පනියම් - අංක හතර

පැනියම්ගේ ඉතිහාසයේ අන්ටියෝකුස් මැග්නස් සහ මැසිඩෝනියේ පිලිප් අතර සන්ධානයක් පිහිටුවනු ලැබීය. සටන සෘජුවම සිදුකරනු ලැබුවේ අන්ටියෝකුස් විසින් ළමා රජු වූ පොටලෙමි Vට විරුද්ධවය; තවද, රාජ්‍යයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල පිලිප්ගේ යුද්ධ ක්‍රියාකාරකම් නිසා ඊජිප්තු ළමා රජුට උපකාර කිරීමට වෙනත් හමුදාවන්ට පැමිණිය නොහැකි වූ බැවින්, එම අර්ථයෙන් පිලිප් ද දායක විය. මෙයින් අදහස් වන්නේ, දකුණේ අවසාන රජු වන පුටින්—ඊජිප්තුවේ ළමා රජු මඟින් නිරූපිත (ප්‍රවචනාත්මක අර්ථයෙන් “ළමා” යන්න අවසාන පරම්පරාව යන අර්ථය දරයි)—පැනියම්හිදී පොටලෙමි V පරාජය කළ අන්ටියෝකුස් මැග්නස් මඟින් නිරූපිත ට්‍රම්ප් විසින්ද, 1989දී සෝවියට් සංගමය පරාජය කළ රේගන් මෙන්ද, පරාජය කරනු ලබන බවයි.

“පිලිප්” යන්නෙහි අර්ථය “අශ්වයන්ට ප්‍රේම කරන්නා” යන්න වන අතර, “අශ්වයන්” යනු යුධමය බලයත් ආර්ථික බලයත් දෙකම සංකේතවත් කරයි. අශ්වයන් රථ ඇදගෙන යන අතර සෙබළුන් විසින් ඒවා මත ගමන් කරනු ලැබේ; තවද අශ්වයන් වෙළඳපොළට භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීමට ද උපකාරී වෙයි. “අශ්වයන්” යනු “රථ, නැව් සහ අශ්වාරෝහකයන්” යන සංකේතයේ සංකේතයක් වන අතර, එය සතළිස්වන වචනයෙහි දක්වා ඇති පරිදි, උතුරේ රජු සමඟ ඇති එහි නියෝජිත සම්බන්ධතාව තුළ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධාන සංකේතය වේ.

ට්‍රම්ප්ගේ මිත්‍රයා මැසිඩෝනියේ ෆිලිප් සහ ටෙට්‍රාර්ක් හෙරොද් ෆිලිප් තුළ ද්විත්ව ප්‍රතිරූප දෙකක් ඇත. එය හෙරොද් ෆිලිප් හෝ මැසිඩෝනියේ ෆිලිප් වුව ද, මෙම සංකේතය අනුක්‍රමයෙන් සීසර් හෝ ඇන්ටියෝකස් විසින් එයට සපයනු ලබන බලයට ආදරය කරන කෙනෙකු හඳුන්වයි. ෆිලිප් අශ්වයන්ට ප්‍රිය කරයි, තවද එක් ෆිලිප් කෙනෙකු මැසිඩෝනියාවෙන් වූ අතර, ඇලෙක්සැන්ඩර් මහාගේ රාජධානිය තුළ එය මධ්‍යස්ථ සහ පදනම්කාර භූමිකාවක් දැරීය.

එය ඔහුගේ මාතෘභූමිය වූ අතර, තම පියා වන පිලිප් II වෙතින් ඔහු උරුමකරගත් රාජ්‍යයද, ඔහුගේ විශාල අධිරාජ්‍යය සඳහා පැනීමේ පදනමද විය. ග්‍රීසියේ උතුරු ප්‍රදේශයේ පිහිටි මැසිඩෝනියාව, අලෙක්සැන්ඩර් උපන් (පෙල්ලාහි, ක්‍රි.පූ. 356) හා හැදී වැඩුණු දේශය ලෙසත්, ඔහුගේ ජයග්‍රහණයන්ට ශක්තිය සැපයූ ආරම්භක සම්පත්, මිනිස් බලය සහ සංවිධාන ව්‍යුහය සපයා දුන් දේශය ලෙසත්, දේශපාලනික හා යුධමය කේන්ද්‍රය වශයෙන් විශේෂිත විය. සාරාර්ථයෙන්, මැසිඩෝනියාව අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්‍යයේ න්‍යෂ්ටිය විය—එහි ආරම්භක ස්ථානය, යුධ යන්ත්‍රණය, සහ ඔහුගේ අධිරාජ්‍යය එහි සීමාවන් ඉක්මවා බොහෝ දුරට වර්ධනය වූවත්, මැසිඩෝනියානු රජෙකු ලෙස ඔහුගේ අනන්‍යතාව ස්ථාවර කළ ප්‍රදේශයද එයම විය.

