අද්වෙන්තිස්ට් ඉතිහාසය තුළ රෝමයේ සංකේතය පිළිබඳ අනෙක් ඓතිහාසික තර්කයන් සමඟ එකට ගෙන එන්නට මා කැමති අවසාන විවාදය යෝයෙල්ගේ පොත සම්බන්ධ වූ එකකි. එම විවාදය 2001 සැප්තැම්බර් 11න් පසු සිදුවිය; එම කාලපරිච්ඡේදයේ තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට නොගත්හොත් ඉතා සුක්ෂම කරුණු කිහිපයක් බොහෝ දුරට නොපෙනී යා හැක. එම තත්ත්වයන් සන්දර්භගත ලෙස ස්ථානගත කිරීම සඳහා මිලෙරයිට් ඉතිහාසය සලකා බැලීම අවශ්ය වේ. 1840 අගෝස්තු 11 දින, එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ පහළොස්වන වචනයේ කාල අනාවැකිය සම්පූර්ණ විය.
එවිට මනුෂ්යයන්ගෙන් තුන්වන කොටස මරාදැමීමට පැයක්, දවසක්, මාසයක් හා අවුරුද්දක් සඳහා සූදානම් කර තිබූ දූතයන් සිව්දෙනා මුදාහරින ලදහ. එළිදරව් 9:15.
මෙම පදයෙහි “පැයද, දවසක්ද, මාසයක්ද, අවුරුද්දක්ද” යන්න අවුරුදු තුන්සිය අනූ එකක් හා දින පහළොවකට සමාන බව හඳුන්වා දෙයි. ඉස්ලාමය බලයට උදාවී රෝමයට එරෙහිව යුද්ධය ගෙනා විට නියෝජනය කරන ලද්දේ දූතයන් සතරදෙනාය; එය ආරම්භ වූයේ 1449 ජූලි 27 දිනදීය. ආරම්භක ලක්ෂ්යය නියම කරනු ලැබුවේ තවත් අවුරුදු එකසිය පනහක කාල අනාවැකියක අවසාන ලක්ෂ්යය භාවිත කිරීමෙනි. අවුරුදු එකසිය පනහක පළමු කාල අනාවැකිය ප්රකාශිත වූයේ පළමු “අනර්ථය” පිළිබඳ ඉතිහාසය තුළය; එයද එළිදරව් පොතේ නවවැනි අධ්යායේ පස්වැනි හොරණෑවම වේ. අවුරුදු එකසිය පනහේ අනාවැකිය 1449 ජූලි 27 දින අවසන් වූ කල, අප දැන් සලකා බලන මෙම කාල අනාවැකිය ආරම්භ විය; තවද අවුරුදු තුන්සිය අනූ එකක් හා දින පහළොවකට පසු එම අනාවැකිය 1840 අගෝස්තු 11 දින අවසන් විය.
විලියම් මිලර්, එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ බලයන් ඉස්ලාමය නිරූපණය කරන බව අවබෝධ කරගෙන සිටියේය; තවද 1840 අගෝස්තු 11 දිනට පෙර, මිලරයිට්වරයෙකු වූ ජොසයියා ලිච්, 1840 දී ඔටෝමන් අධිපත්යය අවසන් වන බව හඳුනාගත් එම අනාවැකිය මත පදනම් වූ පූර්වකථනයක් ප්රකාශ කළේය. 1840 අගෝස්තු 11 දිනට දින දහයකට පෙර, ලිච් තම පූර්වකථනය වඩා නිවැරදිව සකස් කර නවීකරණය කරමින්, එම අනාවැකිය ඉටු වන වර්ෂය පමණක් නොව, නියම වර්ෂය, දිනය සහ මාසය ද හඳුනා දුන්නේය. එම සිද්ධිය ඉටු වූ විට, ලිච්ගේ පූර්වකථනය මිලරයිට්වරුන්ගේ ආගමික ලෝකය මත ඇති කළ බලපෑම පිළිබඳව සොයුරිය වයිට් අදහස් දක්වයි.
“1840 වර්ෂයේදී තවත් අතිශය විශේෂ වූ දේශනානුකූල අනාවැකියක සම්පූර්ණවීම විශාල වශයෙන් ජනතා ආකර්ෂණය උද්දීපනය කළේය. එයට වසර දෙකකට පෙර, දෙවන පැමිණීම ප්රකාශ කළ ප්රමුඛ සේවකයන්ගෙන් එක් අයෙකු වූ ජෝසියා ලිච්, එළිදරව් 9 පිළිබඳ විවරණයක් ප්රකාශයට පත් කරමින්, ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයේ පතනය පිළිබඳ අනාවැකි ප්රකාශ කළේය. ඔහුගේ ගණනය කිරීම් අනුව, මෙම බලය... 1840 අගෝස්තු 11 වන දින පෙරළා දමනු ලැබිය යුතු ය; එදින කොන්ස්ටැන්ටිනෝපලයේ ඔටෝමාන් බලය බිඳ වැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ හැක. තවද, මෙය එසේම වන බව සොයාගනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි.”
