දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන වගන්තිය බයිබලයේ අතිශය ගැඹුරු වගන්තීන්ගෙන් එකකි. එය 1798, 1989 සහ 2023 යන අවුරුදු තුනෙහි දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාභංග වීම නියෝජනය කරයි. පොත මුද්රාභංග කළ අවස්ථා තුන “සත් කාල” ලෙස හැඳින්වෙන විසිරීමක අවසානය සලකුණු කරයි. ක්රි.පූ. 723 දී අසූරියාව උතුරු ගෝත්ර දහය වහල්කමට ගෙන ගිය විට ආරම්භ වූ අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විස්සක විසිරීමේ අවසානය 1798 මඟින් සලකුණු විය. 1863 දී සිදු වූ කැරැල්ලෙන් පසු ගත වූ අවුරුදු 126 ක අවසානය 1989 මඟින් සලකුණු විය; එම අවස්ථාවේ සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව ලෙවී කථාව 26 හි “සත් කාල” නිල වශයෙන් පසෙක තැබීය. එළිදරව් 11 හි සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා වීදියේ මළව සිටි දින තුනහමාරේ අවසානය 2023 මඟින් සලකුණු විය. අවුරුදු 2,520 ක (අවුරුදු 126 සහ දින 3½ — සියල්ලම “සත් කාල” යනුවෙන් දැක්වෙන සංකේත) අවසානයේ දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාභංග කරන ලදී.
1798 දී පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන් මනුෂ්යයන්ට ඉදිරිපත් කරනු ලැබීම අවශ්ය වූ බව සිස්ටර් වයිට් අපට දන්වයි. ඇය මෙම සත්යය සටහන් කරන විට, සමාන්තර ඉතිහාස හඳුනා දෙමින් සිටී; මක්නිසාද, අන්තිම දිනවල පණිවිඩයද පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන් ලෙස ඇය දක්වයි. මිලරයිට් ඉතිහාසය පිළිබඳව කථා කරමින් ඇය මෙසේ සටහන් කරයි:
“මනුෂ්යයන් තමන්ගේ අනතුර පිළිබඳව අවදි කරනු ලැබිය යුතු වූ අතර; කරුණාවේ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ ගම්භීර සිද්ධීන් සඳහා සූදානම් වීමට ඔවුන් උද්දීපනය කරනු ලැබිය යුතු විය.” The Great Controversy, 310.
අවසාන දවස් පිළිබඳ කතා කරමින් ඇය මෙසේ සටහන් කරයි:
“තමාගේ ශූලාරෝපණයට පෙර ගැළවුම්කරු තම ගෝලයන්ට, තමා මරණයට පත් කරනු ලබන බවත් සොහොනෙන් නැවත උත්ථාන විය යුතු බවත් පැහැදිලි කළ සේක; තවද උන්වහන්සේගේ වචන මනස්වලත් හෘදයන්වලත් ගැඹුරු ලෙස තැබීමට දූතයෝද එහි සිටියහ. එහෙත් ගෝලයෝ රෝමීය වියගහෙන් කාලික විමුක්තියක් බලා සිටියහ; ඔවුන්ගේ සියලු බලාපොරොත්තු එක්රැස්ව තිබූ උන්වහන්සේ නින්දිත මරණයක් භෝග කළ යුතුය යන සිතුවිල්ල ඔවුන්ට ඉවසිය නොහැකි විය. ඔවුන් සිහි තබාගත යුතු වූ වචන ඔවුන්ගේ මනසින් පළවා දමන ලදී; එබැවින් පරීක්ෂාවේ කාලය පැමිණි විට, එය ඔවුන් අසූදානම්ව සිටිය දී ඔවුන් වෙත පැමිණියේය. යේසුස්වහන්සේගේ මරණය, උන්වහන්සේ පෙරදැනුම් දී නොතිබුණාක් මෙන්ම, ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කළේය. එසේම අනාවැකි තුළද, අනාගතය අපට විවෘත කර දක්වනු ලබන්නේ, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ වචන මගින් ගෝලයන්ට එය විවෘත කර දුන්නාක් මෙන්ම පැහැදිලි ලෙසය. කරුණාවේ කාලය අවසන් වීම හා පීඩාකාරී කාලය සඳහා සූදානම් වීමේ ක්රියාවට සම්බන්ධ සිදුවීම් පැහැදිලිව ඉදිරිපත් කර ඇත. එහෙත් බොහෝ සමූහයන්ට මේ වැදගත් සත්යයන් ගැන කිසිඳු අවබෝධයක් නැත; ඒවා කිසිදා අනාවරණය කර නොතිබුණාක් මෙන්ය. ඔවුන් ගැළවීම සඳහා ප්රඥාවන්තයන් කරවන සෑම හැඟීමක්ම උදුරා ගනු පිණිස සාතන් බලා සිටියි; පීඩාකාරී කාලය ඔවුන් අසූදානම්ව සිටින විට ඔවුන් වෙත පැමිණෙනු ඇත.” The Great Controversy, 595.
