය මත ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සාක්ෂියද, පෙන්තකොස්තයේදී පේත්රුස්ගේ සාක්ෂියද මත පදනම්ව, තුන්වන හා නවවන පැයද මෙම යෙදවීම තුළට අපි ඇතුළත් කරමින් සිටිමු. රේඛා තුන එකට ගෙන ඒමෙන්—ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ තුන්වන හා නවවන පැය, පෙන්තකොස්තයේදී පේත්රුස්ගේ තුන්වන හා නවවන පැය—අපි කායිසාරියා ෆිලිප්පියේ තුන්වන පැය ස්ථාපිත කරමු. එම අභිජනක තර්කයම නවවන පැයේ කොර්නේලියස්ටත්, හයවන පැයේ පේත්රුස්ටත්, අනතුරුව තුන්වන පැයේ කායිසාරියා ෆිලිප්පියේදී පේත්රුස්ටත් යෙදවිය යුතුය.
පේතුරු එම ලකුණු තුනෙහිම සිටියි; කොර්නේලියුස් පේතුරු සමඟ හයවන හා නවවන පැයේ සිටියත්, කෙසරියා පිලිප්පියේ තුන්වන පැයේ නොසිටියි. කෙසරියා පිලිප්පියෙන් යොප්පාවටද, එතැන් සිට මුහුදුබඩ කෙසරියාවටද අනුරූප ලෙස පිළිවෙළින් තුන්වන, හයවන හා නවවන පැය වන බැවින්, එම රේඛාව එකට බැඳී තිබේ. කෙසරියා නගර දෙකම ග්රීසියටත් රෝමයටත් සම්බන්ධ වූ සංස්කෘතික මූලයන් ඇතිව තිබුණද, කෙසරියා පිලිප්පියේ විශේෂත්වය වූයේ දුරස්ථ, ගුප්ත පෞත්තිකත්වයේ ස්වරූපමය ප්රතිමූර්තිය වීමය; එසේම මුහුද අසල කෙසරියාව වූයේ ග්රීක සංස්කෘතිය රෝමානු පාලනය සමඟ මිශ්ර වූ වාණිජ හා පරිපාලන මධ්යස්ථානයකි. කෙසරියා පිලිප්පිය සභා-රාජකාරිත්වයේ සංකේතයක් වූ අතර, කෙසරියා මරිටිමා රාජ්ය-රාජකාරිත්වයේ සංකේතයක් විය.
කෙසරියාවේ සිට කෙසරියාව දක්වා වන රේඛාවේ, යොප්පාව පියවර තුනෙන් මධ්යම පියවරය වේ. එම පියවර තුන තුන්වන, හයවන සහ නවවන පැයවලින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. මුහුද අසල කෙසරියාවෙහි නවවන පැයේදී, ශුභාරංචිය අන්යජාතීන් වෙත යන ඉරිදා නීතිය පවතී. ඊට පැය තුනකට පෙර, හයවන පැයේදී, පේත්රස් දීප්තිමත් හා ප්රකාශමත් නගරය වූ යොප්පාවේ සිටියි. ඊටත් පැය තුනකට පෙර, පේත්රස් තුන්වන පැයේදී හොරණෑ මංගල්යයේ සිටියි. කෙසරියාවේ සිට කෙසරියාව දක්වා යනු මධ්යරಾತ್ರි හඬේ කාලපරිච්ඡේදයයි. පේත්රස් ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා මධ්යරಾತ್ರි හඬ ප්රකාශ කරන අය නියෝජනය කරයි, මක්නිසාද යේසුස් සැමවිටම ආරම්භය අවසානය සමඟ සමාන කර සකස් කරන බැවිනි. මධ්යරాత్రි හඬ ආරම්භ වන්නේ, පේත්රස් යෝයෙල්ගේ පණිවිඩය ප්රකාශ කරමින් සිටින හොරණෑ මංගල්ය මාර්ගසලකුණෙහි, කොටළුවා ලිහිල් කරනු ලැබීම සමඟය.
පේතෘස් හොරණෑ මංගල්යයේ තුන්-පියවර මාර්ගසලකුණෙහි සිටී—එනම්, ආරෝහණය, එයට අනතුරුව විනිශ්චය. මතෙව් දහසයහි එම මාර්ගසලකුණෙහි, ක්රිස්තුස්වහන්සේ කවුද යන ප්රශ්නය ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. පේතෘස්ගේ නාමය වෙනස් කරනු ලබන අතර, ක්රිස්තුස්වහන්සේ විසින් තම සභාව ගොඩනඟන්නේ මේ පර්වතය මත බව ප්රකාශ කරනු ලැබේ. දේවමාළිගාව ගොඩනඟා ඇති පර්වතය මූලධර්මය වන අතර, කෙයිසරියා පිලිප්පියේ සිටින පේතෘස් මූලික පණිවිඩය වන පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය වේ. පේතෘස් ඊළඟ පියවරට, එනම් යොප්පාවට, පැමිණි විට, මුහුණට මුහුණලා දින සතළිහක ඉගැන්වීමේ අවසානයේ ක්රිස්තුස්වහන්සේ ආරෝහණ වූ ලෙසම ඔහුද ආරෝහණය කරයි. ආරෝහණය ගැළවීමේ ඉතිහාසයේ ප්රධාන ධජය වූ කුරුසියට සමාන්තරයකි; කුරුසියද කොටස් දෙකකට බෙදී ඇත—සොරොව් දෙදෙනා සමඟ, මහත්ම පවිත්රස්ථානය වෙත වූ වාරකඩ ඉරා දැමීමත්, අන්ධකාරයත්, පැයත් සමඟිනි.
