සියලුම අනාගතවක්තෘවරු ලෝකයේ අවසානය හඳුන්වා දෙති.
“පුරාතන අනාගතවක්තෘවරුන් එක් එක් අය තමන්ගේම කාලය සඳහා කථා කළාට වඩා අපගේ කාලය සඳහා කථා කළෝය; එබැවින් ඔවුන්ගේ අනාගතවක්තෘක ප්රකාශය අප සඳහා බලපැවැත්වේ. ‘දැන් මේ සියල්ල ඔවුන්ට සිදු වූයේ ආදර්ශ පිණිසය: තවද යුගයන්ගේ අවසානය පැමිණ ඇත්තාවූ අපට අවවාදයක් පිණිස ඒවා ලියා ඇත.’ 1 Corinthians 10:11. ‘ඔවුන් ඒ දේවල් සේවය කළේ තමන්ට නොව, අපට බව ඔවුන්ට අනාවරණය කරන ලද්දේය; එම දේවල් දැන් ස්වර්ගයෙන් එවන ලද ශුද්ධාත්මයාණන් සමඟ ඔබට සුභාරංචිය ප්රකාශ කළවුන් විසින් ඔබට දන්වා ඇත; ඒ දේවල් දෙස බලන්නට දේවදූතයෝ පවා ආශා කරති.’ 1 Peter 1:12....”
“මෙම අවසාන පරම්පරාව සඳහා බයිබලය තම භාණ්ඩාරයන් රැස්කර එකට බැඳ තබා ඇත. පරණ ගිවිසුමේ ඉතිහාසයේ ඇති සියලුම මහත් සිදුවීම් සහ ගම්භීර කාර්යසම්පාදනයන්, මෙම අවසාන දිනවල සභාව තුළ නැවත නැවත සිදුවී ඇත, තවද සිදුවෙමින් පවතී.” Selected Messages, book 3, 338, 339.
බයිබලයේ සියලු පොත් අවසන් වන්නේ එළිදරව් පොත තුළය.
“ප්රකාශනය තුළ බයිබලයේ සියලු පොත් එකට හමුවී අවසානයට පැමිණෙති.” The Acts of the Apostles, 585.
පෘථිවි ග්රහයේ වැසියන් සඳහා වූ අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය එළිදරව් පොතේ දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ හඳුනාගනු ලැබේ.
මේ දේවල්වලින් පසුව, මම තවත් දූතයෙකු ස්වර්ගයෙන් බැස එනු දුටිමි; ඔහුට මහත් බලය තිබුණේය; ඔහුගේ තේජසින් පොළොව ආලෝකවත් විය. ඔහු බලවත් හඬකින් මහත් ශබ්දයෙන් හඬගසා මෙසේ කීවේය: “මහා බැබිලෝනිය වැටී ගියාය, වැටී ගියාය; ඇය දේවතාවුන්ගේ වාසස්ථානයක්ද, සෑම අපවිත්ර ආත්මයකුගේම ගුහාවක්ද, සෑම අපවිත්ර හා පිළිකුල් පක්ෂියෙකුගේම කූඩුවක්ද වී තිබේ. මක්නිසාද, සියලු ජාතීහු ඇගේ වේශ්යාකමේ උදහසේ වයින් පානය කළෝය; පොළොවේ රජවරු ඇය සමඟ වේශ්යාකම කළෝය; පොළොවේ වෙළෙන්දෝ ඇගේ සුඛවිහාරයේ අධිකත්වය නිසා ධනවත් වූහ.” එළිදරව් 18:1–3.
“මහා බබිලෝනිය” යන ප්රකාශය රෝමානු කතෝලික සභාව නියෝජනය කරයි; එසේම යෙසායාගේ විසිතුන්වන පරිච්ඡේදයේ “මහා බබිලෝනිය” ටයර් ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ.
තීර් පිළිබඳ බර. තර්ෂීෂ් නාවුකයෙනි, විලාප කරන්න; මක්නිසාද එය විනාශ කරනු ලැබ ඇත, එහි ගෙයක්වත් නැත, ඇතුළු වීමක්වත් නැත. කිත්තිම් දේශයෙන් මේ බව ඔවුන්ට ප්රකාශ කරනු ලැබේ. දූපතේ වැසියෙනි, නිශ්ශබ්දව සිටින්න; මුහුද තරණය කරන සීදොන්හි වෙළෙන්දන් විසින් පොහොසත් කරන ලද්දාවූ ඔබ. මහත් ජලයන් මත සීහෝර්ගේ බීජයද, ගංගාවේ අස්වැන්නද, ඇගේ ආදායම විය; ඇය ජාතීන්ගේ වෙළෙඳපොළක් වූවාය. සීදොනයෙනි, ලජ්ජා වන්න; මක්නිසාද මුහුදද, එනම් මුහුදේ බලකොටුවද, මෙසේ කියමින් කථා කර ඇත: මම ප්රසව වේදනා විඳ නැත, දරුවන් උපන් නැත; තරුණයන් පෝෂණය කළේද නැත, කන්යාවන් ඇති දැඩි කළේද නැත. මිසරය පිළිබඳ ආරංචියෙන් වූ ලෙසම, තීර් පිළිබඳ ආරංචියෙන්ද ඔව්හු බොහෝසේ වේදනා විඳින්නෝය. තර්ෂීෂයට යන්න; දූපතේ වැසියෙනි, විලාප කරන්න. මෙයද ඔබගේ ප්රීතිමත් නගරයද, එහි ආරම්භය පුරාණ දිනවල සිටම වන? ඇගේම පාද ඇයව දුරස්ථව පදිංචි වීමට ගෙන යනු ඇත. ඔටුනු පළඳවන නගරය වූ තීර්ට විරුද්ධව, ඇගේ වෙළෙන්දෝ අධිපතීන් වන, ඇගේ වෙළෙඳුන් පෘථිවියේ ගරුනීයයන් වන මේ නගරයට විරුද්ධව මේ යෝජනාව කළේ කවුරුන්ද? සියලු මහිමයේ අහංකාරය අපවිත්ර කිරීමටත්, පෘථිවියේ සියලු ගරුනීයයන් අවමානයට පත් කිරීමටත් සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ මෙය නියම කර ඇත. තර්ෂීෂ් දුවණියෙනි, ගංගාවක් මෙන් ඔබේ දේශය හරහා ගලා යන්න; තවදුරටත් බලකොටුවක් නැත. ඔහු තම අත මුහුද මත දිගු කළේය; ඔහු රාජ්යයන් කම්පා කළේය. ස්වාමීන්වහන්සේ වෙළෙඳ නගරයට විරුද්ධව එහි බලකොටු විනාශ කිරීමට අණ කළ සේක. උන්වහන්සේ කීසේක: පීඩිත කන්යාකාවූ සීදොන් දුවණියෙනි, තවදුරටත් ප්රීති නොවන්න; නැගිට කිත්තිමට පසුකර යන්න; එහිදීද ඔබට විවේකයක් නොලැබේ. මෙන්න, කල්දියයන්ගේ දේශය! මේ ජනතාව නොසිටියාක් මෙන් විය; වනයේ වසන අය උදෙසා අෂ්ෂූරියයා එය ඔවුන්ට ස්ථාපිත කරන තෙක්. ඔව්හු එහි කොටු මැදුරු නැගූහ; ඔව්හු එහි රාජ මාලිගා ඉදි කළහ; ඔහු එය නාශයට පත් කළේය. තර්ෂීෂ් නාවුකයෙනි, විලාප කරන්න; මක්නිසාද ඔබගේ බලය විනාශ කරනු ලැබ ඇත. තවද ඒ දවසේදී තීර් හැත්තෑ අවුරුද්දක් පමණ, එක් රජෙකුගේ දවස්වල ප්රමාණය අනුව, අමතක කරනු ලබන්නීය. හැත්තෑ අවුරුද්ද අවසානයේ තීර් වෛශ්යාවක් මෙන් ගායනා කරන්නීය. අමතක කරන ලද වෛශ්යාවෙනි, වීණාවක් ගෙන නගරය වටා යන්න; මධුර සංගීතය කරන්න, බොහෝ ගී ගයන්න, එවිට ඔබ සිහිකරනු ලබන ලෙස. තවද හැත්තෑ අවුරුද්ද අවසානයෙන් පසු, ස්වාමීන්වහන්සේ තීර් වෙත පැමිණෙන සේක; එවිට ඇය තම කුලිය වෙත හැරී, පොළොවේ මුහුණත මත ඇති ලෝකයේ සියලු රාජ්යයන් සමඟ වෛශ්යාකම කරනු ඇත. එහෙත් ඇගේ වෙළෙඳ භාණ්ඩද ඇගේ කුලියද ස්වාමීන්වහන්සේට ශුද්ධකම වන්නේය; එය ගබඩා නොකරනු ලබන්නේය, රැස් නොකරනු ලබන්නේය. මක්නිසාද ඇගේ වෙළෙඳ භාණ්ඩ ස්වාමීන්වහන්සේ ඉදිරියේ වසන අය සඳහා ප්රමාණවත් ලෙස භෝජනය කිරීමටත්, සදාකාලික වස්ත්ර සඳහාත් වන්නේය. යෙසායා 23:1–18.
සොයුරිය වයිට් මෙසේ ලියයි: “පැරණි ගිවිසුම් ඉතිහාසයේ ඇති සියලුම මහත් සිදුවීම් සහ ගම්භීර ක්රියාකාරකම්, මෙම අවසාන දිනවල සභාව තුළ නැවත නැවත සිදුවී තිබෙන අතර, සිදුවෙමින්ද පවතී.”