1798දී මිලරයිට් පණිවුඩය මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබූ අතර, එය “අනුග්රහ කාලය අවසන් වීමට සම්බන්ධ සිදුවීම්” ඉදිරිපත් කළේය. අන්තිම දවස් පිළිබඳ කථා කරන විට, ගැළවීම සඳහා මනුෂ්යයන් ප්රඥාවන්ත කරන්නේ, නමුත් අවබෝධ නොකෙරෙන්නේ, “අනුග්රහ කාලය අවසන් වීමට සම්බන්ධ සිදුවීම්” බව දෘශ්යමාන කිරීමට ඇය ගෝලයන්ගේ ඉතිහාසය යොදන්නීය. 1798දී, 1989දී සහ 2023දී මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබූ පණිවුඩ, “අනුග්රහ කාලය අවසන් වීමට සම්බන්ධ සිදුවීම්” හඳුනා දුන් පණිවුඩයෝ වූහ.
හතළිස්වන පදය, දානියෙල්ගේ පොත තුන් වරක් මුද්රාව ඉවත් කරනු ලබන ඓතිහාසික රේඛාවක් නියෝජනය කරයි. 1798 දී, සත් වන පරිච්ඡේදයේ සිට නව වන පරිච්ඡේදය දක්වා නියෝජනය කරන උලායි ගංගාව පිළිබඳ දානියෙල්ගේ දර්ශනය මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබීය. 1989 දී, දස වන පරිච්ඡේදයේ සිට දොළොස් වන පරිච්ඡේදය දක්වා නියෝජනය කරන හිද්දෙකෙල් ගංගාව පිළිබඳ දානියෙල්ගේ දර්ශනය මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබීය. 2023 දී, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය මුද්රාව ඉවත් කරනු ලැබීය.
පද හතළිහේ ඉතිහාසය 1798 සිට පද හතළිස් එකේ සඳහන් ඉරිදා නීතිය දක්වා වන අතර, එය එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසයය; එමෙන්ම එය එළිදරව් පොතේ තිහතුන් වන පරිච්ඡේදයේ භූමි මෘගයාද, එළිදරව් පොතේ දහසය වන පරිච්ඡේදයේ බොරු අනාගතවක්තෘවරයාද, බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්යයද වේ. දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ පද හතළිහ තුළ නිරූපිත එකම ඉතිහාසය එළිදරව් පොතේ එක් පදයකද නිරූපණය කර ඇත.
තවත් මෘගයෙකු භූමියෙන් ඉහළට නැඟී එන බව මම දුටිමි; ඔහුට බැටළු පැටියෙකුට සමාන අං දෙකක් තිබුණේය, එහෙත් ඔහු නාගයෙකු මෙන් කථා කළේය. එළිදරව් 13:11.