මකෙදෝනියාව අලෙක්සැන්ඩර්ගේ සිව්භාග රාජ්‍යයේ උතුරු ප්‍රදේශය නියෝජනය කරයි. එබැවින්, එක් පිලිප් කෙනෙක් “සිව්වැනි කොටසක්” යන අර්ථය දරණ ටෙට්‍රාර්ක්ය; අනෙක් පිලිප් අලෙක්සැන්ඩර්ගේ පැරණි අධිරාජ්‍යයේ සතර සුළඟෙන් “සිව්වැනි කොටසක්” වේ.

හෙරෝද් යනු ගිවිසුම ප්‍රතික්ෂේප කරන අයෙකුගේ නිරූපණයකි. හෙරෝද් වෙත ගෙන යන රුධිර වංශය වූ ඒසාව් තම ජන්මඅයිතිය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. තෝරාගත් ගිවිසුම් ජනතාවගේ ඉතිහාසයේ අතිආරම්භයේදීම, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ස්ථිර කිරීමට මියගිය ගිවිසුම ප්‍රතික්ෂේප කරන අයගේ සංකේතයක් බවට ඒසාව් පත්වෙයි. දෙවියන් වහන්සේ තම තෝරාගත් ගිවිසුම් ජනතාව ගෝත්‍ර දොළහක් බවට විස්තාර කිරීමට යන නියම මොහොතේදී, ඒසාව් කැරලි ගැසුවේය. පුරාතන ඉශ්‍රායෙල්ගේ අවසානයේදී, කුරුසියේදී යුදෙව්වෝ තමන්ට “කේසර් හැර වෙන කිසි රජෙකු නැත” යැයි ප්‍රකාශ කළ විට, ආරම්භයේදී ඒසාව් විසින් පූර්වරූපණය කරන ලද දෙය අවසානයේදී යුදෙව් ජාතියේ සංකේතය බවට පත්විය. හෙරෝද්ගේ පවුල් වංශාවලිය ඒසාව්ගේත් යුදෙව්වන්ගේත් රුධිර වංශයෙන් සමන්විතය; එනම්, ආරම්භයේදී කැරලිගැසූ ගිවිසුම් උල්ලංඝකයෙකු විසින්ද, අවසානයේදී කැරලිගැසූ ගිවිසුම් ජනතාවක් විසින්ද සංකේතවත් කරන ලද රුධිර වංශයකි.

යෝසෙප් සහ මරියා බෙත්ලෙහෙමට පැමිණවූ බදු පැනවූයේ මහ හෙරොද්ය; ඔහුගේ පුත්‍රයන් තිදෙනාගෙන් එක් අයෙකු වූ මහ හෙරොද්ගේ පුත්‍ර හෙරොද් අන්තිපාස්, කුරුසියේ කාලයේ පාලනය කළේය. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ උපතේ සිට මරණය දක්වා වූ ජීවිත කාලය හෙරොද්ගේ පවුල මඟින් සංකේතාත්මකව නිරූපණය කරනු ලබයි; මෙසේ එම ඉතිහාසය තෝරාගත් ජනතාවගේ සංචාරණ කාලය ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ—එහෙත් යුදෙව්වන් බොහෝ දෙනා කිසිසේත් නොදුටු සංචාරණයක්ය.

