යොහන්ගේ සුභාරංචියේ, අවසාන භෝජනයෙන් අනතුරුව යේසුස් ගෙත්සෙමනේ උයනට යන තුරු, දහහතරවන පරිච්ඡේදයෙන් ආරම්භ වී දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ අවසානය දක්වා දිගු වෘත්තාන්තයක් ඇත. මීළඟ ලිපියේදී මම මෙම පරිච්ඡේද සම්බන්ධයෙන් විමසීමට අදහස් කරමි. මෙම ලිපිය එම පරිච්ඡේද පිළිබඳ අවබෝධය ගොඩනැගීමට පදනම් වේදිකාවකි. ක්රිස්තුස්ගේ ඉතිහාසයේ ප්රතිසංස්කරණ රේඛාව සම්බන්ධයෙන් බලන විට, එම පරිච්ඡේදවල ක්රිස්තුස් සහ ඔහුගේ ගෝලයන් අතර වූ සංවාදය පිහිටා ඇත්තේ විජයග්රාහී ඇතුල්වීමෙන් හුදෙක් පසුවත්, කුරුසියේ යාමට හුදෙක් පෙරත් ය. යේසුස් යෙරුසලමට ඇතුල් විය; ඉන්පසු ඔහු ගෝලයන් සමඟ තම අවසාන භෝජනය කළේය; අනතුරුව එම වෘත්තාන්තය සිදු වන අතර, පසුව ඔහු ගෙත්සෙමනේට ගොස්, එදිනම මධ්යම රාත්රියේදී ඔහු අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, කුරුසියේ ඇණ ගැසීම කරා ගෙන යන පියවර හතක ක්රියාවලිය ආරම්භ විය. ඔහුත් ගෝලයන්ද, අනාවැකිමය වශයෙන්, සත්වන මාසයේ ව්යාපාරයෙන් නිරූපණය කරනු ලබන ඉතිහාසයක, එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමෙන් හුදෙක් පසුවත්, මහා බලාපොරොත්තු භංගයට හුදෙක් පෙරත් පිහිටුවා සිටියහ. අවසාන භෝජනයෙන් හුදෙක් පසුව ආරම්භ වන එම වෘත්තාන්තයේ යේසුස් පළමුව කියන්නේ මෙයයි:
ඔබගේ සිත කලඹා නොගනිත්වා; ඔබ දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාස කරහුය, මා කෙරෙහිද විශ්වාස කරහු. යොහන් 14:1.
ඉදිරියේ පැය කිහිපයකින්ම මහත් කලකිරීමක් පැමිණෙන්නට තිබෙන බව දැන, එන අර්බුදය සඳහා තම ශ්රාවකයන් ශක්තිමත් කිරීමට යේසුස් උත්සාහ කළේය. සත් ගර්ජන ලෙස සංකේතවත් කර ඇති සිදුවීම් සමූහය සම්පාදනය කරන සන්ධිස්ථාන හතර තුළ අන්තර්ගතව ඇති අනාවැකිවල ගුප්ත රේඛාව, යොහන්ගේ සුභාරංචියේ මෙම කථානාකයේ පියවර තුන සිදුවන ඉතිහාසයයි. සත් ගර්ජන තුළ ඇති එම ගුප්ත රේඛාව, පළමු කලකිරීමෙන් අවසාන කලකිරීම දක්වා වූ ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි.
යේසුස්වහන්සේ ඔවුන්ගේ හදවත් “කලබල නොවන්න” යැයි ඔවුන්ට දැනුම් දීමට සුළු වේලාවකට පෙර, යූදස් ඉස්කාරියොත් තෙවැනි සහ අවසාන වරට සන්හෙද්රිනය වෙත යාම පිණිස එම භෝජන සභාවෙන් පිටත්ව ගොස් තිබුණේය. ඔහු තම තෙවැනි හමුව සඳහා එම භෝජන සභාවෙන් පිටත්ව ගිය විට, ඔහුගේ කරුණාලාභ කාලය අවසන් විය.
සත් ගර්ජනාවන්ගේ සංකේතය තුළ ඇති සැඟවුණු රේඛාවේ සන්දර්භය තුළ, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ජයග්රාහී පිවිසීම වනාහි වන්දනාකරුවන්ගේ කණ්ඩායම් දෙකක් ප්රකාශයට පත් වන මධ්යම රාත්රියේ හඬ නියෝජනය කරයි. හෙබ්රෙව් භාෂාවේ “සත්යය” යන වචනය සෑදීමට භාවිත කරනු ලබන හෙබ්රෙව් අක්ෂරයේ මැද අකුරේ මාර්ගසලකුණ, හෙබ්රෙව් අක්ෂරමාලාවේ දහතුන්වන අකුරය. දහතුන කැරැල්ල නියෝජනය කරයි; එමෙන්ම අනාවැකිමය මාර්ගසලකුණක් ලෙස එය වනාහි, මෝඩ කන්යාවන් කැරැල්ලේ ප්රකාශනයක් නියෝජනය කරන මධ්යම රාත්රියේ හඬ නියෝජනය කරයි; එසේම ජයග්රාහී පිවිසීමේ මාර්ගසලකුණ තුළ යූදස්ද එසේම කරයි.
“ගෝධුම අතර කැකුළු තිබී ඇත, තවද සැමවිටම තිබෙනු ඇත; ප්රඥාවන්ත කන්යාවන් සමඟ මෝඩ කන්යාවන් ද සිටිති; තමන්ගේ පහන් සමඟ භාජනවල තෙල් නොමැති අය ද සිටිති. ක්රිස්තුස් වහන්සේ භූමියේ පිහිටුවූ සභාවේ ලෝභී යූදාස් කෙනෙකු සිටියේය; තවද ඇයගේ ඉතිහාසයේ සෑම අදියරකදීම සභාව තුළ යූදාස්වරු සිටිනු ඇත.” Signs of the Times, October 23, 1879.
යූදස් මුදල් ආපසු භාරදී, තමා කළ ද්රෝහිකම ගැන කායෆාස්ටද අනතුරුව ක්රිස්තුස්වහන්සේටද පිළිගෙන, ඉන්පසු ගොස් තමාම එල්ලී මරුමුවට පත් විය. විනිශ්චය ශාලාවෙන් පිටව යමින් සිටියදී, ඔහු කෑගසා කියූයේ, තෙල් ලබා නොගත් බව හඳුනාගන්නා විට මෝඩ කන්යාවන්ගේ දුර්ගතිය නිරූපණය කරන ඒම වචනමය.