මෙම පදය, හතළිස්වන පදයේ මෙන්ම, 1798 දී Alien and Sedition Acts සමඟ ආරම්භ වී, ජාතිය අහියෙකු මෙන් කථා කරන ඉරිදා නීතියෙන් අවසන් වන ඉතිහාසයයි; එනම් පාප්වාදී රෝමය සිංහාසනයෙන් පහ කරනු ලැබීමෙන් ආරම්භ වී, පාප්වාදී රෝමය නැවත සිංහාසනයට ස්ථාපිත කරනු ලබන විට අවසන් වන ඉතිහාසයකි. එළිදරව් 13:11 සහ දානියෙල් 11:40 යන දෙකම නිරූපණය කරන ඉතිහාසය බයිබල් අනාවැකිවල පස්වන රාජ්යය ඉවත් කරනු ලැබීමෙන් ආරම්භ වී, බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජ්යය ඉවත් කරනු ලැබීමෙන් අවසන් වේ.
බයිබල් අනාවැකිවල ප්රථම රාජ්යය වූ බබිලෝනිය බයිබල් අනාවැකිවල දෙවන රාජ්යය දක්වා පාලනය කළ “හැත්තෑ” අවුරුදු, 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ හතළිස්වන පදයේ ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි.
ඒ දවසේදී තීර් නගරය එක් රජෙකුගේ දවස් ප්රමාණයට සමාන අවුරුදු හැත්තෑවක් අමතක කරනු ලැබේ. අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේ තීර් ගණිකාවක් මෙන් ගායනා කරනු ඇත. “වීණාවක් ගෙන නගරය වටා යන්න, අමතක කරනු ලැබූ ගණිකාවෙනි; නුඹ සිහි කරනු ලැබීමට මිහිරි සංගීතය ඉදිරිපත් කර, බොහෝ ගී ගායනා කරන්න.” තවද අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී සමිඳාණන් වහන්සේ තීර් වෙත පැමිණෙන්නාහ; එවිට ඇය තම කුලිය වෙත නැවත හැරී, පොළොවේ මුහුණත මත ඇති ලෝකයේ සියලු රාජ්යයන් සමඟ වේශ්යාකම් කරනු ඇත. යෙසායා 23:15–17.
1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ ඉතිහාසය, යෙසායා විසිතුනෙහි ලියා තිබෙන පරිදි තීර්හි වේශ්යාව අමතක කරනු ලබන කාලයේ ඉතිහාසයද වේ; එහි එම කාලය “අවුරුදු හැත්තෑවක්” ලෙසත් “එක් රජෙකුගේ දවස්” ලෙසත් ප්රකාශ කරයි. නෙබුකද්නෙශර්ගෙන් බෙල්ෂස්සර් දක්වා බයිබල් අනාවැකිවල පළමු රාජ්යය රාජ්ය කළේය; එසේම, එය මුලින් බැටළු පැටවෙකු මෙන් ආරම්භ වී අවසානයේ නාගයෙකු මෙන් කථා කරන බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජ්යයට ආදර්ශයක් විය. නෙබුකද්නෙශර් බැටළු පැටවාගේ අනුගාමිකයෙකු නිරූපණය කරන අතර බෙල්ෂස්සර් නාගයාගේ අනුගාමිකයෙකු නිරූපණය කරයි.
1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ ඉතිහාසය, එළිදරව් 14හි දූතයන් තුන්දෙනාගේ ඉතිහාසය ද වේ; එය මිලේරයිට්වරුන්ගේ ප්රතිසංස්කරණයෙන් ආරම්භ වී එකසිය හතළිස් හතර දහසගේ ප්රතිසංස්කරණයෙන් අවසන් වේ. දූතයන් තුන්දෙනාගේ පණිවිඩය විනිශ්චය-පැයේ පණිවිඩයයි. මිලේරයිට්වරුන් විනිශ්චය ආරම්භ වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිදුවීම් ප්රකාශ කළහ; එකසිය හතළිස් හතර දහස, කරුණාකාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිදුවීම් ප්රකාශ කරති.