යේසුස්ගේ උපතට ප්‍රතිචාර වශයෙන් හෙරෝද් මහතෙම දරුවන් ඝාතනය කළේය; එසේ කරමින්, මිසරය දරුවන් ඝාතනය කරමින් සිටියදී මෝසෙස්ගේ උපත සිදු වූ ඉතිහාසය නැවත ආවර්තනය කළේය. පළමු දරුඝාතනය අපේක්ෂිත තෝරාගත් තැනැත්තා ඝාතනය කිරීමට කරන ලද උත්සාහයක් වූ අතර, අවසාන දරුඝාතනයද නැවත වරක් අපේක්ෂිත තෝරාගත් තැනැත්තා ඝාතනය කිරීමට කරන ලද උත්සාහයක් විය. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස මෝසෙස්ගේද බැටළු පැටියාගේද ගීතය ගායනා කරති; ප්‍රවචනමය අර්ථයෙන් “ගීතයක්” යනු අත්දැකීමක් නියෝජනය කරයි. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස ජීවත් වන්නේ සමාන්තර අත්දැකීම් අඩංගු කාලපරිච්ඡේදයකය. එම සමාන්තරයන්ගෙන් එකක් 1973 ජනවාරි 22 දින, එක්සත් ජනපදයේ ගබ්සාවන්ට අවසර දුන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් සමඟ පැමිණියේය. අනතුරුව පැමිණි අවුරුදු හතළිස් නවය තුළ, එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස අතර සිටීමට හැකියාව තිබූ අපේක්ෂකයන් මිලියන 66කට ආසන්න ප්‍රමාණයක්, ഫെඩරල් අනුමැතිය ලැබූ ගබ්සාව මගින් ඝාතනය කරනු ලැබීය.

බලය යනු යුධ ශක්තියට සංකේතයකි:

පෞරාණික රෝමය වන මහා සර්පයා, පාප් තන්ත්‍රයට දේවල් තුනක් දුන්නේය, එනම්, “තමාගේ බලයද, තමාගේ ආසනයද, මහා අධිකාරියද” ය. දොළොස්වන වගන්තියේදී, භූමි මෘගයා වන එක්සත් ජනපදය, තමන්ට පෙර සිටින මෘගයාගේ “බලය” සියල්ල ක්‍රියාත්මක කරන්නා ලෙස නිරූපණය කර ඇත. එහෙත් දෙවන වගන්තියේ “බලය” යනුවෙන් පරිවර්තනය කර ඇති ග්‍රීක වචනය, දොළොස්වන වගන්තියේ “බලය” යනුවෙන් පරිවර්තනය කර ඇති වචනයට වඩා වෙනස්ය. දෙවන වගන්තියේ “බලය” යනු G1722 ය: එහි අර්ථය නම්, (සැබැවින් හෝ රූපක ලෙස) මුහුණ ඉදිරියේ—එනම්, ඉදිරියෙහි (දර්ශනයේදී) යන්නයි.

දොළොස්වන වාක්‍යයේ “බලය” යන වචනය වෙනත් ග්‍රීක වචනයකි.

මෙහි “power” යන G1832 වචනයේ අර්ථය වන්නේ, (හැකියාව යන අර්ථයෙන්) වරප්‍රසාදය; එනම්, පැවරූ බලපෑමයි: අධිකාරය, අධිකරණ බලය, නිදහස, බලය, අයිතිය, ශක්තිය. දොළොස්වන වගන්තියේ “power” යන වචනය හඳුන්වන්නේ භූමි මෘගයා යනු සමුද්‍ර මෘගයාගේ පැවරූ අධිකාරිය බවයි—එනම්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමුද්‍ර මෘගයාගේ නියෝජිත ප්‍රතිනිධියයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පළමු මෘගයාගේ සියලු පැවරූ අධිකාරිය ක්‍රියාත්මක කරයි. දෙවන වගන්තියේදී අනාගමික රෝමය පාප් සභාවට කරුණු තුනක් දුන්නේය. ක්ලෝවිස් 496දී ටොල්බියක් යුද්ධයේදී තම යුධමය හා ආර්ථික බලය පාප් සභාවට දුන්නේය. කොන්ස්ටන්ටයින් 330දී රාජ්‍යයේ “seat” අත්හැර දුන්නේය; ජස්ටිනියානු 533දී නියෝගයක් මගින් පාප්තුමා විධර්මිකයන්ගේ නිවැරදි කරන්නා සහ සභාවල ප්‍රධානියා ලෙස හඳුනා දුන්නේය. 496දී ක්ලෝවිස්, 1989දී රේගන්ගේ රූපකයකි. රේගන්, ට්‍රම්ප්ගේ රූපකයකි.

