අපි වර්තමානයේ අද්වෙන්ති ඉතිහාසය තුළ රෝමයේ විවිධ සංකේතයන් සම්බන්ධයෙන් උද්භව වූ විවාදයන්ගේ දේවදර්ශනාත්මක රේඛාව සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරමින් සිටිමු. අපි දැනට දානියෙල් පොතේ සඳහන් “දෛනිකය” සම්බන්ධයෙන් කතා කරමින් සිටිමු. එම විවාදය අද්වෙන්තිවාදයේ පදනම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක්ද, දේවදර්ශන ආත්මයේ අධිකාරිය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක්ද, සහ දෙවියන් වහන්සේ විසින් තෝරාගනු ලැබූ දූතයා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක්ද නියෝජනය කරයි. මිලර්ගේ කාර්යය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමද, 1798 දී දානියෙල් පොත අගුලුහැරී තිබූ විට දැනුමේ වැඩිවීමෙන් ජනිත වූ පණිවිඩය පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය කරා මිලර්ව මෙහෙයවූ ස්වර්ගීය දූතයන් විසින් මිලර්ට දී තිබූ උපදෙස් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක්ද නියෝජනය කරයි.

දෙවන තෙසලෝනිකයන්හි පාප් පදවියේ බලය හෙළි වීම වැළැක්වූ බලය (අජාතික රෝමය) හඳුනා දෙන සත්‍යය ප්‍රතික්ෂේප කරන අය, ඔවුන් සත්‍යයට ප්‍රේම නොකරන බව ප්‍රකාශ කරති; සත්‍යයට ඇති ප්‍රේමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා ඔවුන් බොරුවක් ලබති. එම බොරුව අනතුරුව ඔවුන් මත බලවත් මෝහයක් ගෙන එයි. හේතුව වන්නේ එම බොරුවය; ඔවුන් ලබන බලවත් මෝහය එහි ප්‍රතිඵලයයි. සත්‍යය කෙරෙහි ප්‍රේමයේ අඩුකම ඔවුන්ගේ ප්‍රේරණාවයි. එම බොරුව නියත සත්‍යය විශ්වාස කරන අයගේ විරුද්ධව, බයිබලීය ධර්මෝපදේශය බහුමාතෘක පිළිගැනීමක් ලෙස තෝරාගැනීම නියෝජනය කරයි. මේ හේතුව නිසාය, පාවුල් සඳහන් කරන බලවත් මෝහය ගැන යෙසායාගේ නිරූපණය, සරලව එක් මෝහයක් ලෙස නොව, මෝහයන් ලෙස නිරූපණය වන්නේ. අනෙක් පන්තිය වන්නේ සත්‍යයට ප්‍රේම කරන, නියත සත්‍යය යන පූර්වධාරණය පිළිගන්නා, සහ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය ඉදිරියේ වෙවුලන අය ලෙස යෙසායා විසින් හඳුන්වා දෙන අයයි.

ස්වාමින්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: “අහස මාගේ සිංහාසනයය, පොළොව මාගේ පාදපීඨයය. එසේ නම් ඔබලා මා උදෙසා ගොඩනඟන ගෘහය කොතැනද? මාගේ විශ්‍රාම ස්ථානය කොතැනද? මක්නිසාද මේ සියල්ල මාගේ හස්තය විසින් සාදනු ලැබීය, ඒ සියල්ල එසේ පවතින්නට වූයේය”යි ස්වාමින්වහන්සේ කියනසේක. “එහෙත් මම බැලීම කරන්නේ මෙවන් මනුෂ්‍යයා වෙතය, එනම් දුප්පත් වූද, පශ්චාත්තාපී ආත්මයක් ඇතිද, මාගේ වචනයට කම්පා වන්නා වූද තැනැත්තා වෙතය. ගොනෙකු මරන්නා මනුෂ්‍යයෙකු ඝාතනය කළාක් මෙනි; බැටළුවෙකු පූජාකරන්නා බල්ලෙකුගේ ගෙල කපා දැමුවාක් මෙනි; පූජා දීමනාවක් ගෙන එන්නා ඌරු ලේ පිදුවාක් මෙනි; සුගන්ධ දුම් ඔප්පු කරන්නා රූපයකට ආශීර්වාද කළාක් මෙනි. ඔව්හු තමන්ගේම මාර්ග තෝරාගෙන ඇත, ඔවුන්ගේ ප්‍රාණය ඔවුන්ගේ අපවිත්‍රකම්වල සතුටු වන්නේය. එබැවින් මමත් ඔවුන්ගේ මෝහයන් තෝරාගෙන, ඔවුන් භයවූ දේ ඔවුන් පිට පැමිණවන්නෙමි. මක්නිසාද මම කැඳවූ විට කිසිවෙක් පිළිතුරු නොදුන්නේය; මම කතා කළ විට ඔවුහු ඇසුවේ නැත. එහෙත් ඔවුහු මාගේ ඇස් ඉදිරියෙහි නපුර කළෝය, මම ප්‍රීති නොවූ දේ තෝරාගත්හ. ඔහුගේ වචනයට කම්පා වන ඔබ සැම, ස්වාමින්වහන්සේගේ වචනය අසන්න. මාගේ නාමය නිසා ඔබලාට ද්වේෂ කළ, ඔබලා ඉවත දැමූ ඔබලාගේ සහෝදරයෝ, ‘ස්වාමින්වහන්සේ මහත්කොට පෙනේවා’යි කීහ. එහෙත් ඔහු ඔබලාගේ ප්‍රීතිය උදෙසා ප්‍රකාශවනු ඇත, ඔවුහු ලජ්ජාවට පත්වන්නෝය.” යෙසායා 66:1–5.

දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට වෙවුලන අය ඉශ්‍රායෙලයේ නෙරපා හරින ලද අය වෙති; අවසාන දවස්වලදී ඔවුන් ධජය ලෙස නිරූපිතව සිටින අයය.

ඔහු ජාතීන් සඳහා කොඩියක් නැංවනු ඇත; ඉශ්‍රායෙල්ගේ පලවාහරිනු ලැබූවන් එක්රැස් කරනු ඇත; පෘථිවියේ සතර කෙළවරවලින් විසුරුවා හරිනු ලැබූ යූදාගේ ජනතාව එකට රැස් කරනු ඇත. යෙසායා 11:12.

දූෂිත පූජා ඔප්පු කරන පන්තිය තමන් සෑදූ බව කියා දක්වන ඒ ගෘහය සැබවින්ම සෑදුවේ තමන්ම බව දෙවියන් වහන්සේ ප්‍රකාශ කරයි. “ස්වාමීන්වහන්සේගේ මන්දිරය මේවාය” යයි ඔවුන් ප්‍රකාශ කරන විට, ඔවුන් විශ්වාසය තබන්නේ එම ගෘහය මතය.

ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගෘහයේ දොරටුවෙහි සිට, එහි මේ වචනය ප්‍රකාශ කරමින් මෙසේ කියන්න: ස්වාමීන්වහන්සේට නමස්කාර කිරීමට මේ දොරටු තුළින් ඇතුල්වන යූදාහි සියල්ලෙනි, ස්වාමීන්වහන්සේගේ වචනය අසන්න. සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ, ඉශ්‍රායෙල්ගේ දෙවියන්වහන්සේ, මෙසේ කියනසේක: ඔබගේ මාර්ගද ඔබගේ ක්‍රියාද සංශෝධනය කරන්න; එවිට මම ඔබට මේ ස්ථානයෙහි වාසය කිරීමට ඉඩ දෙන්නෙමි. “ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාවය, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාවය, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාවය, මේවාය” යයි කියමින්, බොරුවූ වචන කෙරෙහි විශ්වාස නොකරන්න. යෙරෙමියා 7:2–4.

“බොරු වචන” කෙරෙහි “විශ්වාසය තබන” අය යනු බොරුවක් විශ්වාස කරන අය වෙති. ස්වාමින්වහන්සේ ඉදි කළ ගෘහය උන්වහන්සේම සෑදූ අත්තිවාරම මත ගොඩනඟනු ලැබීය. දෙවියන්වහන්සේ කැඳවූ විට පිළිතුරු දීමට ප්‍රතික්ෂේප කළ පන්තිය තමන්ගේම මාර්ග තෝරාගෙන පිළිකුල්කම්වල සතුටු වූහ. යෙරෙමියා ඇතුළත ගමන් කළ යුතු එකම මාර්ගයක් පමණක් තිබූ බව ප්‍රකාශ කළද, ඔවුහු බහුවචනයෙන් “මාර්ග” සහ “පිළිකුල්කම්” තෝරාගත්හ.

ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක: මාර්ගයන්හි නැගී සිට බලා, පුරාණ මාර්ගයන් ගැන විමසා, යහපත් මාර්ගය කොතැනදැයි සොයා, එහි ගමන් කරන්න; එවිට ඔබගේ ආත්මයන්ට විශ්‍රාමය ලැබෙනු ඇත. එහෙත් ඔව්හු කීහ: අපි එහි ගමන් නොකරන්නෙමු. තවද මම ඔබලා මත මුරකරුවන් පත් කරමින්, හොරනෑවෙහි ශබ්දයට සවන් දෙන්නැයි කීවෙමි. එහෙත් ඔව්හු කීහ: අපි සවන් නොදෙන්නෙමු. එබැවින්, ජාතීනි, අසන්න; සභාවෙනි, ඔවුන් අතර ඇති දේ දැනගන්න. භූමියෙනි, අසන්න: බලව, මම මේ ජනතාව පිට අයහපත පැමිණෙන්නට සලස්වන්නෙමි, එනම් ඔවුන්ගේ සිතුවිලිවල ඵලයය; මක්නිසාද ඔව්හු මාගේ වචනවලට සවන් නොදුන්හ, මාගේ ව්‍යවස්ථාවද ප්‍රතික්ෂේප කළහ. ෂෙබායෙන් මා වෙත දුම්සුගන්ධය පැමිණෙන්නේ කුමන අරමුණක් සඳහාද? දුර රටකින් මිහිරි වළඳත් එසේමය. ඔබලාගේ දවන පූජා මට පිළිගත නොහැකිය, ඔබලාගේ පූජාද මට ප්‍රිය නොවේ. යෙරෙමියා 6:16–20.