කාලසීමාකෘපාවේ අවසානය සමඟ සම්බන්ධ වන සිද්ධීන් අභ්යන්තර සහ බාහිර භාවිතා වන අනාගතවාණි රේඛාවන් මත නිරූපිත වන අතර, එම සිද්ධීන් ප්රධාන වශයෙන් දානියෙල් 11හි හතළිස්වන පදයෙන් නියෝජිත ඉතිහාසය තුළ සිදුවේ. හතළිස්වන පදයේ සිද්ධීන් එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතිය දක්වා අවසන් වන බැවින්, තවමත් බබිලෝනයේ සිටින දෙවියන්වහන්සේගේ අනෙකුත් දරුවන්ගේ අවසාන රැස්කිරීමේ සිද්ධීන් හතළිස්වන පදයේ නිරූපිත නොවේ; එහෙත් එවිට ලෝකය මුහුණදෙන අර්බුදය එක්සත් ජනපදයේ මේ වන විටම අවසන් වී ඇත. එම සිද්ධීන්, සභාව ධජයක් ලෙස උසස් කරනු ලැබීමට පෙර, එක්සත් ජනපදය මත පැමිණෙන විනිශ්චයත් දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවේ පවිත්රීකරණයත් නියෝජනය කරයි.
අවසාන කරුණාවසන් සමය සමඟ සම්බන්ධ වූ අභ්යන්තර සිදුවීම්, දෙවියන්වහන්සේගේ අවසන් දින ජනතාව අතර දෙවියන්වහන්සේගේ රහස සම්පූර්ණ කරමින් සිටින මහ පූජකයා ලෙස ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කාර්යය හඳුන්වා දෙයි. බාහිර සිදුවීම්, පාප්ධුරයට බලය යළි පිහිටුවීමේදී එක්සත් ජනපදයේ භූමිකාව හඳුන්වා දෙයි. බයිබල් අනාවැකියේ හයවැනි රාජධානිය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ සමස්ත ඉතිහාසයද, ලාඔදිසියාගේ සමස්ත ඉතිහාසයද, හතළිස්වන පදයෙන් නිරූපිත ඉතිහාසය තුළ සිදු වේ.
පද හතළිහ තුළ ඇති අභ්යන්තර සහ බාහිර රේඛා පෘථිවි මෘගයාගේ අං දෙක මගින් නිරූපිත වේ. රිපබ්ලිකන්වාදයේ අං බාහිර රේඛාව වන අතර ප්රොටස්ටන්ට්වාදයේ අං අභ්යන්තර රේඛාව වේ. රේඛා දෙකම හයවන රාජ්යයේ ඉතිහාසය තුළ පවතින අතර, හයවන රාජ්යයේ ඉතිහාසය අවසානයේ දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය ප්රොටස්ටන්ට් හා රිපබ්ලිකන් අං දෙකටම ගෙන එනු ලැබේ. කරුණාවේ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ සිදුවීම් හඳුනා දක්වන පණිවිඩය, එක්සත් ජනපදය තම පරීක්ෂණ කාලයේ කුසලානය පූර්ණ කරන විට එය මත ගෙන එනු ලබන සිදුවීම් හඳුනා දක්වන පණිවිඩයම වේ. කරුණාවේ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ සිදුවීම් හඳුනා දක්වන පණිවිඩය, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය තම පරීක්ෂණ කාලයේ කුසලානය පූර්ණ කරන විට එය මත ගෙන එනු ලබන සිදුවීම් හඳුනා දක්වන පණිවිඩයද වේ.