“නියම කරන ලද ඒ මොහොතේම, තුර්කිය, ඇගේ දූතයන් මාර්ගයෙන්, යුරෝපයේ මිත්ර බලවතුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිගෙන, එසේම ක්රිස්තියානි ජාතීන්ගේ පාලනය යටතට තමාව පත් කළාය. එම සිදුවීම අනාවැකිය නිවැරදිව සම්පූර්ණ කළේය. මෙය දැනගන්නා ලද විට, බොහෝ සමූහයන් මිලර් සහ ඔහුගේ සගයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි විවරණයේ මූලධර්මවල නිවැරදිභාවය පිළිබඳ විශ්වාසයට පැමිණි අතර, අද්වෙන්ත ව්යාපාරයට අද්භූත ප්රේරණයක් ලැබුණි. අධ්යයනයත් සමාජ ස්ථානයත් ඇති මනුෂ්යයෝ, දේශනා කිරීමේදීත් ඔහුගේ අදහස් ප්රකාශයට පත් කිරීමේදීත්, මිලර් සමඟ එක් වූහ; 1840 සිට 1844 දක්වා එම කාර්යය වේගයෙන් ව්යාප්ත විය.” The Great Controversy, 334, 335.
මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ ඇයගේ අනුමැතිය ලාඔදිසීය සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වරුන් විසින් විවිධ ආකාරවලින් වසර ගණනාවක් පුරා නැවත නැවතත් ප්රහාරයට ලක් කර ඇත. “සත් වාර” සහ “දිනපතා” සම්බන්ධයෙන් සිදු වූවාක් මෙන්, මෙම සත්යයට ප්රහාර කිරීම යනු පවිත්ර පුවරු දෙක මත නිරූපිත පදනම් ප්රතික්ෂේප කිරීමද, එසේම අනාවැකි ආත්මයේ අධිකාරියද ප්රතික්ෂේප කිරීමය. සතන් මෙම ඉතිහාසය පිළිබඳ විශ්වාසය විනාශ කිරීමට ක්රියා කළ හේතුව බහුවිධය.
ලිච්ගේ අනාවැකිය “මිලර් විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි අර්ථකථන මූලධර්ම” භාවිත කළේය. මිලර්ට අනාවැකිමය කාලයෙහි අංගය පිළිබඳ අවබෝධය දෙන ලදී; මිලර්ගේ පණිවිඩය අනාවැකිමය කාලය මත පදනම්ව තිබුණේ නැතැයි සැක කරන අය කවුරුන් වුවද, එය සත්ය බව තහවුරු කිරීම සඳහා 1843 සහ 1850 පුරෝගාමී ප්රස්තාර නැවත සමාලෝචනය කිරීම පමණක් අවශ්ය වේ. 1840 අගෝස්තු 11ට පෙර, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ නැවත පැමිණීම පිළිබඳ මිලර්ගේ අනාවැකියට විරුද්ධ වූ අය, ක්රිස්තුස්වහන්සේ නැවත පැමිණෙන්නේ කවදාදැයි අවබෝධ කරගැනීම සඳහා අනාවැකිමය කාලය භාවිත කළ නොහැකි බව තර්ක කළහ. ඔවුන් බොහෝ විට, දවසත් පැයත් නොදනිමු යන බයිබලීය ප්රකාශය භාවිත කරමින්, ඔහුගේ පණිවිඩයටත් කාර්යයටත් විරුද්ධ වීමට උත්සාහ කළහ.
නමුත් ඒ දවසත් ඒ පැයත් කිසිවෙකු දන්නේ නැත; ස්වර්ගයේ දූතයෝද නොදනිති; මාගේ පියා පමණක් දනිති. නෝවාගේ දවස් යෙදී තිබූ ලෙස මනුෂ්ය පුත්රයාගේ පැමිණීමද එසේම වන්නේය. මක්නිසාද ජලප්රලයට පෙර තිබූ ඒ දිනවල ඔව්හු කමින්ද බොමින්ද, විවාහ කරමින්ද විවාහයට දෙමින්ද සිටියෝය, නෝවා නැවට ඇතුල් වූ දවස තෙක්ය. ජලප්රලය පැමිණ ඔවුන් සියල්ලන්ම ගෙන ගිය තුරු ඔව්හු නොදැන සිටියෝය; මනුෂ්ය පුත්රයාගේ පැමිණීමද එසේම වන්නේය. එවිට දෙදෙනෙක් කෙතේ සිටින්නෝය; එක්කෙනෙක් ගනු ලබන්නේය, අනෙකා අත්හැර දමනු ලබන්නේය. මතෙව් 24:36–40.
මෙම ඡේදය තිබියද, මිලරයිට්වරුන් තම අනාවැකිවලට සහය දක්වන බයිබලීය සාක්ෂි අතිශයින් ප්රමාණවත් ලෙස සොයාගෙන, පසුකාලීනව සහෝදරි වයිට් විසින් හඳුනාගනු ලැබූ මූලධර්මයක් අනුව ඉදිරියට ගොස් ක්රියා කළහ.