යෙසායා විසිතුන්වන පරිච්ඡේදය එක්සත් ජාතීන්, පාප් පදවිය, එක්සත් ජනපදය සහ ඉස්ලාම් අතර ඇති අනාවැකිමය සම්බන්ධතා පිළිබඳව අදාළ වේ. මෙම සත්යයන් හඳුනාගැනීම සඳහා, එම පරිච්ඡේදයේ ඇති නිරූපක සංකේත කිහිපයක් දේව ප්රේරණය මගින් අර්ථ දක්වා තිබිය යුතුය. සංකේත අර්ථ දක්වා ගන්නා විට, සිදුවීම් අනුක්රමය සෑහෙන ලෙස සෘජුව පැහැදිලි වේ. අර්ථ දක්වා ගත යුතු එම පරිච්ඡේදයේ සංකේත මෙසේය:
භාරය, තීර්, වේශ්යාව, අෂ්ෂූරියානු, කල්දීයන්ගේ දේශය, කුළුණු සහ මාලිගා, තර්ෂීෂ්, සිහෝර්ගේ බීජය, කිත්තිම් දේශය, සීදොන්, වෙළෙන්දන්ගේ නුවර, මිසරයේ වාර්තාව සහ තීර්ගේ වාර්තාව, හඬා වැලපීම, දියණියක්, හැත්තෑ අවුරුදු, එක් රජෙකුගේ දවස්, අමතක කිරීම, සහ සිහි කිරීම
පළමු පදයේ “බර” යන වචනය තීර් නරපාලනයට විරුද්ධ වූ විනාශය පිළිබඳ අනාවැකියක් සූචනය කරයි.
බරය: H4853—H5375 වෙතින්; බරක්; විශේෂයෙන් කප්පමක්, හෝ (අභිධාර්ථයෙන්) භාරවහනය; රූපකාර්ථයෙන් ප්රකාශයක්, ප්රධාන වශයෙන් විනාශය පිළිබඳ ප්රකාශයක්, විශේෂයෙන් ගීතගායනය; මානසික වශයෙන්, ආශාව: – බරය, ඉවතට ගෙන යාම, අනාවැකිය, X ඔවුන් තැබූහ, ගීතය, කප්පම.
තීර් පිළිබඳ බර, රෝමානු කතෝලික සභාවේ අවසාන විනිශ්චය හඳුන්වා දක්වන බයිබලයේ බොහෝ කොටස් අතරින් එකකි. “බරක්” යනු භාවිතයෙන්ද නිර්වචනයෙන්ද අනාවැකියක් වන අතර, මූලික වශයෙන් විනාශය පිළිබඳ අනාවැකියකි. යෙසායාහි “බර” එකොළොස් වරක් දක්නට ලැබෙන අතර, එම වචනය උරහිස් මත දරනු ලබන බරක් විස්තර කිරීමට අට වරක් භාවිත කර ඇත. “බර” යන වචනය විනාශය පිළිබඳ අනාවැකියක් ලෙස දක්වා ඇති එම එකොළොස් අවස්ථා වන්නේ යෙසායා 13:1; 15:1; 17:1; 19:1; 21:1, 11, 13; 22:1; 30:6 සහ, නියත වශයෙන්ම, තීර් පිළිබඳ බර හමුවන විසි තුන්වන පරිච්ඡේදයයි. අවසාන දවස්වල නියෝජනය කරනු ලබන්නේ කුමන බලයදැයි විමසා බැලීම සඳහා යෙසායාගේ විනාශය පිළිබඳ අනාවැකි සියල්ල එකට තැබීම වටිනා දෙයකි. විනාශය පිළිබඳ අනාවැකි එකොළොසක් එකවර ආවරණය කිරීම දුෂ්කර බැවින්, විසි තුන්වන පරිච්ඡේදය සඳහා පසුබිම සකස් කිරීමට මම එක් එක් විනාශ අනාවැකියෙහි සාරාංශමය නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කරමි.
දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ බබිලෝනියාවට විරුද්ධ විනාශයේ අනාවැකිය, ලෝකයේ අවසානයේ පවතින නූතන බබිලෝනියාව පිළිබඳවය; එය එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේද නිදර්ශනය කරන ලද රෝමයේ වේශ්යාවය.
පාත්ර සත ඇතිව සිටි දූතයන් සත්දෙනාගෙන් එක් අයෙක් පැමිණ මා සමඟ කතා කොට, මට මෙසේ කීවේය: “මෙහි එන්න; බොහෝ ජලයන් මත හිඳින මහ වෛශ්යාවට පැමිණෙන විනිශ්චය මම නුඹට පෙන්වන්නෙමි. ඇය සමඟ පොළොවේ රජවරුන් වෛශ්යාකම් කර ඇත; පොළොවේ වසන්නෝද ඇගේ වෛශ්යාකමේ මිදියුසින් මත් කරනු ලැබූහ.” එවිට ඔහු ආත්මයෙන් මා පාළුකරයට ගෙන ගියේය. එහිදී මම රතු පැහැති මෘගයෙකු මත හිඳින ස්ත්රියක් දුටුවෙමි. එම මෘගයා අපහාස නාමවලින් පිරී සිටියේය; එයට හිස් සතක් හා අං දහයක් තිබුණේය. එම ස්ත්රිය දම් හා රතු වර්ණ වස්ත්රවලින් සැරසී, රන්, අනර්ඝ මණි සහ මුතු වලින් අලංකාර වී සිටියාය. ඇගේ අතෙහි රන් කුසලානයක් තිබුණේය; එය අශුචි දේවල් සහ ඇගේ වෛශ්යාකමේ අපවිත්රකම් වලින් පිරී තිබුණේය. ඇගේ නළල මත නාමයක් ලියා තිබුණේය: “රහසක්ය, මහා බාබිලෝනිය, වෛශ්යාවන්ගේද පොළොවේ අශුචි දේවල්වලද මව.” එළිදරව්ව 17:1–5.
මට සුළු ලෙස අතුරු කථනයකට යා යුතුව ඇත. තීර්හි අනාවැකිය අධ්යයනය කිරීමේ අරමුණ අවසානයේ එක්සත් ජනපදයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාවේ ඉතිහාසය සමඟ සමාලෝකනය කිරීමය. අපි පෙන්වා දෙන්නෙමු, එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුව එළුවන් වැනි මෘගයාගේ, එනම් එළියදරුණු එළුවෙකුට සමාන මෘගයාගේ, එළිදරව් 13හි සඳහන් අඟ දෙකෙන් එකක් බවත්, අඳුරු යුගයෙන් නික්ම ආ ප්රොටෙස්තන්තවාදය අනෙක් අඟ බවත්ය. එක්සත් ජනපදයේ ප්රොටෙස්තන්තයන් පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය ප්රතික්ෂේප කළ අවස්ථාවේදී, ප්රොටෙස්තන්තවාදයේ අඟය මිලේරයිට් ඇඩ්වෙන්ටිස්මය බවට පත්විය. ඒ මූලික කරුණු එසේ ස්ථාපිත කළ පසු, ප්රොටෙස්තන්ත අඟයේ ඉතිහාසයත් රිපබ්ලිකන් අඟයේ ඉතිහාසයත් එකිනෙකට සමාන්තරව ධාවනය වන අතර, සමාන්තර අනාවැකිමය ලක්ෂණ රැසක්ද එහි ඇති බව අපි පෙන්වා දෙන්නෙමු. ඇත්තෙන්ම, ඒ දෙකම එකම මෘගයා මත පිහිටා ඇති බැවින්, අඟ දෙකම එකිනෙකට සමකාලීන බව එයින් නිරූපණය වේ. එක්සත් ජනපදයේ සභාව සහ රාජ්යය යන අඟ දෙක අතර පවතින මේ සමාන්තරත්වය පිළිබඳ එක් උදාහරණයක් මම දක්වන්නෙමි. ඒ දෙකම තම තමන්ගේ ආකාරයෙන් ‘අමතක කරති’.
යෙසායා විසි තුනවැනි පරිච්ඡේදය, පාප් බලය අවුරුදු හැත්තෑවක් සඳහා අමතක කරනු ලබන ප්රකාශනමය ලක්ෂ්යය සනිටුහන් කරයි; එම සංකේතාත්මක අවුරුදු හැත්තෑ තුළ මනුෂ්යයන් පාප්තන්ත්රයද, අඳුරු යුගයන් “අඳුරු යුග” ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ මන්ද යන්නද අමතක කරති. ප්රොතෙස්තාන්ත් අඟේ, කතෝලික සභාවෙන් වෙන් වූ විට තිබූ මොට්ටෝව වූයේ “බයිබලය, සහ බයිබලය පමණක්” යන්නයි. බයිබලය අපට පාප්තන්ත්රය සැබවින්ම කුමක් ද යන්න දන්වන්නේය යන්න ඔවුහු අමතක කළහ. ඔවුන් භාර දෙන ලද, තවද තමන් එහි වීර ආරක්ෂකයන් යයි ප්රකාශ කළ, එම ශුද්ධ ලේඛනය තුළ අන්තර්ගත වූ පණිවිඩය ඔවුහු අමතක කළහ.