පහළොස්වන පරිච්ඡේදයේදී, යෙරෙමියා, කන් තිබියදීත් සවන් දීමට අකමැති වූ දුෂ්ට සභාව “උපහාසකරුවන්ගේ සභාව” ලෙස හඳුන්වයි. පළමු සහ දෙවන දූතයන්ගේ පණිවිඩවල ඉතිහාසයෙහිද, නැවත තුන්වන දූතයාගේ ඉතිහාසයෙහිද, මෙම සභාවට “මුරකාරයෙකු” දෙන ලදී, නමුත් ඔවුහු පැරණි මාර්ගයන් වන යහපත් මාර්ගයෙහි ගමන් කිරීමට ප්‍රතික්ෂේප කළහ. ඒ වෙනුවට ඔවුහු “මාර්ගවල” ගමන් කළහ. මේ හේතුව නිසා, දෙවියන් වහන්සේ බහු වශයෙන් මායාවන් තෝරාගනු ඇතැයි යෙසායා සඳහන් කරයි; මක්නිසාද ඔවුහු පැරණි මාර්ගයන්ගේ නිරපේක්ෂ මාර්ගය වෙනුවට බොරු මාර්ගවල බහුත්වයක් තෝරාගත්හ. යෙසායාගේ සාක්ෂියට අනුවම, උපහාසකරුවන්ගේ සභාවේ නමස්කාරය ස්වාමින් වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබයි. සහෝදරී වයිට්, යෙසායා සඳහන් කරන මායාවන්ගේ බහුත්වය පාවුල් සඳහන් කරන බලවත් මායාව සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ කරයි; තවද ඇය එය, ස්වාමින් වහන්සේ තම ගෘහය එම මත ගොඩනැඟුවද ගොඩනඟන්නාවූද වූ, මූලික සත්‍යයන්ගේ—එනම් අත්තිවාරමේ—ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ සන්දර්භය තුළ ස්ථානගත කරයි.

“පිටත පෙනුමට යටින් තිබෙන දේ දකින, සියලු මනුෂ්‍යයන්ගේ හදවත් කියවන්නා, මහත් ආලෝකය ලැබූවන් ගැන මෙසේ පවසයි: ‘තමන්ගේ නෛතික හා ආත්මික තත්ත්වය නිසා ඔවුහු පීඩිත වී අතිවිස්මිත නොවෙති.’ එසේය, ඔවුහු තමන්ගේම මාර්ග තෝරාගෙන ඇත, ඔවුන්ගේ ප්‍රාණය තමන්ගේ පිළිකුල්කාරක දේවල් තුළ ප්‍රීතිවෙයි. ‘මමද ඔවුන්ගේ මුළාකම් තෝරාගෙන, ඔවුන් බියවන දේ ඔවුන් පිටට ගෙන එන්නෙමි; මක්නිසාද මම කැඳවූ කල කිසිවෙක් පිළිතුරු නොදුන්නේය; මම කථා කළ කල ඔවුහු නොඇසූහ; නමුත් ඔවුහු මාගේ ඇස් ඉදිරියේ නපුර කළෝය, මම ප්‍රීති නොවූ දේම තෝරාගත්හ.’ ‘ඔවුන් ගළවනු ලැබීම පිණිස සත්‍යයේ ප්‍රේමය පිළිගත්තේ නැති බැවින්,’ ‘නමුත් අධර්මිෂ්ඨකමට ප්‍රීති වූ බැවින්,’ ‘දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට බොරුවක් විශ්වාස කරන පිණිස බලවත් මුළාවක් එවනු ඇත.’ යෙසායා 66:3, 4; 2 තෙසලෝනික 2:11, 10, 12.”

“ස්වර්ගීය ගුරුතුමා මෙසේ විමසීය: ‘ඔබ නිවැරදි අත්තිවාරම මත ගොඩනඟමින් සිටින බවත්, දෙවියන්වහන්සේ ඔබගේ ක්‍රියාවන් පිළිගන්නා බවත් යන මවාපෑමට වඩා, මනස රවටාලිය හැකි තවත් බලවත් මායාවක් කුමක්ද? සැබවින්ම ඔබ ලෝකීය ප්‍රතිපත්තිය අනුව බොහෝ දේ සිදුකරමින් යෙහෝවාවහන්සේට විරුද්ධව පව්කරමින් සිටින අතරතුර! අහෝ, එය මහා රැවටීමකි, මනස වශීභූත කරන මායාවකි; එක් වරක් සත්‍යය දැනගත් මිනිසුන්, දේවභක්තියේ ආකාරය එහි ආත්මය සහ බලය ලෙස වරදවා ගන්නා විට; ඔවුන් තමන් ධනවත්ය, වස්තුවලින් වැඩිවී ඇත, කිසිවක් අවශ්‍ය නොවේ යයි සිතන අතර, සැබවින්ම ඔවුන්ට සෑම දෙයක්ම අවශ්‍යව තිබේ.’”

“තම වස්ත්‍ර කැළැල් රහිතව තබාගනිමින් සිටින තම විශ්වාසවන්ත සේවකයන් පිළිබඳ දෙවියන්වහන්සේගේ ස්වභාවය වෙනස් වී නැත. එහෙත් බොහෝ දෙනෙක්, ‘සමාදානයත් ආරක්ෂාවත්’ යයි හඬ නඟමින් සිටියද, හදිසි විනාශය ඔවුන් මත පැමිණෙමින් තිබේ. සම්පූර්ණ පසුතැවීමක් නොවන්නේ නම්, මනුෂ්‍යයන් තමන්ගේ හෘදයන් පාපෝච්චාරණයෙන් පහත්කරගෙන, යේසුස්වහන්සේ තුළ තිබෙන ආකාරයෙන්ම සත්‍යය පිළිගන්නේ නැත්නම්, ඔවුන් කිසිසේත්ම ස්වර්ගයට ඇතුල් නොවනු ඇත. අපගේ පිරිස අතර පවිත්‍රීකරණය සිදුවන කල, අපි තවදුරටත් සුවපහසුවෙන් නිශ්චලව සිටිමින්, ධනවත් වී, සම්පත් වැඩිව ඇතිව, කිසිවක් අවශ්‍ය නොවන අය බව පුරසාරම් දෙඩීමට නොයෙදෙමු.”

“සත්‍යවශයෙන් කවරෙකුට මෙසේ කිය හැකිද: ‘අපගේ රන් ගින්නෙහි පරීක්ෂා කරනු ලැබීය; අපගේ වස්ත්‍ර ලෝකයෙන් කළංකිත වී නැත’ යනුවෙන්? මම අපගේ උපදේශකයා කියා හඳුන්වනු ලබන ධර්මිෂ්ඨකමේ වස්ත්‍ර දෙස ඇඟිල්ලෙන් පෙන්වමින් සිටිනු දුටිමි. ඒවා ඉවත් කර දමා, ඒවාට යටින් තිබූ අපවිත්‍රතාවය ඔහු නිරාවරණය කළේය. අනතුරුව ඔහු මට මෙසේ කීවේය: ‘ඔවුන් සිය අපවිත්‍රතාවයත් චරිතයේ කුණුවීමත් මවාපෙන්වමින් කෙසේ වැසී තබා ඇත්ද යන්න ඔබට නොපෙනේද? “විශ්වාසවන්ත නගරය වේශියක් වී ඇත්තේ කෙසේද!” මගේ පියාණන්ගේ ගෘහය වෙළඳාමේ ගෘහයක් කරනු ලැබ ඇත; දේවික සන්නිධියත් මහිමයත් එයින් පිටත්ව ගොස් ඇති ස්ථානයක් බවට එය පත්ව ඇත! මේ හේතුව නිසා දුර්වලකම ඇත, ශක්තිය නොමැති වී ඇත.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

එම ඡේදයේ, යෙරෙමියා වටා රැස් වූ උපහාසකයන්ගේ සභාව, මෝඩ කන්‍යාවන් වන ලාඔදිකීයයන් ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ.

“අඥාන කන්‍යාවන් විසින් නිරූපණය කරනු ලබන සභාවේ තත්වය, ලායොදිකයාගේ තත්වය ලෙසද ප්‍රකාශ කර ඇත.” Review and Herald, August 19, 1890.

මධ්‍යරාත්‍රී හඬ පැමිණෙන විට, මෝඩ කන්‍යාවන් තමන් ගත යුතු මාර්ගය පිළිබඳ පෙරකල තමන් කළ තේරීමට ගැළපෙන ප්‍රබංධයකට භාරවීමෙන්, යෙරෙමියාගේ පැරණි මාර්ග ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තමන් තෙල් හිඟ බව ප්‍රකාශ කරති. පැරණි මාර්ග යනු විශ්‍රාමයත් ප්‍රබෝධයත් සොයාගත හැකි ස්ථානය වන අතර, එම විශ්‍රාමයත් ප්‍රබෝධයත් අන්තිම වැස්සය.

“තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය අවසන් වෙමින් තිබූ කාලයට මට පෙන්වා දෙන ලදී. දෙවියන්වහන්සේගේ බලය උන්වහන්සේගේ ජනතාව මත විශ්‍රාමව තිබුණේය; ඔවුහු තම කාර්යය සම්පූර්ණ කර තිබූ අතර, තමන් ඉදිරියෙහි තිබූ පරීක්ෂාකාරී පැය සඳහා සූදානම්ව සිටියෝය. ඔවුහු පසු වැස්ස, එනම් ස්වාමීන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙන් එන ප්‍රබෝධය, ලබාගෙන තිබූ අතර, ජීවමාන සාක්ෂිය නැවත ජීවිතගන්වා තිබුණේය. අන්තිම මහත් අනතුරු ඇඟවීම සෑම තැනකම ප්‍රකාශ වී තිබූ අතර, එය එම පණිවිඩය පිළිගැනීමට අකැමැතිවූ භූමියේ වාසය කරන්නන් උත්ප්‍රේරණය කර කෝපගන්වා තිබුණේය.” Early Writings, 279.

ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ වැගිරවනු ලබන කාලයේදීම, සත්‍යයට ප්‍රේම නොකරන, එබැවින් සත්‍යය වෙනුවට විශ්වාස කිරීම සඳහා බොරුවක් තෝරාගත්, මෝඩ ලාඔදිකියානු කන්‍යාවන් මත බලවත් මුළාව වැගිරවනු ලැබේ. සත්‍යය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ව්‍යවස්ථාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සමඟ සමාන කරනු ලබන්නේ, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව උන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය නියමයන් තුළ සංකලිතව ඇති බැවිනි.

“එළිදරව් කිරීම යනු අලුත් දෙයක් සෑදීම හෝ නිර්මාණය කිරීම නොව, එළිදරව් කරනු ලබන තුරු මනුෂ්‍යයන්ට නොදන්නා වූ දේ ප්‍රකාශ වීමය. ශුභාරංචියේ අන්තර්ගතව ඇති මහත් හා සදාකාලික සත්‍යයන්, දැඩි සොයා බැලීම හා දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි අපවම පහත් කරගැනීම තුළින් එළිදරව් කරනු ලැබේ. දේවීය ගුරුතුමා සත්‍යය සොයන නිහතමානී අයගේ මනසට මඟ පෙන්වන සේක; ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේගේ මඟපෙන්වීමෙන් වචනයේ සත්‍යයන් ඔහුට දැනගැනීමට සලස්වනු ලැබේ. මෙසේ මඟපෙන්වනු ලැබීම තරම් නිරවද්‍ය හා ප්‍රභල දැනුම ලැබීමේ ක්‍රමයක් තවත් නොමැත. ගැළවුම්කරුවාණන්වහන්සේගේ පොරොන්දුව මෙයයි: ‘සත්‍යයේ ආත්මයාණන්වහන්සේ පැමිණි කල, උන්වහන්සේ ඔබ සැම සියලු සත්‍යය තුළට මඟපෙන්වන සේක.’ ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේගේ දානය කිරීම තුළින්ම අපට දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය අවබෝධ කරගැනීමට සලස්වනු ලැබේ.”

“ගීතිකාරයා මෙසේ ලියයි: ‘යෞවනයෙකු තම මාර්ගය පවිත්‍ර කරගන්නේ කෙසේද? ඔබගේ වචනය අනුව ඒ ගැන සැලකිලිමත් වීමෙන් ය. මාගේ සම්පූර්ණ හෘදයෙන් මම ඔබ සෙවීමි: අහෝ, ඔබගේ ආඥාවලින් මා නොමඟ යාමට ඉඩ නොදෙන්න.... ඔබගේ ව්‍යවස්ථාවෙන් අද්භූත දේවල් මා දකින්නට හැකි වන පිණිස මාගේ ඇස් විවෘත කළ මැනව.’”

“සඟවා ඇති ධනය සෙවන්නාක් මෙන් සත්‍යය සොයන ලෙස අපට උපදෙස් දී ඇත. සත්‍යය සත්‍යවශයෙන් සොයන්නාගේ බුද්ධිය ස්වාමීන්වහන්සේ විවෘත කරනු ඇත; ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේද ප්‍රකාශනයේ සත්‍යයන් ග්‍රහණය කරගැනීමට ඔහුට ශක්තිය දෙන සේක. ගීතිකාකාරයා තම ඇස් විවෘත කරනු ලැබ, ව්‍යවස්ථාවෙන් අද්භූත දේවල් දකින පිණිස ඉල්ලා සිටින විට අදහස් කළේ මෙයයි. ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයන් සඳහා ආත්මය ආශාවෙන් හඹා යන විට, වඩා යහපත් ලෝකයේ මහිමයන් ග්‍රහණය කරගැනීමට මනසට ශක්තිය ලැබේ. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ සත්‍යයන් අපට අවබෝධ කරගත හැක්කේ දේවීය ගුරුවරයාගේ උපකාරය මඟින් පමණි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පාසලෙහි අපි මෘදු හා නිහතමානී වීමට ඉගෙන ගනිමු; මක්නිසාද භක්තිමත්කමේ අභිරහස් පිළිබඳ අවබෝධයක් අපට දෙනු ලබන බැවිනි.” Sabbath School Worker, December 1, 1909.

අවසාන වර්ෂාවේ පණිවිඩය හෝ එහි ක්‍රමවේදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. යෙරෙමියා “ඔවුහු මාගේ වචනවලටද මාගේ ව්‍යවස්ථාවටද කන් නොදුන්හ, එය ප්‍රතික්ෂේප කළහ” යයි ප්‍රකාශ කළ කල, ඔහු හෝෂෙයා සමඟ එකඟ වන්නේය.

මාගේ ජනතාව දැනුම නොමැතිකම නිසා විනාශ වෙති: ඔබ දැනුම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින්, ඔබ මා හට පූජකයෙකු නොවනු පිණිස මමද ඔබ ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙමි: ඔබගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව ඔබ අමතක කළ බැවින්, මමද ඔබගේ දරුවන් අමතක කරන්නෙමි. හෝෂෙයා 4:6.

මෝඩයන් ප්‍රතික්ෂේප කරන දැනුම වන්නේ, දානියෙල් විසින් අන්ත කාලයේ සිදුවන බවට හඳුනාගත් දැනුමේ වැඩිවීමය. 1798 දී අන්ත කාලයේදීත්, එසේම 1989 දී නැවත අන්ත කාලයේදීත්, දෙවියන් වහන්සේ ඒ ඒ සමාන්තර පරම්පරා දෙක සඳහා පදනම ගොඩනඟමින් සිටියදී භාවිත කිරීමට තෝරාගත් දූතයා විසින් සම්මත කරනු ලැබූ දැනුමේ වැඩිවීමක් තිබුණි. එම පදනම් සත්‍යයන්, තම තමන්ගේ ඉතිහාසවල තෝරාගත් දූතයන්ට එළිදරව් කරන ලද නිශ්චිත බයිබලානුකූල නියමයන් අනුව සංවිධානය කරනු ලැබූ අතර, එම පදනම් සත්‍යයන් යෙරෙමියාගේ පැරණි මාවත් වන අතර, අවසානයේදී මධ්‍යරාත්‍රියේ හා මහ හඬින් ප්‍රකාශ කරන පණිවිඩවල තෙල් නියෝජනය කරන සත්‍යයන් ඒවාය. අවසාන වර්ෂාව, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මුද්‍රාතැබීමේ ඉතිහාසය තුළ මධ්‍යරාත්‍රි ක්‍රන්දන පණිවිඩය උපදවයි; එයින් පසුව තවමත් බබිලෝනියේ සිටින දෙවියන් වහන්සේගේ අනෙක් රැළ එක්රැස් කිරීමේ ඉතිහාසය තුළ මහ හඬින් ප්‍රකාශ කරන පණිවිඩය උපදවයි. අවසාන වර්ෂාව යනු පණිවිඩයක්ද, එම පණිවිඩය උපදවන ක්‍රමවේදයද වේ. දානියෙල්ගේ දැනුමේ වැඩිවීම, පියවර තුනකින් යුත් පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කරයි.

එවිට ඔහු මෙසේ කීවේය: “දානියෙල්, නුඹ යන මාර්ගයට යන්න; මක්නිසාද මේ වචන අන්තිම කාලය දක්වා වසා තබා මුද්‍රාකොට තිබේ. බොහෝ දෙනෙක් පවිත්‍ර කරනු ලබන්නෝය, සුදු කරනු ලබන්නෝය, පරීක්ෂා කරනු ලබන්නෝය; එහෙත් දුෂ්ටයෝ දුෂ්ට ලෙස ක්‍රියා කරන්නෝය; දුෂ්ටයන්ගෙන් කිසිවෙකුත් තේරුම් නොගන්නෝය; එහෙත් ප්‍රඥාවන්තයෝ තේරුම් ගන්නෝය.” දානියෙල් 12:9, 10.

දානියෙල්ගේ දුෂ්ටයෝ නම්, තමන්ගේ ලාඕදිකයානු තත්ත්වය තබාගැනීමට තෝරාගන්නා මතෙව්ගේ මෝඩ කන්‍යාවන්ය. ඔවුන්ගේ එම තත්ත්වය දානියෙල්ගේ පරීක්ෂණ තුනේ තෙවන පියවරේදී, ප්‍රඥාවන්තයෝද දුෂ්ටයෝද දෙපාර්ශ්වයම පරීක්ෂා කරනු ලබන විට ප්‍රකාශ වේ. අවසාන පරීක්ෂණය විනිශ්චය ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන ස්ථානය වන අතර, එහිදී දෙපන්තියම තමන් සතුව තෙල් තිබේද යන්න ප්‍රකාශ කරති.

“නැවතත් මෙම උපමා අපට උගන්වන්නේ විනිශ්චයෙන් පසු කිසිදු කරුණාකාලයක් නොතිබෙන බවය. ශුභාරංචි සේවය සම්පූර්ණ වූ විට, යහපත් හා දුෂ්ට අතර වෙන්කිරීම ක්ෂණිකවම අනුගමනය කරයි; එවිට එක් එක් පන්තියේ ඉරණම සදාකාලික ලෙස නියම වී ස්ථිර කරනු ලැබේ.” Christ’s Object Lessons, 123.

තුන්වන පරීක්ෂාවේදී චරිතය ප්‍රකාශවීමෙන් නමස්කාරකරන්නන් මෝඩ ලාඔදිකයාකාරයෙකු හෝ ප්‍රඥාවන්ත පිලඩෙල්පියාකාරයෙකු හෝ ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ. අවසාන පරීක්ෂාව, අවසාන වර්ෂා පණිවිඩය සමඟ සම්බන්ධව, අවසාන වර්ෂාවේ ක්‍රමවේදය මගින් ප්‍රකාශයට ගෙන එනු ලබමින් සම්පූර්ණ කරනු ලැබේ. අවසාන වර්ෂාවේ ක්‍රමවේදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන්, එම ආත්මය අවසාන වර්ෂා පණිවිඩය තේරුම් ගත නොහැකි තත්ත්වයක තැබේ. පණිවිඩයත් ක්‍රමවේදයත් යන දෙකම යෙසායා විසින් අවසාන පරීක්ෂාව ලෙස හඳුන්වා දී ඇත.