“‘කිසි මනුෂ්යයෙකු දවස හෝ පැය හෝ නොදනියි’ යන්න, පැමිණීම පිළිබඳ වූ විශ්වාසය ප්රතික්ෂේප කළවුන් වැඩි වශයෙන් ඉදිරිපත් කළ තර්කය විය. ශුද්ධ ලියවිල්ල මෙසේය: ‘ඒ දවස ගැනත් ඒ පැය ගැනත් කිසිවෙකු නොදනියි; ස්වර්ගයේ දූතයෝවත් නොදනිති; මාගේ පියාණන් වහන්සේ පමණක් දනිති.’ මතෙව් 24:36. මෙම පාඨයට පැහැදිලි හා එකඟතාවයෙන් යුත් විස්තරයක් ස්වාමින්වහන්සේ බලා සිටි අය විසින් දෙන ලද්දේය, එය ඔවුන්ගේ විරුද්ධවාදීන් විසින් වැරදි ලෙස භාවිත කළ ආකාරයත් පැහැදිලි ලෙස පෙන්වා දෙන ලදී. මෙම වචන ක්රිස්තුස්වහන්සේ විසින්, උන්වහන්සේ දේවාලයෙන් අවසාන වරට පිටත් වූ පසු ඔලිවෙත් කන්ද මත තම ගෝලයන් සමඟ පැවැත්වූ ඒ සුවිශේෂී සංවාදයේදී ප්රකාශ කරන ලද්දේය. ගෝලයන් මෙසේ ප්රශ්න කර තිබුණහ: ‘ඔබගේ පැමිණීමේත් ලෝකයේ අවසානයේත් ලකුණ කුමක් වේද?’ යේසුස්වහන්සේ ඔවුන්ට ලකුණු දී, මෙසේ වදාල සේක: ‘ඔබ මේ සියල්ල දකින කල, එය ආසන්නය, දොරවලටත් පැමිණ ඇතැයි දැනගන්න.’ පද 3, 33. ගැළවුම්කරුගේ එක් ප්රකාශයක් තවත් එකක් විනාශ කිරීමට යොදා නොගත යුතුය. උන්වහන්සේගේ පැමිණීමේ දවස හෝ පැය කිසිවෙකු නොදන්නේ වුවද, එය ආසන්න වූ කල දැනගැනීමට අපට උපදෙස් දී ඇති අතර, ඒ සඳහා අප බැඳී සිටිමු. තවද, උන්වහන්සේගේ අනතුරු ඇඟවීම නොසලකා හැර, උන්වහන්සේගේ පැමිණීම ආසන්න වූ කාලය දැනගැනීම ප්රතික්ෂේප කිරීම හෝ නොසලකා හැරීම, ජලගැල්ම පැමිණෙන කාලය නොදැන සිටීම නෝවාගේ දවස්වල ජීවත් වූ අයට කෙතරම් විනාශකාරී වූවාද, අපටත් එතරම්ම විනාශකාරී වන බව අපට තවදුරටත් උගන්වනු ලැබේ. ඒම පරිච්ඡේදය තුළම ඇති දෘෂ්ටාන්තයද—විශ්වාසවන්ත සේවකයා හා අවිශ්වාසවන්ත සේවකයා අතර විරුද්ධත්වය පෙන්වා දී, ‘මාගේ ස්වාමියාගේ පැමිණීම ප්රමාදය’ යැයි තම සිත තුළ කියන ඔහුට නියමිත දඬුවම දැක්වීමෙන්—ක්රිස්තුස්වහන්සේ ජාගරූකව සිටිමින් උන්වහන්සේගේ පැමිණීම උගන්වන අයත්, එය ප්රතික්ෂේප කරන අයත් කෙසේ සලකා බලා, කෙසේ ප්රතිඵල දෙන සේක්ද යන්න පෙන්වයි. ‘එබැවින් ජාගරූකව සිටින්න,’ යයි උන්වහන්සේ වදාල සේක. ‘තම ස්වාමියා පැමිණි කල එසේ කරමින් සිටින බව සොයා ගන්නා සේවකයා භාග්යවන්තය.’ පද 42, 46. ‘එබැවින් නුඹ ජාගරූක නොවන්නේ නම්, මම සොරෙකු මෙන් නුඹ වෙත පැමිණෙන්නෙමි; මම නුඹ වෙත කුමන පැයේදී පැමිණෙම්ද යන්න නුඹ නොදැන සිටිනු ඇත.’ එළිදරව් 3:3.” The Great Controversy, 370.
ලිච්ගේ පූර්වකථනය ඉටුවූ විට, “අධ්යයනයෙන් හා සමාජ ස්ථානයෙන් ප්රමුඛ” මිනිසුන් “ප්රකාශනයෙහි ද ඔහුගේ අදහස් ප්රචාරය කිරීමෙහි ද මිලර් සමඟ එක්වූහ; සහ 1840 සිට 1844 දක්වා එම කාර්යය වේගයෙන් ව්යාප්ත විය.” මිලර්ගේ පණිවිඩයට බලය ලැබුණේ, අනාගතවාක්ය විවරණය සඳහා වූ ඔහුගේ නීති වලංගු නීති ලෙස ස්ථිර කරනු ලැබූ විටය. කාලය පිළිබඳ අනාගතවාක්යය ඉටුවීම වෙත ප්රතිචාර වශයෙන්, මිලර්ගේ නියමය ස්ථිර කරනු ලැබීම පමණක් නොව, බොහෝදෙනා එවිට මිලරයිට් ව්යාපාරයට සම්බන්ධ වූහ; එහෙත් අනාගතවාක්යමය වශයෙන් සමානව වැදගත් වූයේ ස්ථිර කරනු ලැබූයේ මිලර්ගේ නීති අතර ප්රධාන නියමයම වූ බවය. තවද, එම ස්ථිර කිරීම ඉටු කරනු ලැබුවේ, දෙවන “අපල” සම්බන්ධ අනාගතවාක්යයක් යෙදවීම මගිනි; ඒවාම පස්වන, හයවන, සහ හත්වන බුරැ ය.
මිලර්ගේ පණිවිඩයට බලය පිරිනැමීම, මිලරයිට් ප්රතිසංස්කරණ ව්යාපාරයේ ඉතාමත් වැදගත් මාර්ගලකුණු අතරින් එකක් බවට පත් විය. එය යේසුස්වහන්සේගේ බව්තීස්මය මගින් පූර්වලක්ෂණය කර තිබුණි. එය, පුරාණ ගිවිසුමේ ජනතාව වූ (ප්රොටස්තන්වරුන්ගේ) අවසාන පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය ආරම්භ වී ඇති බව සලකුණු කළේය. සමස්ත මිලරයිට් ව්යාපාරය හා පණිවිඩය විරුද්ධව සාතන්ගේ ප්රහාරයේ කේන්ද්රස්ථානයද එය බවට පත් විය.
“දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ අතීත ගමන්මඟෙහි මහත් ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් සැකයක් උපදවනු පිණිස සාතන් මනස තුළ අවදි කළ හැකි ඕනෑම ප්රශ්නයක් ඔහුගේ සාතානික මහත්මාභිමානයට ප්රිය වන අතර එය දෙවියන්වහන්සේට අපරාධයකි. ස්වාමින්වහන්සේ බලයෙන් හා මහත් තේජසින් යුක්තව ඉක්මනින් අපගේ ලෝකයට පැමිණෙන බවට වූ ආරංචිය සත්යය වන අතර, 1840 දී එය ප්රකාශ කිරීමෙහි බොහෝ හඬවල් නැඟී සිටියේය.” Manuscript Releases, volume 9, 134.
2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින තුන්වන “වෝ”ව අනාවැකිමය ඉතිහාසයට පැමිණියේය. එම සිද්ධිය 1989 දී ආරම්භ වූ තුන්වන දූතයාගේ චලනය විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි අර්ථකථනේ ප්රධාන නීතිය තහවුරු කළේය. එම ප්රතිසංස්කරණ චලනයේ දූතයාට විවෘත කරන ලද පළමු සත්යය 1989 දී විවෘත කරන ලද්දේය, එය දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන වාක්ය හය නොවීය. එය, සියලු ප්රතිසංස්කරණ චලනයන් එකිනෙකට සමාන්තරව පවතින අතර, තුන්වන දූතයාගේ චලනය වන එකසිය හතළිස් හතර දහසකගේ චලනයේ ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම සඳහා, පේළිය මත පේළිය ලෙස එකට ගෙන ආ යුතු බවට වූ සත්යයයි. මා විසින් කිසිදා ඉදිරිපත් කළ පළමු මහජන දේශනය 1994 දී, නැතහොත් සමහරවිට 1995 දී, කඳවුරු රැස්වීමකදී සිදු කරන ලදී. එම දේශනය දානියෙල් 11 හි අවසාන වාක්ය හය පිළිබඳ නොව, සමාන්තරව දිවෙන ප්රතිසංස්කරණ රේඛා පිළිබඳවය.
තෙවැනි ශෝකයේ ඉස්ලාමය සම්බන්ධ අනාවැකිය 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ඉටු වූ විට, එය 1840 අගෝස්තු 11 දිනට සමාන්තර විය. 1840 දී පළමු සහ දෙවන ශෝකයන්ගේ අනාවැකියක් මිලරයිට්වරුන්ගේ පණිවිඩය ස්ථිර කළ අතර, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින තෙවැනි ශෝකයේ අනාවැකිය Future for America හි පණිවිඩය ස්ථිර කළේය. එම සත්යය හඳුනාගැනීමෙන්, කලින් ප්රධාන වශයෙන් එක් පුද්ගලයෙකු පමණක් සිටි එම ව්යාපාරය තුළට විශාල ජන සමූහයක් ඇතුළත් විය. එවිට එම ව්යාපාරයේ පණිවිඩයද, දූතයාද, 1840 ඉතිහාසය ඊළඟ දශකයන් පුරා සාතන්ගේ ප්රහාරයේ කේන්ද්රස්ථානය බවට පත්වූවාක් මෙන්ම, ප්රහාරයට ලක් විය.
Future for America ව්යාපාරයට එක්වූවෝ, එම ඉතිහාසයේ දූතයා විසින් සම්පාදනය කරන ලද අනාවැකි විවරණ නියමයන් අනුගමනය කළහ. එම නියමයන් අතරින් එකක්—සමහර විට ඒවා අතර අතිශය වැදගත් වූ එකක්—අනාවැකියේ ත්රිත්ව අයදුමක් විය, තවමත් එසේම පවතී. නියමිත අනාවැකි සත්යයන් විශේෂ ඉටුවීම් තුනක් මත රූපිත කර ඇති බව දූතයා අවබෝධ කරගෙන තිබුණි. මිලර්වරුන්ගේ ඉතිහාසය එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ඉතිහාසයේ නැවත දෝරෙහි යයි විශ්වාස කළ බැවින්, 1840 අගෝස්තු 11 දින 2001 සැප්තැම්බර් 11 දිනට ආදර්ශයක් බවත්, අනෙක් ශුද්ධ ප්රතිසංස්කරණ රේඛාද එම එකම සළකුණම අත්පත් කරගෙන තිබූ බවත් දැක ගනු ලැබීය.
එවිට යූදා ගෝත්රයේ සිංහයා විසින් තුන්වන දූතයාගේ රේඛාවේ සෑම ශුද්ධ ප්රතිසංස්කරණ රේඛාවකම පුනරාවර්තනය වන බවට වූ සාක්ෂිය විවෘත කරනු ලැබීය. මිලරයිට් ඉතිහාසය දස කන්යාවන්ගේ උපමාව අකුරෙන් අකුරටම ඉටු කළාක් මෙන්ම, Future for America හි ඉතිහාසය ද එසේම කළ බව ද දක්නට ලැබුණි.