“වචනය පිළිබඳ තම අවබෝධයේ ව්යාකූලත්වයට පත්වන, ප්රතික්රිස්තුගේ අර්ථය දැකීමට අසමත් වන අය නිසැකවම තමන්ව ප්රතික්රිස්තුගේ පාර්ශ්වයේ තබාගනු ඇත. දැන් අපට ලෝකය සමඟ එකීභවනය වීමට කිසිම කාලයක් නැත. දානියෙල් තම කොටසෙහිද තම ස්ථානයෙහිද සිටගෙන සිටියි. දානියෙල්ගේද යොහන්ගේද අනාවැකි අවබෝධ කරගත යුතුය. ඒවා එකිනෙකාට අර්ථවිවරණය කරයි. සෑම කෙනෙකුම අවබෝධ කරගත යුතු සත්යයන් ඒවා ලෝකයට දෙයි. මේ අනාවැකි ලෝකය තුළ සාක්ෂියක් විය යුතුය. මේ අවසාන දිනවල ඒවා සම්පූර්ණ වීම මගින්, ඒවා තමන්වම පැහැදිලි කරනු ඇත.” Kress Collection, 105.
එසේම, එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුව නියෝජනය කරන රිපබ්ලිකන් අඟ ද ජනතාව විසින්ද ජනතාව සඳහාද විය යුතුව තිබුණි; එහෙත් එක්සත් ජනපදයේ පුරවැසියෝ තමුන්ට භාර දී තිබූ පූජනීය ලේඛනයද අමතක කර ඇත. එම පූජනීය ලේඛනය වන්නේ එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවයි; ජනතාව සඳහා වීමට සැලසුම් කරන ලද එම ආණ්ඩුවේ මූලධර්ම වාක්යය වූයේ ආගම හා රාජ්යය වෙන් කිරීමයි. ඔවුහු තමන්ට භාර දී තිබූද, තමන් ආරක්ෂා කරන්නන් බව ප්රකාශ කළද, එම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පණිවිඩය අමතක කර ඇත.
“මෙයත් සිහිපත් කරනු ලැබේවා: රෝමය කිසිදා වෙනස් නොවන බව ප්රකාශ කිරීම ඇයගේ අහංකාර ප්රශංසාවයි. Gregory VII සහ Innocent III ගේ මූලධර්ම අදත් Roman Catholic Church හි මූලධර්මයන්ම වේ. ඇය සතු බලය පමණක් තිබුණේ නම්, ගත වූ සියවස්වල මෙන්ම අදත් ඒවා සමාන උද්යෝගයෙන් ක්රියාවට නංවා හෙළනු ඇත. ඉරිදා උසස් කිරීමේ කාර්යයෙහි රෝමයේ උපකාරය පිළිගැනීමට යෝජනා කරන විට, Protestants තමන් කරන්නේ කුමක්ද යන්න ඉතා සුළු ලෙස දනිති. ඔවුන් තම අරමුණ ඉටු කිරීම පිණිස උද්යෝගයෙන් යෙදී සිටියදී, රෝමය ඇගේ බලය යළි පිහිටුවීමටත්, අහිමි වූ ඇගේ අධිපතිත්වය නැවත ලබාගැනීමටත් ඉලක්ක කරයි. එක් වරක්වත් එක්සත් ජනපදයෙහි මෙම මූලධර්මය ස්ථාපිත කරනු ලැබුවහොත්—සභාවට රාජ්යයේ බලය භාවිත කිරීමට හෝ පාලනය කිරීමට හැකි බවත්; ලෞකික නීති මඟින් ආගමික ආචාරයන් බලකරනු ලැබිය හැකි බවත්; සාරාංශයෙන්, සභාව සහ රාජ්යය යන දෙකේ අධිකාරිය විවෙක්කය මත ආධිපත්යය පතුරුවා යුතු බවත්—එවිට මේ රට තුළ රෝමයේ ජයග්රහණය නියතය.”
“දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය විසින් ආසන්නව ඇති අනතුර පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම දී ඇත; එය නොසලකා හැරිනම්, ප්රොතෙස්තන්ත ලෝකය රෝමයේ අරමුණු සැබවින් කුමක්දැයි දැනගනු ඇත්තේ උගුලෙන් ගැළවීමට ප්රමාද වී ගිය පසු පමණි. ඇය නිශ්ශබ්දව බලයට වර්ධනය වෙමින් සිටියි. ඇගේ දර්ශනවාදයන් ව්යවස්ථාදායක ශාලාවලද, සභාවලද, මනුෂ්යයන්ගේ හදවත් තුළද තම බලපෑම ක්රියාත්මක කරමින් සිටියි. ඇය උසස් හා දැවැන්ත වූ තම ගොඩනැගිලි ගොඩනඟා තැබෙමින් සිටින්නේ, ඒවායේ රහස්මය අභ්යන්තර ආවරණයන්හි ඇගේ පෙර පීඩාකිරීම් නැවත සිදුවන ලෙසය. සැඟවුණු ලෙසත් සැක නොකළ ලෙසත්, ඇය පහර දීමට කාලය පැමිණෙන විට තම අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම පිණිස තම බලවේග ශක්තිමත් කරමින් සිටියි. ඇය කැමති වන්නේ වාසිදායක ස්ථානයක් පමණක් වන අතර, එය මේ වනවිටත් ඇයට දී ඇත. රෝමීය අංගයේ අරමුණ කුමක්දැයි අපි ඉක්මනින්ම දකින්නෙමු, එය අපට දැනෙන්නටද වනු ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය විශ්වාස කර එයට කීකරු වන යමෙක් වේද, ඒ හේතුවෙන් ඔහු නින්දාව හා පීඩාභාග්යයට ලක් වනු ඇත.” The Great Controversy, 581.
ඔබ 1950ට පෙර ප්රකාශයට පත් කළ යම් ශබ්දකෝෂයක් සොයාගෙන, එහි “scarlet colored woman” යන්න හෝ එම ප්රකාශනයේ යම් වෙනස් ආකාරයක් එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයෙන් බලාගතහොත්, 1950ට පෙර ප්රකාශයට පත් කළ ඒ සෑම ශබ්දකෝෂයක්ම රෝමානු කතෝලික සභාව එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ වේශ්යාව බව හඳුනා දක්වයි. එක්සත් ජනපදය, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ කොම්ප දෙකක් ඇති භූමියෙන් නැඟී එන මෘගයා, තම අතීතය අමතක කරයි; එය ප්රොටෙස්ටන්ට්වාදයේ කොඹය වේවා, නැතහොත් ජනරජවාදයේ කොඹය වේවා. මේ ආයතන දෙකම හටගත්තේ පාප් පදවියේ ආගමික ඒකාධිපත්යයටත්, ඇයට සහාය දුන් රජවරුන්ගේ දේශපාලන ඒකාධිපත්යයටත් එරෙහි විරෝධයෙන් ය; නැතහොත් බයිබලය පවසන පරිදි, ඇය සමඟ “කාමමිථ්යාචාරය කළ” රජවරුන්ගේ ඒකාධිපත්යයට එරෙහි විරෝධයෙන් ය. අපි යෙසායා විසි තුනවන පරිච්ඡේදය අරඹා ගන්නට පෙර, යෙසායා ‘විනාශයේ අනාවැකියක්’ ලෙස හඳුන්වන අනෙක් අවස්ථා දහය පිළිබඳ සාරාංශ දර්ශනයක් කෙටියෙන් ඉදිරිපත් කරන්නෙමු; මක්නිසාද, ඒ එකොළොස් “බර” සියල්ලම සැබවින්ම එවැනි දේවල්ය.
යෙසායා දහතුන්වන පරිච්ඡේදය “අන්තිම දවස්වල” බබිලෝනිය පිළිබඳ බරපතල ප්රකාශනය වේ. අන්තිම දවස්වල කතෝලික සභාව විසින් පාලනය කරනු ලබනද, මඟ පෙන්වනු ලබනද බබිලෝනිය, එළිදරව් පොතේ දහසයවන පරිච්ඡේදයේ ලෝකය ආර්මගෙද්දොන් වෙත ගෙනයන බල තුනකින් සමන්විත වේ. නවීන බබිලෝනියට විරුද්ධව දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ විනාශයේ අනාවැකියේ නිරූපිත බල තුනක් ඇත; එනම්, බබිලෝනිය, ලූසිෆර් සහ අසූරිය වන අතර, ඒවා මෘගයා (අසූරිය), අජගරයා (ලූසිෆර්) සහ බොරු අනාගතවක්තෘවරයා (බබිලෝනිය) නියෝජනය කරයි. අසූරිය හා බබිලෝනිය යනු පැරණි ඉශ්රායෙලයට දඬුවම් කිරීමට දෙවියන් වහන්සේ භාවිත කළ විනාශකාරී බල දෙක වූ අතර, පළමුවෙන් පැමිණියේ අසූරියයි; එය උතුරු ගෝත්ර දහය වහල්කමට ගෙන ගියේය. ඉන්පසුව බබිලෝනිය යූදාහි දකුණු ගෝත්ර දෙක අල්ලා ගත්තේය.
ඉශ්රායෙල් විසිර ගිය බැටළුවෙකි; සිංහයෝ ඔහු පන්නා දමා ඇත. පළමුව අසූරියේ රජු ඔහු ගිලදමා ඇත; අවසානයේ බබිලෝනියේ රජු වන නෙබුකද්නෙෂර් ඔහුගේ ඇටකටු බිඳ දමා ඇත. එබැවින් සෙනාධිපති සමිඳාණන්වහන්සේ, ඉශ්රායෙල්ගේ දෙවියන්වහන්සේ, මෙසේ වදාරන සේක: බලව, මම බබිලෝනියේ රජුටත් ඔහුගේ දේශයටත් දඬුවම් කරන්නෙමි, මම අසූරියේ රජුට දඬුවම් කළාක් මෙන්ය. යෙරෙමියා 50:17, 18.