ඔහු කාට දැනුම උගන්වනු ඇද්ද? ඔහු කාට ධර්මය තේරුම් කරවනු ඇද්ද? කිරිෙන් වෙන්කරනු ලැබූවන්ටද, ස්තනවලින් ඉවත්කරනු ලැබූවන්ටද. මක්නිසාද ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; රේඛාව පිට රේඛාව, රේඛාව පිට රේඛාව; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් විය යුතුය. මක්නිසාද ගැටගැසෙන තොල්වලින්ද අනෙක් භාෂාවකින්ද ඔහු මේ ජනතාවට කතා කරනු ඇත. ඔහු ඔවුන්ට කීවේ, “මෙයයි ඔබ සැහැල්ලුවට පත් කරන්ට හැකි වන ලෙස ක්ලාන්ත වූවන්ට විශ්‍රාම දෙන විශ්‍රාමය; මෙයයි ප්‍රබෝධය” යනුවෙනි. එහෙත් ඔවුහු අසන්ට කැමති නොවූහ. එබැවින් සමිඳාණන්වහන්සේගේ වචනය ඔවුන්ට ආඥාව පිට ආඥාව, ආඥාව පිට ආඥාව; රේඛාව පිට රේඛාව, රේඛාව පිට රේඛාව; මෙහි ටිකක්, එහි ටිකක් වූයේ, ඔවුන් ගොස් පසුපසට වැටී, බිඳී, උගුලට අසුවී, අල්ලාගනු ලැබීම පිණිසය. එබැවින් යෙරුසලමේ සිටින මේ ජනතාව පාලනය කරන නින්දාකාර මනුෂ්‍යයෙනි, සමිඳාණන්වහන්සේගේ වචනය අසන්න. මක්නිසාද ඔබ කීයේ, “අපි මරණය සමඟ ගිවිසුමක් කර ඇත්තෙමු, පාතාලය සමඟ අපි එකඟතාවයක සිටිමු; ගලා එන දඬුවම්කාර කස පහර පැමිණියද, එය අප වෙත නොපැමිණෙන්නේය. මක්නිසාද අපි බොරුව අපගේ රැකවරණය කරගෙන ඇත්තෙමු, අසත්‍යය යටතේ අපි සැඟවී ඇත්තෙමු” යනුවෙනි. එබැවින් ස්වාමිවූ දෙවිඳාණන්වහන්සේ මෙසේ පවසන සේක: “බලව, මම ශිඕනෙහි අත්තිවාරමක් සඳහා ගලක් තබමි, පරීක්ෂාකරනු ලැබූ ගලක්, අගනා කොනේ ගලක්, ස්ථිර අත්තිවාරමක්; විශ්වාස කරන තැනැත්තා ඉක්මන් නොවන්නේය. විනිශ්චයද මම මාපටියට තබමි, ධර්මිෂ්ඨකමද ලම්භකයට තබමි; එවිට වර්ෂාවෙන් වැටෙන හිමකැට බොරුවේ රැකවරණය ගසාගෙන යනු ඇත, ජලයද සැඟවුණු ස්ථානය උඩින් ගලා යනු ඇත. ඔබගේ මරණය සමඟ වූ ගිවිසුම අහෝසි කරනු ලබන්නේය, පාතාලය සමඟ වූ ඔබගේ එකඟතාවය ස්ථිර නොසිටිනු ඇත; ගලා එන දඬුවම්කාර කස පහර පැමිණෙන කල, එයින් ඔබ පාගාදමනු ලබන්නහුය.” යෙසායා 28:9–18.

බයිබල් අනාවැකියේ “පැතිර යන දඩුවම” නම් වූ දේ, එක්සත් ජනපදයේ ඉක්මනින් පැමිණෙන්නා වූ ඉරිදා නීතියෙන් ආරම්භ වන, ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන ඉරිදා-නීති අර්බුදයයි. “සත්‍යයේ ප්‍රේමය” අයිති කර නොගන්නා බැවින්ද, එම නිසා දැනුමේ වර්ධනය ප්‍රතික්ෂේප කරන බැවින්ද, එම මෝඩ, දුෂ්ට ලායොදිකීයවරු, “පැතිර යන දඩුවම” තමන් මත “නොපැමිණෙනු ඇත” යයි විශ්වාස කරති; මන්ද, අනෙකුත් කරුණු අතර, ඔවුන් බයිබල් අනාවැකියේ රෝමයේ සංකේතයක් සම්බන්ධයෙන් ව්‍යාජ නිර්වචනයක් පිළිගැනීමට තෝරාගෙන තිබුණි. එසේ කිරීමෙන්, ඔවුන් තමාගේම අනාවැකිමය පදනම මත ගොඩනඟන ලද ව්‍යාජ අනාවැකිමය ආකෘතියක් බිහි කළහ. ඔවුන්ගේ පදනම වැලි මත ගොඩනඟා ඇත; එම වැලි යනු කුඩා, කුඩු වී ගිය ගල් අසංಖ್ಯයක් නිරූපණය කරයි. බුද්ධිමතුන්ගේ පදනම ගොඩනඟා ඇත්තේ ඒකීය පර්වතය මතය.

මට දෙන ලද දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව අනුව, ප්‍රඥාවන්ත ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි ශිල්පියෙකු මෙන් මම පදනම තැබුවෙමි, තවත් කෙනෙක් එය මත ගොඩනඟයි. එහෙත් එක් එක් මනුෂ්‍යයා එය මත කෙසේ ගොඩනඟන්නේදැයි සැලකිලිමත් විය යුතුය. මක්නිසාද තබා ඇති පදනමෙන් භಿನ್ನව වෙනත් පදනමක් කිසිවෙකුට තැබිය නොහැක; ඒ පදනම නම් යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේය. දැන් යමෙකු මේ පදනම මත රන්, රිදී, අගනා ගල්, දර, පිදුරු, වියළි තණකොළ ගොඩනඟන්නේ නම්; එක් එක් මනුෂ්‍යයාගේ කාර්යය ප්‍රකාශයට පත් වනු ඇත. මක්නිසාද එය එම දවසින් ප්‍රකාශ කරනු ලබන්නේය; එය ගින්නෙන් එළිදරව් කරනු ලබන බැවින්ය; ඒ ගින්න එක් එක් මනුෂ්‍යයාගේ කාර්යය කුමන ස්වභාවයකින් යුක්තදැයි පරීක්ෂා කරනු ඇත. 1 කොරින්ති 3:10–13.

බොරු පදනම් සත්‍ය පදනම සමඟ ප්‍රතිවිරෝධී කර දක්වනු ලබයි; එය වන්නේ ක්‍රිස්තු යේසුස් — පර්වතය ය. සත්‍ය හෝ බොරු පදනම දානියෙල්ගේ පරීක්ෂණ තුනෙන් අවසාන පරීක්ෂණයේදී හෙළිදරව් කරනු ලැබේ. එය “ගින්නෙන් හෙළිදරව් කරනු ලබයි” — එනම්, තම දේවමාළිගාවට හදිසියේ පැමිණෙන ගිවිසුමේ දූතයාණන්ගේ ගින්නෙනි. එවිට මරණය සමඟ ගිවිසුමක් කරගත් පංතියක් ප්‍රකාශයට පත් වෙයි; ජීවිතයේ ගිවිසුමක් කරගත් පංතියක් ද ප්‍රකාශයට පත් වෙයි.

බලව, මම මාගේ දූතයා එවන්නෙමි; ඔහු මා ඉදිරියෙහි මාර්ගය සූදානම් කරනු ඇත. ඔබ සොයන ස්වාමීන්වහන්සේ තම මාලිගාවට අකස්මිකව පැමිණෙන සේක; එනම්, ඔබ ප්‍රීති වන ගිවිසුමේ දූතයාය. බලව, ඔහු පැමිණෙන සේකයයි සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ කියන සේක. එහෙත් ඔහුගේ පැමිණීමේ දවස දරා සිටිය හැක්කේ කාටද? ඔහු ප්‍රකාශ වන කල ස්ථිරව සිටිය හැක්කේ කාටද? මක්නිසාද ඔහු පිරිසිදුකරුගේ ගින්නක් මෙන්ද, වස්ත්‍ර ශුද්ධ කරන අයගේ සබන් මෙන්ද වන සේක. ඔහු රිදී පිරිසිදු කරන පිරිසිදුකරු හා ශෝධකයා මෙන් හිඳ, ලෙවීගේ පුත්‍රයන් පිරිසිදු කර, ඔවුන් රන් හා රිදී මෙන් ශෝධනය කරනු ඇත; එවිට ඔවුන් ධර්මිෂ්ඨකමින් යුත් පූජාවක් ස්වාමීන්වහන්සේට පුද කරනු ඇත. එවිට යූදාගේත් යෙරුසලමේත් පූජාව පුරාණ දවස්වල මෙන්ද, පෙර අවුරුදු වල මෙන්ද, ස්වාමීන්වහන්සේට ප්‍රියජනක වන්නේය. තවද මම විනිශ්චය සඳහා ඔබ වෙත සමීප වන්නෙමි; මන්ත්‍රකාරයන්ට විරුද්ධවද, පරස්ත්‍රීගාමීන්ට විරුද්ධවද, බොරු දිවුරන්නන්ට විරුද්ධවද, කුලීකාරයාගේ වැටුප ගැන ඔහුට අයුතුකම් කරන අයට විරුද්ධවද, විධවාව හා පියා නැති දරුවා පීඩා කරන අයට විරුද්ධවද, විදේශිකයා ඔහුට හිමි අයිතියෙන් පහළට හරවන අයට විරුද්ධවද, මට භය නොවන අයට විරුද්ධවද, මම ඉක්මන් සාක්ෂිකරුවෙකු වන්නෙමි යයි සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ කියන සේක. මලාකි 3:1–5.