හතළිස්වන පදයේ ඉතිහාසය තුළ දානියෙල්ගේ පොත මුද්රාභංග කරනු ලබන්නේ අවස්ථා තුනකදීය; එම අවස්ථා තුනෙන් එක් එක් අවස්ථාවේ, පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන් ඉදිරිපත් කරන අභ්යන්තර සහ බාහිර රේඛාවක් උපදවයි. මෙම සන්ධි ලකුණු තුනෙන් එක් එක් එකට පෙර, “සත් වර” විසිරීමක් සිදු වේ. එබැවින් හතළිස්වන පදය 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා වූ ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි; එම ඉතිහාසය තුළ ඇති අනාවැකිමය සන්ධි ලකුණු වන්නේ “පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වීම සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන්” ය. හතළිස්වන පදයේ ඉතිහාසය තුළ අභ්යන්තර රේඛාව ආරම්භයේදී ෆිලදෙල්ෆියා සිට ලාඔදිකියා දක්වා වූ සංක්රමණයක් නියෝජනය කරන අතර, අවසානයේදී ලාඔදිකියා සිට ෆිලදෙල්ෆියා දක්වා වූ සංක්රමණයක් නියෝජනය කරයි. ආරම්භය, කන්යාවන් දස දෙනාගේ උපමාවෙන් නිරූපිත ප්රතිසංස්කරණාත්මක ව්යාපාරයක් නියෝජනය කළ අතර, එය අවසානයේද එම උපමාව අකුරට අකුර ලෙසම සම්පූර්ණ කළ ප්රතිසංස්කරණාත්මක ව්යාපාරයකට ප්රතිරූප විය.
ෆිලඩෙල්ෆියානු මිලේරයිට් ව්යාපාරය 1798 දී ලෙවී කථාව විසිහයේ සඳහන් “සත් වාර” ඉටුවීමකින් ආරම්භ විය; අනතුරුව 1844 ඔක්තෝබර් 22 දා “සත් වාර” පිළිබඳ තවත් ඉටුවීමක් සිදු විය. අවම වශයෙන් 1856 වන විට ජේම්ස් වයිට් සහ සහෝදරි වයිට් දෙදෙනාම එම ව්යාපාරය ලාඔදිකීය තත්ත්වයක පවතින බව හඳුනාගත්හ. එම වසරේම, කිසිදා සම්පූර්ණ නොකළ නිල සභා ප්රකාශනය තුළ “සත් වාර” පිළිබඳ නව ආලෝකය ඉදිරිපත් කරන ලදී. “සත් වාර” 1798 දී ඉටු විය; ඉන්පසුව සහෝදරි වයිට් එය හැඳින්වූ පරිදි විලියම් මිලර් “සත්යයේ දාමයේ ආරම්භය” සොයාගත්තේය, එම සත්ය දාමයේ ආරම්භය වූයේ “සත් වාර” ය. 1798 යනු “සත් වාර” ඉටුවීමක් විය; ඉන්පසුව දානියෙල් පොත මුද්රා විවෘත කරනු ලැබූ විට මිලර් “සත් වාර” පිළිබඳ ඔහුගේ මූලික සොයාගැනීම සිදු කරයි. එයට පසු 1844 ඔක්තෝබර් 22 දා “සත් වාර” පිළිබඳ තවත් ඉටුවීමක් සලකුණු කරයි; එයට අනුගමනය වශයෙන්, එම වසරේදීම “සත් වාර” පිළිබඳ නව ආලෝකය අසම්පූර්ණව තැබෙන අතර, ව්යාපාරය ෆිලඩෙල්ෆියා සිට ලාඔදිකියා වෙත සංක්රමණය වීමක් ද සිදු වේ. 1863 දී, 1856 දක්වා මිලේරයිට් ෆිලඩෙල්ෆියානු ව්යාපාරය ලෙස පැවති, එවිට මිලේරයිට් ලාඔදිකියානු ව්යාපාරය බවට සංක්රමණය වූ එම ව්යාපාරය, ප්රධාන වශයෙන් ගෘහ යුද්ධයේ පදනම් සහ පීඩන, සහ සභාවේ යෞවනයන් ආරක්ෂා කිරීම යන කරුණු යටතේ, නීත්යානුකූලව ලියාපදිංචි සභාවක් බවට පත් විය. සභාවක් බවට පත් වූ 1863 දීම ව්යාපාරය අවසන් විය. එයට අවුරුදු හතකට පෙර, 1856 දී, ලාඔදිකියා විසින් විලියම් මිලර්ගේ පළමු අනාවැකිමය සොයාගැනීම වූ ඒ සම්මත විෂයයම පිළිබඳ නව ආලෝකයේ පණිවිඩයක් පසෙකට තැබීය.