පළමුව අසිරියාව ඉශ්රායෙලයේ උතුරු ගෝත්ර දහය වහල්කමට ගෙන ගියේය; ඉන්පසු බැබිලෝනය යූදාගේ දකුණු ගෝත්ර දෙක වහල්කමට ගෙන ගියේය. මෙම වහල්කම් දෙකම ලෙවී කථාව විසි හයේ “සත් වරක්” යන අනාවැකියේ සම්පූර්ණ වීමක් විය. ලෙවී කථාවේ “සත් වරක්” යනු විලියම් මිලර් සොයාගත් ප්රථම “කාල අනාවැකිය” වූ අතර, එය අසිරියාව උතුරු ගෝත්රය අල්ලාගත් විට ආරම්භ වූ, අවුරුදු දෙදහස් පන්සිය විස්සක් පුරා දිගු වූ විසිරීමක ආරම්භය සලකුණු කරයි. එම කාලය ක්රි.පූ. 723 දී ඔවුන් වහල්කමට ගෙන යාමෙන් ආරම්භ වී, 1798 දී “අවසාන කාලය” තුළ අවසන් විය. දකුණු ගෝත්ර ක්රි.පූ. 677 දී බැබිලෝනය විසින් වහල්කමට ගෙන යන ලදී; එමඟින් යූදාට විරුද්ධව තිබූ “සත් වරක්” ආරම්භ වූ අතර, එය දානියෙල් 8:14 හි අවුරුදු 2300 අනාවැකිය සමඟ එකම ස්ථානයෙහි, 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින අවසන් විය. අසිරියාවත් බැබිලෝනයත් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ කැරැල්ලට එරෙහිව දඬුවම් කිරීමේ එකම අරමුණ ඉටු කළහ; එහෙත් එම දඬුවම පළමුව අසිරියාව මඟින්ද, ඉන්පසු බැබිලෝනය මඟින්ද ක්රියාත්මක කරන ලදී.
අධ්යාය දහතුනෙහි සඳහන් වූ බලයන් තුනේ දූතමය සම්බන්ධතාව තුළ, බබිලෝනිය අසූරියාවේ ප්රතිරූපය වේ; මක්නිසාද යත්, ඇය පසුකාලීනව පැමිණි නමුත් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට විරුද්ධව එම කාර්යයම කළ බැවිනි.
පහළොස්වන පරිච්ඡේදයේ මෝවබ් පිළිබඳ භාරය ප්රොටෙස්තන්ත සභායන්ට විරුද්ධවය.
“මෝවබ් පිළිබඳ මෙම විස්තරය මෝවබ් මෙන් වී ඇති සභාවන් නියෝජනය කරයි. විශ්වාසවන්ත මුරකරුවන් ලෙස තම යුතුකම් පිහිටීමේ ස්ථානයෙහි ඔවුන් ස්ථිරව නොසිටියාහ. දෙවියන්වහන්සේගේ කැමැත්ත ඉටු කිරීමට තමන්ට දෙවියන්වහන්සේ විසින් දී ඇති හැකියාව ක්රියාත්මක කරමින්, අන්ධකාරයේ බලයන් පසුපසට තල්ලු කරමින්, සහ අපගේ ලෝකයේ සත්යය හා ධර්මිෂ්ඨකම ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ට දී ඇති සෑම බලයක්ම භාවිත කරමින්, ඔවුන් ස්වර්ගීය බුද්ධිමත් සත්ත්වයන් සමඟ සහයෝගයෙන් ක්රියා නොකළහ. ඔවුන්ට සත්යය පිළිබඳ දැනුමක් තිබේ, නමුත් ඔවුන් තමන් දන්නා දේ ක්රියාවට නැංවූයේ නැත.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1159.
වැටී ගිය ප්රොතෙස්තන්ත සභාව නම්, දෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය සමයේ ප්රොතෙස්තන්තවාදයේ ඉතිරි කොටස පලා යද්දීත් ස්වාමීන්වහන්සේ සමඟ යමින් සිටි සභාවය. මෝවබ් යනු, වැටී ගිය ප්රොතෙස්තන්ත අංශය වන ඇඩ්වෙන්ටිස්තවාදයයි.
දහහත්වන පරිච්ඡේදය දමස්කය ගැන වන අතර, එය ඉවත් කරනු ලබන නගරයක් ලෙස හඳුනාගනු ලබයි. නගරයක් රාජ්යයක සංකේතයක් වන අතර, “අන්තිම දවස්වල” ඉවත් කරනු ලබන එම රාජ්යය එක්සත් ජනපදයයි.
දහනවවන පරිච්ඡේදය යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයත් මුළු ලෝකයත් නියෝජනය කරන මිසරයට විරුද්ධ විනාශයේ අනාවැකියයි.
විසි එකවන පරිච්ඡේදයේ ඊළඟ විනාශය ප්රකාශ කරන අනාවැකි තුන, දකුණේ භයානක මරුබිම, දූමා සහ අරාබියට විරුද්ධව තිබේ. මෙම විනාශය ප්රකාශ කරන අනාවැකි තුන, ප්රකාශනය 8:13 හි සඳහන් දුක් තුනට අනුකූලව, ඉස්ලාමය හඳුනාගනියි.
විසි දෙවන පරිච්ඡේදයේ විනාශය පිළිබඳ අනාවැකිය ඉරිදා නීතිය පැමිණෙන අවස්ථාවේ ලාඕදිකියානු අද්වෙන්තිස්තුන් ෆිලදෙල්ෆියානු අද්වෙන්තිස්තුන්ගෙන් වෙන් කරනු ලබන බව නිරූපණය කරයි.
ඉන්පසු තිස්වන පරිච්ඡේදයේදී අපි දකුණේ මෘගයන්ගේ බරපතල පණිවිඩය දකිමු; එය ලාඔදිකෙයා අද්වෙන්තිස්වරුන්ගේ කැරැල්ල පිළිබඳ දෙවන උපමාත්මක දර්ශනයකි. යෙසායාගේ සියලු බරපතල පණිවිඩ එකට ගෙන එන විට, එය ප්රායෝගිකව “අන්තිම දවස්වල” ඇති සෑම අනාවැකිමය ක්රියාකාරකයෙකුම ආවරණය කරයි. බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්යය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසය 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා පාලනය කරන බව පෙන්වා දීම සඳහා මම යෙසායා විසිතුන තෝරා ගනිමි.
“පැරණි අනාගතවක්තෘවරුන් එක් එක්කෙනා තමන්ගේ යුගය සඳහා වඩා අපගේ යුගය සඳහා කථා කළ බැවින්, ඔවුන්ගේ අනාවැකි කථනය අපට බලපවත්වන්නේය” යන හේතුවෙන්, සෑම අනාවැකි ප්රකාශයක්ම ලෝක අවසානයේ සිදුවීම් අමතයි. මෙම සත්යය, සහ “බයිබලයේ සියලු පොත් එළිදරව් පොත තුළ හමු වී අවසන් වේ” යන කාරණය සමඟ එක්ව, ලෝක අවසානයේ සිදුවීම් පිළිබඳ අනාවැකි සාක්ෂිය සරල කර සම්පාදනය කිරීම සඳහා එළිදරව් පොත යොමුබිඳුව ලෙස ස්ථාපිත කරයි.
එළිදරව් පොතේ දහහත්වැනි පරිච්ඡේදයේදී, අපි භූමියේ රජුන් සමඟ වෛශ්යාචාරය කරන මහත් වේශ්යාවද ඇගේ අවසාන විනිශ්චයද දකිමු.
තවද සත් පානපත්ර ඇති සත් දූතයන්ගෙන් එක් දූතයෙක් පැමිණ මා සමඟ කථා කරමින් මට මෙසේ කීවේය: “මෙතැනට එන්න; බොහෝ ජලයන් මත වාසය කරන මහ වේශ්යාවගේ විනිශ්චය මම ඔබට පෙන්වන්නෙමි. පොළොවේ රජවරුන් ඇය සමඟ වේශ්යාකම් කළෝය; පොළොවේ වැසියෝද ඇගේ වේශ්යාකමේ මද්යයෙන් මත් කරනු ලැබූහ.” එළිදරව් 17:1, 2.
අනාගතවක්තෘවරුන් කිසිදා එකිනෙකාට පරස්පර නොවෙති.
තවද අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ආත්මයන් අනාගතවක්තෘවරුන්ට යටත්ය. මක්නිසාද දෙවියන් වහන්සේ ව්යාකූලත්වයේ කර්තෘ නොව, සාමයේ කර්තෘය; එසේය ශුද්ධවන්තයන්ගේ සියලු සභාවන්හිද. 1 කොරින්ති 14:32, 33.
ලෝකයේ අවසානයේ, “බොහෝ ජලයන් මත හිඳින මහාවෙශ්යාවගේ විනිශ්චය,” එනම් “පෘථිවියේ රජවරුන් අශුචි සම්බන්ධකම් කළ” මහාවෙශ්යාව, සහ “ඇගේ අශුචි සම්බන්ධකමේ මිදියුසින්” “පෘථිවියේ වැසියන්” මත් කළ මහාවෙශ්යාව, යෙසායා විසින් “එක් රජෙකුගේ දින ගණනට,” හෙවත් අනාවැකිමය අවුරුදු හැත්තෑවකට, අමතක කරනු ලබන “වේශ්යාව” ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ. එම අවුරුදු හැත්තෑව අවසන් වන විට තීර් “ලෝකයේ සියලු රාජ්යයන් සමඟ අශුචි සම්බන්ධකම් කරනු ඇත.” යෙසායාගේ වේශ්යාව යොහන්ගේ මහාවෙශ්යාවයි. යෙසායාගේ වේශ්යාවත් යොහන්ගේ වෙශ්යාවත් රෝමානු කතෝලික සභාව නියෝජනය කරයි, මන්ද දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙහි ස්ත්රියක් සභාවක සංකේතයක් වන බැවිනි.