දානියෙල්ගේ පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය තුන්වන පරීක්ෂාවට ළඟා වන විටත්, ප්‍රඥාවන්තයන් සහ දුෂ්ටයන් පරීක්ෂා කරනු ලබන විටත්, ගිවිසුමේ දූතයා විනිශ්චයෙහි ළඟා වන්නේය. දානියෙල්ගේ ත්‍රි-අදියර පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වන්නේ අවසාන කාලයේදීය; එවිට දානියෙල්ගේ පොත මුද්‍රාවෙන් විවර කරනු ලබන අතර, දැනුම වැඩි කරනු ලබන්නේය. දැනුමේ එම වර්ධනය පැහැදිලිත්වයට ගෙන එනු ලබන්නේ හොරණෑවක් නාද කරන තෝරාගත් දූතයාගේ සේවය මඟිනි. ගිවිසුමේ දූතයා පැමිණීමට පෙර “මාර්ගය සූදානම් කරන” “දූතයා” ලෙස මලාකි විසින් ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන්නේ එම දූතයාය; ගින්න මඟින් තමන් සමඟ ගිවිසුමට ඇතුල් වූයේ කවුරුන්ද, නැතහොත් මරණය සමඟ ගිවිසුමක් කිරීමට තෝරාගත්තේ කවුරුන්ද යන්න හෙළි කරන්නේ ගිවිසුමේ දූතයාය. මිලෙරයිට් ඉතිහාසයේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ 1844 ඔක්තෝබර් 22 වන දින හදිසියේම තම මාලිගාවට පැමිණි සේක; මෙය ඉක්මනින් පැමිණෙන්නා වූ ඉරිදා නීතිය පෙරදක්වන මාර්ග-ලකුණකි.

“අපගේ මහපූජකයා ලෙස ශුද්ධස්ථානය පවිත්‍ර කිරීම සඳහා අතිශුද්ධ ස්ථානයට ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පැමිණීම, දානියෙල් 8:14 හි දර්ශනය කර ඇති පරිදිද; දානියෙල් 7:13 හි ඉදිරිපත් කර ඇති පරිදි, මනුෂ්‍ය පුත්‍රයාගේ පුරාණ දිනන්ගේ අභිමුඛයට පැමිණීමද; මලාකි විසින් පූර්වකථනය කළ පරිදි, ස්වාමීන්වහන්සේ තම මාලිගාවට පැමිණීමද, ඒකාකාර සිද්ධියක් පිළිබඳ විස්තරයන්ය; තවද, මෙය මතෙව් 25 හි දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ විසින් විස්තර කරනු ලැබූ, මංගල්‍යයට මනාලයාගේ පැමිණීමෙන්ද නිරූපණය කර ඇත.” The Great Controversy, 426.

දානියෙල්ගේ පරීක්ෂණ තුනෙන් අවසාන පරීක්ෂණය සිදු වන්නේ ළඟදීම පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය සමයේදීය. එවිට ගිවිසුමේ දූතයා පැමිණ, ලේවීවරුන්ගේ පසුබිම තුළ තබා ඇති ජීවිතය සමඟද මරණය සමඟද යන ගිවිසුමක් කවරෙකු කර ඇද්දැයි ගින්නෙන් ප්‍රකාශ කරයි. මලාකි, මතෙව් සඳහන් කරන ප්‍රඥාවන්ත සහ මෝඩ කන්‍යාවන් — එනම් යොහන්ගේ ලාඔදිකෙයානුන් සහ ෆිලදෙල්ෆියානුන්, සහ දානියෙල්ගේ ප්‍රඥාවන්තයින් හා දුෂ්ටයින් — විස්තර කරන විට, කණ්ඩායම් දෙකම ගින්නෙන් පරීක්ෂා කරනු ලබන අතර, එවිට කවරෙකු ලේවීවරයෙක්ද, නැතහොත් ලේවීවරයෙක් නොවන්නේ කවරෙකුද යන්න ඔවුහු ප්‍රකාශ කරති.

ලේවීවරුන් යනු රන් වස්සා සම්බන්ධ කැරලි දෙකෙහි විශ්වාසවන්තව සිටි අයගේ සංකේතයයි. පළමු කැරැල්ල ආරොන්ගේ එක වන අතර, දෙවැන්න යෙරොබොවම්ගේ කැරැල්ලයි. මෙම උදාහරණ දෙකෙහිම ලේවීවරුන් විශ්වාසවන්තයන් නියෝජනය කළ අතර, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී ලේවීවරුන් විසින් නියෝජනය කරනු ලබන කණ්ඩායමක විශ්වාසවන්තභාවය පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකක්ද මෙම උදාහරණ දෙක සපයයි. ආරොන් රන් වස්සෙකු සාදන ලදී. රන් යනු බබිලෝනියාවේ සංකේතය වන අතර, වස්සෙක් යනු මෘගයෙකුගේ රූපයකි. එවිට ඔහු මංගල්‍යයක් නියම කළේය; මෝඩ ජනතාව වස්සා වටා නිරාවරණයෙන් නටමින් සිටියාහ. ඔවුන්ගේ සියලු කැරැල්ල පිහිටුවා තිබුණේද, උද්දීපනය වී තිබුණේද, තෝරාගනු ලැබූ දූතයා වූ මෝසෙස්ව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මතය.

එවිට මෝසෙස් ආරොන්ට මෙසේ කීවේය: “නුඹ ඔවුන් පිට මෙතරම් මහත් පාපයක් පැමිණවූයේ, මේ ජනතාව නුඹට කුමක් කළ නිසාද?” ආරොන් පිළිතුරු දෙමින් කියා සිටියේය: “මගේ ස්වාමියාගේ උදහස උණු නොවන්නට දෙන්න; මේ ජනතාව දුෂ්ටකමට යොමුව සිටින බව ඔබ දන්නෙහිය. මක්නිසාද ඔව්හු මට මෙසේ කීහ: ‘අප ඉදිරියෙන් යන දෙවිවරු අපට සාදා දෙන්න. මක්නිසාද මිසර දේශයෙන් අප ගෙන ආ මේ මෝසෙස් නම් මනුෂ්‍යයා ගැන, ඔහුට කුමක් සිදුවී ඇත්දැයි අපි නොදනිමු.’ එවිට මම ඔවුන්ට කීවෙමි: ‘යමෙකුට රන් තිබේ නම්, එය ඉවත්කර දමන්න.’ එවිට ඔව්හු එය මට දුන්හ; පසුව මම එය ගින්නට දැමුවෙමි; එවිට මේ වස්සාවා පිටතට ආවේය.” ජනතාව නග්නව සිටින බව මෝසෙස් දුටු විට—මක්නිසාද ආරොන් ඔවුන්ගේ සතුරන් අතර ඔවුන්ට ලජ්ජාවක් වන ලෙස ඔවුන් නග්න කර තිබුණේය—මෝසෙස් කඳවුරේ දොරටුව අසල සිටගෙන මෙසේ කීවේය: “ස්වාමීන්වහන්සේගේ පක්ෂයේ සිටින්නේ කවුද? ඔහු මා වෙත පැමිණෙත්වා.” එවිට ලේවීගේ සියලු පුත්‍රයෝ ඔහු වෙත රැස්වූහ. ඔහු ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය: “ඉශ්‍රායෙල්ගේ දෙවිවූ ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ වදාරන සේක: ‘ඔබ සැම දෙනාම තම තමන්ගේ කඩුව තම පැත්තේ බැඳගෙන, කඳවුර පුරා දොරටුවෙන් දොරටුවට ගොස්, එක් එක් මිනිසා තම සහෝදරයාද, එක් එක් මිනිසා තම මිතුරාද, එක් එක් මිනිසා තම අසල්වැසියාද මරා දමන්න.’” ලේවීගේ පුත්‍රයෝ මෝසෙස්ගේ වචනය ප්‍රකාරව කළහ. එදින ජනතාවගෙන් තුන්දහසකට ආසන්න පුරුෂයෝ වැටී ගියහ. නික්මයාම 32:21–28.

නර්තනය කළෝ නම්, නවීන රෝමය ද්‍රාගන්, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘයා යන තුන් ආකාර සංයුතියෙන් සමන්විත බව නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම වන, හයවන පීඩාවෙහි අනතුරු ඇඟවීමක් වූ “ඔවුන්ගේ නග්නත්වයේ ලජ්ජාව” ප්‍රකාශ කළ ලාඔදිකීයයන් වූහ. එම අනතුරු ඇඟවීම, හයවන පීඩාව හා අර්මගෙද්දොන් සම්බන්ධ සත්‍යයන් විනාශ කළ උරියා ස්මිත්ගේ පෞද්ගලික අර්ථකථනයට තීව්‍ර ලෙස විරුද්ධ වේ.

තමන්ගේ ලායොදිසියානු තත්ත්වය ප්‍රකාශ කළ අය, තෝරාගනු ලැබූ දූතයාගේ අධිකාරය ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, “දෛනිකය” යන සාතානීය සංකේතය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවයේ දෙවීය සංකේතය ලෙස හඳුනාගැනීමට තෝරාගන්නා අය සතුව ඇති එම ව්‍යාකූල අවබෝධයම ඔවුහුද ප්‍රකාශ කළහ. ඔවුහු තමන්ගේ ගැලවීම සංකේතාත්මක දෙවියෙකුට ආරෝපණය කළහ; නමුත් ඔවුන් නමස්කාර කිරීමට තෝරාගත් එම දෙවියා මිසරයේ දෙවියාගේ සංකේතයක් වූ අතර, මිසරය නම් මකරාගේ සංකේතයකි. ලායොදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය සමඟ වූවාක් මෙන්, “දෛනිකය” යනු අයෝග්‍ය රෝමය, එනම් මකරා, දක්වන සංකේතයක් බව කියන සත්‍යය ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කර, එම සාතානීය සංකේතය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් ලෙස හඳුනාගත්හ.