“බුද්ධිමත් වූවෝ පස්දෙනෙකුද, මෝඩ වූවෝ පස්දෙනෙකුද වූ කන්යාවන් දසදෙනා පිළිබඳ උපමාව වෙත මම නිතර යොමු කරනු ලැබෙමි. මෙම උපමාව අකුරට අකුර පරිපූර්ණ වී ඇතත්, ඉදිරියටත් එසේම පරිපූර්ණ වනු ඇත; මක්නිසාද එය මෙම කාලයට විශේෂ අදාළත්වයක් ඇති එකක් වන බැවින්, තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය මෙන්ම, එයද පරිපූර්ණ වී ඇති අතර කාලයේ අවසානය දක්වා වර්තමාන සත්යය ලෙස දිගටම පවතිනු ඇත.” Review and Herald, August 19, 1890.
එළිදරව් 10හි ගර්ජන හත, 1840 අගෝස්තු 11 සිට 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වා වූ මිලර්වාදීන්ගේ අත්දැකීමද, 2001 සැප්තැම්බර් 11 සිට ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ ඉතිහාසයද හඳුනාගැනීම සඳහා පිළිගනු ලැබීය.
යොහන්ට දෙන ලද, සත් ගර්ජනාවලින් ප්රකාශිත වූ විශේෂ ආලෝකය, පළමු සහ දෙවන දූතයන්ගේ පණිවුඩ යටතේ සිදුවීමට නියමිත වූ සිද්ධීන්ගේ විස්තරාත්මක දර්ශනයක් විය....
“මෙම ගර්ජන හත තමන්ගේ හඬ නැඟූ පසු, කුඩා පොත සම්බන්ධයෙන් දානියෙල්ට දුන් ආඥාව මෙන් යොහන්ටද මේ ආඥාව පැමිණෙයි: ‘ගර්ජන හත ප්රකාශ කළ දේවල් මුද්රා තබන්න.’ මේවා අනාගතයේ සිදුවීම්වලට සම්බන්ධ වන අතර ඒවා තම තමන්ගේ පිළිවෙළ අනුව එළිදරව් කරනු ලැබේ.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
තෙවන දූතයාගේ චලනය පළමු සහ දෙවන දූතයන්ගේ චලනය සමඟ සමාන්තරව ගමන් කරන බව සිස්ටර් වයිට් සෘජුවම ප්රකාශ කළාය යන්න පිළිගනු ලැබීය.
“දෙවියන්වහන්සේ විසින් එළිදරව් 14හි පණිවිඩවලට අනාවැකි පෙළෙහි ඒවාට හිමි ස්ථානය දී තිබේ; තවද ඒවාගේ ක්රියාකාරිත්වය මේ භූමියේ ඉතිහාසයේ අවසානය දක්වා නවතිනු නොලැබිය යුතුය. පළමු හා දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩ තවමත් මේ කාලය සඳහා සත්යය වන අතර, පසුව එන මෙය සමඟ සමාන්තරව ගමන් කළ යුතුය. තුන්වන දූතයා ඔහුගේ අනතුරු ඇඟවීම මහත් හඬකින් ප්රකාශ කරයි. ‘මේ දේවලට පසුව,’ යොහන් කීවේය, ‘මම ස්වර්ගයෙන් බැස එන, මහත් බලය ඇති තවත් දූතයෙකු දුටුවෙමි; පොළොව ඔහුගේ තේජසින් ආලෝකවත් විය.’ මෙම ආලෝකීකරණය තුළ, දූතයන් තුන්දෙනාගේ සියලු පණිවිඩවල ආලෝකය එකට එක් වී ඇත.” The 1888 Materials, 803, 804.
පළමුදූතයාගේත් දෙවනදූතයාගේත් චලනය තෙවන දූතයාගේ චලනයට සමන්තරව දිවෙයි. පළමුදූතයාගේත් දෙවනදූතයාගේත් චලනයට බලය දුන් අනාවැකිය, පළමු හා දෙවන විපත්තිය පිළිබඳ කාල අනාවැකියක් ඉටු වීමෙන් බලගන්වනු ලැබූ අතර, තෙවන දූතයාගේ චලනයට බලය දීම තෙවන විපත්තිය පිළිබඳ අනාවැකියක් ඉටු වීමෙන් බලගන්වනු ලැබීය.
1840 අගෝස්තු 11 දිනෙහි මෙන්ම, Future for Americaගේ පණිවිඩය තහවුරු කරනු ලැබූ විට, Future for America විසින් අනුගමනය කරන ලද අනාවැකි අර්ථකථන මූලධර්මවල නිවැරදිභාවය පිළිබඳව “බහුසංಖ್ಯාත ජනතාවක් විශ්වාසයට පත් වූහ,” සහ “ආගමනයේ ව්යාපාරයට අද්භූත උද්යෝගයක් දෙනු ලැබීය.” “ඉගෙනුමත් තත්ත්වවත් මනුෂ්යයෝ” Future for America සමඟ “දෙදෙනාම, එනම් දේශනා කිරීමෙහි හා ප්රකාශනය කිරීමෙහි,” Future for Americaගේ අනාවැකිමය පණිවිඩය සම්බන්ධයෙන් එකතු වූහ. 2001 සැප්තැම්බර් 11 අනාවැකියක ඉටුවීමක් ලෙස පැහැදිලිව තහවුරු කළ Future for Americaගේ විශේෂ නියමය වූයේ “අනාවැකියේ ත්රිත්ව යෙදුමකි.”
