දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ දහවන පදය සිට දහසයවන පදය දක්වා නිවැරදිව බෙදා හඳුනාගැනීමේ යතුර සොයාගත හැක්කේ, වසර තිහකට පෙර, 1996 දී, *The Time of the End* සඟරාව ප්රකාශයට පත්කළ අවස්ථාවේ භාවිත කළ මූලික ප්රාග්ධර්මික අන్వයයන් තුළය. වසර තිහකට පසුව, 1831 දී මිලර්වාදී පණිවිඩය විධිමත් කරනු ලැබූ ලෙසම, තවත් ප්රාග්ධර්මික පණිවිඩයක්ද විධිමත් කළ යුතු බව ස්වාමීන් වහන්සේ ප්රකාශ කර ඇත. මෙම වසර තිහේ ඔමේගා ඉතිහාසයේදී, විධිමත් කළ යුතු පණිවිඩය නිරූපණය වන්නේ, ජොසියා ලිච් විසින් නිරූපිත ඉස්ලාම් පිළිබඳ පෙර පණිවිඩයක සංශෝධනයක් ලෙසත්, සැමුවෙල් ස්නෝ විසින් නිරූපිත වසා ඇති දොර පිළිබඳ සංශෝධිත පණිවිඩයක් ලෙසත්ය; එය දස කන්යාවන්ගේ උපමාවේ සංකේතය වේ. ක්රිස්තුස් වහන්සේ තම විනිශ්චය කාර්යය සම්පූර්ණ කරමින් සිටින අතරවාරයේ, කෘපාකාලයේ අනුක්රමිකව වසායන දොරවල් පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමක් සමඟ එක්වූ ඉස්ලාම් පිළිබඳ පණිවිඩයක් ප්රකාශ කරනු ලැබේ. එම පණිවිඩය ද්විත්ව ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, අභ්යන්තර හා බාහිර රේඛාවක් එහි අන්තර්ගත වේ; ඒවා, 2023 දෙසැම්බර් 31 දින යේසුස් ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ අනාවරණය වූ ආකාරයෙන්ම, අනාවැකියක් මුද්රා විවර කරනු ලබන සෑම විටම සිදුවන ත්රි-පියවර පරීක්ෂණ ක්රියාවලියේ පළමු පියවර දෙක නිරූපණය කරයි.
1989 දී අවසාන කාලයේදී මුද්රාව ඉවත් කළ දානියෙල් එකොළොස්වැනි පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හයේ නිරූපිත ඇමරිකාවේ අනාගතය පිළිබඳ මූලික සාරාංශය The Time of the End සඟරාවෙහි අන්තර්ගත වේ. එම සඟරාව වසර තිහක් තිස්සේ පොදු වාර්තාගත තත්ත්වයේ තිබූ නමුත්, සඟරාවේ ප්රධාන තේමාවක් වූයේ, විශේෂයෙන් යුක්රේනයේදී, කැතෝලිකවාදයේ බලපෑම යටතේ තිබූ සභාවන් සහ කොමියුනිස්ට්වාදය අතර වූ ආගමික අරගලය බව කිසිවෙකු නොදුටුවේය. 1989 කාලපරිච්ඡේදයට අයත් එම ආගමික යුද්ධය, යෙරුසලමේ දේවමාළිගාවේදී ඔවුන් දෙදෙනාම ප්රකාශ කළ කැරැල්ල තුළ ටොලමි සහ උස්සියා විසින් නිරූපිත පූටින්ගේ ආගමික පරිහානියේ සන්දර්භය විස්තර කරයි. යෙරුසලමේ දේවමාළිගාව උස්සියාගේ දේවමාළිගාව වූයේය, ටොලමිගේ දේවමාළිගාව නොවේ. පූටින් සහ සෙලෙන්ස්කි දෙදෙනාම එකම දේවමාළිගාව වෙනස් ආකාර දෙකකින් අපවිත්ර කරති; එක් කෙනෙකු මිසරයෙකු ලෙසත්, අනෙක් කෙනෙකු යුදෙව්වෙකු ලෙසත්ය.
1989 දී දකුණේ රජුට විරුද්ධව අරගල කරමින් සිටි සභාව කතෝලික සභාවය. එසේ නොවිය යුත්තේ මන්ද? 1798 දී උතුරේ රජුට මාරාන්තික පහර එල්ල කළේ ප්රංශයේ නිර්ආගමිකත්වය බැවින්, විශේෂයෙන් යුක්රේනයේදී කතෝලික සභාවට එරෙහිව නිර්ආගමිකත්වය දිගුකාලයක් පුරා ගෙනගිය පීඩනයට පාප්තන්තුව ප්රතිප්රහාර නොදෙනුයේ මන්ද? තවද වඩාත් වැදගත් කරුණ වන්නේ, යුක්රේනය සම්බන්ධ මෙම පැහැදිලි සාක්ෂිය ලැබෙන්නේ 1996 දී ප්රකාශිත, 1989 ඉතිහාසය පිළිබඳ ලෞකික ඉතිහාසඥයන් උපුටා දැක්වූ ප්රකාශනයකින් වීමයි. දැන් ස්වාමීන් වහන්සේ හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය මුද්රාභංග කරමින් සිටින බැවින්, රෆියා යුද්ධයත් එහි අනന്തര ප්රතිඵලත් සම්බන්ධ අනාවැකිමය හා ඉතිහාසමය පසුබිම සපයා දීම සඳහා උන්වහන්සේ ඕර්තඩොක්ස් සභා දෙකක් අතර වූ අරගලය වෙත ඇඟිල්ල දිගු කර ඇත; තවද අවුරුදු තිහකට පෙර ප්රකාශිත The Time of the End සඟරාව තුළ අවශ්ය අවබෝධයන් උන්වහන්සේ දැනටමත් ඇතුළත් කර තිබුණි.
නැපෝලියන්ගේ පරිහානිය, ලෙනින්, ස්ටාලින් සහ සෝවියට් සංගමයේ පද්ධතියේ ක්රමික පරිහානිය සමඟ ගැළපෙයි. අනාගතවක්තෘමය දකුණු රාජ්යය තම අගනුවර රුසියාවට ගෙනගිය විට, 1917 දී ප්රධාන විප්ලව දෙකක් සිදුවිය. පළමුවැන්න සාර රජු පෙරළා දැමූ විට “රුසියානු විප්ලවය” ලෙස හැඳින්වෙන්නාය; එමෙන්ම, එම වර්ෂයේම ඉන්පසු බෝල්ෂෙවික් විප්ලවය අනුවැවින් සිදුවී, 1917 සිට 1922 දක්වා පැවති සිවිල් යුද්ධයට මඟ පෑදීය. 1922 දී සෝවියට් සංගමය පිහිටුවනු ලැබීය.
ආත්මික දකුණේ රාජාවාශයෙන් රුසියාවේ ආරම්භය, සිවිල් යුද්ධයකට නායකත්වය දුන්, ඉන් අනතුරුව රටවල් සමූහාණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට හේතු වූ, පියවර දෙකක විප්ලවයක් නියෝජනය කළේය. සෝවියට් සංගමයේ බිඳවැටීම ද පියවර දෙකක්වූ අතර, එය 1989 නොවැම්බර් 9 වන දින බර්ලින් පවුර කඩා දැමීමෙන් ආරම්භ වී, පසුව 1991 දෙසැම්බර් 31 වන දින සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීම කරා ගෙන ගියේය. රුසියාවේ අවසාන පාලකයා ලෙස, දකුණේ රාජාවූ ව්ලැඩිමීර් පුටින්, රුසියාවේ ප්රථම පාලකයා වූ—ව්ලැඩිමීර් ලෙනින්—විසින් පූර්වරූපිත කරන ලදී.
ව්ලැදිමීර් යන්නෙහි අර්ථය “ශ්රේෂ්ඨ නායකයෙක්” යන්නයි; පුටින් යන්නෙහි අර්ථය “මාර්ගය” යන්නයි. ලෙනින් යන්නෙහි අර්ථය “මහා ගංගාවක්” යන්නයි; එහෙත් ව්ලැදිමීර් ලෙනින් තමන්ගේ සැබෑ නාමය වූ ව්ලැදිමීර් ඉල්යිච් උල්යානොව් සඟවා තැබීම සඳහා “ලෙනින්” යන නාමය තෝරා ගත්තේය. ඉල්යිච් යන්නෙහි අර්ථය “එලියාගේ පුත්රයා” යන්නයි; උල්යානොව් යන්නෙහි අර්ථය “තරුණ එලියාගේ පුත්රයා” යන්නයි.