ටූර්ස්හි ග්‍රෙගරිගේ සඳහන අනුව (සියවසකට ආසන්න කාලයකින් පසුව ලියා ඇති), ක්ලෝවිස් සටනින් පරාජය වෙමින් සිටියේය; අතිශය අසරණ අවස්ථාවේදී ඔහු උපකාර සඳහා කතෝලික දෙවියන් වහන්සේට ආයාචනා කළේය. ඔහුගේ භාර්යාව වූ ක්ලොටිල්දේ, ඔහු පෞරాణික ආගමිකත්වයෙන් හැරී ආගම මාරු කරවා ගැනීමට ඔහුට බල කරමින් සිටි කතෝලික බර්ගුන්ඩියානු රාජකුමාරිකාවකි. තමා ජයගන්නේ නම් කතෝලික ආගම අනුගමනය කරන බවට ක්ලෝවිස් ව්‍රතයක් කළේය. දිව්‍යමය මැදිහත්වීමෙන් හෝ යුධ ක්‍රමෝපායෙන් ද යන්න නොදැන, සටනේ ගමන්මඟ ඔහුගේ පක්ෂයට හැරී ගියේය; ක්ලෝවිස් ඇලෙමාන්නිවරුන් පරාජය කර, ඔවුන්ගේ රජු මරා දමා, ඔවුන්ගේ හමුදා විසුරුවා හැරියේය. තම ව්‍රතයට විශ්වාසවන්තව සිටි ඔහු කතෝලික ආගමට හැරී, සාම්ප්‍රදායිකව ක්‍රිස්තු උපන් දිනය වන 496 වර්ෂයේ රීම්ස්හිදී බිෂප් රෙමිජියුස් (St. Remi) විසින් බප්තීස්ම කරනු ලැබීය.

ඔහුගේ හැරීම නිශ්චිත මාරුබිඳුමක් සලකුණු කළේය; එමගින් ක්ලෝවිස් ජර්මානික පාලකයන් අතර ප්‍රථම කතෝලික රජු බවට පත් විය (ආරියාන ක්‍රිස්තියානි විසිගෝත් හෝ ඔස්ට්‍රෝගෝත්වරුන් මෙන් නොව). මෙය ෆ්‍රැන්ක්වරුන් රෝම සභාව සමඟ එකලස් කළ අතර, ගැලෝ-රෝමානු ජනගහනයෙන්ද පාප් පදවියෙන්ද ඔහුට ආධාර ලැබීමට හේතු විය. ක්ලෝවිස්ගේ බව්තීස්මය බොහෝවිට කතෝලික ජාතියක් ලෙස “ප්‍රංශයේ උපත” යන සංකේතාත්මක අර්ථයෙන් දක්නා ලැබේ; එමගින් ආරියානවාදයට හෝ පූජාකාරී ආගමට අනුගතව සිටි අනෙකුත් බර්බර රාජ්‍යයන්ගෙන් එය වෙන් කර හඳුනාගනු ලැබේ. මේ හේතුව නිසා, කතෝලිකත්වය ප්‍රංශය “කතෝලික සභාවේ කුළුඳුල් උපන් පුත්‍රයා” ලෙසද, “කතෝලික සභාවේ ජ්‍යේෂ්ඨ දියණිය” ලෙසද හඳුන්වයි.

496 දී ක්ලෝවිස් පාප් පදවියේ පළමු නියෝජිත බලය බවට පත්වූ විට, ඔහු 1989 දී නියෝජිත බලය බවට පත්වූ රීගන්ගේ පූර්වඋපමා විය. රීගන් සහ පාප් ජෝන් පෝල් දෙවනගේ ඉතිහාසයේ, දකුණේ රජු පහත හෙළීමේ අරමුණින් රහස් සන්ධානයක් ස්ථාපිත කරන ලදී. 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා තීර්ගේ වේශ්‍යාව සඟවා ඇත; ඇය වනාහි උතුරු අතිශයින්ම රාජධානිය වූ මැසිඩෝනියාව දක්වා තම මුල් අනාවරණය කරන එම එකම වේශ්‍යාවය. ඇය උතුරේ රජුය, අනාවැකිමය ලෙස සඟවා ඇති නමුත්, තවමත් තමා අභ්‍රාන්තික බව ප්‍රකාශ කරමින් සිටියි.