මිලර්වාදී ව්යාපාරයත්, “සත්යයේ දාමයේ ආරම්භය” ලෙස නම් කරනු ලබන ආලෝකයත්, එනම් “සත් වාර” පිළිබඳ ආලෝකයත්, ලාඔදිකියානු ව්යාපාරයේ නායකත්වයට ප්රකාශිත කරන ලදී; ඔවුන් ක්රමයෙන් “සත් වාර” රැක ගැනීමට වූ ආශාව පසෙක තබා, අවුරුදු හතක (“සත් වාර”) අවසානයේ, 1863දී, “සත් වාර” පිළිබඳ කිසිඳු සඳහනක් නොමැති නව චාට්පතක් හා ප්රවචනික පණිවිඩයක් නිපදවනු ලැබේ.
1863දී යෙසායාගේ අවුරුදු හැටපහේ අනාවැකියේ අවසානය එය ආරම්භ වූ ස්ථානයේම—උතුරත් දකුණත් අතර සිවිල් යුද්ධයකින්—අවසන් විය. 1863දී දාසත්වය පිළිබඳ ප්රශ්නය, “සත් වාර” ඉටු වීමේදී උතුරු හා දකුණු රාජ්ය දෙකම අල්ලාගෙන ගෙන යාම මගින් පූර්වරූපිත කර තිබුණි; එසේම ඉශ්රායෙලය ගෙන යන ලද දාසත්වය අවසානයේ ඇති දාසත්වය සම්බන්ධ ප්රශ්න සුදුසු ලෙස නිරූපණය කළේය. 1863 යනු යෙසායාගේ අවුරුදු හැටපහේ අනාවැකිය මත පදනම් වූ අනාවැකිමය ව්යුහයේ අවසානය නියෝජනය කරයි.
එබැවින් ස්වාමීවූ දෙවිඳාණන් වහන්සේ මෙසේ පවසන සේක: එය ස්ථිර නොවන්නේය, එය සිදුවන්නේත් නොවේ. මක්නිසාද සිරියාවේ ප්රධාන නුවර දමස්කයය, දමස්කයේ ප්රධානියා රෙසීන්ය; තව හැටපස් වසරක් ඇතුළත එප්රායිම් ජනතාවක් නොවන පරිදි බිඳදමනු ලබන්නේය. එප්රායිම්ගේ ප්රධාන නුවර සමාරියය, සමාරියේ ප්රධානියා රෙමාලියාගේ පුත්රයාය. ඔබ සැබැවින්ම විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, ඔබ සැබැවින්ම ස්ථාපිත නොවන්නේය. යෙසායා 7:7–9.