ක්රි.පූ. 217 දී රැෆියා සංග්රාමයෙන් නිරූපිත ඉතිහාසය තුළ, එම මාර්ගයේ සිටි මහත් රුසියානු නායකයා රුසියාවේ පළමු නායකයා විසින් පූර්වරූපිත කරන ලද්දේය. ඔහු ව්ලැඩිමීර් ලෙනින් ලෙස මහත් ගංගාවෙහි විශාල නායකයා වූ නමුත්, තම නාමය සඟවා ගත්තේය. නාමයක් යනු චරිතයේ සංකේතයක් වන බැවින්, ව්ලැඩිමීර් තම නාම දෙක සඟවා ගැනීමෙන් නිරූපණය වන්නේ, “දෙවියන්වහන්සේ යෙහෝවාය” යන අර්ථය ඇති එලියා විසින් නියෝජනය කරන චරිතයකට වඩා, දේශපාලනික චින්තනයේ මහත් ගංගාවක් තෝරාගත් චරිතයකි. අදේවවාදයේ මූලය දෙවියන්වහන්සේ ප්රතික්ෂේප කිරීම වන අතර, අදේවවාදය දකුණේ රජුගේ ප්රධාන ලක්ෂණයකි. ලෙනින්ගේ දෙවන හා තුන්වන දී ඇති නාම එලියා සහ ඔහුගේ පුත්රයා අවධාරණය කරන අතර, දකුණේ රජු ලෙස රුසියාවේ අවසානය නිරූපිත වන්නේ රැෆියා සංග්රාමයේ ජයග්රහණය කළ ප්ටොලමි IV විසිනි; එහෙත් ක්රි.පූ. 200 දී පානියම් සංග්රාමයේදී ඇන්ටියෝකස් නැවත පැමිණි විට, එවකට ප්ටොලමිගේ පස් අවුරුදු පුත්රයා පාලනය කරමින් සිටියේය. ලෙනින්ගේ මුල් නාම දෙක එලියා සහ ඔහුගේ පුත්රයා හඳුන්වා දෙමින්, ප්ටොලමි සහ ඔහුගේ පුත්රයා සමඟ සමාන්තර වේ. එලියා සහ ඔහුගේ දරුවන්ට දෙන පණිවිඩය සිදුවන්නේ “ස්වාමින්වහන්සේගේ මහත් හා භයානක දවස”ට මදක් පෙර, අන්තිම දවස්වලය; රැෆියා සහ පානියම් සංග්රාමද පිහිටා ඇත්තේ එම ස්ථානයේමය.
බලන්න, සමිඳාණන් වහන්සේගේ මහාත් භයානක දවස පැමිණීමට පෙර මම ඔබ වෙත අනාගතවක්තෘ එලියා එවන්නෙමි. ඔහු පියවරුන්ගේ සිත් දරුවන් වෙතටත්, දරුවන්ගේ සිත් ඔවුන්ගේ පියවරුන් වෙතටත් හැරවනු ඇත; එසේ නොවූවහොත් මම පැමිණ පොළොව ශාපයකින් පහර දෙන්නෙමි. මලාකි 4:5, 6.
උස්සියාගේ සහ ටොලෙමිගේ සාක්ෂිය දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 11 වන පදයේ එකිනෙකට ගැළපේ; උස්සියා තම කැරැල්ලත් කුෂ්ඨරෝගයත් පසුකරමින් තවත් වසර එකොළහක් ජීවත් විය. එහෙත්, ටොලෙමි මුළු වශයෙන් වසර දහහතක් රාජ්ය කළේය; එය 11 වන පදයේ සහ 15 වන පදයේ සටන් දෙක අතර පවතින වසර ගණනට සමාන වේ. ක්රි.පූ. 457 දී ආරම්භ වූ වසර 250ක අනාවැකිය, එම සටන් දෙක මධ්යයේ ක්රි.පූ. 207 දී අවසන් විය; එනම් රෆියාට පසු වසර දහයකින්ද පැනියම්ට පෙර වසර හතකින්ද ය. ටොලෙමි IVගේ රාජ්යය ක්රි.පූ. 221 දී ආරම්භ වූ අතර, ඔහු ක්රි.පූ. 204 දී මිය ගියේය; ඒ නිසා ටොලෙමිගේ වසර දහහත, රෆියා සිට පැනියම් දක්වා වූ වසර දහහත සමඟ එකම රේඛාව නොවේ. තවද, ක්රි.ව. 64 දී නේරෝ සමඟ ආරම්භ වී ක්රි.ව. 313 දී අවසන් වන වසර 250ක අනාවැකියේ නිගමනය නිරූපණය කරන එම වසර දහහතද ඒවා නොවේ. ක්රි.ව. 313 සිට ක්රි.ව. 321 දී පළමු ඉරිදා නීතිය දක්වා වසර අටක් ඇති අතර, එයින් වසර නවයකට පසු ක්රි.ව. 330 දී කොන්ස්ටන්ටීන් රාජධානිය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදා වෙන් කළේය.
ඉතා ආසන්න අනාගතයේදී, පුටින් සහ රුසියාව යුක්රේනය ජය ගනු ඇත; එවිට දොළොස්වන වාක්යයෙන් නිරූපිත ඉතිහාසය තුළ පටොලෙමී සහ උස්සියාගේ පා සටහන් නැවත පුනරාවර්තනය වීමට ආරම්භ වනු ඇත. බයිබලීය සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා පුටින් සඳහා වූ අවසාන අර්බුදය සභාව හා රාජ්යය සම්බන්ධ අර්බුදයක් තුළ ස්ථාපිත කරති. ඔවුන්ගේ කැරැල්ල යෙරුසලමේ දේවමාළිගාවේදී ප්රකාශ විය; එබැවින්, උස්සියාගේ දේවමාළිගාව හා ආගම අනාවැකිමය යොමුබින්දුව ලෙස හඳුනාගැනේ.
“හරිත” යන අර්ථය දරන Zelenskyy, මවු පෘථිවියට නමස්කාර කරන හරිත දේශපාලන ව්යාපාරය විසින් සුචිතව නිරූපණය කරනු ලබන තම ගෝලවාදී වැඩසටහන ඇති යුරෝපීය සංගමයේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගෝලවාදී කාර්යාලීය නිලධාරීන්ගේ රූකඩයෙකි. Zelenskyy නළුවෙකු වූයේ යෝග්යය, මක්නිසාද ඔහු පැහැදිලිවම වෙනත් බලවේගයන්ගේ ප්රතිනියෝජිතයෙකි; ඔහුගේ නාමයේ “හරිත” යන අර්ථය, මානව ඉතිහාසයේ චෙස් පුවරුව මත ඔහුගේ චලනයන් මඟපෙන්වන දේශපාලන දර්ශනය හඳුන්වා දෙයි. Zelenskyy සඳහා චෙක්මේට් තත්ත්වය ඉතා ළඟා වෙමින් තිබේ.
මෙම අවසාන ඉතිහාසයේදී උස්සියාගේ සහ පතොලෙමීගේ කැරැල්ල නැවත වරක් ක්රියාත්මක වනු ඇත; එහෙත් පතොලෙමී (පුටින්) පානියම් සටනට වසර හතරකට පෙර මිය ගියේය, තවද දකුණේ රජුගේ අවසාන පාලකයා දූෂිත හා අකාර්යක්ෂම අභිභාවකයන්ගේ අනුක්රමයක් විසින් පාලනය කරනු ලබන පස් හැවිරිදි දරුවෙකු මඟින් නිරූපණය කරනු ලබයි.
ක්රිස්තු පූර්ව 204දී (ඔහුගේ පියාගේ අභිරහස් මරණයෙන් පසු) සිංහාසනයට පත් වූ විට ටොලමි Vට වයස අවුරුදු 5–6ක් පමණක් තිබුණි; ඔහුගේ රාජ්ය කාලය තුළ අකාර්යක්ෂම හෝ දූෂිත අන්තර්වාර පාලන මාලාවක් හේතුවෙන් ටොලමීය රාජ්යය ක්රියා විරහිත තත්ත්වයකට පත් විය. මුල් අන්තර්වාර පාලනය ක්රිස්තු පූර්ව 204–202 කාලයේ පැවති අතර, එය ටොලමි IVගේ මරණය සඟවා තබා ඔහුගේ මව වූ අර්සිනෝ III ඝාතනය කිරීමෙන් අනතුරුව පිහිටුවන ලද්දකි. ටොලමි IV යටතේ දිගුකාලීන ඇමතිවරයෙකු වූ සොසිබියුස් සහ ටොලමි IVගේ උපපත්නිය වූ අගතොක්ලෙයාගේ සොහොයුරා වූ අගතොක්ලෙස් යන රාජසභා ප්රියතමයෝ තමන්ම අන්තර්වාර පාලකයන් ලෙස ප්රකාශ කළහ. ඔවුහු තමන් භාරකරුවන් බවට පත් කරන වසියක් ව්යාජ ලෙස සකස් කළෝ හෝ ඉදිරිපත් කළෝය, යෞවන රජු අගතොක්ලෙයා සහ ඇගේ පවුලේ රැකවරණය යටතට පත් කළෝය, සහ විභව ප්රතිවාදීන් ඉවත් කළෝය. මුල් පරිපාලනයේ විශාල කොටසක් සොසිබියුස් විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය.