පාප්වරයා “ගිවිසුම අත්හැර දමන්නෝ” ද නියෝජනය කරයි; ඔවුන් නාබිමය වශයෙන් නියෝජිත යුද්ධ තුන පුරා සැඟවී සිටියද, අවසානයේ පැනියම් යුද්ධයේ ඉතිහාසය තුළ ප්‍රකාශයට පැමිණෙනු ඇත. අධිරාජ්‍ය රෝමයෙන් පාප්වහන්සේගේ රෝමයට සිදුවන සංක්‍රාන්තියෙහි, දානියෙල් බයිබල් අනාවැකියේ සිව්වන රාජධානිය ලෙස පිළිගත් අන්‍යාගමික රෝමය තම කාලයේ අවසානය කරා ළඟා වෙමින් තිබූ අවස්ථාව හඳුනා දක්වයි.

“ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය” යන වචනයෙන් අදහස් කරනුයේ කතෝලික සභාවයි. ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය යනු, යොහන් ප්‍රකාශකයා සඳහන් කරන සම්මුතිගත වීමට යොමු වූ පෙර්ගමොස් සභාව වන අතර, පාවුල්ට අනුව පාපයේ මිනිසා ප්‍රකාශ වීමට පෙර පතනය වන්නාවූවන් ද ඔවුන්ය. කතෝලිකත්වය යනු, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට එරෙහිව ගෙන ආ ප්‍රහාරයෙන් නිරූපණය වන පරිදි, එසේම කොන්ස්ටන්ටයින්ගේ කාලයෙන් පටන් ක්‍රමානුක්‍රමයෙන් එල්ල වූ ප්‍රහාරයන් යටතට ගෙන ආ සත් වන දින සබත් ද සමඟ, ගිවිසුම අත්හරින ලද්දෝය. පෙර, එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ද “ගිවිසුම” ගැන සඳහන් කර ඇත.

මෙම පදවල “ඔහු” තම දේශයට ආපසු පැමිණෙයි; ඉන්පසු පසුව නැවතත් තම දේශයට ආපසු පැමිණෙයි. මෙම ආපසු පැමිණීම් දෙක, පසුව රෝම නගරයට වූ විජයෝත්සවමය “ආපසු පැමිණීමකින්” අනතුරුව සිදු වූ ජයග්‍රහණ දෙකක් නියෝජනය කරයි. පළමුවැන්න ක්‍රි.පූ. 31 දී ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපත්‍රාට විරුද්ධව පැවති ඇක්ටියම් සටන වූ අතර, දෙවැන්න ක්‍රි.ව. 70 දී යෙරුසලම විනාශ කිරීමෙන් පසු වූ එකයි. එම පදවල සඳහන් “නියමිත කාලය” යනු ක්‍රි.ව. 330 වන වසර වන අතර, එය පදය විසිහතරෙහි ඇති අනාවැකිමය “කාලයෙහි” අවසානය හඳුන්වා දෙයි; එය වසර තුන්සිය හැටකට සමාන වේ.

එක මේසයක හිඳ බොරු කථා කරන එම රජවරු දෙදෙනා එසේ කරන්නේ “නියම කළ කාලයට” පෙරය. “මක්නිසාද අවසානය තවමත් නියම කළ කාලයේදී වන්නේය.” සැලකිල්ලට ගත යුතු ප්‍රශ්නයක් නම්, “එවිට ඔහු මහත් සම්පත් සමඟ තම දේශයට ආපසු පැමිණෙන්නේය” යනුවෙන් පදය ප්‍රකාශ කරන විට එයින් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්නයි. එයින් අදහස් වන්නේ නියම කළ කාලයේදී ඔහු ආපසු පැමිණෙන්නේය යන්නද? නැතහොත් එයින් අදහස් වන්නේ, එම දෙදෙනා මේසයේදී බොරු කථා කළ පසු ඔහු ආපසු පැමිණෙන්නේය, එබැවින් එම ආපසු පැමිණීම නියම කළ කාලයට පෙරය යන්නද?