භාර්යාවෙනි, ස්වාමීන්වහන්සේට යටත් වන්නාක් මෙන්, ඔබලාගේම ස්වාමිපුරුෂයන්ට යටත් වන්න. මක්නිසාද, ක්රිස්තුස් වහන්සේ සභාවේ හිසවූ පරිදිම, ස්වාමිපුරුෂයා භාර්යාවගේ හිසය; උන්වහන්සේ ශරීරයේ ගැලවුම්කාරයාණෝය. එබැවින් සභාව ක්රිස්තුස් වහන්සේට යටත් වන්නාක් මෙන්, භාර්යාවෝද සියල්ලෙහිම තමන්ගේම ස්වාමිපුරුෂයන්ට යටත් විය යුතුය. ස්වාමිපුරුෂයෙනි, ක්රිස්තුස් වහන්සේද සභාවට ප්රේම කොට, ඒ උදෙසා තමන්ම දුන් පරිදි, ඔබලාගේ භාර්යාවන්ට ප්රේම කරන්න. එසේ කළේ, වචනය මගින් ජලයෙන් සෝදා එය ශුද්ධ කර පවිත්ර කරන පිණිසය; තවද, කැළලක් හෝ රැළියක් හෝ එවැනි කිසිවක් නැති, මහිමාන්විත සභාවක් ලෙස එය තමන් වෙත ඉදිරිපත් කරන පිණිසය; එහෙත් එය ශුද්ධව, අකුසල රහිතව තිබෙන පිණිසය. එසේම පුරුෂයෝද තමන්ගේම ශරීරවලට ප්රේම කරන්නාක් මෙන් තමන්ගේ භාර්යාවන්ට ප්රේම කළ යුතුය. තම භාර්යාවට ප්රේම කරන්නා, තමන්ටම ප්රේම කරයි. මක්නිසාද, කිසිවෙකු කිසි කලෙක තමාගේම මාංසයට ද්වේෂ කර නැත; එය පෝෂණය කොට ආදරයෙන් රැකබලා ගනියි, ස්වාමීන්වහන්සේ සභාව සම්බන්ධයෙන් කරන පරිදිම. මක්නිසාද අපි උන්වහන්සේගේ ශරීරයේ අවයවයෝය, උන්වහන්සේගේ මාංසයෙන්ද උන්වහන්සේගේ අස්ථිවලින්දය. එබැවින් මිනිසෙක් තම පියාද මවද අත්හැර, තම භාර්යාවට එක්ව සිටින්නේය; ඔවුන් දෙදෙනා එක මාංසයක් වන්නේය. මෙය මහත් රහසකි; එහෙත් මම කථා කරන්නේ ක්රිස්තුස් වහන්සේ හා සභාව ගැනය. කෙසේවෙතත්, ඔබ සැමගෙන් එක් එක්කෙනාද තමන්ටම ප්රේම කරන්නාක් මෙන් තම භාර්යාවට ප්රේම කළ යුතුය; තවද භාර්යාවද තම ස්වාමිපුරුෂයාට ගෞරව කරන බව සලකා බලාවා. එපීස 5:22–33.
ප්රේරිත පාවුල්, ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සභාව ප්රකාශිතව ස්ත්රියක ලෙස නිරූපණය කර ඇති බව හඳුනා දෙයි. එබැවින්, අනාවැකියෙහි ස්ත්රියක් යනු සභාවකි; නමුත් ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සභාව “ශුද්ධව, කැළලක් නැති” ය. අශුද්ධ සභාවක් අශුද්ධ ස්ත්රියකින් නිරූපණය කරනු ලබයි; එම නිසා යෙසායා වේශ්යාවක හඳුන්වා දෙන අතර යොහන් වෛශ්යාකාවක හඳුන්වා දෙයි. ඔවුහු පාප්මණ්ඩලය වෛශ්යාකාවක් ලෙස නිරූපණය කරන අතර දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව කන්යාවකි.
මක්නිසාද, දෙවියන්වහන්සේගේ ඊර්ෂ්යාවට සමාන ඊර්ෂ්යාවකින් මම ඔබ ගැන ඊර්ෂ්යා වෙමි; එසේ ය, ක්රිස්තුස්වහන්සේට පවිත්ර කන්යාවක් ලෙස ඔබ ඉදිරිපත් කිරීමට හැකි වන පිණිස, මම ඔබ එක් ස්වාමියෙකුට විවාහයට නියම කළෙමි. 2 කොරින්ති 11:2.
දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව කන්යාවක් ලෙස නිරූපණය කරනු ලබනවා පමණක් නොව, ඇය විවාහ නියමිතව සිටින්නේ එක් ස්වාමියෙකු සමඟ පමණකි. තීර් සහ යොහන්ගේ මහාවේශ්යාව පෘථිවියේ රජවරුන් සමඟ වේශ්යාකම් කරති. කතෝලික සභාවට එක් අයෙකු සමඟ නොව, පුුරුෂයන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ සම්බන්ධතා ඇත. දානියෙල් අපට දන්වන්නේ එම රජවරුන් රාජ්යයන් බවය.
මෙය සිහිනයය; එහි අර්ථකථනයද අපි රජු ඉදිරියෙහි කියන්නෙමු. අහෝ රජුනි, ඔබ රජවරුන්ගේ රජෙක්ය; මක්නිසාද ස්වර්ගයේ දෙවියන්වහන්සේ ඔබට රාජ්යයක්ද, බලයද, ශක්තියද, මහත් ගෞරවයද දී තිබේ. මනුෂ්ය පුත්රයෝ වාසය කරන සෑම තැනකදීම, කෙතෙහි මෘගයන්ද, අහසේ පක්ෂීන්ද උන්වහන්සේ ඔබගේ අතට භාර දී, ඒ සියල්ල මත ඔබ ආධිපතියෙකු කර තිබේ. ඔබ මේ රන් හිසය. ඔබට පසු ඔබට වඩා හීන වූ වෙනත් රාජ්යයක් උදාවේ; එයට පසු තුන්වන තවත් පිත්තල රාජ්යයක් උදාවේ, එය මුළු පොළොවම පාලනය කරන්නේය. සිව්වන රාජ්යය යකඩ මෙන් බලවත්වන්නේය; මක්නිසාද යකඩ සියල්ල කැබලි කර ජයගෙන යන්නාක් මෙන්, මේ සියල්ල බිඳ දැමූ යකඩ මෙන්ම, එයද කැබලි කර කුඩු කරන්නේය. දානියෙල් 2:36–40.
දානියෙල් 2 වන පරිච්ඡේදයේ බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්යයන් හඳුනාගෙන පැහැදිලි කරනු ලැබේ. දානියෙල් නෙබුකද්නෙසර්ට සිහිනය පැහැදිලි කරන විට, ඔහු නෙබුකද්නෙසර්ට ඔබ රන් හිස බව දන්වයි. රන් හිස රජෙකු වන නමුත්, රජෙකු රාජ්යයක් නියෝජනය කරයි. අනාවැකිමය වර්ෂ හැත්තෑව අවසානයේ රෝමානු කතෝලික සභාව පෘථිවියේ සියලු රජවරුන් සමඟ වේශ්යාකම කරනු ලබන මහත් වේශ්යාවය. රජවරු මිනිසුන්ගේ සංකේතයන් වන අතර, තීර් අපවිත්ර ස්ත්රියකි. ස්ත්රියක් යනු සභාවකි; වේශ්යාවක් යනු අශුද්ධ සභාවකි; පුරුෂයෙකු යනු රජෙකු වන අතර රජෙකු යනු රාජ්යයකි. ස්ත්රියක් යනු සභාවක් වන අතර රජෙකු යනු රාජ්යයකි. මෙම අස්ථානගත සම්බන්ධතාවය මෙම ඒකක දෙක අතර ආත්මික වේශ්යාකම නියෝජනය කරයි.
එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යනු, මෙම අංශ දෙක වෙන්ව තබාගැනීමේ අවශ්යතාව ස්ථාපිත කර දක්වන දේවානුග්රහිත ලේඛනයකි. තුරුස්ව රෝමානු කතෝලික සභාව ලෙස හඳුනාගැනීම පිළිබඳ අපගේ විමර්ශනය තවම අවසන් වී නොතිබුණද, මේ අවස්ථාවේදී යෙසායා විසිතුන් වන පරිච්ඡේදයේ පෙනෙන, පුරුෂයා සහ ස්ත්රිය—එනම් සභාව සහ රාජ්යය—යන සංකේතවාදය පැහැදිලි කරන තවත් සංකේතයක් සලකා බැලීම සුදුසු බව පෙනේ.
කල්දේයන්ගේ දේශය බලව; මේ ජනතාව පෙර නොසිටියේය; අෂ්ෂූරයා එය වනයෙහි වාසය කරන්නන් සඳහා ස්ථාපිත කළ තෙක්ය; ඔවුහු එහි කුළුණු පිහිටුවූහ, එහි මාලිගා ගොඩනැගූහ; ඔහු එය විනාශයට පත් කළේය. යෙසායා 23:13.