“තම ඉල්ලීම් නිෂ්ඵල වූ බව යූදාස් දුටුවේය; එවිට ඔහු ‘ප්රමාද වැඩියි! ප්රමාද වැඩියි!’ යයි කෑගසමින් මණ්ඩපයෙන් පිටතට දුව ගියේය. යේසුස් වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගසනු දැක ජීවත්ව සිටිය නොහැකි බව ඔහුට දැනුණේය; අතිශය නිරාශාවෙන් ඔහු පිටතට ගොස් තමන්ම ගැලවී මරා ගත්තේය.” The Desire of Ages, 722.
යූදස්, “එය දැන් ප්රමාද වැඩියි! එය දැන් ප්රමාද වැඩියි!” යයි කෑ ගසමින් ශාලාවෙන් ඉක්මනින් පිටතට දිව ගිය කෙනෙකු ලෙස, අසත්ය මධ්යමරාත්රි හඬ පණිවිඩයක් නිරූපණය කරයි. එම පණිවිඩය සෑමවිටම නමස්කාරකරුවන්ගේ පංති දෙකක් ප්රකාශ කරයි; සහ මිලර්වාදී ඉතිහාසයේ දී මෙන්ම, සැබෑ මධ්යමරාත්රි හඬ පණිවිඩය පැමිණි පසු, මෝඩ කන්යාවෝ අසත්ය පණිවිඩයක් සමඟ දිගටම ක්රියා කරති. ඒ අනුව, මිලර්වාදී ඉතිහාසය තුළ, තුන්වන දේවදූතයාගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කරමින්, ක්රිස්තුස්වහන්සේ අතිශුද්ධස්ථානයට අනුගමනය කළ කුඩා රැළට විරුද්ධ වෙමින්, විලියම් මිලර් නායකයා ලෙස තෝරාගත් චලනය අපට දක්නට ලැබේ.
“මාගේ මනස අනාගතයට ගෙන යනු ලැබුවා, එහිදී සංඥාව දෙනු ලැබේ. ‘බලව, මනමාලයා එන්නේය; ඔහුට හමුවීමට පිටතට යන්න.’ එහෙත් කිහිපදෙනෙක් තමන්ගේ පහන් නැවත පුරවා ගැනීම සඳහා තෙල් ලබාගැනීම ප්රමාද කරනු ඇත; එවිට අති ප්රමාද වී ඔවුන් තෙල් මඟින් නිරූපණය කරනු ලබන චරිතය මාරු කළ නොහැකි එකක් බව සොයාගනු ඇත.” Review and Herald, February 11, 1896.
සඟවා තිබෙන ඉතිහාසයේ තුන්වන සලකුණ විනිශ්චය නියෝජනය කරයි, එය හෙබ්රෙව් අක්ෂරමාලාවේ අවසාන අකුර මඟින් නිරූපිත වේ. එම අකුර “Tav” ය; එය ලියන විට කුරුසයක ආකාරයෙන් පෙනේ. කුරුසය විනිශ්චය නියෝජනය කරයි.
මිලරයිට් ඉතිහාසයේ පළමු අසන්තෝෂයෙන් මධ්යරාත්රි හඬ දක්වා, එනම් අක්ෂරමාලාවේ පළමු අකුර වන අල්ෆා සිට දහතුන්වන අකුර දක්වා, කාලපරිච්ඡේදයක් නිරූපණය කරන මාර්ගලකුණක් ඇත; එය දස කන්යාවන්ගේ උපමාවේ “ප්රමාද කාලය” ලෙස හඳුන්වනු ලබන කාලය ලෙසත්, හබක්කුක් 2 වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් වන එම ප්රමාද කාලය ලෙසත් හඳුනාගනු ලැබේ. මධ්යරාත්රි හඬෙන්, එනම් කැරැල්ලේ දහතුන්වන අකුරෙන්, අක්ෂරමාලාවේ අවසාන අකුර වන මහත් අසන්තෝෂය දක්වාද, තවත් කාලපරිච්ඡේදයක් ඇත; එය “හත්වන මාසයේ චලනය” ලෙස හැඳින්වුණේ, එය මාස හතක් පැවති බැවින් නොව, මධ්යරාත්රි හඬේ පණිවිඩය යුදෙව් දින දර්ශනයේ හත්වන මාසයේ දසවන දින, එනම් පව්ප්රායශ්චිත්ත දිනදී, ක්රිස්තුස් වහන්සේ පැමිණෙන බව හඳුන්වා දුන් බැවිනි.
යොහන්ගේ සුවිශේෂයේ දහහතරවන පරිච්ඡේදයෙන් දහඅටවන පරිච්ඡේදය දක්වා වූ වෘත්තාන්තයට අදාළ සන්දර්භය ආරම්භ වන්නේ මිලරයිට් ඉතිහාසයේ හත්වන මාසයේ ව්යාපාරය සංකේතවත් කරන කාල පරිච්ඡේදයකිනි. යොහන්ගේ සුවිශේෂයේ මෙම වෘත්තාන්තයේ ප්රධාන භාරය වන්නේ ශිෂ්යයන්ව කුරුසියේ එන අර්බුදය (‘Tav’ අකුර) සඳහා සූදානම් කිරීමය. එබැවින් ක්රිස්තුස් වහන්සේ තම මරණයෙන් පටන්ගෙන තම පියාණන් වෙත ආරෝහණය වී නැවත පැමිණෙන තුරු වූ කාලය, තම ශිෂ්යයන්ට ශෝකය, අනిశ්චිතභාවය සහ බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමේ කාල පරිච්ඡේදයක් වන බව හඳුන්වා දෙයි. ප්රතිසංස්කරණ රේඛාවල සාක්ෂියේ නිරූපිත සියලු පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම්වල අනාවැකිමය ලක්ෂණවල මෙන්ම, මෙම බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම ද පෙර හෙළි කරන ලද වැදගත් සත්යයක් නොසලකා හැරීමෙන් ඇතිවන තත්ත්වයක් ඇතුළත් කරයි. කුරුසියේ ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ මරණය වැදගත් සත්යයක් විය, එසේම අදත් එය එසේය; උන්වහන්සේ තමන් කුරුසියේ ඇණගසා මරා දමා නැවත උත්ථානය වන බව ශිෂ්යයන්ට සෘජුවම පවසා තිබුණි. එහෙත් එම අර්බුදය එතරම් විශාල, එතරම් අතිශයින් බලවත් වූ බැවින්, ඔවුන් සිහි තබාගත යුතු දේ ඔවුහු අමතක කළහ.
“ඉශ්රායෙලයේ බලාපොරොත්තුව වන ක්රිස්තුස් වහන්සේ කුරුසිය මත ඇණගසා, උන්වහන්සේ නිකෝදේමස්ට පැවසූ පරිදි උස් කරනු ලැබූ කල, ගෝලයන්ගේ බලාපොරොත්තුව යේසුස් සමඟ මැරී ගියේය. ඔවුන්ට එම කාරණය පැහැදිලි කළ නොහැකි විය. ඒ පිළිබඳව ක්රිස්තුස් වහන්සේ පෙරම ඔවුන්ට පැවසූ සියල්ල ඔවුන්ට අවබෝධ කරගත නොහැකි විය.” Faith and Works, 63.