පළමු හා දෙවන විපත්ති පිළිබඳ ඉස්ලාමයේ මූලික දෘෂ්ටිකෝණය—පවිත්ර ප්රස්තාර දෙකෙහිම නිරූපිතව ඇති පරිදිත්, එම පණිවුඩය උගන්වා දුන් අයගේ ලිඛිත සාක්ෂිය සමඟ එකට සලකා බැලූ විටත්—අපි පිළිගන්නා කල, පළමු විපත්තියට හා දෙවන විපත්තියට සම්බන්ධ වූ නිශ්චිත ප්රකාශනීය ලක්ෂණ අප හඳුනා ගනිමු. සත්යය දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත ස්ථාපිත වන්නේය යන කරුණ බයිබලය නැවත නැවතත්, විවිධ ආකාරවලින් උගන්වයි. පළමු විපත්තියේ ප්රකාශනීය ලක්ෂණ, දෙවන විපත්තියේ ප්රකාශනීය ලක්ෂණ සමඟ එක්ව, තුන්වන විපත්තියේ ප්රකාශනීය ලක්ෂණ ස්ථාපිත කරයි. ඉස්ලාමයේ තුන්ගුණ අදාළ කිරීම 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින තුන්වන විපත්තිය පැමිණීම හඳුනාගැනීමේදී එතරම් නිශ්චිත බැවින්, බොහෝ දෙනා සාක්ෂියට තමන්ගේ ඇස් වසා ගැනීමට තෝරාගත්තත්, එය නොදැක සිටීම අසම්භවය.
අනාගතවාණියේ ත්රිත්ව අදාළකිරීම තුන්වන අහෝව 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින පැමිණි බව ස්ථිර ලෙස පිහිටුවා දුන්නේය. එවිට එම නියමය දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වූ බව දක්නට ලැබිණි; එය මිලේරයිට්වරුන්ගේ කාලයේද, එක ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ කාලයේද, ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ වැගිරවනු ලබන අවධිය වන්නේය. ඉතිහාස දෙකම දස කන්යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ කිරීමක් වන අතර, එම උපමාවේ මධ්යරාත්රියේ හඬේ පණිවිඩය තුළය ඥානවන්තයන් හා මෝඩයන් අතර ඇති වෙනස ප්රකාශ වන්නේ; දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය බලගැන්වෙන්නේ ද එහිදීය.
“දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයේ අවසාන සමීපයේදී, ස්වර්ගයෙන් මහත් ආලෝකයක් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත බබළමින් තිබෙන බව මම දුටුවෙමි. එම ආලෝකයේ කිරණ සූර්යයා මෙන් දීප්තිමත්ව පෙනුණි. එවිට දූතයන්ගේ හඬ නඟා, ‘බලන්න, මනාලයා එයි; ඔහු හමුවීමට පිටතට යන්න!’ යැයි කෑගසන හඬ මම ඇසුවෙමි.”
“මෙය දෙවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩයට බලය දීමට නියම වූ මධ්යරාත්රියේ හඬගැසීම විය. අධෛර්යයට පත් වූ ශුද්ධවන්තයන් අවදි කිරීමටත්, ඔවුන් ඉදිරියෙහි තිබූ මහා කාර්යය සඳහා ඔවුන් සූදානම් කිරීමටත්, දේවදූතයන් ස්වර්ගයෙන් එවන ලද්දෝය. මෙම පණිවිඩය ප්රථමයෙන් ලැබුවෝ අතිශය ප්රතිභාවන්ත මිනිසුන් නොවූහ. දේවදූතයන් නම්ර, කැපවූ අය වෙත එවන ලද අතර, ‘බලව, මනාලයා එයි; ඔහු හමුවීමට පිටතට යන්න!’ යන හඬ උසස් කිරීමට ඔවුන් බලපෑහ.” Early Writings, 238.
පළමු සහ දෙවන දේවදූතයන්ගේ ඉතිහාසය තුළ, දෙවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩයට මධ්යම රාත්රි හඬ එක්වීම මගින් ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ වැගිරීම සම්පූර්ණ කරනු ලැබේ. මෙය තුන්වන දේවදූතයාගේ ඉතිහාසය තුළද නැවත සිදු වේ.
“ස්වර්ගයෙන් පැමිණි බලවත් දූතයාට උපකාර කිරීම සඳහා දූතයන් එවනු ලැබූහ; එවිට මා විසින් සෑම තැනකම ඇසෙනු ඇතැයි පෙනුණු හඬවල් මෙසේ කියනු ඇසුනෙමි: ඇයගේ පාපවලට ඔබලා හවුල්කරුවන් නොවනු පිණිසත්, ඇයගේ ව්යසනවලින් ඔබලා ලබන්නෝ නොවනු පිණිසත්, මාගේ ජනතාවෙනි, ඇයගෙන් පිටතට එන්න. මක්නිසාද, ඇයගේ පාප ස්වර්ගය දක්වා ළඟා වී ඇත, දෙවියන්වහන්සේ ඇයගේ අපරාධයන් සිහිකර ඇත. මෙම පණිවුඩය තුන්වන පණිවුඩයට එක් කිරීමක් වැනි බව පෙනුණි; 1844 දී මධ්යරාත්රියේ හඬ දෙවන දූතයාගේ පණිවුඩයට එක්වූ ලෙසම එයත් එයට එකතු විය. දෙවියන්වහන්සේගේ තේජස ඉවසීමෙන් බලා සිටි ශුද්ධවන්තයන් මත රැඳී තිබිණි; ඔව්හු බබිලෝනියේ වැටීම ප්රකාශ කරමින්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට ඇයගෙන් පිටතට එන්නැයි ආරාධනා කරමින්ද, ඔවුන් ඇයගේ භයානක විනාශයෙන් ගැළවෙන පිණිසත්, අවසාන ගම්භීර අනතුරු ඇඟවීම භය නොවී ප්රකාශ කළහ.” Spiritual Gifts, volume 1, 195.