ක්රිස්තු පූර්ව 202 අවුරුද්දේ පමණ බලපෑමකින් යුත් වෙනසක් සිදු විය; එවිට අගතොක්ලේස් ප්රධාන අභිභාෂක-රාජපාලකයා බවට පත් වූ නමුත්, අසංයමය හා දුර්විනියෝගය නිසා ඔහු පුළුල් ලෙස ද්වේෂයට ලක්ව සිටියේය. ඇලෙක්සැන්ඩ්රියාවේ ජනප්රිය මහජන කැරැල්ලක් ඔහු කුරිරු ලෙස ජන සමූහයක අතින් මරා දැමීමට හේතු විය; එයට ළමා-රජු නාමමාත්ර අනුමැතිය පළ කළේය. ඉන්පසු රාජපාලකයන් වූයේ පෙලුසියම්හි ආණ්ඩුකාර ට්ලෙපොලීමස් සහ අනතුරුව අරිස්ටොමේනීස් ය. ක්රිස්තු පූර්ව 200 දී පැණියම් යුද්ධය සිදු වන විට, රාජ්යය මෙසේ මාරුවෙන් මාරුවට පැමිණි රාජපාලකයන් සහ රාජසභා උපදේශකයන්ගේ අධීනයට පත්ව තිබුණි.
පැනියුම් යුද්ධයේදී, පටොලෙමීය හමුදාවන් ක්ෂේත්රයේ නායකත්වය දරන ලද්දේ පටොලෙමි V ම ස්වයං නොව, අභිභාරක පාලන සමය යටතේ පත්කරන ලද කුලී හමුදා අණදෙන නිලධාරියෙකු වූ ඒටෝලියාවේ සෙනාපති ස්කෝපාස් විසිනි. තරුණ රජුට කිසි සැබෑ පාලනයක් නොතිබිණි—තීරණ, යුධ උපායමාර්ග, සහ රාජ්යයේ සමස්ත දුර්වලතාවය උදා වූයේ අභිභාරකයන්ගේ අකර්මණ්යතාවය, අභ්යන්තර කැරලි (දේශීය මිසරීය නැගිටීම් වැනි), සහ රාජකීය අධිකරණීය කූටෝපක්රමයන්ගෙන් ය. මෙම අස්ථාවරතාවය මහා ඇන්ටියොකස් III ට පැනියුමේදී ස්කෝපාස්ව නිශ්චිත ලෙස පරාජය කිරීමට අවකාශ සැලසූ අතර, යුදෙයාව ද ඇතුළුව කොයිලේ-සිරියාව පටොලෙමීය පාලනයෙන් ස්ථිරව අත්පත් කරගැනීමට ද ඉඩ දුන්නේය.
ප්ටොලෙමි IVගේ මරණය විෂප්රයෝගයෙන් සිදුවියැයි ඇති සම්භාවිතාව ගැන ඉතිහාසඥයෝ සාකච්ඡා කරති; එය ව්ලැදිමීර් ලෙනින්, ජෝසෆ් ස්ටාලින්, එසේම දකුණේ රැජින වූ ක්ලියෝපැට්රා පිළිබඳ ඓතිහාසික අනුමානයේද කොටසකි. පුටින් යුක්රේන යුද්ධයේ ජය ලබයි; එහෙත්, 1989දී ඉවත් කරනු ලැබූ විට, උතුරේ රජු දකුණේ රජු කෙරෙහි ලැබූ ජයග්රහණයේ සංකේතය වූ, සෝවියට් සංගමයට කලින් යුක්රේන සභාව සමඟ තිබූ පාලනමය සම්බන්ධතාවය ක්රියාත්මක කිරීමට ඇති ඔහුගේ ආශාව සමඟ ඔහුගේ පරාවසනය ආරම්භ වේ.
යුක්රේනය නැගෙනහිර ස්ලාවීය ඔර්තඩොක්ස් ක්රිස්තියානිතාවයේ තොටිල්ලයි. මහාවිලදිමීර්ගේ බව්තීස්මය 988 දී කිව්හිදී සිදු විය. ඉන්පසු කොන්ස්ටන්ටිනෝපලය වැටී ගිය පසු මොස්කව් “තුන්වන රෝමය” යන බිරුදය තමන්ට අයත් කරගනිමින්, යුක්රේනයද තම “කැනොනික භූමි ප්රදේශය” ලෙස ඇතුළත් සියලු රුසියානු භූමිවල නීත්යානුකූල උරුමකරු හා ආත්මික භාරකරු ලෙස තමන්ව ස්ථානගත කළේය.
“එක් ජනතාවක්, එක් ඇදහිල්ලක්” යන මොටෝව සමඟ, මොස්කව් පිතෘමූලික පදවිය සදාකාලිකවම යුක්රේනය ආත්මික අර්ථයෙන් රුසියාවෙන් වෙන් කළ නොහැකි දෙයක් ලෙස දක්වා ඇත; මෙය පුටින් තමා ද නැවත නැවත භාවිත කළ ප්රකාශයකි. විශේෂයෙන්ම 2014/2022 සිට, යුක්රේනය වඩා වඩාත් මොස්කව්හි අධීක්ෂණය සැබෑ ආත්මික මව්ත්වයක් නොව, වසහාතික හා අධිරාජ්යවාදී ආධිපත්යයක් ලෙස දකියි. 2026 පෙබරවාරි වන විට, එකිනෙකට තරගකාරී ආර්තොඩොක්ස් ව්යුහ දෙකක් පවතී. ඒවායින් එකක් වන්නේ යුක්රේනයේ ආර්තොඩොක්ස් සභාව වන අතර, 2019 සිට එය කොන්ස්ටාන්තිනෝපලයේ විශ්ව පිතෘවර බර්තලොමියුගෙන් ස්වාධීන වී ඇත. කීයෙව්හි, යුක්රේනයේ ආර්තොඩොක්ස් සභාව සැබවින්ම ජාතික සභාව ලෙස සැලකේ.
පාඨකයා සැලකිලිමත් වන්න: යුක්රේනයේ ඔර්තඩොක්ස් සභාව යනු යුක්රේනියානු ඔර්තඩොක්ස් සභාවට වඩා වෙනස් සභාවකි. යුක්රේනියානු ඔර්තඩොක්ස් සභාව රුසියාවේ ඔර්තඩොක්ස් සභාව සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති අතර, මේ හේතුව නිසා සෙලෙන්ස්කි එයට එරෙහිව ප්රහාර එල්ල කරමින් සිටී. දැනටමත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින සෙලෙන්ස්කිගේ ප්රහාරවලට වතිකානය විරුද්ධ වුවද, දොළොස්වන පදයේ පුටින්ගේ කැරැල්ල රෆියාහි ඔහුගේ ජයග්රහණයෙන් පසුව පැමිණෙන අතර, එය තවම අනාගතයේය.
යුක්රේනීය ඔර්තඩොක්ස් සභාව ඓතිහාසිකව මොස්කව් ආයතනය සමඟ සම්බන්ධ වී තිබුණි. 2022 ආක්රමණයෙන් පසු ඇති වූ තත්ත්වයේ පසුබිම තුළ, යුක්රේනීය ඔර්තඩොක්ස් සභාව 2022 මැයි මාසයේදී පූර්ණ ස්වයංපාලනය ප්රකාශ කළත්, යුක්රේන රාජ්ය විමර්ශන (DESS) නැවත නැවතත් තර්ක කර ඇත්තේ එය තවදුරටත් කැනොනික හා නීතිමය වශයෙන් මොස්කව් සමඟ අනුබද්ධව පවතින බවය. රුසියානු ඔර්තඩොක්ස් සභාවට (එනම් “ආක්රමණික රාජ්යය”) සම්බන්ධ කිසිදු ආගමික ආයතනයක් තහනම් කරන නීතියක් යුක්රේනය 2024 අගෝස්තු මාසයේදී (Zelenskyy විසින් අත්සන් කරන ලද) සම්මත කළේය. යුක්රේනීය ඔර්තඩොක්ස් සභාවට තම සබඳතා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් කළ යුතු බවට නියෝග කර ඇති අතර, එසේ නොකළහොත් එහි Kyiv Metropolis අධිකරණ නියෝගයකින් විසුරුවා හැරීමට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. 2025 අග භාගය හා 2026 ආරම්භය වන විට, යුක්රේනීය ඔර්තඩොක්ස් සභාව සම්බන්ධයෙන් අඛණ්ඩ වැටලීම්, පල්ලී යුක්රේනීය ඔර්තඩොක්ස් සභාව වෙත මාරු කිරීම් (2022 සිට 1,300 කට වැඩි), අධිකරණ නඩු, සහ ආගමික නිදහස සම්බන්ධ ගැටලු පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂඥයන්ගෙන් අනතුරු ඇඟවීම් පවතී.
යුක්රේන ඕර්තඩොක්ස් සභාව බලහත්කාරයෙන් විසුරුවා හැරීමේ ඕනෑම උත්සාහයකට වතිකානය ප්රසිද්ධියේ විරුද්ධ වී ඇත. රුසියාවත් පුටින්ත් මෙය නියාමිත ඕර්තඩොක්ස් ආගම මත සිදු කරන සෘජු පීඩනයක් ලෙස රාමුගත කරමින්, “රුසියානු ඕර්තඩොක්ස් සභා” ආරක්ෂා කිරීම ඕනෑම සාම සාකච්ඡාවකදී පැහැදිලි ඉල්ලීමක් බවට පත් කර ඇත. රුසියානු ප්රචාරණය, යුක්රේන ඕර්තඩොක්ස් සභාවත් එයට එරෙහිව යුක්රේන රාජ්යය විසින් එල්ල කරන ප්රහාරත්, අඛණ්ඩව “නාසිවාදය” ලෙසද, ඔවුන්ගේ “නාසි-මර්දන” යුක්තිකරණයේ කොටසක් ලෙසද සම්බන්ධ කරයි.