මනුෂ්‍ය පුත්‍රය, මිසරයේ රජවූ පාරාවෝට එරෙහිව තොගේ මුහුණ යොමු කොට, ඔහුටත් මුළු මිසරයටත් එරෙහිව අනාවැකි පවසන්න. කතා කොට මෙසේ කියන්න: ස්වාමිවූ දෙවිඳාණෝ මෙසේ කියන සේක; බලව, මිසරයේ රජවූ පාරාවෝ, මම තොට එරෙහිව සිටිමි; තමාගේ ගංගා මැද වැතිර සිටින, “මගේ ගංගාව මගේමය, මම එය මා සඳහා සෑදුවෙමි”යි කියා සිටින මහත් නාගයාට එරෙහිවය. එසකියෙල් 29:2, 3.

ආරෝන්ට විරුද්ධ වූ කැරලිකරුවන් විශ්වාස කළේ, රන් වස්සා විසින් නිරූපණය කරන ලද මකරාගේ සංකේතයක්ම ඔවුන්ව මිසරයේ වහල්භාවයෙන් මුදාගත් දෙවියන් බව යන බොරුවයි. ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය විශ්වාස කරන්නේ, “දෛනිකය” විසින් නිරූපණය කරන ලද, අජාතික රෝමයේ (මකරාගේ) සංකේතයක්, ස්වර්ගීය ශුද්ධස්ථානයෙහි තම සේවාවේදී මනුෂ්‍යයන්ව පාපයේ වහල්භාවයෙන් මුදාහැරීමේ කාර්යය ඇති ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් බව යන බොරුවයි. ඔවුහු තෝරාගනු ලැබූ දූතයාද ප්‍රතික්ෂේප කළහ; “දෛනිකය” යන සංකේතවාදය පිළිබඳ වූ විවාදයේදී ලාඔදිසියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය කළේද එයමය.

ලාවෝදිකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ පළමු පරම්පරාවේදී (1844 සිට 1888 දක්වා), සත් වර හඳුනාගැනීමේදී මිලර්ගේ කාර්යය ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කළහ. දෙවන පරම්පරාවේදී (1888 සිට 1919 දක්වා), “දෛනිකය” පිළිබඳ සත්‍යය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ඔවුහු ආරම්භ කළහ. ඔවුන්ගේ තෙවන පරම්පරාවේදී (1919 සිට 1957 දක්වා), “ඔබේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ” යනු ඇන්ටියොකස් එපිෆේනස් බව පැවසූ අපස්තෝලික ප්‍රොටෙස්තන්තවාදයේ අවබෝධය වෙත ඔවුහු නැවත හැරී ගොස් සිටියහ. 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, එදින තෙවන අහෝ පැමිණි විට, බයිබල් අනාවැකියේ ඉස්ලාම්ගේ භූමිකාව ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කළහ. එම සත්‍ය හතරම මිලර් විසින් තහවුරු කරන ලද අතර, හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක මත නිරූපිතව තිබේ; තවද ඒ සියල්ල “තෝරාගත් තැනැත්තා” ලෙස සොයුරිය වයිට් විසින් හඳුන්වනු ලබන මිලර්ගේ කාර්යයට අයත් මූලික සත්‍යයන්ය.

යෙරොබොවම්ගේ කැරැල්ල ආරම්භ වූයේ යෙරොබොවම්ව තමාගේ ප්‍රථම රාජාව ලෙස පත් කළ ගෝත්‍ර දහයෙන් සමන්විත උතුරු රාජධානියේ ආරම්භයේදීය. යෙරොබොවම් රන් වස්සන් දෙදෙනෙකු සාදා, එකක් “දෙවියන්ගේ ගෘහය” යන අර්ථය ඇති බෙතෙල්හි තැබූ අතර, අනෙක “විනිශ්චය” යන අර්ථය ඇති දාන්හි තැබීය. බෙතෙල් සහ දාන් එක්ව සභාව (බෙතෙල්) හා රාජ්‍යය (දාන්) යන දෙකේ සංයෝජනය නියෝජනය කරයි. ආරෝන්ගේ කැරැල්ලේදී මෙන්, එම වස්සන් රන්වලින් සාදන ලද අතර, එය බබිලෝනියේ සංකේතයක් වන අතර, ඒ දෙකම මෘගයෙකුගේ රූපයක් වූහ. ආරෝන්ගේ සිද්ධියේදී මෙන්, යෙරොබොවම් වාර්ෂික උත්සවයක් පිහිටුවා, එම වස්සන් දෙවියන්ගේ ජනතාව මිසරයෙන් පිටතට ගෙන ආ දෙවිවරුන් බව හඳුන්වා දුන්නේය.

යෙරොබොවාම් තම සිත තුළ මෙසේ කීවේය: දැන් රාජ්‍යය දාවිත්ගේ ගෘහයට ආපසු යනු ඇත. මේ ජනතාව යෙරුසලමේ තිබෙන ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගෘහයෙහි පූජා කරනු පිණිස ඉහළට ගියහොත්, මේ ජනතාවගේ හදවත නැවත ඔවුන්ගේ ස්වාමියා වන යූදාහි රජු රෙහොබොවාම් වෙත හැරී යනු ඇත; එවිට ඔවුහු මා මරා දමා, යූදාහි රජු රෙහොබොවාම් වෙත නැවත යන්නෝය. එබැවින් රජු උපදේශනය ගෙන, රන් වස්සන් දෙදෙනෙකු සාදා, ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය: ඔබට යෙරුසලමට ඉහළට යාම අධික බරක්ය; ඉශ්‍රායෙල්වරුනි, මිසර දේශයෙන් ඔබ ගෙන ආ ඔබගේ දෙවිවරු මෙන්න. ඔහු එකෙක බේතෙල්හි තැබුවේය, අනෙක දාන්හි පිහිටුවුවේය. මේ කාරණය පාපයක් විය; මක්නිසාද ජනතාව ඒ එකක් ඉදිරියෙහි නමස්කාර කිරීමට දාන් දක්වාම ගියෝය. ඔහු උස් ස්ථානවල ගෘහයක්ද සාදා, ලෙවීගේ පුත්‍රයන්ගෙන් නොවූ, ජනතාව අතරින් අඩුතම පන්තියට අයත් අය පූජකයන් ලෙස පත් කළේය. තවද යෙරොබොවාම් අටවැනි මාසයේ, මාසයේ පහළොස්වැනි දින, යූදාහි තිබෙන උත්සවයට සමාන උත්සවයක් නියම කර, පූජාසනය මත පූජා ඔප්පු කළේය. ඔහු තමන් සාදාගත් වස්සන්ට පූජා කරමින් බේතෙල්හිදී එසේ කළේය; තවද ඔහු තමන් සාදාගත් උස් ස්ථානවල පූජකයන් බේතෙල්හි පත් කළේය. එසේ ඔහු බේතෙල්හි තමන් සාදාගත් පූජාසනය මත, අටවැනි මාසයේ පහළොස්වැනි දින, එනම් තම සිතින්ම සිතාගත් මාසයේදී, ඉශ්‍රායෙල් පුත්‍රයන් උදෙසා උත්සවයක් නියම කර, පූජාසනය මත පූජා ඔප්පු කර, ධූපය දුම් කළේය. 1 රාජාවලිය 12:26–33.

යෙරොබෝවම් “තමාගේම සිත තුළ යෝජනා කළේය,” යනුවෙන් සඳහන් වන්නේ, තමාගේ പ്രവචනමය ආකෘතිය ගොඩනැගීම සඳහා “පෞද්ගලික අර්ථකථනයක්” හඳුන්වා දීමේදී උරියා ස්මිත්ගේ ක්‍රියාව නියෝජනය කරයි. යෙරොබෝවම් ආරොන්ගේ රටාව අනුගමනය කළ අතර, එමඟින් මිසරයේ දෙවියෙකු සත්‍ය දෙවියන් ලෙස වැරදි ලෙස නිරූපණය කළේය. ආරොන් සහ යෙරොබෝවම් යන දෙදෙනාම නිෂ්පාදනය කළ දෙවියා පදනම්ව සිටියේ, රාජ්‍ය කාර්යය හා සභා කාර්යය යන දෙඅංශීය රෝම ස්වභාවයේ සංකේතයක් වැරදි ලෙස යොදාගැනීම මතය. ආරොන් හා යෙරොබෝවම් දෙදෙනාම, මෘග රූපයක සංකේතභාවය සමඟ, නාග බලයේ රූපයක් හඳුනා දෙමින් සිටියහ. එබැවින්, කැරැල්ල පිළිබඳ එම පවිත්‍ර ඉතිහාස දෙකම, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ ශ්‍රේෂ්ඨ පරීක්ෂාව නියෝජනය කරයි; එමඟින් ඔවුන්ගේ සදාකාලික ගමනාන්තය තීරණය කරනු ඇත. ප්‍රේරණය අනුව, එම පරීක්ෂාව නම් මෘග රූපය සෑදීමේ පරීක්ෂාවය.

1843 ආරම්භක පටිගත සටහනට ඇතුළත් වීමට මඟ සලසා ගත්, “ඔබේ ජනතාවගේ කොල්ලකරුවන්” යන සංකේතය රෝමය ලෙස හඳුන්වන්නා වූ කරුණ පිළිබඳ පළමු විවාදය, කොල්ලකාරයා රෝමය නොව අන්තියෝකස් එපිෆැනස් බව තර්ක කළේය. එම පළමු විවාදය, “ඔබේ ජනතාවගේ කොල්ලකරුවන්” රෝමය බව පිළිබඳ අවසාන විවාදය නිරූපණය කළේය; එහිදී දැන් තර්ක කරනු ලබන්නේ කොල්ලකරුවන් එක්සත් ජනපදය බවත්, රෝමය නොවන බවත් ය. එහෙත් දානියෙල් 11හි 10 සිට 15 දක්වා පදවල අන්තියෝකස් එක්සත් ජනපදයේ සංකේතයක් වන බැවින්, නියෝජනය කරනු ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳ ආරම්භයේ බොරුවත් අවසානයේ බොරුවත් සමානව එකිනෙකට අනුරූප වේ.