අනාවැකියේ ත්රිත්ව අදාළකමක් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, දෙවැනි දූතයාගේ පණිවිඩය අනාවැකියේ ත්රිත්ව අදාළකමක් නියෝජනය කරයි; මන්ද එම පණිවිඩය ඉතිහාස දෙකෙහිම “බාබිලෝනිය දෙවරක් වැටී ඇත” යන්නයි.
තවත් දූතයෙක් පසුපසින් පැමිණ කියනු ලැබුවේ, “බාබිලෝනිය වැටී ගියාය, වැටී ගියාය, ඒ මහත් නගරය; මක්නිසාද ඇය තමාගේ වේශ්යාකමේ උදහස්වූ වයිනය සියලු ජාතීන්ට පානය කරවා ඇත.” එළිදරව් 14:8.
ප්රකාශිත පොතේ දසවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයා 1840 අගෝස්තු 11 දින පළමු හා දෙවැනි අවාසනාවේ අනාවැකිය සම්පූර්ණ වීම සමඟ අවතීර්ණ වූ අතර, එසේ කිරීමෙන් ඔහු 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ප්රකාශිත පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයාගේ අවතරණය සංකේතවත් කළේය. එවිට තම මහිමයෙන් පෘථිවිය ආලෝකවත් කරන ඒ දූතයා ප්රකාශයක් කළේය.
ඔහු මහත් ශබ්දයෙන් බලවත් ලෙස හඬගාමින් මෙසේ කීවේය: “මහත් බබිලෝනිය වැටී ඇත, වැටී ඇත; එය දුෂ්ටාත්මයන්ගේ වාසස්ථානයක්ද, සෑම අපවිත්ර ආත්මයකම ගුහාවක්ද, සෑම අපවිත්ර හා පිළිකුල් පක්ෂියකුගේම පූඩුවක්ද වී ඇත.” එළිදරව් 18:2.
දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩයත්, දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ බලවත් දූතයාගේ පණිවිඩයත්, බබිලෝනය දෙවරක් වැටී ඇති බව හඳුන්වා දෙයි; එමෙන්ම එම පණිවිඩය අවසාන දවස්වල බබිලෝනය හඳුන්වා දෙයි. එය අවසාන දවස්වල බබිලෝනය හඳුන්වා දෙන්නේ, මන්ද බබිලෝනය පෙර වර දෙකකදී—නිම්රෝද්ගේ කාලයේද, නෙබුකද්නෙසර්ගේ කාලයේ සිට බෙල්ශෙසර් දක්වාද—වැටීම, නළලෙහි “මහත් බබිලෝනය” යනුවෙන් ලියා ඇති එළිදරව් 17 හි වේශ්යාගේ වැටීමේ අනාවැකිමය ලක්ෂණ ස්ථාපිත කරන බැවිනි. අවසාන දවස්වල එම බබිලෝනයේ වැටීම හඳුනාගැනීම සඳහා, බබිලෝනයේ පෙර වැටීම් දෙකේ සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා අවශ්ය වෙති; මක්නිසාද අවසාන දවස්වල පණිවිඩය වන්නේ, “බබිලෝනය වැටී ඇත, වැටී ඇත” යනුවෙනි. බලවත් දූතයා බැස ආ කල, දෙවියන්වහන්සේගේ ස්පර්ශයකින් නිව්යෝර්ක් නගරයේ මහත් ගොඩනැගිලි බිමට ඇද දමා තිබූ අවස්ථාවේ, ඔහුගේ ප්රකාශනය මගින් ඔහු අනාවැකියේ ත්රිත්ව යෙදීමේ පාලනය හඳුන්වා දෙයි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනයේ ඉටුවීමක් ලෙස ස්ථාපිත කළ අනාවැකියේ එම ත්රිත්ව යෙදීම, අවාසනාවන් තුනේ ත්රිත්ව යෙදීම විය.
එම ඉෂ්ටවීමේදී බොහෝ දෙනෙක් Future for America ව්යාපාරයට එක්වූහ, සහ Future for America විසින් භාවිත කළ අනාවැකි අර්ථකථන මූලධර්ම පිළිබඳව ඔවුන් විශ්වාසයට පත් වූහ. 1840 අගෝස්තු 11 නැවත සිදු විය; එසේ නැවත සිදු වීමෙන් Millerගේ ප්රධාන නියමය, එනම් බයිබල් අනාවැකියෙහි දවසක් වර්ෂයක් නියෝජනය කරයි යන්න, සනාථ නොකළේය. මක්නිසාද Future for Americaගේ ප්රධාන නියමය වූයේ පළමු සහ දෙවන දූතයන්ගේ පණිවිඩයන්ට අදාළ Millerite ඉතිහාසය තුන්වන දූතයාගේ ව්යාපාරයේ ඉතිහාසය තුළ නැවත සිදු වන්නේය යන්නයි.