පුටින් අධිධර්ෂීව “මාළිගාවට ඇතුළු වී,” මොස්කව් යටතට සම්පූර්ණ යුක්රේනියානු සභා ව්යුහය නැවත අනුබද්ධ කරවා ගැනීමට උත්සාහ කරමින්, යුක්රේනියානු ඔර්තඩොක්ස් ධර්මය මත පූර්ණ ආත්මික ආධිපත්යය තමන්ට අයිති බව ප්රකාශ කරනු ඇත; රුසියානු ඔර්තඩොක්ස් ලෝකයේ නීත්යානුකූල ආත්මික ප්රධානියා ලෙස තමන් පිළිගැනීම ද ඉල්ලා සිටිනු ඇත.
මෙය අතිශුද්ධ ස්ථානයට පතොලෙමි ඇතුළුවීම සමග ඇති නිශ්චිත සමාන්තරයයි; එසේම උස්සියා ධූප දහනය කිරීමට උත්සාහ කරන සෙලෙන්ස්කි ය. පතොලෙමිගේ කැරැල්ල අතිශුද්ධ ස්ථානය තුළ තිබූ අතර, උස්සියාගේ කැරැල්ල ශුද්ධ ස්ථානය තුළ තිබුණි. “සීමාරේඛාවේ” ජයග්රහණයෙන් උද්දීපිත දකුණු රජෙක්, නාසිවාදයේ ප්රොක්සි-බලය අවසන් කර, ඉන්පසු ආගමික ක්ෂේත්රයට පමණක් අයත් ස්ථානය තුළට අතික්රමණය කරයි. එවිට හදිසි දිව්ය ප්රබන්ධමය නමනයක් පැමිණෙනු ඇත; පුටින් ද වේදිකාවෙන් අතුරුදහන් වනු ඇත (පතොලෙමි IV ක්රි.පූ. 204 දී මියගිය පරිදි). ‘දුර්වල-අනුප්රාප්තිකයන්ගේ අවධිය’ නම් වූ බල-ශූන්යතාවයෙන් පසුව, උතුරු රජු වැඩි බලයෙන් ආපසු පැමිණ, 15 වන වාක්යයේ නවීන පානියම් සටනේදී ජය ලබයි.
දහහතයි
ඉතිහාසය තුළ රාෆියා සහ පානියම් යුද්ධ රේඛා මත රේඛාවක් මෙන් එකිනෙක සමග ඒකාබද්ධ වන ස්ථානවල, අවුරුදු දහහතක කාලය තෙවරක් සිදුවේ. මිලාන් ආඥාවෙන් ආරම්භ වී, විවාහය මාර්ගයෙන් අධිරාජ්යයේ නැගෙනහිර හා බටහිර සිංහාසන එකට ගෙන එන ලද කාලයේ සිට, 330 දී රාජ්යය බෙදී වෙන්වූ තෙක් වූ අවුරුදු දහහතය. ආරම්භයත් අවසානයත් ලෙස පෙනී සිටින මෙම අවුරුදු දහහත, තවත් සම්බන්ධ වූ අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේද දෙකක මාර්ගසලකුණු වේ. ක්රි.ව. 64 වන වර්ෂයේ නීරෝ සමඟ ආරම්භ වී, කොන්ස්ටන්ටයින් මහතුමාගේ ඉතිහාසය තුළ අවසන් වූ පීඩන කාලපරිච්ඡේදයක් සලකුණු කරනු ලැබේ. නීරෝගේ පීඩන කාලයෙන් කොන්ස්ටන්ටයින් නියෝජනය කරන සම්මුතිය වෙත වූ සංක්රාන්තිය, ස්මර්නා සභාවෙන් පෙර්ගමොස් සභාව වෙත වූ සංක්රාන්තිය හඳුන්වා දෙයි. 313 සහ මිලාන් ආඥාව ස්මර්නා සභාවේ අවසානය හඳුන්වා දෙන අතර, එම අවුරුදු දහහතක කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානය 330 වන වර්ෂය වන අතර, එය දානියෙල් 11:24 හි තුන්සිය හැට අවුරුදු අනාවැකියේ ඉටු වීම විය.
ඔහු සාමකාමී ලෙස පළාතේ අතිශය සාරවත් ස්ථානවලට පවා ඇතුල්වන්නේය; ඔහුගේ පියවරුන්වත්, ඔහුගේ පියවරුන්ගේ පියවරුන්වත් නොකළ දේ ඔහු කරන්නේය; ඔහු ඔවුන් අතර කොල්ලයද, ලූට්ටුවද, ධනයද පතුරුවන්නේය; එසේම ඔහු යම් කාලයක් සඳහා බලකොටුಗಳಿಗೆ විරුද්ධව තම උපක්රම යොදන්නේය. දානියෙල් 11:24.
313 සිට මිලාන් ආඥාව දක්වා වූ අවුරුදු දහහත, අනාගතවචනයක් ඉටුවීමකින් ආරම්භ වී, තවත් අනාගතවචනයක් ඉටුවීමේදී අවසන් වෙයි. ආරම්භය සලකුණු කරන පළමු අනාගතවචනීය ඉටුවීම, ස්මිර්නා සභාවෙන් පෙර්ගමොස් සභාව දක්වා වූ සංක්රමණය හඳුනාදක්වයි; එම අවුරුදු දහහතේ අවසානය සලකුණු කරන අනාගතවචනය, රෝමය නැගෙනහිර රෝමය හා බටහිර රෝමය ලෙස බෙදීම හඳුනාදක්වයි. එම අවුරුදු දහහත හඳුනාගනු ලබන්නේ අනාගතවචනීය ඉතිහාසය මඟින් මිස, විශේෂිත දහහත්-අවුරුදු ප්රකාශනයක් මඟින් නොවේ. දෙවන සභාව තෙවන සභාවෙන් වෙන්වීමේ ආල්ෆාව, අවුරුදු 360 ක කාල අනාගතවචනය ඉටුවීමේදී, අධිරාජ්යය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදීම සමඟ අනුකූල විය. එම අනාගතවචන දෙක, සාක්ෂි දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත, එය වලංගු අනාගතවචනීය සංකේතයක් නම්, නීත්යානුකූල අනාගතවචනීය කාලපරිච්ඡේදයක් ලෙස ස්ථාපිත කළ යුතු වූ අවුරුදු දහහතක කාලපරිච්ඡේදයක් ස්ථාපිත කරයි.
එම සාක්ෂිකරුවන් ක්රි.පූ. 457 දී ආරම්භ වූ තවත් අවුරුදු 250ක කාලපරිච්ඡේදයක් තුළ පවතිති. එම දිනයේ දානියෙල් 8:14 හි අවුරුදු 2,300ක අනාවැකිය ආරම්භ විය. ක්රි.පූ. 457 යනු අනාවැකීය ආරම්භක ලක්ෂ්යයක් වන අතර, ස්ථාපිත අනාවැකීය සලකුණක් ද වේ. අනාගතයට අවුරුදු 250ක් දිගු කළ විට, එය ඔබව ක්රි.පූ. 207 දක්වා ගෙන යයි; එය රෆියා සහ පානියම් යුද්ධයන් අතර ඉතිහාසයයි. රෆියා සහ පානියම් යුද්ධයන් වෙන් කළ නොහැක; මක්නිසාද ඒ දෙකම ඇන්ටියෝකස් මහා රජු විසින් මෙහෙයවනු ලැබූවන් බැවිනි. ක්රි.පූ. 217 දී පැවති රෆියා යුද්ධයෙන් ක්රි.පූ. 200 දී පැවති පානියම් යුද්ධය දක්වා අවුරුදු දහහතකි. අවුරුදු 2,300ක අනාවැකිය ආරම්භයේදී යුග පරිවර්තනයක් හඳුන්වා දෙයි; එනම්, තුන්වන ආඥාව යූදාගේ ජාතික ස්වෛරීත්වය ප්රතිෂ්ඨාපනය කළ අවස්ථාවේදීය. එමෙන්ම අවසානයේදී ක්රිස්තුස්වහන්සේ ශුද්ධස්ථානයෙන් අතිශුද්ධස්ථානයට ගමන් කළ විටද යුග පරිවර්තනයක් සිදු විය. ක්රි.පූ. 207 යනු යුදයාව මත තිබූ මිසර පාලන යුගයෙන්, තේජෝමත් දේශය මත පැවති සෙලියුසිඩ් පාලන යුගයට වූ යුග පරිවර්තනය නියෝජනය කරයි. තේජෝමත් දේශය මත තිබූ සෙලියුසිඩ් පාලන යුගය ක්රි.පූ. 167 දී මක්කාබීය විප්ලවය ජනනය කළේය.