අප සඳහන් කරමින් සිටින යොහන්ගේ එම අධ්යාය හතර තුළ ඇති සම්පූර්ණ වෘත්තාන්තයේ භාරය වූයේ, යේසුස් වහන්සේගේ මධ්යරಾತ್ರಿ අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් ආරම්භ වී, උන්වහන්සේ තම පියාණන් වෙත නැඟී ගොස් ආපසු පැමිණෙන තෙක්, ගෝලයන් අත්විඳීමට නියමිත වූ බලාපොරොත්තු කඩවීමේ කාලය සඳහා ඔවුන් සූදානම් කිරීමය. යොහන්ගේ එම අධ්යාය හතර තුළ, ක්රිස්තුස් වහන්සේ ගෝලයන්ගෙන් වෙන්ව සිටි එම කාල පරාසය ප්රමාද කාලයක් නියෝජනය කරයි. ඉතිහාසමය වශයෙන්, මම ප්රමාද කාලයක් ලෙස හඳුන්වා දෙන එම කාල පරාසය, කුරුසියේ අර්බුදයෙන් පසු සිදු විය. අපි සලකා බැලීමට සූදානම් වන එම අධ්යාය හතර තුළ, එය අනාවැකිමය වශයෙන් නියෝජනය කරන්නේ කුරුසියේ මහා බලාපොරොත්තු කඩවීමෙන් පසු නොව, පළමු බලාපොරොත්තු කඩවීමෙන් ආරම්භ වන ප්රමාද කාලයයි.
ක්රිස්තුස්වහන්සේ තම ශ්රාවකයන් සූදානම් කරමින් සිටි අවසාන බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ප්රතිසංස්කරණ රේඛාවේ පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම වූ ලාසරස්ගේ මරණයට ආදර්ශවත් වන්නේ යැයි මම යෝජනා කරන්නේ මන්ද? සැඟවුණු සත් ගිගුරුම්වල ඉතිහාසය සමඟ සම්බන්ධව දැන් මුද්රාවෙන් ඉවත් කරනු ලබන සත්යයන් තහවුරු කරන ආලෝකය තුළ යොහන්ගේ අධ්යාය හතරෙහි වාර්තාව අපට දැකගත හැකි වීමට පෙර, මෙම ප්රශ්නය විසඳාගත යුතුය.
ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ඉතිහාසය තුළ, ලාසරුස්ගේ මරණය හා නැවත උත්ථානය අතර කාලපරිච්ඡේදය ප්රමාදව සිටීමේ කාලයට සමපාත වේ. එවිට ක්රිස්තුස්වහන්සේ තමන්ගේ ජයග්රාහී ප්රවේශය සඳහා යෙරුසලමට යන සේක. යොහන් 14 හි ක්රිස්තුස්වහන්සේ තම ගෝලයන්ට කථා කරන්නේ, මධ්යරಾತ್ರಿ හඬේ පණිවිඩයේ පැමිණීමෙන් ආරම්භ වී, හත්වන මාසයේ චලනය ආරම්භ කළ අවස්ථාවේදී, ප්රමාදව සිටීමේ කාලය දැනටමත් අවසන්ව තිබූ හත්වන මාසයේ චලනය වීමට තිබූ ඉතිහාසය අතරතුරය.
හෙබ්රෙව් භාෂාවේ “සත්යය” යන වචනය, සංකේතාත්මක සත් ගර්ජනාවල ඉතිහාසයෙන් මුදාහැරී ප්රකාශිතව තිබෙන සැඟවුණු ඉතිහාසය හඳුනාගැනීම තහවුරු කරන ආකාරය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා, යොහන්ගේ සුවිශේෂයේ දාහතරවන පරිච්ඡේදය සිට දහහත්වන පරිච්ඡේදය දක්වා ක්රිස්තුස් වහන්සේ එවකට තම ගෝලයන්ට දුන් පණිවිඩය පිළිබඳ ඉතා සැලකිලිමත් විශ්ලේෂණයක් අවශ්ය වේ. මහත් බලාපොරොත්තුභංගය යන මාර්ගසලකුණ, පළමු බලාපොරොත්තුභංගය යන මාර්ගසලකුණ විවරණය කිරීම සඳහා භාවිත කරනු ලබන ආකාරය පිළිබඳ උදාහරණයක්, එම්මාවුස් බලා යන මාර්ගයේ ගෝලයන්ගේ අත්දැකීම තුළ හඳුනාගත හැක.
මිලරයිට් ඉතිහාසයේ ප්රමාද කාලය අවසන් කළේ, පෙර අසාර්ථක වූ 1843 අනාවැකියෙහි නිවැරදි කිරීමයි. මහත් බලාපොරොත්තුභංගයෙන් අවසන් වූ සත්වන මාසයේ ව්යාපාරයට ආරම්භය දුන් පණිවිඩය සංවර්ධනය කිරීමේදී සෑමුවෙල් ස්නෝ කළ කාර්යය, Exeter කඳවුරු රැස්වීමට පෙර ඔහුගේ ප්රකාශිත ලේඛන සහ මහජන ඉදිරිපත් කිරීම් තුළින් ඔහුගේ අවබෝධයේ වර්ධනය අනුව අනුගමනය කිරීමෙන්, ඓතිහාසික වශයෙන් සොයා ගත හැක. එහෙත් ආනුභාව ලත් විවරණය, ස්නෝගේ අවසාන පණිවිඩයේ සරල ඓතිහාසික සංවර්ධනයට වඩා වෙනස් ආකාරයකින් එම සංවර්ධනය වෙත ළඟා වෙයි. හබක්කුක්ගේ 1843 සටහනෙහි සංඛ්යාංකවල තිබූ වරදක් මත ස්වාමින්වහන්සේ තමන්ගේ අත ඉවත් කළ විට, එම පණිවිඩය හඳුනාගනු ලැබූ බව සොහොයුරිය වයිට් අපට දන්වයි.
“දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ප්රීතිමත් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටිමින්, තම ස්වාමීන්වහන්සේගේ පැමිණීම බලා සිටින බව මම දුටුවෙමි. එහෙත් දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන් පරීක්ෂා කිරීමට අභිප්රාය කළසේක. උන්වහන්සේගේ හස්තය අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේද ගණනය කිරීමෙහි වූ වැරැද්දක් වසා තැබුවේය. තම ස්වාමීන්වහන්සේ බලා සිටි අය ඒ වැරැද්ද සොයා නොගත් අතර, කාලය පිළිබඳව විරුද්ධ වූ අතිශය උගත් මනුෂ්යයන් පවා එය දැකීමට අසමත් වූහ. දෙවියන්වහන්සේ තම ජනතාව බලාපොරොත්තුභංගයකට මුහුණ දීමට සලස්වීමට අභිප්රාය කළසේක. කාලය ගතව ගියේය; තම ගැළවුම්කරුවා ප්රීතිමත් බලාපොරොත්තුවෙන් බලා සිටි අය දුක්වූහ, අධෛර්යයට පත්වූහ; එහෙත් යේසුස්වහන්සේගේ ප්රකාශවීම ප්රිය නොකළ, භයෙන් පණිවිඩය වැළඳගත් අය, බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි කාලයේදී උන්වහන්සේ නොපැමිණි බැවින් සතුටු වූහ. ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල ප්රකාශ කිරීම හෘදය ස්පර්ශ කර ජීවිතය පවිත්ර කර නොතිබුණි. කාලය ගතවීම එවන් හෘදයන් හෙළිදරව් කිරීමට ඉතා යෝග්යව සැලසුම් කර තිබුණි. තම ගැළවුම්කරුවාගේ ප්රකාශවීම සැබැවින්ම ප්රිය කළ දුක්බර, බලාපොරොත්තුභංගයට පත් වූ අය වෙත හැරී ගොස් ඔවුන්ට උපහාස කළ පළමු අය ඔවුන්ය. තම ජනතාව පරීක්ෂා කිරීමෙහිද, පරීක්ෂාවේ වේලාවේ පසුබැසී හැරී යන අය කවුරුන්දැයි හෙළිදරව් කරන සෝදිසිමත් පරීක්ෂණයක් ඔවුන්ට දීමෙහිද, දෙවියන්වහන්සේගේ ප්රඥාව මම දුටුවෙමි.”
“යේසුස්වහන්සේත් ස්වර්ගීය සේනා සියල්ලත්, තම ප්රාණය ප්රේම කළ ඔහුව දැකීමට මිහිරි අපේක්ෂාවෙන් බලාසිටි අය දෙස, කරුණාවත් ප්රේමයත් ඇතිව බලා සිටියහ. ඔවුන්ගේ පරීක්ෂාවේ වේලාවේ ඔවුන් දරා සිටවීමට දේවදූතයෝ ඔවුන් වටා සැරිසරමින් සිටියහ. ස්වර්ගීය පණිවිඩය පිළිගැනීමට අතපසු කළ අය අඳුරෙහි ඉතිරි කරනු ලැබූහ; දෙවියන්වහන්සේ ස්වර්ගයෙන් ඔවුන් වෙත එවූ ආලෝකය ඔවුන් පිළිගැනීමට අකමැති වූ බැවින්, ඔවුන්ට විරුද්ධව දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස ඇවිළුණේය. තම ස්වාමීන්වහන්සේ නොපැමිණියේ මන්දැයි වටහා ගත නොහැකිවූ ඒ විශ්වාසවන්ත, බලාපොරොත්තු භංග වූ අය අඳුරෙහි තබනු නොලැබූහ. නැවතත් ඔවුන් අනාවැකිමය කාලයන් සොයා බැලීමට තම බයිබල් පොත් වෙත මෙහෙයවනු ලැබූහ. සංඛ්යා හා සම්බන්ධ තේරුම්කිරීම් මත තිබූ ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තය ඉවත් කරනු ලැබූ අතර, වැරැද්ද විස්තර කරනු ලැබීය. අනාවැකිමය කාලයන් 1844 දක්වා ළඟා වන බවත්, අනාවැකිමය කාලයන් 1843 දී අවසන් වන බව පෙන්වීමට ඔවුන් ඉදිරිපත් කළ එම සාක්ෂියම, ඒවා 1844 දී අවසන් වන බව සනාථ කරන බවත් ඔවුහු දුටුවෝය. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙන් ආලෝකය ඔවුන්ගේ තත්ත්වය මත බැබළුණි; ඔවුහු ප්රමාද කාලයක් සොයාගත්හ—‘එය [දර්ශනය] ප්රමාද වූවත්, එය සඳහා බලා සිටින්න.’ ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ ක්ෂණික පැමිණීම පිළිබඳ ඔවුන්ගේ ප්රේමය තුළ, සැබෑ ලෙස බලාසිටින්නන් ප්රකාශ කිරීමට නියමිතව තිබූ දර්ශනයේ ප්රමාදය ඔවුන් නොසලකා හැර සිටියහ. නැවතත් ඔවුන්ට කාලයේ එක් නිශ්චිත ලක්ෂ්යයක් තිබුණේය. එහෙත්, 1843 දී ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල සනිටුහන් කළ උනන්දුව හා ශක්තිමත් උත්සාහයේ එම ප්රමාණය හිමිකර ගැනීමට, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට තම දැඩි බලාපොරොත්තු භංගභාවය ඉක්මවා නැගී සිටිය නොහැකි බව මම දුටුවෙමි.”
“සාතන් සහ ඔහුගේ දූතයන් ඔවුන් කෙරෙහි ජයග්රහණය කළෝය; එම පණිවිඩය පිළිනොගැනීමට තීරණය කළ අය, තමන් එය නම් කළ මෝහය පිළි නොගැනීමේදී පෙන්වූ දුරදක්නා විනිශ්චයත් ප්රඥාවත් ගැන තමන්ම තමන්ට සුබ පැතුවෝය. තමන් විසින් තමන්ට එරෙහිව දෙවියන්වහන්සේගේ උපදේශය ප්රතික්ෂේප කරමින් සිටින බවත්, ස්වර්ගයෙන් එවනු ලැබූ පණිවිඩය ජීවිතයෙන් ඉටු කරමින් සිටි දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව අවුල් කිරීමට සාතන් සහ ඔහුගේ දූතයන් සමඟ එක්කාරිත්වයෙන් ක්රියා කරමින් සිටින බවත් ඔවුහු නොදැන සිටියෝය.”