උරියා ස්මිත් මෙම ආපසු පැමිණීම් දෙක ක්‍රි.පූ. 31 සහ ක්‍රි.ව. 70 ලෙස හඳුනා දෙයි; එය නියමිත කාලය වන 330 වර්ෂයට පෙර ඉතිහාසයක් නිරූපණය කරයි. ස්මිත් තවද 29 වන පදයේ “ආපසු පැමිණීම” 330ට පසුකාලීන බවත්, එය ඇක්ටියම් සහ යෙරුසලම යුද්ධයන්ට අනුගමනය වූ ආපසු පැමිණීම් මෙන් සාර්ථක නොවන බවත් පෙන්වා දෙයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ නියමිත කාලයට පෙර බොරු කී යම් හමුවක් තිබෙන බවය; ඉන් අනතුරුව, එම බොරු කී රජවරුන් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු මහත් සම්පත් සමඟ ආපසු පැමිණ, පසුව ශුද්ධ ගිවිසුමට විරුද්ධ වී, ක්‍රියාකාරකම් සිදු කොට, නියමිත කාලය වන 330 වර්ෂයේදී ආපසු පැමිණෙන බවය.

එවිට ඔහු දකුණට ප්‍රහාර කරයි; නමුත් එය අක්ටියම් සටනට හෝ යෙරුසලමේ විනාශයට සමාන නොවනු ඇත. මෙම පදවල ක්‍රි.ව. 70 දී ඇති ඉතිහාසය, මෙම කොටසෙහි “ශුද්ධ ගිවිසුම” විසින් නිරූපිත වන දෙවියන්වහන්සේගේ තෝරාගත් ගිවිසුම් ජනතාවගේ අවසානය පෙන්වයි. තිස්වන පදයේදී අජාතික රෝමය, ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය සමඟ අවබෝධයක් ඇතිකර ගනියි. ක්‍රි.ව. 70 යනු දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුම් ජනතාව වශයෙන් පැරණි සාක්ෂාත් ඉශ්‍රායෙලයේ සම්පූර්ණ අවසානය වූ අතර, තිස්වන පදය ක්‍රි.ව. 70ට සියවස් හතරකට පසු ඉතිහාසය හඳුනා දක්වයි. තිස්වන පදයෙන් නිරූපිත ඉතිහාසයේ ගිවිසුම අත්හරින අය නම්, දෙවියන්වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ක්‍රිස්තියානි ජනතාව විසින් ඇතුළත් වූ ගිවිසුම අත්හැර දමා ඇති අයයි. පාප් රෝමය, තිස්වන පදයේ ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය ලෙස නිරූපිත සභාව වේ.

විසි නවවන පදය අපව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 330 දක්වා ගෙන යයි; එය කොන්ස්ටන්ටින් විසින් රාජධානියේ අගනුවර කොන්ස්ටන්ටිනෝපලයට ගෙන යාමෙන් සම්පූර්ණ වූ නියමිත කාලය වූයේය. එම සලකුණු-ස්ථානයෙහි අනාගාමික රෝමය දක්ෂිණ යුද්ධයකට ඇද දමනු ලැබීය; එය ආක්ටියම් සහ යෙරුසලම මෙන් සාර්ථක නොවීය. ඉන්පසු තිස්වන පදයේ අනාගාමික රෝමය, අද කාර්තේජය ලෙස හඳුන්වන කිත්තිම්හි සිට තම නාවික යුද්ධ ක්‍රියාත්මක කළ ජෙන්සෙරික් විසින් ආක්‍රමණය කරනු ලැබේ. අනාගාමික රෝමයට එරෙහි මෙම යුද්ධය එළිදරව් පොතෙහි හත් තුරැම්පු අතර දෙවන තුරැම්පුව ලෙසද නිරූපණය කර තිබුණි. එම තුරැම්පු බලයන්ගෙන් පළමු සතර, 476 වන විට බටහිර රෝමය අවසානයකට ගෙන ආහ. එම පළමු තුරැම්පු සතර අතරින්, කිත්තිම්හි නැව් වූ දෙවන තුරැම්පුව ඉතාමත් දරුණු වූයේය, මක්නිසාද ජෙන්සෙරික් මුහුදු මාර්ගයන් පාලනයට ගත් අතර අධිරාජ්‍යයේ ධනය වියළී ගියේය.