නේරෝ කාලපරිච්ඡේදයේ අවුරුදු 250, කොන්ස්ටන්ටයින් මහාගේ ඉතිහාසයෙන් අවසන් වන අතර, යුද්ධ දෙක අතර අවසන් වන අවුරුදු 250 වනාහි ඇන්ටියෝකස් මහාගේ ඉතිහාසයයි. රാഫියා යුද්ධයේදී, ටොලමී IV විසින් ඇන්ටියෝකස් මහා පරාජය කළ අතර, ටොලමී අවුරුදු දහහතක් පාලනය කළේය. අවුරුදු 250 කාලපරිච්ඡේද දෙකම පැහැදිලි අවුරුදු දහහතක කාලයක් අන්තර්ගත කරයි. ඒ දෙකම “මහා” ලෙස ප්රසිද්ධ වූ පාලකයෙකුගේ ඉතිහාසය තුළ අවසන් වෙයි. අවුරුදු 250 කාලපරිච්ඡේද දෙකම ස්ථාපිත වූ අනාවැකිමය සලකුණකින් ආරම්භ වන අතර, ඒ දෙකම ස්ථාපිත වූ අනාවැකිමය සලකුණකින් අවසන් වෙයි.
එක්සත් ජනපදය 1776 ජූලි 4 දින ආරම්භ වූ අතර, අවුරුදු 250කට පසු එය ඔබව 2026 ජූලි 4 දිනට ගෙන එයි. එදින, ඇමරිකාව “මහා” කරවීමට උත්සාහ කරන තැනැත්තා ලෙස ප්රසිද්ධ ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, එම අවුරුදු 250 සමරනු ඇත. ක්රි.ව. 2026, ක්රි.පූ. 457 සිට ගණනය කරන අවුරුදු 250 මෙන්ම, යුක්රේන යුද්ධය හා තුන්වන ලෝක යුද්ධය ලෙස හඳුන්වන, නවීන රාෆියා සහ පානියම් සටන්වල ඉතිහාසයේ මධ්යභාගයේදී අවසන් වේ. දකුණු රජෙකුගේ රාජ්යකාලය, පළමු ඉරිදා නීතියේ කාලපරිච්ඡේදය, සහ රාෆියා සටනෙන් පානියම් දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදය, එකම අනාවැකිමය ඉතිහාසය සමඟ සම්බන්ධ වූ අවුරුදු දාහත බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේද තුනක් සපයයි. අවුරුදු 250ක කාලපරිච්ඡේද තුනක්ම එකම අනාවැකිමය ඉතිහාසයන් තුළ එක්කාලීනව ළඟා වේ. මෙම අවුරුදු 250ක කාලපරිච්ඡේද තුන, මහා කොන්ස්ටන්ටයින් හෝ මහා ඇන්ටියෝකස් ලෙස නිරූපිත ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් හා සම්බන්ධ ඉතිහාසය සමඟ, අනාවැකිමය සත්යයේ රේඛා තුනක් ස්ථාපිත කරයි.
වසර 250 බැගින් වූ එම රේඛා තුන, අන්තිම දින පිළිබඳ වෙනස් වූ නමුත් එකිනෙකට පූරණය වන නිදර්ශන තුනක් සපයයි. නේරෝගේ රේඛාව, මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවීමේ අනාවැකිමය ලක්ෂණ සම්පූර්ණයෙන් ප්රකාශ කරන සම්මුතියේ අවුරුදු දහහතක ඉතිහාසය හඳුනා දෙයි.
“අනුග්රහ කාලය අවසන් වීමට පෙර මෘගයාගේ රූපය පිහිටුවනු ලබන බව ස්වාමින්වහන්සේ මට පැහැදිලිව පෙන්වා දී ඇත; මක්නිසාද එය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා වන මහත් පරීක්ෂාව වන්නේය, එයින් ඔවුන්ගේ සදාකාලික ඉරණම තීරණය කරනු ලබන්නේය. ඔබගේ ස්ථාවරය අසංගතකම්වල මෙතරම් මිශ්ර ගොඩක් වන බැවින්, වංචා කරනු ලබන්නේ ඉතා සුළු දෙනෙකු පමණි.”
“විවරණය 13හි මෙම විෂය පැහැදිලිව ඉදිරිපත් කර ඇත; [විවරණය 13:11–17, උපුටා දක්වා ඇත].”
“මෙය දෙවියන්වහන්සේගේ සෙනඟ මුද්රා තැබීමට පෙර ඔවුන්ට ගත යුතු පරීක්ෂණයයි. උන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව පිළිපදිමින්ද, ව්යාජ සබත් දවසක් පිළිගැනීමට ප්රතික්ෂේප කරමින්ද, දෙවියන්වහන්සේට තමන්ගේ විශ්වාසභක්තිය සනාථ කළ සියල්ලෝ ස්වාමිවූ දෙවි යෙහෝවාගේ ධජය යටතේ ස්ථානගත වන අතර, ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ මුද්රාව ලබනු ඇත. එහෙත් ස්වර්ගීය උත්පත්තිය ඇති සත්යය අත්හැර දමා ඉරිදා සබත පිළිගන්නෝ මෘගයාගේ ලකුණ ලබනු ඇත.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
මෘගයාගේ රූපය වන්නේ, එම සබඳතාවයේ පාලනය සභාව අතේ පවතින පරිදි, සභාව හා රාජ්යය එක්වීමයි. පගානවාදය ක්රිස්තියානි ධර්මය සමඟ එක් කරවීමට කොන්ස්ටන්ටීන් උත්සාහ කළ සම්මුතිය, අවසාන දවස්වල සම්මුතියේ සම්භාව්ය නිදසුනයි.
“දැනට එක්සත් ජනපදයේ සිදුවෙමින් පවතින, සභාවේ ආයතන හා චාරිත්රවලට රාජ්යයේ අනුග්රහය සහතික කර දීමට අරමුණු කරගත් චලනයන්හිදී, ප්රොටස්ටන්ට්වරු පාප්වාදීන්ගේ පියවර අනුගමනය කරමින් සිටිති. එපමණක් නොව, පැරණි ලෝකයේ තමා අහිමි කරගත් අධිපත්යය ප්රොටස්ටන්ට් ඇමරිකාවේ නැවත ලබාගැනීම සඳහා පාප්ත්වයට දොර විවර කරදෙමින් ද ඔවුහු සිටිති. තවද, මෙම චලනයට වඩාත් ගැඹුරු වැදගත්කමක් දෙන කරුණ නම්, එහි ප්රධාන අරමුණ ඉරිදා පිළිපැදීම බලපැවැත්වීම වීමය—රෝමයෙන් ආරම්භ වූ, හා තමාගේ අධිකාරියේ ලකුණ ලෙස ඇය ප්රකාශ කරන චාරිත්රයකි. ප්රොටස්ටන්ට් සභාවන් තුළට විහිදී යමින්, ඔවුන් පාප්ත්වය තමන්ට පෙර ඉටු කළ එම ඉරිදා උසස් කිරීමේම කාර්යය ඉටු කිරීමට මෙහෙයවමින් සිටින්නේ පාප්ත්වයේ ආත්මයයි—එනම් ලෝකීය චාරිත්රවලට අනුකූල වීමේ ආත්මයත්, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාවලට වඩා මනුෂ්ය සම්ප්රදායන්ට ගෞරවය පුදන ආත්මයත් ය.”
“ඉක්මනින් පැමිණෙන අරගලයේදී යොදවා ගැනීමට නියමිත බලවේග මොනවාද යන්න පාඨකයාට අවබෝධ කරගැනීමට අවශ්ය නම්, අතීත යුගවල එම එකම අරමුණ සඳහා රෝමය යොදාගත් උපක්රමවල වාර්තාව ඔහු සොයා බැලීම පමණක් ප්රමාණවත් වේ. පාප්වාදීන් සහ ප්රොටෙස්තන්ට්වරු එක්ව, ඔවුන්ගේ ආගමික මතවාද ප්රතික්ෂේප කරන අය සමඟ කෙසේ ක්රියාකරනු ඇත්ද යන්න ඔහු දැනගැනීමට කැමති නම්, සබත් දවස සහ එහි ආරක්ෂකයන් වෙත රෝමය ප්රකාශ කළ ආත්මය ඔහු දැකගනු මැනවි.”
“ලෞකික බලයෙන් අනුබල ලැබූ රාජාඥා, සාමාන්ය සභා, සහ සභා නියෝගයන් විසින්, එම අජාතික උත්සවය ක්රිස්තියානි ලෝකය තුළ ගෞරවයේ ස්ථානයට ළඟා වූ පියවරයන් සම්පාදනය කළේය. ඉරිදා පිළිපැදීම බලාත්මක කළ ප්රථම මහජන ක්රියාමාර්ගය කොන්ස්ටන්ටයින් විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද නීතිය විය. (ක්රි.ව. 321) මෙම ආඥාව අනුව නගරවාසීන් ‘සූර්යයාගේ ගරුදරු දිනෙහි’ විවේක ගත යුතු වූ අතර, ගම්බද වැසියන්ට තම කෘෂිකාර්මික කටයුතු දිගටම කරගෙන යාමට අවසර දෙන ලදී. සැබවින්ම එය අජාතික නීතියක් වූ නමුත්, ක්රිස්තියානි ආගම නාමමාත්රයෙන් පිළිගැනීමෙන් පසු අධිරාජයා විසින් එය බලාත්මක කරන ලදී.” The Great Controversy, 574.