“මෙම පණිවිඩයෙහි සිටි විශ්වාසීහු සභාමණ්ඩල තුළ පීඩිත කරනු ලැබූහ. කාලයක් පුරා, මෙම පණිවිඩය පිළිගැනීමට අකමැති වූවෝ, තමන්ගේ හෘදයන්හි වූ හැඟීම් අනුව ක්රියා කිරීමෙන් භය නිසා වැළකී සිටියහ; එහෙත් කාලය ගතවීම ඔවුන්ගේ සැබෑ හැඟීම් හෙළි කළේය. ප්රවචන කාලපරාසයන් 1844 දක්වා විහිදී ගිය බව බලාසිටින්නෝ දරන්නට බලකෙරුණු සාක්ෂිය නිශ්ශබ්ද කර දැමීමට ඔවුහු කැමති වූහ. විශ්වාසීහු තමන්ගේ වැරැද්ද පැහැදිලිව විස්තර කරමින්, 1844 දී තමන්ගේ ස්වාමීන් අපේක්ෂා කළ හේතුද ඉදිරිපත් කළහ. ඔවුන්ට එරෙහිව සිටින්නන් ඉදිරිපත් කරන ලද බලවත් හේතු වලට විරුද්ධව කිසිදු තර්කයක් ගෙන එන්නට නොහැකි වූහ. එහෙත් සභාවල කෝපය ඇවිළුණේය; ඔවුහු සාක්ෂිවලට කන් නොදීමටත්, එම සාක්ෂිය සභාවලින් බැහැර කර තැබීමටත් අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටියහ, එවිට අනෙකුත් අය එය අසා නොගැනීමටය. දෙවියන් වහන්සේ තමන්ට දී තිබූ ආලෝකය අන්යයන්ගෙන් වළක්වා තැබීමට ධෛර්ය නොකළ අය සභාවලින් නෙරපා දමනු ලැබූහ; එහෙත් යේසුස් ඔවුන් සමඟ සිටි සේක, ඔවුහු උන්වහන්සේගේ මුහුණේ ප්රභාවයේ ආලෝකයෙන් ප්රීතියට පත් වූහ. ඔවුහු දෙවැනි දූතයාගේ පණිවිඩය පිළිගැනීමට සූදානම් කරනු ලැබූහ.” Early Writings, 235–237.
දැන් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම ඉතිහාසය, අනෙකුත් කරුණු අතර, 2020 ජූලි 18 දිනෙහි අත්දැකීමද විස්තර කරයි. එහෙත් ඔබ සලකා බැලිය යුතු කරුණ වන්නේ, එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේදී සැමුවෙල් ස්නෝ විසින් දෙන ලද මධ්යරාත්රී හඬ පණිවිඩයෙන් නිරූපිත වන එම අවබෝධය, ස්නෝගේ ඓතිහාසික කාර්යය මඟින් නොව, ස්වාමීන්වහන්සේගේ හස්තයේ ක්රියාව මඟින් නිරූපිත වන බවයි. උන්වහන්සේගේ හස්තය වරදක් වසාගෙන තිබුණි; උන්වහන්සේ තම හස්තය ඉවත් කළ විට, මිලේරයිට්වරුන්ට එවිට තමන්ගේ බලාපොරොත්තුභංගය තේරුම් ගැනීමටත්, තමන් “ප්රමාද කාලය” ලෙස නිරූපිත වූ කාලපරිච්ඡේදය තුළ සිටි බවද අවබෝධ කර ගැනීමටත් හැකි විය.
උන්වහන්සේගේ හස්තය ඉවත් කිරීම එම්මාඋස්ට යන මාර්ගයේ සිටි ශිෂ්යයන්ගේ අත්දැකීමෙහි අත්යවශ්ය අංගයකි. එය “රැඳී සිටීමේ කාලය” ලෙස හඳුන්වන යුගයේ අවසානය සංකේතවත් කරන අතර, “මධ්යරાત્રි හඬ” පණිවිඩයෙන් නිරූපිත අවබෝධය සමඟ නිමාවට පත්වේ. එහෙත් එම්මාඋස් පිළිබඳ මෙම නිදර්ශනය සිදුවූයේ ලාසරස්ගේ මරණයෙහි පළමු බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම නොව, මහත් බලාපොරොත්තු බිඳවැටීම නියෝජනය කරන කුරුසියේ පසුකාලයේය.
ඒ දවසේම ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙක් යෙරුසලේමෙන් ෆර්ලොං හැටක් පමණ දුරින් පිහිටි එම්මාවුස් නම් ගමකට ගියහ. සිදු වී තිබූ මේ සියලු දේ පිළිබඳව ඔව්හු එකිනෙකා සමඟ කතා කළහ. ඔවුන් එසේ එකිනෙකා සමඟ සංවාද කරමින් තර්ක විතර්ක කරමින් සිටියදී, යේසුස් ස්වයංවහන්සේ ළඟට පැමිණ ඔවුන් සමඟ ගමන් කළ සේක. එහෙත් ඔවුන් උන්වහන්සේ හඳුනා නොගන්නා ලෙස ඔවුන්ගේ ඇස් අවහිර කරනු ලැබීය. උන්වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ වදාළ සේක: “ඔබ ගමන් කරමින් සිටින අතර එකිනෙකා සමඟ හුවමාරු කරගන්නා මේ කුමන ආකාරයේ කථාවන්ද, ඔබ දුක්මුසු වී සිටින්නේ මක්නිසාද?” ලූක් 24:13–16.
මෙම පාඨයේ “ඇස්” යන වචනයෙන් නිරූපණය වන්නේ ඇස නම් සත්ය අවයවයට වඩා දර්ශනයයි. “අල්ලාගෙන තිබූ” යන වචනයෙන් අදහස් වන්නේ ශක්තියයි. ක්රිස්තුස් වහන්සේ කුරුසියේ අනාවැකිමය දර්ශනය ඔවුන්ට දක්නා හැකියාව ආවරණය කළ බැවින්, ශ්රාවකයන්ට කුරුසියේ දර්ශනය අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි විය. ක්රිස්තුස් වහන්සේගේ අත, උන්වහන්සේගේ ශක්තියේ සංකේතයකි. යේසුස් වහන්සේ හඳුනාගත් ශෝකය, ඔවුන්ගේ මහත් බලාපොරොත්තු භංගත්වය නිරූපණය කළේය. එසේ බලාපොරොත්තු භංගවූ ශ්රාවකයන් තවදුරටත් සාකච්ඡා කළ පසු, ක්රිස්තුස් වහන්සේ කතා කිරීමට ආරම්භ කළ සේක.
එවිට ඔහු ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය: අඥානයෙනි, සහ අනාගතවක්තෘවරුන් කථා කළ සියල්ල විශ්වාස කිරීමට සිතෙන් මන්දව සිටින අයෙනි; ක්රිස්තුස් මෙම සියලු දේ දුක් විඳ, තමන්ගේ මහිමයට ඇතුළුවිය යුතු නොවීයද? ඉන්පසු මෝසෙස්ගෙන් හා සියලු අනාගතවක්තෘවරුන්ගෙන් ආරම්භ කරමින්, තමන් පිළිබඳ වූ කාරණා සියලු ශුද්ධ ලියවිලිවලින් ඔවුන්ට විස්තර කර දුන්නේය. ඔවුන් යමින් සිටි ගමට ඔවුහු ළං වූහ. එවිට ඔහු තවදුරටත් යන්නට යන ලෙස හැසිරුණේය. නමුත් ඔවුහු ඔහුට බල කරමින් මෙසේ කීහ: අප සමඟ නවතින්න; මක්නිසාද සැන්දෑව ළඟා වී ඇති අතර දවස බොහෝ දුරට ගෙවී ගොස් ඇත. එවිට ඔහු ඔවුන් සමඟ නවතින පිණිස ඇතුළට ගියේය. ලූක් 24:25–29.