කිත්තිම්ගේ නැව් විසින් මුහුණ දී ශෝකයට පත් කරනු ලැබූ ඔහු ආපසු හැරී, ශුද්ධ ගිවිසුමට විරුද්ධව ක්‍රෝධය දරයි. මෙය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට එරෙහි යුද්ධයකින්, 538දී පාප් පදවිය බලගැන්වීමට පෙරගිය ඉතිහාසයේ සම්පූර්ණ විය. ඊට පසු ඔහු ආපසු හැරී, “ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය සමඟ බුද්ධිමත් සම්බන්ධතාවයක්” පවත්වයි. අනාගමික සහ පාප්කීය රෝමය අතර වූ එම අන්තර්ක්‍රියාව 533දී ජස්ටිනියන්ගේ ආඥාව මගින් සම්පූර්ණ විය. එවිට ඊළඟ පදය වන තිස්එකවන පදය, අනාගමික රෝමය කෙසේ “ශෝකයට පත් වූයේද” යන්න තවදුරටත් විස්තර කරයි. 2 තෙසලෝනිකවරුන්හි, පාවුල් උගන්වන්නේ 538දී පාප් පදවිය පාලනය අත්පත් කර ගැනීමෙන් අනාගමික රෝමය එය “වළක්වා” තිබූ බවයි. රාජ්‍යයේ ආර්ථිකය විනාශ කරන මුහුදු වෙතින් පැමිණෙන ප්‍රහාරයකින් ඔහු ශෝකයට පත් වූ පසු, ඔහු ශුද්ධ ගිවිසුමට විරුද්ධව ක්‍රෝධය දරයි, ඉන්පසු ගිවිසුම අත්හරින අය සමඟ බුද්ධිමත් සම්බන්ධතාවයක් පවත්වයි. ඊළඟ පදවල, 496දී ක්ලෝවිස් විසින් පාප් පදවියට දෙන ලද බලය නිරූපණය කරන “සන්නද්ධ බලකා” නැගී සිටිති; ඒවා ශක්තියේ ශුද්ධස්ථානය දූෂණය කරති, එය ඉතිහාසයේ රෝම නගරය නියෝජනය කළේය; අනතුරුව අනාගමික රෝමය අනාගමිකත්වයේ ආගමය (දෛනිකය) රාජ්‍ය ප්‍රදේශයෙන් ඉවත් කර, එය කැතොලික ධර්මයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි; ඉන්පසු ඔවුහු 538දී පාප් පදවිය සිංහාසනය මත පිහිටුවති.

ක්‍රි.පූ. 538දී පාප් පාලනය බලවත් කරන ලද්දී, එය අප සලකා බලන පදවල නිරූපිත වන අනාවැකිමය සාක්ෂියක්ද, එසේම ඓතිහාසික සාක්ෂියක්ද සපයා දුන්නේය. ක්‍රි.පූ. 538 වර්ෂය ක්‍රි.පූ. 31 සහ Actium සටන මගින් පූර්වරූපිත කර ඇත. දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ, නවවන පදයේ, භූමියේ සිංහාසනය අල්ලාගැනීම සඳහා ජාතික රෝමය භූගෝලීය බාධක තුනක් ජය ගන්නා බව දැක්වේ. පළමුව නැගෙනහිර පිහිටි සිරියාවය; අනතුරුව යුදා සහ යෙරුසලම; ඉන්පසු Actium සටනේදී මිසරය. පාප් රෝමයද අං තුනක් ඉවත් කරනු ලබන අතර, ඒ තුළින් තුන්වන අංය වූයේ ක්‍රි.ව. 538දී රෝම නගරයෙන් එළවා දමන ලද Goths ය. ජාතික රෝමය සහ පාප් රෝමය, Actium සටන ක්‍රි.ව. 538ට සමපාත වන බව හඳුන්වා දෙන සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු සපයති; තවද ක්‍රි.ව. 538, අධුනික රෝමය පරීක්ෂණ කාලය අවසන් වන තුරු සම්පූර්ණ අධිපත්‍යයෙන් පාලනය කරන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතිය නිරූපණය කරයි.

අපි විසිහතවන සිට තිස්එකවන වගන්ති දක්වා වූ සමස්ත සාරාංශක දර්ශනයක් අවසන් කළෙමු.

ඊළඟ ලිපියේදී, අපි මෙම වචන කෙරෙහි අවධානය යොමු කර, එම අංශය එකොළොස්වන සිට පහළොස්වන දක්වා වූ වචනවල ඉතිහාසය සමඟ සම්මුඛ කරවීමේ කාර්යය ආරම්භ කරන්නෙමු.