ඉරිදා නීතිය කරා ගෙන ගියද, නැවතත් ගෙන යනු ලබනද සම්මුතියේ ක්රමයෙන් ඉදිරියට යාම, ක්රි.ව. 313 සිට 330 දක්වා වූ අවුරුදු දහහතක කාලපරාසයෙන් නිරූපණය වේ; එහි ඉතිහාසයේ මැද ලක්ෂ්යය ලෙස 321 දී පැනවූ පළමු ඉරිදා නීතිය පවතී. ආරම්භයේදී තිබුණේ නැගෙනහිර හා බටහිර අතර විවාහයකි; අවසානයේදී තිබුණේ නැගෙනහිර හා බටහිර අතර දික්කසාදයකි. පළමු ඉරිදා නීතිය, කැරැල්ල නියෝජනය කරන මැද මාර්ග-ලකුණ වන්නේය; එය හෙබ්රෙව් අක්ෂරමාලාවේ දහතුන්වන අකුර, පළමු අකුරෙන් පෙරට ගෙන, විසිදෙවන හා අවසාන අකුරෙන් අනතුරුව තැබූ කල, හෙබ්රෙව් භාෂාවේ “සත්යය” යන වචනය සෑදෙන්නේය යන්නට සමාන ය. ආරම්භයේ විවාහයත් අවසානයේ දික්කසාදයත්, ඔමේගා අකුර සමඟ එකඟතාවයෙන් ඇල්ෆා අකුර හඳුනා දෙයි. නීරෝ සමඟ ආරම්භ වූ අවුරුදු 250 ක කාලපරාසය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ අත්සන දරන අතර, එය අන්තිම දිනවල වර්තමාන සත්යයේ විෂයයකට කථා කරයි.
ක්රිස්තුපූර්ව 457 දී ආරම්භ වන අවුරුදු 250 ක කාල පරාසය, රෆියා සිට පැනියම් දක්වා වූ අවුරුදු දාහතක කාලය තුළ අන්තියොකස් මහා විසින් නිරූපණය කරනු ලබන රාජ්යකලාත්මක තත්ත්වය උද්දීපනය කරයි. අප එය රාජ්යකලා ලෙස අවබෝධ කරගන්නේ, මන්ද ක්රිස්තුපූර්ව 457 දී අවුරුදු 2,300 ක අනාවැකියක් ද ආරම්භ වූ බැවිනි. එම අවුරුදු 2,300 යනු දෙවියන්වහන්සේගේ මිදීමේ කාර්යය පිළිබඳ කථා කරන අභ්යන්තර අනාවැකි රේඛාව වන අතර, එය සභාකලා සංකේතයක් සමඟ අනුකූල වේ. නේරෝ සමඟ ආරම්භ වූ අවුරුදු 250 ක කාල පරාසයට වෙනස්ව, ක්රිස්තුපූර්ව 457 දී ආරම්භ වන කාල පරාසය, ඇමරිකාවත් අනතුරුව ලෝකයත් මහත් කිරීමට උත්සාහ කරමින්, අවුරුදු දහසක සාමයේ ස්වර්ණමය යුගයක් පිළිබඳ දෝෂ සහිත කතෝලික සංකල්පය ප්රවර්ධනය කරන, අන්තිම ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ දේශපාලන භූමිකාව සම්බන්ධයෙන් කතා කරයි.
එළිදරව්ව තෙරළියේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් භූමියෙන් නැගී එන මෘගයා වන එක්සත් ජනපදයේ වර්ෂ දෙසිය පනහ, යුද්ධයේ මැද ආරම්භ වූ ආකාරයෙන්ම අවසන් වන, බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්යයේ නිමාව හඳුන්වයි. ඉතිහාසයේ ජයග්රාහකයෝ, සංරක්ෂිත වන ඉතිහාස වාර්තාව කුමක්දැයි නිර්වචනය කරති. ගෝලීයවාදී මකර බලයෙන් සවිබල ගැන්වූ ඩිමොක්රට්වරු, වර්තමාන අරාජිකත්වය විප්ලවයක් ලෙස දකිති; කථාවෙන් පමණක් පිරී ක්රියාවෙන් හිස් රිපබ්ලිකන්වරු මෙම වර්තමාන ඉතිහාසය ගෘහ යුද්ධයක් ලෙස දකිති. ඩිමොක්රට්වරු බයිබල් අනාවැකියේ මකරයාගේ නියෝජිතයෝ වෙති, රිපබ්ලිකන්වරු විශ්වාසභ්රෂ්ට ප්රොටෙස්ටන්ට්වරුන් ලෙස නිරූපණය කරනු ලබති; නැතහොත්, එළිදරව්ව තෙරළියේ දහසයවන පරිච්ඡේදයේ යොහන්ගේ වචනවලින් කියනවා නම්, ඔව්හු බොරු අනාගතවක්තෘ වෙති. එක්සත් ජනපදය විප්ලවීය යුද්ධයකින් ආරම්භ විය; එය විප්ලවීය යුද්ධයකින්ම අවසන් වෙයි. රිපබ්ලිකන් පක්ෂය ගෘහ යුද්ධයකින් ආරම්භ විය; ඔවුහු ගෘහ යුද්ධයකින්ම අවසන් වෙති. ඩිමොක්රට්වරු විප්ලවයක් ලෙස හඳුන්වන ගෘහ යුද්ධය රිපබ්ලිකන්වරු දකිති.
අවසන් රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරයා වන ට්රම්ප්, සිවිල් යුද්ධයේ බාහිර ඉතිහාසයට පැමිණි පළමු රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරයාගේ අනාවැකිමය ලක්ෂණයන් හිමිකරගෙන සිටී. ලින්කන්ගේ බාහිර සිවිල් යුද්ධය, 1863දී—එනම් නිදහස් ප්රකාශනය නිකුත් කළ ඒම වසරේදී—අවසන් වූ යෙසායාගේ හත්වන පරිච්ඡේදයේ අටවන පදයේ අනාවැකියේ අභ්යන්තර ඉතිහාසය ද විය. පක්ෂ දෙක අතර ඇති වෙනස මූලික හා පදනම්භූත අනාවැකිමය මූලධර්මයකි. එය කායින් හා ආබෙල් සමඟ ආරම්භ වූ අතර, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කාලයේදී එය සද්දුසිවරුන් සහ පරිසිවරුන් විසින් නියෝජනය කරනු ලැබීය; ඔවුන්, එක් ආබෙල් කෙනෙකු ඝාතනය කිරීමට නියමිත වූ කායින්ගේ පංති දෙකක් වූහ.
පරිසිවරුන් හා සද්දුසිවරුන්, භిన్న හේතු නිසා වුවද, තම මෙසියාව ක්රූසියේ ඇණ ගැසීමට එකඟ වූවන් නියෝජනය කරති; එහෙත්, එකඟතාව නම් එකඟතාවම ය. රිපබ්ලිකන්වරුන් මෙන්ම, පරිසිවරුන් ව්යවස්ථාව රැකගන්නා බව ප්රකාශ කළෝය, නමුත් එසේ නොකළෝය. පරිසිවරුන් මුල් දිව්ය ව්යවස්ථාව රැකගන්නා බව ප්රකාශ කළත්, ඒ ව්යවස්ථාව තමන්ගේ පක්ෂපාතී තර්කය මඟින් අර්ථකථනය කළෝය. පරිසිවරුන් සම්බන්ධයෙන් මුල් ව්යවස්ථාව යම් ලෙසක් වූයේද, රිපබ්ලිකන්වරුන් සම්බන්ධයෙන් ව්යවස්ථානුකූල ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව එම ලෙසය; ඔවුන් සහාය දක්වන බව කියන ඒ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවම, නමුත් සැබවින් සහාය නොදක්වති. සද්දුසිවරුන් දෙවියන්වහන්සේගේ බලය ප්රතික්ෂේප කළෝය; පරිසිවරුන්ට වඩා කුඩා පංතියක් වූවද, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ කාලයේදී යූදයේ ආගමික හා දේශපාලන ක්ෂේත්රය පාලනය කළේ සද්දුසිවරුන්ය. ඩිමොක්රැට්වරුන් රිපබ්ලිකන්වරුන්ට වඩා කුඩා පංතියකි; බලයේ රැඳී සිටීමට වංචා කළ යුතු තරම් කුඩාය; එහෙත් බලයේ රැඳී සිටින්නේ ඔවුන්ය. මන්ද, සියල්ලන්ට සමාන යුක්තිය රැකගන්නා බව ප්රකාශ කරන ඔවුන්ගේ ප්රතිවාදීහු, තමන් රැකගන්නා බව ප්රකාශ කරන ව්යවස්ථාවේ ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීමට කිසිවක් නොකරති.