යේසුස්වහන්සේ, ශුද්ධ ඉතිහාසය හරහා මෝසෙස්ගෙන් ආරම්භ වන අනාගතවාදී රේඛා ගෙනැවිත්, කුරුසියේ ඉතිහාසය හඳුනාගැනීම සඳහා බයිබල් අර්ථකථනයේ “ඉතිහාසවාදී” ක්රමවේදය භාවිතා කරමින් ගෝලයන්ට උපදෙස් දුන් සේක. යේසුස්වහන්සේ, පැරණි මාර්ගයන් හා “රේඛාව මත රේඛාව” යන ක්රමවේදය නියෝජනය කරන, අතීත අනාගතවාදී ඉතිහාසයේ රේඛා භාවිතා කරමින් බලාපොරොත්තු බිඳුණු ගෝලයන්ට උපදෙස් දුන් සේක. උන්වහන්සේ ඔවුන් නොමැතිව තවදුරටත් ගමන් කරන බවක් පෙනුණු විට, ඔහු ඇතුළට පැමිණ ඔවුන් සමඟ නැවතී සිටින ලෙස ඔවුහු උන්වහන්සේව බලවත් ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. ඔවුහු ප්රමාද කාලය තුළ සිටියහ, ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔවුන්ගේ ඇස්වලින් තමන්ගේ අත ඉවත් කිරීමට ආසන්නව සිටි සේක. උන්වහන්සේගේ අත ඉවත් කළ විට ප්රමාද කාලය අවසන් වනු ඇත; එවිට ඔවුහු අඳුර මැදින් යෙරුසලමටත් එකොළොස් ගෝලයන් වෙතත් ඉක්මනින් ආපසු දිව ගියහ; එමඟින් මධ්යරාත්රියේ හඬ පණිවිඩයේ ප්රචාරණයේ වේගය ඔවුහු ප්රතිරූපගත කළහ.
තවද, ඔහු ඔවුන් සමඟ ආහාරයට හිඳිමින් සිටියදී, රොටි ගෙන, ආශීර්වාද කොට, එය කඩලා, ඔවුන්ට දුන්නේය. එවිට ඔවුන්ගේ ඇස් විවෘතව, ඔහු කවුදැයි ඔවුහු හඳුනාගත්තෝය; එවිට ඔහු ඔවුන්ගේ දර්ශනයෙන් අතුරුදහන්විය. ලූක් 24:31.
යේසුස්වහන්සේ ඔවුන්ගේ අනාවැකි දර්ශනය පිළිබඳ අවබෝධය තබාගෙන සිටි තමන්ගේ හස්තය ඉවත් කළ සේක; එසේ කළ විට ඔවුහු උන්වහන්සේව හඳුනාගත්තෝය. යේසුස්වහන්සේ ඔවුන් වෙත මධ්යරಾತ್ರಿ හඬගැස්මයේ පණිවිඩය ගෙන ආ සේක, ඔවුහු එය ආහාර ගන්නා අතරතුර පිළිගත්තෝය, මක්නිසාද සෑම පණිවිඩයක්ම භක්ෂණය කළ යුතුය. ඔවුහු වහාම “දේශය පුරා මහ රළපෙළක් මෙන්” දුව ගොස් එකොළොස් ගෝලයන්ට එය කියා දුන්නෝය.
ඔවුහු එකිනෙකාට කීවෝය, “ඔහු මාර්ගයේදී අප සමඟ කථා කරද්දීත්, අපට ශුද්ධ ලියවිලි විවෘත කර දෙන අතරත්, අපගේ හෘදය අප තුළ දැවුණේ නැද්ද?” එවිට ඔවුහු ඒ මොහොතේම නැගිට යෙරුසලේමයට ආපසු ගොස්, එකොළොස්දෙනාත් ඔවුන් සමඟ සිටියාවූ අයත් එක්රැස් වී සිටිනු සොයාගත්හ. ඔවුහු මෙසේ කියමින් සිටියහ, “ස්වාමීන් වහන්සේ සැබවින්ම නැගිටී ඇත, සිමෝන්ටද පෙනී ඇත.” එවිට ඔවුහු මාර්ගයේ සිදුවූ දේවල්ද, රොටි බෙදීමේදී ඔහු ඔවුන්ට හඳුනාගනු ලැබූ ආකාරයද පැවසූහ. ඔවුන් මෙසේ කථා කරමින් සිටියදී, යේසුස් ස්වයං ඔවුන් මධ්යයේ සිට, ඔවුන්ට කීසේක, “ඔබට ශාන්තිය වේවා.” එහෙත් ඔවුහු භීතියටත් සංත්රාසයටත් පත්ව, ආත්මයක් දුටු බව සිතාගත්හ. ඔහු ඔවුන්ට කීසේක, “ඔබ කලබලවන්නේ මන්ද? ඔබගේ හෘදයන් තුළ මෙවන් සිතුවිලි උපදෙන්නේ මන්ද? මාමය බව දැනගැනීමට මාගේ අත්ද පාදද බලන්න. මා ස්පර්ශ කර බලාගන්න; ඔබ දකින්නාක් මෙන් ආත්මයකට මාංසයත් අස්ථිත් නැත.” ඔහු මෙසේ කථා කළ පසු, ඔවුන්ට තම අත්ද පාදද පෙන්වා දුන්නේය. ඔවුහු ප්රීතිය නිසා තවමත් නොවිශ්වාස කරමින්, ආශ්චර්යයට පත්ව සිටියදී, ඔහු ඔවුන්ට කීසේක, “මෙහි ඔබට කෑමට යමක් තිබේද?” එවිට ඔවුහු ඔහුට පුළුස්සාගත් මත්ස්ය කැබැල්ලක්ද, මීපැණි වදයක්ද දුන්හ. ඔහු එය ගෙන, ඔවුන් ඉදිරියේ අනුභව කළසේක. ඉන්පසු ඔහු ඔවුන්ට කීසේක, “මම ඔබ සමඟ සිටියදී ඔබට කී වචන මේවාය: මෝසෙස්ගේ ව්යවස්ථාවේද, අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ලියවිලිවලද, ගීතාවලියෙහිද, මා ගැන ලියා ඇති සියල්ල සම්පූර්ණ විය යුතුය.” එවිට ශුද්ධ ලියවිලි ඔවුන්ට තේරුම්ගැනීමට හැකි වන පිණිස, ඔවුන්ගේ අවබෝධය ඔහු විවෘත කළසේක. ලූක් 24:32–45.