1840 වර්ෂය සොහොයුරිය වයිට් සාතන් ලෙස හඳුන්වන ඔහුගේ සාතන්මය මහත්භාවයේ නිශ්චිත ප්රහාරයක් බවට පත්වූයේ නම්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දිනෙහි ඉතිහාසයද ඒ හා සමාන ප්රහාරයකට යටත් වන්නාක් බව ස්වයංප්රකාශිත සත්යයක් සේ පෙනේ. එබැවින්, ගෝලීයවාදීන්ගේ භූමිකාව, හෝ ජෙසුයිට්වරුන්ගේ, හෝ CIA-ի, හෝ බුෂ් පවුලේ, හෝ එම බලවේගයන්ගේ යම් සංයෝජනයක් හඳුනාගන්නා කුමන්ත්රණ න්යායන් අපට හමුවෙයි. එම න්යායන් තුළ සත්යයේ සමහර අංග ඇතුළත් වුවද, නිව් යෝර්ක් නගරයේ මහත් ගොඩනැගිලි බිම හෙළූයේ දෙවියන්වහන්සේගේ ස්පර්ශයක් බවත්, එසේ කරමින් එකසිය හතළිස් හතර දහසේ ව්යාපාරයේ ඉතිහාසය තුළ තුන්වන විපත්තිය පැමිණීම සලකුණු කළ බවත් යන අදහස ප්රතික්ෂේප කිරීම පිණිසම ඒවා සැලසුම් කර ඇත.
“මම නිව්යෝර්ක් නගරය විශාල ජලතරංගයකින් ගසාගෙන යනු ලබන බව ප්රකාශ කළෙමි යන වචනය දැන් පැමිණෙන්නේද? මෙය මම කිසිවිටෙකත් පවසා නැත. එහි තට්ටුවෙන් තට්ටුව නැඟී එන මහත් ගොඩනැගිලි දෙස බැලූ විට, මම මෙසේ පවසා ඇත්තෙමි: ‘ස්වාමීන්වහන්සේ භූමිය බිහිසුණු ලෙස කම්පා කිරීමට නැඟී සිටින කල, කොපමණ භයානක දර්ශන සිදුවනු ඇද්ද! එවිට එළිදරව් 18:1–3 හි වචන ඉටු වනු ඇත.’ එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදය සම්පූර්ණයෙන්ම පෘථිවිය මත පැමිණෙන්නාවූ දෙය පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමකි. නමුත් නිව්යෝර්ක් ගැන පැමිණෙන්නා වූ දෙය සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් මට ලැබී ඇති ආලෝකයක් නොමැත; එහෙත් එක් දිනෙක එහි ඇති මහත් ගොඩනැගිලි දෙවියන්වහන්සේගේ බලයේ හැරවීමෙන් සහ පෙරළවීමෙන් බිම හෙළනු ලබන බව මම දනිමි. මට දී ඇති ආලෝකයෙන්, විනාශය ලෝකයේ ඇති බව මම දනිමි. ස්වාමීන්වහන්සේගෙන් එන එක් වචනයක්, උන්වහන්සේගේ මහත් බලයේ එක් ස්පර්ශයක් පමණක්, මෙහි මේ විශාල ව්යුහයන් බිඳ වැටීමට ප්රමාණවත් වනු ඇත. අපට සිතාගත නොහැකි තරම් භයානක දර්ශන සිදුවනු ඇත.” Review and Herald, July 5, 1906.
කුමන සත්යයක්වත් අඩංගු නොවූවද, හෝ අර්ධ සත්යයන් අඩංගු වූවද, එම කුමන්ත්රණ න්යායයන් සියල්ලම දුර්වල කරන්නේ එම දිනෙහි සිද්ධීන් ඇති කරනු ලැබුවේ දෙවියන්වහන්සේගේ ප්රවීණ සැලසුම්කාර ක්රියාකාරිත්වය වූ බව කියන සත්යයයි. එම විවිධ කුමන්ත්රණ න්යායයන් සත්යයට එරෙහිව චලනයට පිටතින් සාතන්ගේ ප්රහාරය වන නමුත්, ඔහු චලනය තුළින්ද සත්යය දුර්වල කිරීමට ක්රියා කළේය. එම අභ්යන්තර ප්රහාරයන්ගෙන් එකක්, යෝවෙල්ගේ පොතේ විෂයය ලෙස රෝමය ප්රතික්ෂේප කිරීම මත පදනම් වේ.
ඊළඟ ලිපියේදී අපි එම මතභේදය සලකා බලමු.
පෙතුයෙල්ගේ පුත්රයා වූ යෝවෙල් වෙත පැමිණි සමිඳාණන්වහන්සේගේ වචනයය. මහලු මිනිසුනි, මෙය අසන්න; දේශයේ සියලු වාසීහුනි, කන් දෙනු මැනවි. මෙවන් දෙයක් ඔබ සැමගේ දිනවලදී හෝ ඔබ සැමගේ පියවරුන්ගේ දිනවලදීවත් සිදුවී ඇද්ද? ඒ ගැන ඔබ සැමගේ දරුවන්ට කියන්න; ඔබ සැමගේ දරුවන් ඔවුන්ගේ දරුවන්ට කියත්වා, ඔවුන්ගේ දරුවෝ තවත් පරම්පරාවකට කියත්වා. පළඟැටි පණුවා ඉතිරි කළ දේ පළඟැටියා කෑවේය; පළඟැටියා ඉතිරි කළ දේ කංකණි පණුවා කෑවේය; කංකණි පණුවා ඉතිරි කළ දේ දළඹුවා කෑවේය. මත්පැන් බොන්නන්ෙනි, අවදි වී අඬන්න; වයින් පානය කරන්නන් සියල්ලෙනි, විලාප නගන්න; අලුත් වයින් නිසාය, මක්නිසාද එය ඔබගේ මුඛයෙන් කපා හරින ලද්දේය. මක්නිසාද බලවත් වූද ගණන් කළ නොහැකි වූද ජාතියක් මාගේ දේශයට එරෙහිව නැඟී ආවේය; එහි දත් සිංහයෙකුගේ දත් මෙනි, එයට මහත් සිංහයෙකුගේ දළ දත් ඇත. යෝවෙල් 1:1–6.