එම පදයේ, අෂ්ෂූරියයා කල්දිවරුන්ගේ දේශය ස්ථාපිත කර, “කොත්” සහ “මාලිගා” යන දෙකම නැංවීය. අෂ්ෂූරියයා නිම්රෝද්ගේ සංකේතයක් වන අතර, කල්දිවරු බබිලෝනියේ අභිරහස් ආගම්වල ආගමික නායකයන් නියෝජනය කරති. “කොත” යනු සභාවක සංකේතයකි. යේසුස් වහන්සේ ද්රාක්ෂා වත්ත පිළිබඳ උපමාව ඉදිරිපත් කළ විට, සිස්ටර් වයිට් එම උපමාව පිළිබඳ මෙසේ අදහස් දක්වයි:
“උපමාවේ ගෘහස්වාමියා දෙවියන්වහන්සේව නිරූපණය කළේය; ද්රාක්ෂා වත්ත යුදෙව් ජාතියවද, වැට ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව වූ දේව නීතියවද නිරූපණය කළේය. කුළුණ දේවමාළිගාවේ සංකේතයක් විය.” Desire of Ages, 596.
අසූරියානුවා, සභාවක් (කුළුණක්) හා “මාලිගාවක්” පිහිටුවූ කල්දේයන්ගේ දේශය ස්ථාපනය කළේය. “මාලිගාවක්” යනු “රජෙකු” නියෝජනය කරයි; එම රජෙකු වාරයෙන් රාජ්යයක් නියෝජනය කරයි. රාජ්යයක් නගරයක් ලෙසද නියෝජනය කරනු ලැබේ.
ඔව්හු මෙසේ කීවෝය: එන්න, අපි අපට නුවරක්ද, එහි ශිඛරය ස්වර්ගය දක්වා ළඟා වන කුලුනක්ද ගොඩනඟමු; තවද අපි අපට නාමයක් සාදාගනිමු, නැතහොත් අපි මුළු පොළොවේ මතුපිට පුරා විසිරෙන්නෙමු. උත්පත්ති 11:4.
අසූරියයා විසින් පිහිටුවන ලද “කොටුව” සහ “රාජ මැදුර” නම් ඒවා, නිම්රෝද් ගොඩනැඟූ “නගරය” සහ “කොටුව” ය.
ඔවුන්ගේ මෘත දේහයන්, ආත්මීය අර්ථයෙන් සොදොම හා මිසරය යනුවෙන් කැඳවනු ලබන, අපගේ ස්වාමීන් වහන්සේ ද කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබූ, එම මහ නගරයේ වීථියේ වැතිර පවතිනු ඇත. එළිදරව් 11:8.
ප්රේරණය අපට දන්වා දෙන්නේ, එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් “මහා නගරය” යනු ප්රංශ විප්ලවයේ කාලය තුළ ප්රංශ රාජ්යය නියෝජනය කරන බවයි.
සාක්ෂිකරුවන් මරා දමනු ලබනත්, ඔවුන්ගේ මළ සිරුරු වැතිරී තිබෙනත් එහි වීථිවල ඇති “මහා නගරය” “ආත්මික අර්ථයෙන්” මිසරයයි. බයිබල් ඉතිහාසයේ ඉදිරිපත් කරන ලද සියලු ජාතීන් අතරින්, ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ පැවැත්ම අතිශය ඕනෑකමින් ප්රතික්ෂේප කළත්, උන්වහන්සේගේ ආඥාවන්ට විරුද්ධ වූත් ජාතිය මිසරයයි. අහසේ අධිකාරියට එරෙහිව මිසරයේ රජු කළාක් මෙන් එතරම් ප්රකාශිත හා අධිකාරී විරෝධී කැරලි ගැසීමට කිසිම රාජාධිරාජයෙකු දිරවා නොසිටියේය. යහෝවාගේ නාමයෙන් මෝසස් විසින් ඔහු වෙත පණිවිඩය ගෙන එන ලද විට, පාරාවෝ අහංකාරයෙන් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: “‘ඉශ්රායෙල් ජනතාව යාමට මම ඉඩ දෙන පිණිස, මම ඔහුගේ හඬට කීකරු විය යුතු යැයි කියන යෙහෝවා කවුද? මම යෙහෝවාව නොදනිමි; එපමණක් නොව, ඉශ්රායෙල් ජනතාව යාමට මම ඉඩ නොදෙන්නෙමි.’” නික්මයාම 5:2, A.R.V. මෙය නාස්තිකවාදයයි; සහ මිසරයෙන් නිරූපිත ජාතිය ද ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ හිමිකම්වලට සමාන ප්රතික්ෂේපයක් ප්රකාශ කරනු ඇත; එමෙන්ම අවිශ්වාසය හා අභියෝගය යන ඒ හා සමාන ආත්මභාවයක් ප්රකාශ කරනු ඇත. “මහා නගරය” තවද “ආත්මික අර්ථයෙන්” සොදොමට ද සමාන කරනු ලැබේ. දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව බිඳ දැමීමේදී සොදොමේ දූෂිතභාවය විශේෂයෙන් ප්රකාශ වූයේ කාමචාරිතාවේය. තවද, මේ පාඨයේ විස්තර සම්පූර්ණ කරන ජාතියේ ප්රමුඛ ලක්ෂණයක් විය යුත්තේ ද මේ පාපයමය.
එසේ නම්, අනාගතවක්තෘවරයාගේ වචන අනුව, 1798 වර්ෂයට ස්වල්ප කලකට පෙර, සාතන්මූලික උත්පත්තියක් සහ ස්වභාවයක් ඇති කිසියම් බලයක් බයිබලයට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීමට නැගී එනු ඇත. එසේම, දෙවියන්වහන්සේගේ සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනාගේ සාක්ෂිය මෙලෙස නිශ්ශබ්ද කරනු ලබන එම දේශයෙහි, පාරාවෝගේ නාස්තිකත්වයත් සොදොම්හි ලිංගික අශිෂ්ටත්වයත් ප්රකට වනු ඇත.
“මෙම අනාවැකිය ප්රංශයේ ඉතිහාසය තුළ අතිශය නිවැරදිව හා විස්මයජනක ලෙස සම්පූර්ණ වී ඇත. විප්ලව සමයේ, 1793 දී, ‘පළමු වරට ලෝකය, ශිෂ්ටාචාරය තුළ උපන් හා අධ්යාපනය ලැබූ, යුරෝපයේ අතිශය උත්තම ජාතීන්ගෙන් එකක් පාලනය කිරීමේ අයිතිය තමන්ට ඇතැයි ගත් මනුෂ්යයන්ගේ සභාවක්, මනුෂ්ය ආත්මය පිළිගන්නා අතිශය ගැඹුරු සත්යය ප්රතික්ෂේප කිරීමටත්, දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය හා නමස්කාරය ඒකමතිකව අත්හැර දැමීමටත්, තම එකමුතු හඬ උස් කළ බව අසා ඇත.’—Sir Walter Scott, Life of Napoleon, vol. 1, ch. 17. ‘විශ්වයේ කර්තෘවරයාට විරුද්ධව ප්රකාශිත කැරැල්ලකින්, ජාතියක් ලෙස තම අත ඔසවා සිටි බව සනාථ කරන විශ්වාසනීය වාර්තාව තවමත් ඉතිරිව පවතින්නේ ලෝකයේ ප්රංශය පිළිබඳව පමණි. නින්දාකාරීන් බොහෝ දෙනෙක්ද, අනාස්ථිකයන් බොහෝ දෙනෙක්ද සිටියාහ, තවමත් එංගලන්තයේ, ජර්මනියේ, ස්පාඤ්ඤයේ, සහ අනෙකුත් ස්ථානවල සිටිමින් සිටිති; එහෙත් ලෝක ඉතිහාසයේ ප්රංශය වෙන්ව සිටින්නේ, තම ව්යවස්ථාදායක සභාවේ නියෝගය මඟින් දෙවියන් වහන්සේ නැතැයි ප්රකාශ කළ එකම රාජ්යය ලෙසය; එම නිවේදනය පිළිගැනීමේදී අගනුවර මුළු ජනගහනයම, සහ වෙනත් ස්ථානවල අතිවිශාල බහුතරයක්ද, පුරුෂයන් මෙන්ම ස්ත්රීන්ද, ප්රීතියෙන් නටමින් ගායනා කළ රටද එයයි.’—Blackwood’s Magazine, November, 1870.” The Great Controversy, 269.
එළිදරව්ව එකොළොස්වන අධ්යායයේ “මහා නගරය” යනු “ඇයගේ ව්යවස්ථාදායක සභාවේ ආඥාවක්” නිකුත් කරමින් දෙවියන් නොමැති බව ප්රකාශ කළ ප්රංශ ජාතියය. එම ආඥාව, පාරාවෝගේ කැරැල්ලෙන් නිරූපිත වූ අනාස්තිකත්වයේ ප්රකාශනයක් විය. මහා නගරයක් යනු රාජ්යයකි, හෝ “ජාතියක්” හෝ “රටක්” ය. එළිදරව්ව එකොළොස්වන අධ්යායයේ ප්රංශය සංකේත දෙකකින්—මිසරය සහ සොදොම—සංයුක්ත වේ.