අන්තිම දවස්වල අන්තියෝකස් නියෝජනය කළ දෙය පිළිබඳ ඇති අන්ධකාරය සහ අවුල්සහගතභාවය, ආරොන් සහ යෙරොබොවම්ගේ විද්‍රෝහය කළ පරිදිම, මෘගයාගේ රූපය පිළිබඳ අවුල්සහගතභාවයක් ඇති කරයි. මෘගයාගේ රූපය පිළිබඳ මෙම අවුල්සහගතභාවය සිදුවන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා වූ මහා පරීක්ෂාව මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීම වන එම අවස්ථාවේදීමය.

ස්වාමින්වහන්සේ මට පැහැදිලිව පෙන්වා දී ඇත්තේ, කරුණාවේ කාලය අවසන් වීමට පෙර මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවනු ලබන බවය; මක්නිසාද එය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා ඇති මහත් පරීක්ෂණය වන්නේය, එයින් ඔවුන්ගේ සදාකාලික ගමනාන්තය තීරණය කරනු ලබන බැවිනි. ඔබගේ ස්ථාවරය මෙතරම් අසංගතතා ගොඩක්වල ගැටී ඇති බැවින්, වංචාවට පත් වන්නේ ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකු පමණි.

“එළිදරව් 13හි මෙම විෂය පැහැදිලිව ඉදිරිපත් කර ඇත; [එළිදරව් 13:11–17, උපුටා දක්වා ඇත].

“මෙය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මුද්‍රා තබනු ලැබීමට පෙර ඔවුන්ට ලැබිය යුතු පරීක්ෂාවයි. උන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව පිළිපදිමින්, කෘතිම සබතක් පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මගින් දෙවියන්වහන්සේට තම පක්ෂපාතීභාවය සනාථ කළ සියල්ලෝ, ස්වාමීන්වහන්සේ වන දෙවි යෙහෝවාගේ ධජය යටතේ පිළිවෙලට සිටින අතර, ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්‍රාව ලබති. එහෙත් ස්වර්ගීය මූලාරම්භය ඇති සත්‍යය අත්හැර, ඉරිදා සබත පිළිගන්නෝ, මෘගයාගේ ලකුණ ලබති.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

“නිරන්තරය” යන්න පගන් රෝමය නියෝජනය කරන බව මில்லර්ගේ අදහස සොහොයුරිය වයිට් අනුමත කළ විට, 1844 සිට බහු වචනයෙන් “වෙනත් අදහස්” පිළිගෙන ඇති අතර ඒවා “අඳුර හා අවුල්” ඇති කළ බව ඇය ප්‍රකාශ කළාය. පගන් රෝමයේ සංකේතයක් වන “නිරන්තරය” පිළිබඳ අසත්‍ය අදහස් මගින්, එනම් “ඔබේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ” ලෙස, උත්පාදනය කරන අවුල හා අඳුර, රෝමය සහ රෝමයේ රූපය අතර ඇති වෙනස සම්බන්ධයෙන් අවුල හා අඳුර ඇති කරයි.

රෝමයේ සංකේතයක් පිළිබඳ පළමු සහ අවසාන වාදවිවාදයන් සිදුවූයේ පසුකරනු ලැබමින් සිටි පෙර ගිවිසුම් ජනතාවක් සහ එවකට දෙවියන්වහන්සේගේ නව ගිවිසුම් ජනතාව බවට පත්වෙමින් සිටි ජනතාවක් අතරය. එම වාදවිවාදය තුළ ස්ථාපිත ව්‍යාකරණ නියමයන් අනුව පාලනය වීමට ඇති අකැමැත්තක්ද ඇතුළත් විය; මන්ද, දහහතර වන පදයේ “also” යන වචනය ප්‍රොතෙස්තන්තුන් විසින් අනුමත නොකරනු ලැබූ බැවින්, එසේ කරමින් පෙර පදයන් තුළ නිරූපිත එකම බලයම කොල්ලකරුවන් විය යුතු බව ඔවුහු ප්‍රකාශ කළහ.

අන්තියෝකස් “කොල්ලකාරයන්” බවට බලහත්කාරයෙන් පත් කළ විට, එය ශුද්ධ ලියවිලි විකෘති කිරීමක් නිරූපණය කළේය. එය පෞද්ගලික අර්ථකථනයක් වූයේ, සත්‍යයට විරුද්ධ වන ඕනෑම මිථ්‍යා ධර්මයක් පෞද්ගලික අර්ථකථනයක් වන බැවිනි. එම විවාදයම මූලික සත්‍යයක් බවට පත්විය, මන්ද එය 1843 පුරෝගාමී ප්‍රස්ථාර පුවරුවේ සටහන් කර තිබූ බැවිනි. ප්‍රේරණාව මගින් එම පුවරුව අනුමත කරනු ලැබීමෙන්, “කොල්ලකාරයන්” යන්න රෝමයෙහි සංකේතයක් ලෙස ස්ථිර කොට වලංගු කළ අතර, එම සත්‍යයේ ගැඹුරු ගුරුත්වයද උද්දීපනය කළේය; මන්ද, එම ධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම යනු, මූලධර්ම හා අනාගතවාදයේ ආත්මයේ අධිකාරිය යන දෙකම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම විය.

ඔබේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයන් රෝමය නියෝජනය කරන්නේ යන නිවැරදි අවබෝධය, දේවදූතයන් විලියම් මිලර්ට දුන් අනාවැකිමය ආකෘතියට එක්කරන ලද්දේය; මන්ද එය ඔහු අවබෝධ කරගෙන ඉදිරිපත් කිරීමට පැමිණි අනාවැකිමය ආකෘතිය සමඟ එකඟ වූ බැවිනි, එනම්: අන්‍යජාතික රෝමයත් පාප්මය රෝමයත් ඔහුගේ සියලු අනාවැකිමය යෙදීම්වල පදනම වූ බවයි.

දානියෙල් 11වන පරිච්ඡේදයේ තිස්හයවන පදයේ “උතුරේ රජු” ප්‍රංශය ලෙසත්, එවිට හතළිස්වන පදයේ තුර්කිය ලෙසත් හඳුනාගත් උරියා ස්මිත්ගේ පෞද්ගලික අර්ථකථනය, “උතුරේ රජු” පිළිබඳ වැරදි හඳුනාගැනීම් දෙකකින් සමන්විත විය. 1863 දී ස්මිත් විසින් පදනම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ඔහුට අනාවැකියේ අතිමූලික නියමයක් දැක ගැනීමට ඉඩ නොදෙන අන්ධභාවයක් උපදවා දුන්නේය; එනම්: ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ කාලය ආසන්නයේදී, අනාවැකිය පුරාණ සත්‍ය-ශබ්දමය සত্তාවලින් පූර්වලක්ෂිත කරනු ලැබූ නූතන ආත්මික සত্তාවන් නිරූපණය කළ බවය. පාවුල් මෙම සත්‍යය විශේෂයෙන් ඉගැන්වූයේ, පළමුව පැමිණියේ ශබ්දමය දෙය බවත්, ඉන්පසු ආත්මික දෙය බවත් ඔහු හඳුනා දුන් බැවිනි.

එසේ නමුත් පළමුව වූයේ ආත්මික දේ නොව ස්වභාවික දේය; ඉන්පසුව ආත්මික දේය. 1 කොරින්ති 15:46.

ස්මිත්, දේවගේ ජනතාව ලෙස ධර්මභ්‍රෂ්ට ප්‍රොටෙස්ටන්ට්වාදය ප්‍රතිස්ථාපනය කර සිටි ගිවිසුම් ජනතාව අතරේ එක් අයෙකි; එහෙත් ඔහු “සත් වතාව” ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තම 1863 සටහන හඳුන්වා දීමෙන් ඔවුන්ගේ කැරැල්ලට අනුග්‍රහය දැක්වීය. ඔහුගේ පෞද්ගලික අර්ථකථනය යොදාගැනීම, එළිදරව් පොතේ දහසයවන පරිච්ඡේදයේ අර්මගෙද්දොන් පිළිබඳ අසත්‍ය අවබෝධයක් ඇති කළේය; එය රෝමය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධය සම්බන්ධයෙන් තවත් එක් පරීක්ෂාවකි.

මංකොල්ලකරුවන් පිළිබඳ පළමු වාදවිවාදය සමඟ, ස්මිත් දස කන්‍යාවන්ගේ උපමාවේ පළමු ඉටුවීම සමඟ සම්බන්ධ වී සිටි අය නියෝජනය කළේය. එබැවින්, උතුරේ රජු පිළිබඳ ඔහුගේ පෞද්ගලික මතය මඟින්, 1856 සහ 1863 අතර කාලය තුළ පසෙකින් ඉක්මවා යනු ලැබූ ගිවිසුම් ජනතාවක් ඔහු නියෝජනය කරයි; ඔවුන් ලාඔදිකීය සත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව බවට පත්වෙමින් සිටියහ. මංකොල්ලකරුවන් පිළිබඳ වාදවිවාදයේ ප්‍රොටස්තන්තයන් කළ පරිදිම, ස්මිත් ද තම පෞද්ගලික අර්ථකථනයෙන් විකෘති කළ එම පාඨභාගයේ ව්‍යාකරණානුකූල අධිකාරිය නොසලකා හැරියේය; මන්ද ව්‍යාකරණානුකූලව තිස් එක වන පදයෙන් හතළිස් පහ වන පදය දක්වා “උතුරේ රජු” යන්න සෑමවිටමත් එකම ආකාරයෙන්මත් පාප්තුමන්ගේ බලය පමණක් දක්වන්නේය.