සූර්යයා යට නව කිසිවක් නැත; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දේශපාලන පක්ෂ දෙකද, පරිශුද්ධ ලියවිල්ලේ අනාවැකිමය භූදර්ශනයෙහි, පරිසිවරුන් සහ සද්දුකීයයන් වූ පරිදිම කොටසක් වෙති. ඇත්තෙන්ම, මෙම අනාවැකිමය රේඛාව අනුව තවත් බොහෝ සමාන්තරතා ඇත; එහෙත්, අශුද්ධ බලයන් දෙකක්—එකිනෙකාගේ විරුද්ධකාරයන් වුවද, ශුද්ධකමට එරෙහිව එක්සත් වන—අනාවැකිමය සම්බන්ධතාව ඔබ දකින විට පමණක්, ඔබ පතොලෙමීයාවද උශ්ෂියාවද යථාර්ථ ආලෝකයෙන් දකිනු ඇත. දක්ෂිණයේ රජවරු දෙදෙනාම එකම දේවමාළිගාවේ පූජා කිරීමට උත්සාහ කළහ; එහෙත්, මිසරයෙන් පැමිණෙන පතොලෙමීයාව, නාග-බලයක්—ඩෙමොක්රැට් පක්ෂය—නියෝජනය කරයි. යූදාවේ රජ වූ උශ්ෂියා, මහත්ම භූමියේ නායකයා වන අතර, ඔහු විමුඛ ප්රොටස්තන්තවාදය, එනම් ව්යාජ අනාගතවක්තෘයා—රිපබ්ලිකන් පක්ෂය—වේ.
නාගයා සහ ව්යාජ අනාගතවක්තෘ අතර ඇති සම්බන්ධය කර්මෙල් කන්දේ සම්භාව්ය ලෙස නිරූපිත වේ. එම කන්දෙහි ආහැබ් නාගයා නියෝජනය කළේය; යෙසෙබෙල්ගේ බාල් සහ අෂ්තරෝත් අනාගතවක්තෘවරු එලියාට විරුද්ධව නැඟී සිටි ව්යාජ අනාගතවක්තෘවරු නියෝජනය කළහ. යෙසෙබෙල් වන මෘගයා තවමත් සමාරියාවේ පසුබිමෙන් ක්රියාකරමින් සිටියේය. නාගයා ව්යාජ අනාගතවක්තෘ සමඟ එක්වීම, කුරුසියේදී අනාගමික රෝමය සහ යුදෙව්වන්ගේ එක්සත් වීමෙන් ද නිරූපිත වූ අතර, ඉරිදා නීතියේදී ඩෙමොක්රටිකයන් හා රිපබ්ලිකන්වරුන්ගේ එක්සත් වීමද එසේම වනු ඇත. එක්සත් බලයක් සෑදෙන අංග, භූමි මෘගයාගේ රිපබ්ලිකන් අඟ තුළ සිටින ඩෙමොක්රටිකයන් හා රිපබ්ලිකන්වරුන් විසින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. එම අපවිත්ර දේශපාලන බල දෙක කායින් විසින් නිරූපණය කරනු ලබන අතර, ආබෙල්ගේ පෙළපතද දෙගුණ බෙදීමක් ද සතුය.
කායින්ගේ බාහිර වංශයට සම්බන්ධව අබෙල්ගේ වංශය අභ්යන්තර වංශය වන අතර, එය කන්යාවන්ගේ කාණ්ඩ දෙකකින් නිරූපිත වේ. එක්සත් ජනපදය වන භූමි මෘගයාගේ ප්රොටෙස්තන්ත අඟයේ ප්රගතිය, 1798 දී සාර්දිස් සභාවෙන් ආරම්භ වන ආගමික පවිත්රීකරණ මාලාවකින් නිරූපිත වේ; එම අවස්ථාවේ එක්සත් ජනපදය බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජ්යය බවට පත්විය. සාර්දිස් යනු තමා ජීවමාන බව කියා සිටි නාමයක් තිබූ නමුත් මළව සිටි සභාවක් විය. 1798 වන විට පාප් සභාවෙන් වෙන්වී ගිය ප්රොටෙස්තන්ත පාර්ශ්වයන් දැනටමත් නැවත රෝමයට හැරී යමින් සිටියහ. ක්රිස්තියානීන් මුලින්ම “ක්රිස්තියානීන්” ලෙස නම් කරනු ලැබුවේ අන්තියෝකියාවේදීය.
“ගෝලයන් ‘ක්රිස්තියානින්’ යන නාමයෙන් පළමුවෙන්ම හඳුන්වනු ලැබුවේ ඇන්තියොක්හිදීය. එම නාමය ඔවුන්ට දෙන ලද්දේ, ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔවුන්ගේ දේශනා, ඔවුන්ගේ ඉගැන්වීම් සහ ඔවුන්ගේ සංවාදයේ ප්රධාන තේමාව වූ බැවිනි. ඔවුන් නිරන්තරයෙන්ම උන්වහන්සේගේ භූමික සේවයේ දිනවල සිදු වූ සිද්ධි නැවත නැවත ප්රකාශ කළෝය, එදා උන්වහන්සේගේ ගෝලයන් උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික සන්නිධියෙන් ආශීර්වාද ලැබූහ. ඔවුන් අකැළඹෙන නොවී උන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් සහ උන්වහන්සේ කළ සුවකිරීමේ ආශ්චර්යයන් පිළිබඳව දිගින් දිගටම කතා කළෝය. තැතිගත් තොල්වලින්ද කඳුළුපිරි දෑසින්ද ඔවුහු උන්වහන්සේගේ උයනේ වේදනාව, උන්වහන්සේගේ පාවාදීම, විනිශ්චය සහ මරණ දඬුවම පිළිබඳව කතා කළෝය; උන්වහන්සේගේ සතුරන් විසින් උන්වහන්සේ මත පටවන ලද නින්දා හා වධහිංසා උන්වහන්සේ ඉවසා දරාගත් සංයමය සහ නිහතමානිකම පිළිබඳවද, උන්වහන්සේට පීඩා කළවුන් උදෙසා උන්වහන්සේ යාච්ඤා කළ දිව්යමය කරුණාව පිළිබඳවද ඔවුහු ප්රකාශ කළෝය. උන්වහන්සේගේ උත්ථානය හා ස්වර්ගාරෝහණයද, වැටී ගිය මනුෂ්යයා උදෙසා මැදිහත්කරු වශයෙන් ස්වර්ගයේ උන්වහන්සේ කරන සේවයද, ඔවුන් ප්රීතියෙන් දිගින් දිගටම සිත රඳවා කතා කළ විෂයයන් වූහ. ඔවුන් ක්රිස්තුස්වහන්සේව දේශනා කළ නිසාත්, උන්වහන්සේ මඟින් දෙවියන්වහන්සේට තම යාච්ඤා අයදුම් කළ නිසාත්, අන്യජාතිකයන් ඔවුන් ‘ක්රිස්තියානින්’ යනුවෙන් හඳුන්වා තිබීම ඉතා සුදුසුය.”
“ඔවුන්ට ‘ක්රිස්තියානි’ යන නාමය දුන්නේ දෙවියන්වහන්සේය. මෙය ක්රිස්තුස්වහන්සේ සමඟ තමා එක්කරගන්නා සියල්ලන්ට දෙන ලද රාජකීය නාමයකි. පසුව යාකොබ් ලියා ඇත්තේ මේ නාමය පිළිබඳවය: ‘ධනවන්තයෝ ඔබ සැමට පීඩා නොකරත් ද, විනිශ්චය අසුන් ඉදිරියට ඔබ ඇදගෙන නොයත් ද? ඔබ කැඳවනු ලැබූ ඒ වටිනා නාමයට ඔව්හු අපහාස නොකරත් ද?’ යාකොබ් 2:6, 7. තවද පේතෘස් ප්රකාශ කළේ, ‘යමෙකු ක්රිස්තියානියෙකු වශයෙන් දුක් විඳින්නේ නම්, ඔහු ලජ්ජා නොවිය යුතුය; එහෙත් මේ කාරණය නිසා දෙවියන්වහන්සේට ගෞරව කරත්වා.’ ‘ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ නාමය නිසා ඔබ අපහාස ලැබුවොත්, ඔබ ආශීර්වාදලත් අය වෙහුය; මක්නිසාද මහිමයේද දෙවියන්වහන්සේගේද ආත්මය ඔබ මත නවතින බැවිනි.’ 1 පේතෘස් 4:16, 14.” අපෝස්තුලුවරුන්ගේ ක්රියා, 157.