අපට මෙසේ දන්වා ඇත: “මෙය දේව-නිරාකරණයයි; මිසරයෙන් නියෝජනය කරන ජාතිය ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ අයිතිවාසිකම් ප්රතික්ෂේප කරන මෙවන්ම හඬක් නගනු ඇති අතර, එයට සමාන අවිශ්වාසය හා විරෝධයේ ආත්මයක් ප්රකාශ කරනු ඇත. ‘මහා නගරය’ ‘ආත්මික අර්ථයෙන්’ සොදොම්ට ද සැසඳෙයි. දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව උල්ලංඝනය කිරීමෙහි සොදොම්ගේ දූෂිතභාවය විශේෂයෙන් ප්රකාශ වූයේ කාමචාරයේ ය.”
ප්රංශයේ මහා නගරය හෝ ජාතිය සංකේතාත්මකව ජාතියක් (මිසරය) සහ නගරයක් (සොදොම) මගින් නිරූපණය කරනු ලැබේ. මිසරය “හඬ නැඟීය,” යනුවෙන් දක්වා ඇති අතර, ජාතියක් කථා කිරීම යනු සභාපාලනය නොව රාජ්යපාලනය නිරූපණය කරයි. එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන අධ්යායයේ දක්නට ලැබෙන නිරූපණයේ මිසරය රාජ්යය වූ අතර සොදොම සභාව විය.
“ජාතියේ ‘කථා කිරීම’ යනු එහි ව්යවස්ථාදායක හා අධිකරණ බලධාරීන්ගේ ක්රියාකාරිත්වයයි.” The Great Controversy, 442.
එළිදරව් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ යොහන් ප්රංශ විප්ලවයේ සිදුවීම් අනාවැකිමය සංකේතභාවයෙන් ඉදිරිපත් කරයි. සැබෑ විප්ලවය, එම පරිච්ඡේදයේ යොහන්ගේ අනාවැකි වල වලංගුභාවය සඳහා ප්රමාණවත් ඉතිහාසමය සාක්ෂි සැපයීය. යොහන් අනාවැකි පැවසුවේය; එවිට ප්රංශ විප්ලවය එම අනාවැකිය ඉටු කළේය; ඉන්පසු, අනාවැකියද එම අනාවැකියේ ඉතිහාසමය ඉටු වීමද, ලෝකයේ අවසානයේ නැවත වරක් දූෂිත රාජ්යයක් දූෂිත සභාවක් සමඟ එකට එක් වන විට සිදුවන සිදුවීම් හඳුනා දක්වමින් ඒවාට සමാന്തර වේ. ඇත්තෙන්ම, එම අශුද්ධ විවාහය අනුගමනය කරන්නේ ලේ වැගිරීම්මය මහ ඝාතනයකි. දෙවියන්වහන්සේගේ රාජ්යය ද මහත් නගරයක්ය.
ඔහු ආත්මයෙන් මාව උස් වූ මහත් කන්දකට ගෙන ගොස්, දෙවියන්වහන්සේගෙන් ස්වර්ගයෙන් පහළ වන ඒ මහත් නුවර, ශුද්ධ වූ යෙරුසලම, මට පෙන්වීය. එළිදරව් 21:10.
“මෙහි අවධානයට ගෙන එනු ලබන මනාලයාගේ පැමිණීම, විවාහයට පෙර සිදුවේ. විවාහය ක්රිස්තුස්වහන්සේ විසින් උන්වහන්සේගේ රාජ්යය භාරගැනීම නියෝජනය කරයි. රාජ්යයේ අගනුවර හා නියෝජිත ස්වරූපය වන ශුද්ධ නගරය, එනම් අලුත් යෙරුසලම, ‘මනාලිය, බැටළු පෝතකයාගේ භාර්යාව’ ලෙස හැඳින්වේ. දූතයා යොහන්ට මෙසේ කීවේය: ‘මෙහි එන්න, මම නුඹට මනාලිය, බැටළු පෝතකයාගේ භාර්යාව පෙන්වන්නෙමි.’ අනාගතවක්තෘ මෙසේ කියයි: ‘ඔහු මා ආත්මයෙන් රැගෙන ගොස්, දෙවියන්වහන්සේගෙන් ස්වර්ගයෙන් බැස එන එම මහත් නගරය, ශුද්ධ යෙරුසලම, මට පෙන්වීය.’ එළිදරව් 21:9, 10.” The Great Controversy, 426.
නිම්රෝද්ගේ කැරැල්ල ඔහු කුළුණක් සහ නගරයක් ගොඩනැගීම මගින් ප්රතිනිධිභූත කරනු ලැබේ; එය ලෝකයේ අවසානයේ දී සභාවත් රාජ්යයත් එකලස් වීමේ ආදර්ශරූපයකි, මන්ද සියලු ප්රොෆෙතුන් ලෝකයේ අවසානය පිළිබඳ කතා කළහ. නිම්රෝද්ගේ කැරැල්ල දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවත් දෙවියන්වහන්සේගේ රාජ්යයත් දෙකම පාලනයට ගන්නා ආශාවෙන් යුත් ලූසිෆර්ගේ කැරැල්ලේ අඛණ්ඩතාවක් ද විය.
අහෝ, උදෑසනගේ පුත්රයාවූ ලුසිෆර්, නුඹ ස්වර්ගයෙන් කෙසේ වැටී ගියෙහිද! ජාතීන් දුර්බල කළ නුඹ, භූමියට කෙසේ කපා හෙළනු ලැබුවෙහිද! මක්නිසාද නුඹගේ හදවත තුළ නුඹ මෙසේ කීවෙහිය: මම ස්වර්ගයට නැඟෙන්නෙමි, දෙවියන්වහන්සේගේ තරු මතට ඉහළින් මාගේ සිංහාසනය උසස් කරන්නෙමි; උතුරේ අන්තයන්හි, සභාවේ කන්ද මත ද මා හිඳින්නෙමි; වළාකුළු වල උස්තැන් මතට ඉහළින් නැඟෙන්නෙමි; මම ඉතා උත්තම තැනැන්වහන්සේට සමාන වන්නෙමි. යෙසායා 14:12–14.
ඉතා උසස් වූ තැනැන්වහන්සේට “සමාන” වීමට ලූසිෆර්ගේ රහස්මය හෘද-අභිලාෂයන් යෙසායා අනාවරණය කරන විට, ලූසිෆර් තනතුරු දෙකක්—පැහැදිලිවම වෙනස් වූ අසුන් දෙකක්—අත්පත් කරගැනීමට සොයන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. ඔහු තම “සිංහාසනය දෙවියන්වහන්සේගේ තාරකා වලට ඉහළින්” “උසස්” කිරීමටද, “උතුරේ පැත්තවල පිහිටි සභා-පර්වතය මත ද වාඩි වීමටද” කැමැත්තෙන් සිටියි.
සිංහාසනය යනු රජුගේ අධිකාරියේ—හෝ රාජ්ය අධිකාරියේ—සංකේතයකි; “උතුරේ පැති” යනු දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවය.
කෝරාහ්ගේ පුත්රයන් සඳහා ගීතයක් හා ගීතිකාවක්. අපගේ දෙවියන්වහන්සේගේ නගරයෙහි, උන්වහන්සේගේ ශුද්ධ කන්දෙහි, ස්වාමීන්වහන්සේ මහත්ය; ඉතාමත් ප්රශංසාවට යෝග්යය. පිහිටීමෙන් අලංකාරවූ, මුළු පොළොවේ ප්රීතිය වූ, උතුම් රජුගේ නගරය වූ සියොන් කන්ද උතුරු දෙස පිහිටා ඇත. දෙවියන්වහන්සේ ඇයගේ මාලිගාවල ආරක්ෂාස්ථානයක් ලෙස ප්රසිද්ධය. ගීතාවලිය 48:1–3.
යෙරුසලම “මහා රජුගේ නගරය” ය; එමගින් දෙවියන්වහන්සේගේ දේශපාලන සිංහාසනය සලකුණු කරයි. යෙරුසලම “උන්වහන්සේගේ ශුද්ධකමේ කන්ද” ද, “උතුරු පාර්ශ්වයන්හි” ද ය; එමගින් දෙවියන්වහන්සේගේ ආගමික සිංහාසනය සලකුණු කරයි. ආරම්භයෙන්ම සාතන්ගේ කැරැල්ල සහ යුද්ධය, දෙවියන්වහන්සේගේ සභාව සහ දෙවියන්වහන්සේගේ රාජ්යය යන දෙකම පාලනය කිරීමට ඇති ඔහුගේ ආශාවේ සන්දර්භය තුළ නිරූපණය කෙරේ. ඉන්පසු සාතන් නිම්රෝද්ගේ කැරැල්ලේ නායකත්වය ගත්තේය; ඔහු කල්දීවරුන් සඳහා පිහිටුවා දුන් දේශය, නිම්රෝද් විසින් ගොඩනඟන ලද්දේ කුළුණක් සහ නගරයක්—එනම් සභාවක් සහ රාජ්යයක්—යන දෙකම තිබූ දේශයක් ලෙස නිරූපණය කර ඇත.
එබැවින්, යෙසායාගේ වෙශ්යාවත් යොහන්ගේ මහත් වෙශ්යාවත් පෘථිවියේ රජවරුන් සමඟ වේශ්යාකම කරන්නේ නම්, එයින් අනාගතවාක්යය සලකුණු කරන්නේ අනාවැකිමය අවුරුදු හැත්තෑවක් අවසානයේ රෝමානු කතෝලික සභාව සහ පෘථිවියේ රජවරුන් අතර අශුද්ධ සම්බන්ධතාවයක් ඇතිවන බවය.