දැන් හයවන පැයෙන් නවවන පැය දක්වා මුළු දේශය පුරා අන්ධකාරය පැවතුණේය. නවවන පැය ආසන්නයේදී යේසුස් මහත් හඬින් කෑගසා, “එලී, එලී, ලාමා සබක්ථානි?” යැයි පැවසීය. එහි අර්ථය, “මාගේ දෙවියනි, මාගේ දෙවියනි, ඔබ මාව අත්හැරියේ මක්නිසාද?” යන්නය. මතෙව් 27:45, 46.
යොප්පාහිදී, හයවන පැයේදී, පේතෘස් අනාගතවාදී බෙදීමක ස්ථානයක සිටියි—නැතිවූවන් හා ගළවනු ලැබූවන් අතර, ආලෝකය හා අන්ධකාරය අතර, සහ මධ්යරාත්රි හඬේ ආරම්භය හා අවසානය අතරය. එම බිඳීම එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහසක ලාඔදිකියානු චලනයෙන් එකලක්ෂ හතළිස් හතර දහසක ෆිලදෙල්ෆියානු චලනය වෙත සිදුවන සංක්රාන්තිය අවධාරණය කරයි. එය ලාඔදිකියානු සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ සම්පූර්ණ ප්රතික්ෂේපය ලකුණු කරයි. පව්ක්ෂමා දිනෙන් නිරූපිත විනිශ්චයේ එම වැසුණු දොර පෙන්තකොස්ත ඉරිදා නීතියට දින පහකට පෙර පැමිණේ. එම විනිශ්චයට පෙර ස්වර්ගාරෝහණය ඇත; ඊටත් පෙර, तुरही පණිවිඩය ඇත. එම පියවර තුන දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව තබනු ලබන මාර්ගසලකුණ නිරූපණය කරයි; තවද මධ්යරාත්රි හඬේ පණිවිඩය, කෝර්නේලියස් විසින් නිරූපිත වූ අය වෙත, ජයග්රාහී සභාව විසින් ප්රකාශ කරනු ලබයි.
පේතෘස් පෙන්තකොස්ත දිනදී පණිවුඩය ප්රකාශ කරයි; එසේම පෙන්තකොස්තය මධ්යරಾತ್ರಿ හඬේ පණිවුඩයේ අවසානය සලකුණු කරයි. එබැවින් පේතෘස් මධ්යරಾತ್ರಿ හඬේ කාලපරිච්ඡේදයේ ආරම්භයේදීත් එම පණිවුඩය ප්රකාශ කිරීම අනාවැකිමය අත්යවශ්යතාවයකි. ආරම්භය සැමවිටම අවසානය දර්ශනය කරයි. ඉස්ලාම්හි ගධයා නිදහස් කරනු ලැබ, එය නැවතත් ඉරිදා නීතියේදී කරන ලෙස එක්සත් ජනපදයට ප්රහාර එල්ල කරන විට, පේතෘස්ගේ මධ්යරಾತ್ರಿ හඬේ පණිවුඩය බලගන්වනු ලැබේ. පෙන්තකොස්තයේ තුන්වන සහ නවවන පැයෙහි පේතෘස් පණිවුඩය ප්රකාශ කිරීම මධ්යරಾತ್ರಿ හඬේ ආරම්භයත් අවසානයත් හඳුනාදක්වයි.
අප සලකා බලන මෙම රේඛාවේදී, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ස්වර්ගාරෝහණයෙන් අවසන් වන දින හතළිහ, උඩුමහලේ දින දහයද ආරම්භ කරයි. එම දින දහය අතරින් දින පහක් ගත වූ විට, ප්රායශ්චිත්ත දිනය ඉශ්රායෙල්ගේ පාප මකා දැමී ඇති බවත් සභාව තමාම සූදානම් කරගෙන ඇති බවත් හඳුන්වා දෙයි. පෙන්තකොස්ත දිනයේදී පේත්රස් උඩුමහලේ සිටියේ තෙවන පැයේදීය. ඉරිදා නීතියේ නවවන පැයේදී, පණිවිඩය මධ්යරාත්රියේ සිට මහත් ඝෝෂාව වෙත වෙනස් වේ.
පේතෘස් විසින් මධ්යරාත්රි හඬේ පණිවිඩය ප්රකාශ කරනු ලබන්නේ ඔහු තුන්වන පැයේ සිටින විටය. එම පණිවිඩය තුරියංග උත්සවයෙන් සලකුණු කර ඇත, එනම් ගධාවා මුදා හැරෙන අවස්ථාවේදීය; තවද කායිසාරියා පිලිප්පියෙනි, සහ කායිසාරියා පිලිප්පිය පානියම් ද වේ. පානියම් දානියෙල් 11හි දහතුන්වන පදයේ සිට පහලොස්වන පදය දක්වා නිරූපණය කර ඇත. පේතෘස් මධ්යරාත්රි හඬේ ප්රකාශනයේ ආරම්භයේදී ගධාවා මුදා හැරෙන කල එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ඉස්ලාමීය ප්රහාරයක් පමණක් නොව හඳුනා දෙයි; එමෙන්ම පේතෘස් එකවරම ඉරිදා නීතිය වෙත ගෙන යන පානියම් සටනෙහිද සිටියි. පානියම් සටන එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ඉස්ලාමීය ප්රහාරයට සමාන්තර සිදුවීමකි.
අපි මෙම කරුණු ඊළඟ ලිපියේදී ඉදිරියටත් සලකා බැලමු.