එපීසස් සභාවට “ක්රිස්තියානි” යන නාමය දෙනු ලැබිණ; එයින් පීඩිත සභාව වූ ස්මර්ණා සභාවට මඟ පෑදීය; එයට පසු පෙර්ගමොස්හි ඉතිහාසය තුළ සම්මුතිකාරක සභාව අනුව පැමිණියේය. පාප්පධිකාරය සිංහාසනය අල්ලාගත් විට, වෙන්වීමක් සිදුව, දෙවියන්වහන්සේගේ සැබෑ සභාව වනාන්තරයේ සභාව ලෙස හඳුනාගනු ලැබිණ. රෝමානු සභාව තියාතිරාය. එක්දහස් දෙසිය හැට අවුරුදු වනාන්තර කාලය අවසානයේ, ප්රොතස්තන්තවාදයේ සභාව උදිත විය; එතැන් පටන් ඉදිරියට ප්රොතස්තන්ත අඟ දේවීය පරීක්ෂාවන් හා පවිත්රකිරීම් මාලාවක් මගින් නිරූපණය කරනු ලැබේ.
1517 දී මාර්ටින් ලූතර් තම 95 තීසිස් දොරට තැණි කළ විට ප්රොටෙස්තන්ට්වාදය ආරම්භ වූ අතර, “23” වසරකට පසු 1540 දී ජෙසුයිට් ආඥාසංඝය ආරම්භ විය. 2013 දී හබක්කුක්ගේ වගු පිළිබඳ 95 වැනි හා අවසාන ඉදිරිපත් කිරීම දොරට තැණි කරන ලදී, සහ 2013 මාර්තු 13 දින පළමු ජෙසුයිට් පාප්වරයා අභিষේක කරනු ලැබීය. එම ඉතිහාසය තුළම මාර්ටින් ලූතර් පාප් ලියෝ විසින් සභාවෙන් නෙරපා හරින ලදී. එහි අර්ථය ඔබම තේරුම් ගන්න…
1798 දී සර්දීස් සභාව “ප්රොටස්ටන්ට්” යන නාමය දරා සිටින බව ප්රකාශ කළත්, රෝමයට නැවත හැරීමෙන් ඔවුන් තම නාමය රැක නොගනිමින් සිටියාහ. 1844 දී මිලරයිට් අද්වෙන්තිවාදය ප්රොටස්ටන්ට්වාදයේ පහන් දණ්ඩ රැගෙන ගිය විට, එය ඉශ්රායෙල්ගේ පළමු රජ වූ යෙරොබොවම්ට එරෙහි තරවටුවක් නියෝජනය කළේය; ඔහුගේ ජාතිය, දෙවියන් වහන්සේ තම මාලිගාව තබා තිබූ යූදා ගෝත්රයට ලේ-නාතාකාරයෙන් සම්බන්ධ වූ ජනතාවකි. යෙරොබොවම් තම ජාතියේ පැරණි වහල්කම නියෝජනය කළ ආගම මත පදනම් වූ ව්යාජ පූජාක්රමයක් පිහිටුවීය. කතාව සමඟ සම්බන්ධ වූ සියලුම අනාවැකිමය වැදගත්කම් සහිතව, මෘගයකුගේ රූපයක් නැගීමෙන් ආරොන්ගේ මූලික කැරැල්ල ඔහු නැවත කළේය. නමුත් ඔහුගේ කැපකිරීමේ සේවාවේදී, දෙවියන් වහන්සේ වසන ශුද්ධස්ථානය වෙත සත්ය නමස්කාරය දිගටම යොමු කිරීමට ඇති ඔහුගේ අකැමැත්තට මිලරයිට් අද්වෙන්තිවාදය තරවටු කළේය. යෙරොබොවම්ට නමස්කාරයේ අවධානය බෙතෙල් සහ දාන්හි තිබිය යුතු විය; එය 1844 දී ක්රිස්තුස්වහන්සේ අතිශුද්ධස්ථානය තුළට අනුගමනය කිරීමට ප්රතික්ෂේප කළ සර්දීස්හි අය නියෝජනය කළේය.
මිලේරයිට් ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය රෝමයේ ආගම වෙත ආපසු හැරී යෑම තෝරාගත් අතර, මිලර්ගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කිරීම මගින් දැනටමත් බොරු අනාගතවක්තෘවරුන් ලෙස හෙළිදරව් වී සිටි අයගේ මූලික ධර්මවාදී තර්කයන්ම, සත් වාරයන්ගේ අනාගතවාණි පණිවිඩය ඔවුන්ගේ ප්රතික්ෂේප කිරීම සාධාරණ කිරීමට තමන්ගේ දේවවේදික ගුරුවරුන් ලෙස භාරගත්තේය. මිලේරයිට් ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයද, අකීකරු අනාගතවක්තෘවරයා මෙන්ම, දෙවියන් වහන්සේගේ මඟපෙන්වීම අනුගමනය කිරීම වෙනුවට තමන්ගේම මාර්ගය තෝරාගත්තේය. අනාගතවාණි ඉතිහාසයේ ප්රොටෙස්තන්ත්ර ප්රතිසංස්කරණය පටන්ගෙන ප්රඥාවන්ත සහ මෝඩ කන්යාවන්ගේ සියලු පරීක්ෂණ හා පිරිපහදුවලදී මෝඩයන් තෝරාගන්නා මාර්ගය වන්නේ, ඔබ මුදාගනු ලැබූ දේශයේ නමස්කාරයට ආපසු යන මාර්ගයයි; ඔවුන් කියන පරිදි, “සියලු මාර්ග රෝමය වෙත ගෙන යයි.” යෙරෙමියාගේ පරණ මාර්ග හැර.
ප්රොටෙස්තන්ත ප්රතිසංස්කරණය, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව පොරොන්දු දේශයට ගෙන යාම පිණිස මෝසෙස් ඊජිප්තුවට ආපසු පැමිණීමෙන් සංකේතවත් කරනු ලැබීය. වහල්කමේ දේශයෙන් පිටතට පැමිණි පසු, දෙවියන්වහන්සේ තම තෝරාගත් ජනතාවට තම ව්යවස්ථාව දීමට අදහස් කළ සේක. මෝසෙස්ගේ මාර්ගයේද ප්රොටෙස්තන්ත ප්රතිසංස්කරණයේද, මුදාහැරීමෙන් වහාම පසු කැරැල්ල ප්රකාශයට පත් විය. ජීවමාන නාමයක් තමා සතුව ඇතැයි ප්රකාශ කළ නමුත්, විලියම් මිලර්ගේ පණිවිඩය පැමිණෙන කාලයට ඔවුන් මළව සිටි ජනතාවක් වූ සර්දිස් දෙවියන්වහන්සේ විසින් පරීක්ෂා කරන ලද්දේය. 1844 දී ශෝධන දෙකක් සිදු විය; පළමුවැන්න, තමන් ප්රොටෙස්තන්තයන් යැයි ප්රකාශ කළ නමුත් මළව සිටින බව ඔප්පු වූ සර්දිස් සභාවේ ශෝධනයය; එවිට, දස කන්යාවන්ගේ උපමාව සම්පූර්ණ වීමෙහිදී, එම වර්ෂයේම මිලෙරයිට්වරුන්ද ශෝධනය කරනු ලැබූහ.
ඩෙමොක්රැට්වරුන් සහ රිපබ්ලිකන්වරුන් එක්ව එළිදරව් දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ භූමියේ මෘගයාගේ රිපබ්ලිකන් අංශය සෑදෙන දේශපාලන පංති දෙකක් නියෝජනය කරති. ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් සහ මෝඩ කන්යාවන් එක්ව භූමියේ මෘගයාගේ ප්රොටෙස්තන්ත අංශය සෑදෙන ආගමික පංති දෙකක් වෙති. ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් අන්තියෝකියේදී දෙන ලද පළමු නාමය හිමි කරගෙන සිටිති. ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් ක්රිස්තියානීහුය; එහෙත් ඔවුහු නාමයක් ලබන බවට වූ පොරොන්දුව හිමි ෆිලඩෙල්ෆියානුන්ද වෙති.
ජය ගන්නා තැනැත්තා මාගේ දෙවියන්වහන්සේගේ මාලිගාවේ ස්තම්භයක් කරමි; ඔහු තවදුරටත් කිසි විටෙකත් පිටතට නොයනු ඇත. මාගේ දෙවියන්වහන්සේගේ නාමයද, මාගේ දෙවියන්වහන්සේගෙන් ස්වර්ගයෙන් බැස එන නව යෙරුසලම නම් මාගේ දෙවියන්වහන්සේගේ නුවරේ නාමයද, මාගේ අලුත් නාමයද, ඔහු මත ලියමි. එළිදරව් 3:12.
දෙවියන්වහන්සේ තම සෙනඟට “ක්රිස්තියානීන්” යන නාමය ප්රථම වරට දුන්නේ අන්තියෝකියාවේදීය. තවද එකසිය හතළිස් හාරදහසගේ ලාඔදිකියානු චලනය, එකසිය හතළිස් හාරදහසගේ පිලදෙල්ෆියානු චලනය බවට පරිවර්තනය වන ඉතිහාසය, අන්තියෝකියා නගරයට නාමය ලැබී ඇත්තේ ඔහුගේ නාමයෙන් වන, රාෆියා සහ පානියුම් යන සටන් අතර වසර දෙසිය පනහක කාල පරාසයක අවසානයේ නිරූපණය කරනු ලබන මහා අන්තියෝකස්ගේ ඉතිහාසයද වෙයි.
අපි මීළඟ ලිපියේදී මෙම කාරණා තවදුරටත් විමසා බලමු.