එමාඋස් මාර්ගයේ සිටි ගෝලයන් සමඟ වූ ආකාරය මෙන්ම, යේසුස්වහන්සේ බයිබලයේ අතීත ශුද්ධ ඉතිහාසයන් අනුසාරයෙන් තම මරණයේ සහ නැවත උත්ථානයේ ඉතිහාසය පැහැදිලි කිරීමට පණිවිඩය ඉදිරිපත් කරති; එය කළේ ඔවුන්ට කෑම ගැනීමේ උදාහරණයක් දී ය. දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ඒ පණිවිඩය ආහාරයට ගත යුතුය. ඔවුන්ගේ අවිනිශ්චිතභාවය සහ ශෝකය මධ්යයේ, යේසුස්වහන්සේ, අතීතයේ ශුද්ධ ඉතිහාස රේඛාව පිට රේඛාව ලෙස එකට ගෙන එනු ලැබීම මත පදනම් වූ වර්තමාන සත්යයේ පණිවිඩයට ඔවුන්ගේ අවබෝධය විවෘත කිරීමෙන්, තම මරණයෙන් ආරම්භ වී තම නැවත උත්ථානය, ආරෝහණය සහ ආපසු පැමිණීම දක්වා පැවති ප්රමාද කාලය අවසානයට ගෙන එයි.
එබැවින්, එම්මාඌස් මාර්ගයේ ගමන් කළ ගෝලයන් දෙදෙනා (මධ්යරාත්රී ක්රන්දනයේ පණිවිඩයෙන් එක්කර ශක්තිමත් කරනු ලබන දෙවන දූතයා නියෝජනය කරන) කුරුසියට පසුව පැමිණි ප්රමාද කාලය, මධ්යරාත්රී ක්රන්දනයට පෙර පැවති ප්රමාද කාලය ලෙස හඳුනාගනිති. එබැවින්, එම ගෝලයන්ගේ බලාපොරොත්තුභංගය මහා බලාපොරොත්තුභංගය නොව, ප්රකාශිත අනාවැකි රේඛාවේ පළමු බලාපොරොත්තුභංගය නියෝජනය කරයි.
එම්මායුස් කථාව පසුව බලාපොරොත්තුභංගයට පත්වූ එකොළොස් ගෝලයන් සමඟ නැවත ආවර්තනය වේ. යේසුස් ඔවුන් සමඟ එක්ව, “ඉතිහාසවාදය” යන ක්රමවේදය තුළින් ප්රකාශිත වචනයේ සම්පූර්ණත්වය පිළිබඳ ඔවුන්ට උපදෙස් දෙමින්, ආහාර ගනිමින් සිටින අතරතුර ඔවුන්ගේ අවබෝධය විවර කරයි. කථාවේ ආරම්භය කථාවේ අවසානය හඳුන්වා දෙයි. එවිට යේසුස්, කුරුසියේ බලාපොරොත්තුභංගය පළමු බලාපොරොත්තුභංගයට දූතමය ලෙස අදාළ කළ හැකි බවට වූ සත්යයට තුන්වන සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කරයි. ඉහළින් බලය ලබන තුරු යෙරුසලමේ රැඳී සිටින ලෙස ඔවුන්ට පවසමින්, එම ඉතිහාස ව්යුහයට තුන්වන සාක්ෂිය ඔහු සපයයි.
ඒවට ඔහු මෙසේ කීවේය: “මෙලෙස ලියැවී තිබේ; එබැවින් ක්රිස්තුස් වහන්සේ දුක් විඳීමටත්, තුන්වන දින මළවුන් අතරින් නැගිටීමටත් අවශ්ය වූයේය. තවද පව් පිළිබඳ පසුතැවිල්ල සහ පව් සමාව ඔහුගේ නාමයෙන් සියලු ජාතීන් අතර ප්රකාශ කරනු ලැබිය යුතුය; එය යෙරුසලමෙන් ආරම්භ විය යුතුය. මේ දේවල් පිළිබඳ සාක්ෂිකරුවෝ ඔබලාය. බලව, මාගේ පියාණන්ගේ පොරොන්දුව ඔබ මත එවමි; එහෙත් ඉහළින් පැමිණෙන බලයෙන් ඔබ සන්නද්ධ කරනු ලබන තෙක් යෙරුසලමේ නගරයේ රැඳී සිටින්න.” ඉන්පසු ඔහු ඔවුන් බෙතානිය දක්වා පිටතට ගෙන ගොස්, තම අත් උස් කර ඔවුන්ට ආශීර්වාද කළේය. ඔහු ඔවුන්ට ආශීර්වාද කරමින් සිටියදී, ඔවුන්ගෙන් වෙන්කරනු ලැබ, ස්වර්ගයට ඔසවාගෙන යනු ලැබුවේය. එවිට ඔවුහු ඔහුට නමස්කාර කර, මහත් ප්රීතියෙන් යෙරුසලමට ආපසු ගියෝය; තවද ඔවුහු නිරන්තරයෙන් දේව මාලිගාවේ සිට දෙවියන් වහන්සේට ප්රශංසා කරමින් හා ආශීර්වාද කරමින් සිටියෝය. ආමෙන්. ලූක් 24:46–53.
එමාවුස් වෙත යන මාර්ගයේ සිටි ගෝලයන් පිළිබඳ උපමාදර්ශනය, උන්වහන්සේගේ මරණයෙන් ආරම්භ වී උන්වහන්සේ නැවත නැඟිට පියාණන් වෙත උත්ථානය වූ තෙක් පවතින ප්රමාදව සිටීමේ කාලයක් හඳුනා දෙයි. අතීත ශුද්ධ ඉතිහාසයන්හි රේඛා එකිනෙකා සමඟ සම්බන්ධ කරමින්, රේඛාව මත රේඛාව තබා, කුරුසියේ සිද්ධීන් පිළිබඳ පණිවිඩය ස්ථාපිත කරන ක්රමවේදය මඟින්, එමාවුස්ගේ ගෝලයන් සඳහා එම ප්රමාදව සිටීමේ කාලය අවසන් විය. ඉන්පසු, එම පණිවිඩය ගෝලයන් විසින් ඔවුන්ට හැකි උපරිම වේගයෙන් ගෙන යන ලදී. එවිට යේසුස්වහන්සේ එකොළොස් ගෝලයන් සමඟ හමුවන සේක; නැවත වරක් ආහාර වේලක් භුක්ති විඳීම සම්බන්ධයෙන් සඳහන් කරනු ලැබේ; පණිවිඩය සනාථ කිරීම සඳහා රේඛාව මත රේඛාව යන ක්රමය භාවිත කරනු ලැබේ; එමාවුස්ගේ ගෝලයන් සම්බන්ධයෙන් වූ පරිදි, පසුව උන්වහන්සේ ඔවුන්ගේ අවබෝධය විවෘත කර පිටත්ව යන සේක. එහෙත්, පෙන්තෙකොස්ත දවසේ ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ පැමිණීමෙන් එම ප්රමාදව සිටීමේ කාලය අවසන් වන තෙක්, යෙරුසලමේ ප්රමාදව සිටීමේ ඉතිහාසය උන්වහන්සේ හඳුනා නොදී නොවෙයි.