නිසි ලෙස අවබෝධ කරගනු ලැබූ විට, ක්රි.පූ. 742 දී ආරම්භ වන මෙම අනාවැකිය, අවුරුදු හැට පහක කාල පරාසයක් තුළ සන්ධිස්ථාන තුනක් හඳුනා දෙයි. එම සන්ධිස්ථානවලින් දෙකක්, ඉශ්රායෙල්හි උතුරු සහ දකුණු රාජ්ය දෙක සඳහාම අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විස්සක වහල්කම සහ දාසභාවයේ ආරම්භක ලක්ෂ්යයන් හඳුනා දෙයි. ක්රි.පූ. 742 දී උතුරු සහ දකුණු රාජ්ය දෙකම ගෘහ යුද්ධයක නිරතව සිටිය අතර, උතුරු ගෝත්ර දහය, දකුණු යූදා රාජ්යය ආක්රමණය කිරීම සඳහා සිරියාව සමඟ සන්ධානයක් ගොඩනඟා තිබුණි. අවුරුදු දහනවයකට පසුව, ක්රි.පූ. 723 දී, උතුරු ගෝත්ර දහය අසිරියානුවන් විසින් වහල්භාවයට ගෙන යනු ලැබීය. තවත් අවුරුදු හතළිස් හයකට පසුව, ක්රි.පූ. 677 දී, අසිරියානුවන් මනස්සේ අල්ලාගෙන ඔහුව බැබිලෝනියට රැගෙන ගියහ. ක්රි.පූ. 723 සිට අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විස්සක් ගණනය කළ විට, එය 1798 වසරට—අවසානයේ කාලයටත් හතළිස්වන පදයේ ආරම්භයටත්—පැමිණෙයි. තවත් අවුරුදු හතළිස් හයකට පසුව, ක්රි.පූ. 677 දී ආරම්භ වූ දකුණු රාජ්යයට විරුද්ධ “සත් වාර” 1844 දී අවසන් විය. අවුරුදු දහනවයකට පසුව, 1863 දී, ක්රි.පූ. 742 හි අනාවැකිමය ලක්ෂණ අකුරින් අකුර නිරූපණය වේ. උතුරු හා දකුණු රාජ්ය අතර ගෘහ යුද්ධයක් ක්රි.පූ. 742 දීත් 1863 දීත් පැවැත්වෙමින් තිබේ. ක්රි.පූ. 742 දී දුෂ්ට අහාස් රජුට යෙසායා විසින් දෙන ලද පූර්වකථනය, උතුරු සහ දකුණු රාජ්ය දෙකම ඉදිරියේදී වහල්භාවයට පත්වීම පිළිබඳව වූ අතර, 1863 දී, ගෘහ යුද්ධයේ නියත මධ්යබින්දුවෙහි, ජනාධිපති ලින්කන් වහල්භාවය අවසන් කිරීමේ ක්රියාවලිය ආරම්භ කරමින් විමුක්ති ප්රකාශය ප්රකාශයට පත් කළේය. ක්රි.පූ. 742 දී දුෂ්ට අහාස් රජුට දෙන ලද අනතුරු ඇඟවීම, ආත්මික මහිමවත් දේශය තුළ ලින්කන් විසින් දෙන ලද පණිවිඩයට ආදර්ශයක් වන සැබෑ මහිමවත් දේශය තුළ දෙන ලද්දකි.
1856 දී හයිරම් එඩ්සන් විසින් “සත් වාර” පිළිබඳ පණිවිඩ ප්රකාශයට පත් කළ පසු අවුරුදු හතකට පසුව, ඇඩ්වෙන්ටිස්මය 1863 සටහන නිෂ්පාදනය කළේය; එයින් මිලර්වාදීන්ගේ “සත් වාර” ඉගැන්වීම ඉවත් කරන ලදී. එමගින්, අපි මිලර්වාදීන්ගේ පණිවිඩ නැවත ප්රකාශ කළ යුතු බවත්, ඒ පණිවිඩවලට එරෙහි ප්රහාරවලට විරුද්ධව ආරක්ෂා විය යුතු බවත් එලන් වයිට් උගන්වන බොහෝ පාඨයන් ප්රශ්න යටතට කැඳවනු ලැබීය. එම අවුරුද්දේම ඔවුහු නීතිමය වශයෙන් ලියාපදිංචි වූ සභාවක් බවට පත් වූහ. 1863 සහ එහි අනාගතවාදමය සංකේතමය අර්ථයන් පිළිබඳව තව බොහෝ දේ ලිවිය හැකි නමුත්, මෙහිදී මම සටහන් කරන්නේ, 1863 දී ඇති වූ කැරැල්ල හඳුනා දෙන සාක්ෂි කිහිපයක්—අභ්යන්තර සහ බාහිර දෙවර්ගයෙන්ම—පවතින බවය; එය බාහිරයේ දකුණු ප්රාන්ත සමඟ ඇති වූ කැරැල්ල වේවා, නැතහොත් අභ්යන්තරයේ පළමු මූලික සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීම සමඟ ඇති වූ කැරැල්ල වේවා. 1863 යනු හතළිස්වන පදයේ ඉතිහාසය තුළ ඇති එම සිදුවීම්වලින් එකක් වන අතර, එය “පරීක්ෂාකාලය අවසන් වීම හා සම්බන්ධ සිදුවීම්” සෑදෙන මාර්ගලකුණක් නියෝජනය කරයි.