“නිතර පූජාව” පිළිබඳ විවාදය සමඟ, “නිතර පූජාව” යනු ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශුද්ධස්ථාන සේවය නියෝජනය කළේය යන පැරණි ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍රවාදී මතය තහවුරු කිරීම සඳහා, විලී වයිට් සහ ඒ. ජී. ඩැනියෙල්ස් විසින් ඇඩ්වෙන්තිස්ට් ඉතිහාසයට බොරුවල් ඇතුළත් කරන ලදී. එම විශේෂිත ඉතිහාසය හබක්කුක්ගේ වගු තුළ හඳුනාගෙන ඇත; එසේ වුවද, නිවැරදි නොවන මතය ප්‍රවර්ධනය කිරීම හා ස්ථාපිත කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වූ බොරු සාක්ෂිය සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය. මක්නිසාද නිවැරදි අවබෝධය දෙවන තෙසලෝනිකයන්හි මිලර් විසින් හඳුනාගනු ලැබූ අතර, එහි ප්‍රශ්නය සත්‍යයට ප්‍රේම කරන අය සහ බොරුවක් විශ්වාස කරන අය අතර විරුද්ධතාවයයි.

“දෛනිකය” පිළිබඳ විවාදය, රේඛාව මත රේඛාව ලෙස ගොඩනැගෙන අවබෝධයට මෙය එක් කරයි: රෝමයේ අවසාන විවාදය සිදුවන්නේ ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ වත්කිරීමේ කාලය තුළය. ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ ඉහළින් වත්කරනු ලබන අතරතුර, පහළින් පැමිණෙන බලයක් උදා වී, දෙවියන්වහන්සේගේ බලය ලෙස එය පිළිගන්නන් අත්පත් කරගනියි; එහෙත් එය බලවත් මෝහයකි.

“මහා වාදවිවාදයෙහි යෙදී සිටින මහත් බලයන් දෙකක් ක්‍රියා කරමින් සිටිති; එකක් පහළින්ද, අනෙක ඉහළින්දය. සෑම මනුෂ්‍යයෙකුම මේ එකක හෝ අනෙකක රහස්මය බලපෑමට යටත්ව සිටියි, ඔහුගේ ක්‍රියාවන් විසින් ඒවා උපන්නු ආශ්වාදයේ ස්වභාවය හෙළි කරනු ඇත. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ සමඟ එක්සත් වූවෝ සැමවිටම ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ රේඛා අනුව ක්‍රියා කරති. සාතන් සමඟ සම්බන්ධතාවයේ සිටිනවුන්, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ බලය හා ක්‍රියාකාරිත්වයට විරුද්ධව, තම නායකයාගේ ආශ්වාදය යටතේ ක්‍රියා කරති. මනුෂ්‍යයාගේ කැමැත්ත ක්‍රියා කිරීම සඳහා නිදහස්ව තබා ඇත, ක්‍රියාව මගින්ම හදවත මත ක්‍රියා කරන්නේ කුමන ආත්මයද යන්න හෙළි වේ. ‘ඔවුන්ගේ ඵලවලින් ඔබ ඔවුන්ව හඳුනාගන්නහුය.’” The 1888 Materials, 1508.

“දෛනිකය” පිළිබඳ වූ විවාදයේ භවිෂ්‍යද්වක්තෘමය ප්‍රතිවිරුද්ධතාව වන්නේ මකරයාගේ සංකේතයක් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ සංකේතයක් ලෙස හඳුනාගැනීමයි. සත්‍යය ප්‍රතික්ෂේප කරන අය, මෙම සත්‍යය සොයාගත් මිලර්ගේ භූමිකාවද ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සිටිති; එසේ කිරීමෙන් ඔව්හු ශුද්ධාත්මයාණන්වද ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, කමා නොකෙරෙන පාපය සිදු කරති.

2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දිනෙන් ටික කලකට පසු රෝමය සම්බන්ධයෙන් උද්භව වූ විවාදයක් අපි ඊළඟ ලිපියේදී සලකා බලන්නෙමු.

“අපි ජීවත් වන්නේ ජීවිතය අතිශයින් අගනාද, අතිශයින් රසවත්ද වන කාලයකය. සියල්ලේ අවසානය අතළඟය. නොපෙනෙන ක්‍රියාකාරකම් ක්‍රියාශීලීව ක්‍රියාත්මක වන බැවින්, අපගේ ඇස් ඉදිරියෙහි විස්මයජනක වර්ධනාවන් නිරන්තරයෙන් දිග හැරෙනු ඇත. පහළින් ඇති අන්ධකාර බලවේග මනුෂ්‍ය නියෝජිතයන් මත ක්‍රියා කරමින් සිටිති; දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥා සහ යේසුස්වහන්සේගේ ඇදහිල්ලට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීමට දුෂ්ට මනුෂ්‍යයෝ දුෂ්ට දූතයන් සමඟ එක්ව කටයුතු කරති. එම අවස්ථාවේදීම, ඉහළින් පැමිණෙන බලයක් දේවීය බලපෑම්වලට යටත් වීමට කැමති අය මත ක්‍රියා කරමින් සිටී; දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ද ස්වර්ගීය බුද්ධිමත් ජීවීන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරති. මෙම අවසාන දවස්වල සෑම මනුෂ්‍ය ආත්මයකටම පැමිණ ඔහුව පරීක්ෂා කර අත්හදා බැලීමට ඇතිවන පීඩනයෙන් බේරී සිටින්නේ සැබෑ, නිර්මල ඇදහිල්ල පමණි. දෙවියන්වහන්සේ අපගේ රැකවරණය විය යුතුය; ආකාරය, ප්‍රකාශිත ආගමික පිළිගැනීම, චාරිත්‍ර, හෝ තත්ත්වය පිළිබඳව අපට විශ්වාස කළ නොහැක; නැතහොත්, අපට ජීවත්වන නාමයක් තිබෙන නිසා, පරීක්ෂාවේ දවසේ ස්ථිරව සිටීමට හැකිවේ යයි සිතිය නොහැක. කම්පා කළ හැකි සියල්ල කම්පා කරනු ලැබේ; මෙම අවසාන දවස්වල රැවටීම් සහ මෝහනවලින් කම්පා කළ නොහැකි දේවල් පමණක් ඉතිරිව පවතිනු ඇත. ආත්මය සදාකාලික පර්වතයට තදින් බැඳ තබන්න; මන්ද ආරක්ෂාව ඇත්තේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ තුළ පමණි. අප ජීවත් වන මේ දවස් අනතුරුදායක දවස් බව යේසුස්වහන්සේ විස්තර කළසේක. උන්වහන්සේ මෙසේ කීසේක, ‘නෝවාගේ දවස් මෙන්ම මනුෂ්‍ය පුත්‍රයාගේ පැමිණීමද වන්නේය. මක්නිසාද ජලප්‍රලයට පෙර තිබූ දවස්වල නෝවා නෞකාවට ඇතුල් වූ දවස දක්වා ඔව්හු කමින්ද බොමින්ද විවාහ කරමින්ද විවාහයට දෙමින්ද සිටියෝය. ජලප්‍රලය ඇවිත් ඔවුන් සියල්ලන් ගෙන ගිය තුරු ඔව්හු නොදැන සිටියෝය; එසේම මනුෂ්‍ය පුත්‍රයාගේ පැමිණීමද වන්නේය.’ ‘එසේම ලොත්ගේ දවස්වල මෙන්ද විය; ඔව්හු කෑහ, බීහ, මිලදී ගත්තහ, විකුණුවහ, වගා කළහ, ගොඩනැගුවහ; නමුත් ලොත් සොදොම්යෙන් පිටව ගිය ඒ දවසේම, ස්වර්ගයෙන් ගින්දරත් ගන්ධකත් වැසිවී ඔවුන් සියල්ලන් විනාශ කළේය. මනුෂ්‍ය පුත්‍රයා ප්‍රකාශ වන දවසේත් එසේම වන්නේය.’ ‘මනුෂ්‍ය පුත්‍රයා තමන්ගේ මහිමයෙන්ද, සියලු ශුද්ධ දූතයන් සමඟද පැමිණෙන කල, එවිට ඔහු තම මහිමයේ සිංහාසනය මත හිඳිනු ඇත. ඔහු ඉදිරියෙහි සියලු ජාතීන් එකතු කරනු ලැබේ; ඔහු ගෝපාලයෙකු බැටළුවන්ට එළුන්ගෙන් වෙන් කරන සේ ඔවුන් එකිනෙකාගෙන් වෙන් කරනු ඇත. ඔහු බැටළුවන් තම දකුණු පැත්තේත් එළුන් වම් පැත්තේත් තබනු ඇත. එවිට රජතුමා තම දකුණු පැත්තේ සිටින අයට කියනු ඇත, එන්න, මාගේ පියාණන් විසින් ආශීර්වාද ලද්දෝය, ලෝකයේ පදනම තැබීමෙන් පටන් ඔබ සඳහා සූදානම් කරන ලද රාජ්‍යය උරුම කරගන්න.’ මේ ජීවිතයේ අපගේ ගමන් මඟ එහි අපගේ සදාකාලික ගමනාන්තය තීරණය කරනු ඇත; අපි දෙවියන්වහන්සේගේ රාජ්‍යය උරුමකරගන්නා අය සමඟ සිටිමුද, නැතහොත් පිටත අඳුරට යන අය සමඟ සිටිමුද යන්න පැවසීම අපටම භාරව ඇත. අපගේ ගැළවීම සඳහා දෙවියන්වහන්සේ සෑම සම්පාදනයක්ම කර ඇත; එබැවින් අසීමිත මිලකට මිලදී ගෙන ඇති දේයෙන් අපි ප්‍රයෝජන ගනිමු. ‘මක්නිසාද දෙවියන්වහන්සේ ලෝකයට එතරම් ප්‍රේම කළ බැවින්, තම ඒකජාතක පුත්‍රයා දුන්සේක; ඒ ඔහු කෙරෙහි අදහන්නා කිසිවෙක් විනාශ නොවී, සදාකාල ජීවනය ලබන පිණිසය.’” Youth Instructor, August 3, 1893.