යේසුස්වහන්සේ තම ශ්රාවකයන්ට යෙරුසලමේ රැඳී සිටින ලෙස පවසන විට, එය එම්මාවුස් මාර්ගයේ කතාවේ අවසානය විය. එම කතාවේ ආරම්භය නිරූපණය කළේ බලාපොරොත්තු බිඳීමක්ය; එයට පසුව රැඳී සිටීමේ කාලයක් ද, ඉන් පසුව මධ්යරාත්රියේ හඬේ පණිවිඩය නිරූපණය කරන සත්යයේ හෙළිදරව්වක් ද පැමිණියේය. එම සත්යයේ හෙළිදරව්ව සිදු වූයේ, ශ්රාවකයන්ගේ ඇස් “අල්ලා තබා” සිටි ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ හස්තය ඔහු ඉවත් කළ විටය. එය කතාවේ ආරම්භය වන අතර, කතාවේ මධ්ය කොටසද එම එකම කථාව තුළ නැවත සිදු වන්නේ, ක්රිස්තුස්වහන්සේ තමන්ම ඔවුන්ට හෙළි කරමින් තම වචනය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අවබෝධය විවෘත කළ විට, එකොළොස් ශ්රාවකයන්ගෙන් එම බලාපොරොත්තු බිඳීම ඉවත් කළ අවස්ථාවේදීය. ඉන්පසු, මහත් බලාපොරොත්තු බිඳීමෙන් නොව, පළමු බලාපොරොත්තු බිඳීමෙන් ආරම්භ වන ඒ අභින්න අනාගතවක්තෘමය ව්යුහයට අයත් අවසාන සාක්ෂියක්ද ඇත.
එම්මාඔස් සිට පෙන්තකොස්තය දක්වා වූ ඉතිහාසය පළමු කලකිරීම, ප්රමාද කාලය සහ මධ්යරාත්රී හඬ පිළිබඳ සාක්ෂි තුනක් සපයයි. එහෙත් එම සාක්ෂි තුනෙන් එක් එක් සාක්ෂියේ ආරම්භයේ සීමා ලකුණ වන යථාර්ථ කලකිරීම සැබවින්ම පළමු කලකිරීම නොව, දෙවන කලකිරීම විය. මිලරයිට් ඉතිහාසයේ මහා කලකිරීම වූ සීමා ලකුණ, මිලරයිට් ඉතිහාසයේ පළමු කලකිරීම නිරූපණය කිරීමට භාවිත කරනු ලබන බව හඳුනාගැනීම, අවසාන භෝජනයේදී සිදු වූ භෝජනය සහ ගෙත්සෙමනේ උයනේ මධ්යරාත්රියේ සිදු වූ අත්අඩංගුවට ගැනීම අතර සිදු වන යොහන්ගේ පරිච්ඡේද හතර තුළ අපට හමුවන වෘත්තාන්තය තේරුම් ගැනීමට අත්යවශ්යය. යේසුස් වහන්සේ ශිෂ්යයෝ එකොළොස් දෙනා වෙත ප්රකාශවී ඔවුන් සමඟ ආහාර ගත් විට, “ඔබ කලබල වන්නේ මන්ද? ඔබේ හෘදයන් තුළ සිතුවිලි උද්ගත වන්නේ මන්ද?” යයි ඔහු අසා සිටි බව ද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
යොහන් පොතෙහි අන්තිම භෝජනය භුක්තිවිඳී අවසන් කළ තත්ක්ෂණයම පසුව, අප සලකා බැලීමට යන මෙම කොටස ක්රිස්තුස්වහන්සේ ඔවුන්ට, “ඔබගේ සිත් කලකිරී නොසිටීවා” යයි පැවසූ වචනවලින් ආරම්භ වේ. දින පහක් ඇතුළත, ඔවුන් ඒ අණම අමතක කර තිබුණි. යොහන් සුභාරංචියේ දහහතරවන පරිච්ඡේදයෙන් දහහත්වන පරිච්ඡේදය දක්වා වූ කොටස, ප්රමාද කාලයකට ආරම්භය දෙන, 2020 ජූලි 18 වන දින පළමු බලාපොරොත්තුභංගය නිරූපණය කරයි; එය කරුණාව ලැබීමේ කාලය අවසන් වීමට මඳකට පෙර මුද්රාව ඉවත් කරනු ලබන යේසුස් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ එළිදරව්ව වෙත ගෙන යයි, සහ මධ්යරාත්රි හඬේ පණිවිඩය නියෝජනය කරයි. එම පණිවිඩය, හත්වන මාසයේ චලනය මගින් පූර්වරූප කර දක්වා ඇති කාල පරිච්ඡේදයකට ආරම්භය දෙන අතර, අන්ධකාර රාත්රියේ එම්මාවුස් ගෝලයන් යෙරුසලම කරා ධාවනය කළ ආකාරයෙන්ද පූර්වරූප කර දක්වා ඇත. එම ඉතිහාසයම, “සත්යය” ලෙස ස්වයංවහන්සේ නියෝජනය කිරීමට ක්රිස්තුස්වහන්සේ භාවිත කළ හෙබ්රේව් අක්ෂර තුනෙන් නිරූපිත වන්නේය.
යොහන්ගේ මෙම අධ්යාය හතරේ වෘත්තාන්තය තුළ අප සොයාගන්නේ, ශුද්ධාත්මයාණන්ගේ ක්රියාව එම වචනයේම ඒ ඒ පියවර ලෙස හඳුනාගැනීම පමණක් නොව, අගෝස්තු දොළොස්වැනි දින සිට දහහත්වැනි දින දක්වා Exeter කඳවුරු රැස්වීමේදී මධ්යරාත්රි හඬේ පණිවිඩයේ අවසාන සම්පූර්ණ වීම දැන් ක්රමක්රමයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන බවට දැන් කරන ලැබෙමින් ඇති ප්රකාශයන් තහවුරු කිරීමට ඇති ශක්තිමත්ම සාක්ෂියද එහිම ඇති බවය. එම පණිවිඩය බලාසිටින ශුද්ධවන්තයන් විසින් අවසානයේ හඳුනාගනු ලබන විට, එම පණිවිඩකරුවන් “අවසාන දිනවල” අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය මරණයට පත්වෙමින් සිටින ලෝකයකට ගෙන යන බැවින්, ලෝකය ඉරිදා නීතියේ අර්බුදයට ඇද දමනු ලබන්නේය.