1863 වර්ෂය පුරාණ සත්ය ඉශ්රායෙල් ජනතාවට අරණ්යයේ අවුරුදු හතළිහක කාලය ආරම්භ වූ අවස්ථාවට ගැළපෙයි. එම අවුරුදු හතළිහ අවසානයේ යෝෂුවා පුරාණ ඉශ්රායෙල් ජනතාව පොරොන්දු දේශයට ගෙන ගියේය; ඔවුහු යෙරිකෝව බිඳ හෙළා, යෙරිකෝව නැවත ගොඩනඟන කවරෙකු මත වුවද ශාපයක් ප්රකාශ කළෝය. 1863 දී ලාඔදිකයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ නායකත්වය යෙරිකෝව නැවත ගොඩනඟින ලදී. 1863 වර්ෂය අරණ්යයේ අවුරුදු හතළිහක කාලයේ ආරම්භයත් අවසානයත් යන දෙකෙහිම නිරූපණය වේ. 1863 යනු බාහිර සහ අභ්යන්තර රේඛාවන්හි හතළිස්වන පදයේ ඉතිහාසය එකට බැඳ තබන අනාවැකිමය මාර්ගසලකුණකි. “ලාඔදිකයා” යන වචනයේ අර්ථය වන “විනිශ්චය කරනු ලැබූ සභාව” නම් හත්වන සභාවක්, මුළු පරම්පරාවක්ම අරණ්යයේ මියයාමෙන් නිරූපිත කාලපරිච්ඡේදයකට ඇතුළුවෙයි. එම ස්ථානයේදීම, පළමු රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරයා දාසයන් නිදහස් කිරීමේ කාර්යය ආරම්භ කරමින් සිටී; එවිට, අර්බුදකාරී කාලපරිච්ඡේදයකදී යුධ නීතිය ක්රියාත්මක කරනු ලබන, සහ ආත්මික ප්රේරණාව “ජාතික විනාශය” යැයි හඳුන්වන තත්ත්වයට නායකත්වය දෙන අන්තිම රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරුන්ගේ ආදර්ශයක් ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කරයි.
ආරම්භයේ මාර්ගලකුණු තුළ අන්තයේ මාර්ගලකුණු නිරූපණය වී ඇති අතර, විනිශ්චයේ අවසානය සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන් විනිශ්චයේ ආරම්භය සමඟ සම්බන්ධ වූ සිද්ධීන් තුළ ප්රතිරූපිත කරන ලදී. අවුරුදු හතළිහේ ආරම්භයේදී යෝෂුවා සහ කාලෙබ්ගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කරමින් කාදේශ්හි සිදු වූ කැරැල්ල, අවුරුදු හතළිහේ අවසානයේදී කාදේශ්හි පර්වතයට පහර දීමෙන් මෝසෙස් කළ කැරැල්ලේ ප්රතිරූපයක් විය. 1863 වර්ෂය ලාඔදිකය ස්වාමීන්වහන්සේගේ මුඛයෙන් උගුරා දමනු ලබන ස්ථානය වූද, එසෙකියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ යෙරුසලමේ සිටින වැඩිහිටි පුරුෂයන් විසිපස්දෙනා සූර්යයාට නමස්කාර කරන ස්ථානය වූද, “ස්වාමීන්වහන්සේගේ මාලිගාව අපි ය” යන බොරු වචන විශ්වාස කරන අය පිට ශීලෝ නැවත ක්රියාත්මක වන ස්ථානය වූද, එම ඉරිදා නීතිය හඳුන්වා දෙයි.
අපි පැනියම් පිළිබඳ මෙම අධ්යයනය ඊළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.