යෙසායාගේ අනාවැකි රේඛාව විසිතුන්වන පරිච්ඡේදයේ වෙශ්යාවූ තීර්ගේ විනිශ්චය විස්තර කරයි; යොහන් ද “මහා බබිලෝනිය” ලෙස හඳුනාගනු ලබන රතු-තැඹිලි පැහැති ස්ත්රියකගේ සංකේතය මඟින් එම විනිශ්චයම විස්තර කරයි. එම එකම වෙශ්යාව පිළිබඳ එම එකම විනිශ්චයට තුන්වන සාක්ෂිය පහත පරිදි ය:
“එළිදරව් 17හි ස්ත්රිය (බබිලෝනිය) ‘ජාම්බුල සහ රතු පැහැයෙන් සැරසී, රන්, අගනා ගල් සහ මුතු වලින් අලංකාර කර, තම අතෙහි පිළිකුල්කම් සහ අපවිත්රකම්වලින් පිරුණු රන් පාත්රයක් දරාගෙන සිටින්නියක ලෙස... ඇගේ නළල මත ලියා තිබූ නාමය වූයේ, අභිරහසක්, මහත් බබිලෝනිය, වේශ්යාවන්ගේ මව’ යැයි විස්තර කරනු ලැබේ.” අනාගතවක්තෘ මෙසේ කියයි: “‘ශුද්ධවන්තයන්ගේ ලේයෙනුත්, යේසුස්ගේ ශාක්ෂිකරුවන්ගේ ලේයෙනුත් මත් වී සිටින ස්ත්රිය මම දුටුවෙමි.’” තවද බබිලෝනිය ‘පෘථිවියේ රජුන් මත රාජ්යය කරන ඒ මහත් නගරය’ යැයි ප්රකාශ කරනු ලැබේ. එළිදරව් 17:4–6, 18. “ක්රිස්තියානි ලෝකයේ රාජාධිපතීන් මත බොහෝ ශතවර්ෂ ගණනක් ඒකාධිපති පාලනය පවත්වාගෙන ගිය බලය රෝමයයි.” The Great Controversy, 382.
“අන්තිම දිනවල” තීර් යනු රෝමානු කතෝලික සභාවය. එම කාලයේදී පාප් පදවිය පිටත්ව ගොස්, භූමියේ රජවරුන් වෙත ඇගේ වශීකාර ගීත ගායනා කරනු ඇත; එසේ කරමින්, අනාවැකිමය අර්ථයෙන් සභාව සහ රාජ්යය එක්වීම වන වේශ්යාචාර ක්රියාවට රජවරුන් යොමු කරනු ඇත.
ඒ දවසේ තූර් නගරය එක් රජෙකුගේ දවස් ප්රමාණයට අනුව අවුරුදු හැත්තෑවක් අමතක කරනු ලබන්නේය. අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී තූර් වේශ්යාවක් මෙන් ගී ගයන්නේය. යෙසායා 23:15.
බයිබල් අනාවැකියෙහි රජෙකු යනු රාජ්යයක් වන බැවින්, අනාවැකිමය රාජ්යයක් වසර හැත්තෑවක් පාලනය කරන කාලය තුළ ටීර් අමතක කරනු ලබන්නේය.
ඒ දවසේදී තීර් නගරය එක් රජෙකුගේ දවස් ප්රමාණයට අනුව අවුරුදු හැත්තෑවක් අමතක කරනු ලැබේ. අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේ තීර් වෙශ්යාවක මෙන් ගී ගයන්නේය. වීණාවක් රැගෙන නගරය වටා යන්න, අමතක කරනු ලැබූ වෙශ්යාවෙනි; නුඹ සිහි කරනු ලැබීම පිණිස මධුර සංගීතය මවමින් බොහෝ ගී ගයන්න. තවද අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී සමිඳාණන් වහන්සේ තීර් සොයා බලන සේක; එවිට ඇය තම කුලිය කරා හැරී, පෘථිවියේ මුහුණත මත ඇති ලෝකයේ සියලු රාජ්යයන් සමඟ වේශ්යාකම් කරන්නේය. යෙසායා 23:15–17.
අනාගතවක්තෘමය අවුරුදු හැත්තෑවක් පාලනය කරන එක් රාජ්යයක දවස්වලදී රෝම කතෝලික සභාව අමතක කරනු ලැබේ. එම අවුරුදු හැත්තෑව අවසානයේදී, පාප්වාහන්සේගේ බලය “මිහිරි රාග ගායනා කරමින්, බොහෝ ගී ගයනු ඇත.” අනාගතවක්තෘමය අර්ථයෙන් “ගීයක්” යනු “අත්දැකීමක්” නියෝජනය කරයි.
“සිංහාසනය ඉදිරියෙහි ඇති ස्फටික මුහුද මත, ගින්න සමඟ මිශ්ර වූවාක් මෙන් පෙනෙන ඒ වීදුරු මුහුද මත,—එය දෙවියන්වහන්සේගේ മഹිමයෙන් එතරම් දීප්තිමත් බැවින්,—‘මෘගයා කෙරෙහිද, ඔහුගේ රූපය කෙරෙහිද, ඔහුගේ ලකුණ කෙරෙහිද, ඔහුගේ නාමයේ සංඛ්යාව කෙරෙහිද ජය ලබාගත්’ සමූහය එක්රැස් වී සිටිති. ‘දෙවියන්වහන්සේගේ වීණා’ ඇතිව, සියොන් කන්ද මත බැටළු පැටවාණන් සමඟ, මනුෂ්යයන් අතරින් මිදවා ගන්නා ලද එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසක් එහි සිටගෙන සිටිති; බොහෝ ජලධාරා වල හඬ මෙන්ද, බලවත් ගර්ජනයක හඬ මෙන්ද, ‘වීණා වාදකයන් තම වීණා වාදනය කරන හඬ’ අසනු ලැබේ. තවද ඔවුන් සිංහාසනය ඉදිරියෙහි ‘අලුත් ගීතයක්’ ගායනා කරති; එය එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස හැර වෙන කිසිවෙකුට ඉගෙන ගත නොහැකි ගීතයකි. එය මෝසෙස්ගේද බැටළු පැටවාණන්ගේද ගීතයයි—ගැළවීමේ ගීතයකි. එම ගීතය ඉගෙන ගත හැක්කේ එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසට පමණි; මක්නිසාද එය ඔවුන්ගේ අත්දැකීමේ ගීතයයි—වෙනත් කිසිම සමූහයක් කිසි කලෙක නොලැබූ අත්දැකීමක්. ‘මේ අය නම් බැටළු පැටවාණන් යන්නේ කොතැනටද එහි ඔහු අනුව යන අයය.’ ජීවත්ව සිටින්නන් අතරින්, පොළොවෙන්, පරිවර්තනය කරනු ලැබූ මේ අය ‘දෙවියන්වහන්සේටද බැටළු පැටවාණන්ටද පළමු පල’ ලෙස ගණන් කරනු ලබති. එළිදරව්ව 15:2, 3; 14:1-5. ‘මේ අය නම් මහා පීඩාවෙන් පිටතට ආ අයය;’ ජාතියක් ඇති වූ දා සිට කිසි කලෙක නොවූ ආකාරයේ පීඩාකාලය ඔවුන් හරහා ගොස් ඇත; යාකොබ්ගේ පීඩාකාලයේ වේදනාව ඔවුන් දරා ඇත; දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයන්ගේ අවසාන වැගිරීම තුළ මැදිහත්කරුවෙකු නොමැතිව ඔවුන් ස්ථිරව සිටියාහ. එහෙත් ඔවුන් ගළවනු ලැබුවෝය; මක්නිසාද ඔවුන් ‘තම වස්ත්ර සෝදා බැටළු පැටවාණන්ගේ ලේ තුළ ඒවා සුදු කර ඇත.’ ‘ඔවුන්ගේ මුඛය තුළ වංචාවක් හමු නොවීය: මක්නිසාද ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි දෝෂ රහිතය.’ ‘එබැවින් ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ සිංහාසනය ඉදිරියෙහි සිටිති, ඔහුගේ දේවමාළිගාවේ දවාලෙහිත් රාත්රියෙහිත් ඔහුට සේවය කරති: සිංහාසනය මත අසුන්ගෙන සිටින තැනැන්වහන්සේ ඔවුන් අතර වාසය කරනු ඇත.’ සාගතයෙන් හා වසංගතයෙන් විනාශ වූ පොළොවද, මහා උෂ්ණයෙන් මනුෂ්යයන් දහනය කිරීමට බලය ලැබූ සූර්යයාද, ඔවුන් දැක ඇත; ඔවුන්ම දුක්වීමද, බඩගින්නද, පිපාසයද දරා ඇත. එහෙත් ‘ඔවුන්ට තවත් බඩගිනි නොවනු ඇත, තවත් පිපාසය නොවනු ඇත; සූර්යයා ඔවුන් මත නොපැලඳෙනු ඇත, කිසි උෂ්ණයකුත් ඔවුන් මත නොවැටෙනු ඇත. මක්නිසාද සිංහාසනය මධ්යයේ සිටින බැටළු පැටවාණන් ඔවුන් පෝෂණය කරනු ඇත, ජීවමාන ජල උල්පත් වෙත ඔවුන් ගෙන යනු ඇත: දෙවියන්වහන්සේ ඔවුන්ගේ ඇස්වලින් සියලු කඳුළු පිස දමනු ඇත.’ එළිදරව්ව 7:14-17.” The Great Controversy, 648.
“‘උන්වහන්සේගේ මාලිගාවේ සියල්ලෝම උන්වහන්සේගේ මහිමය ගැන කථා කරති’ (ගීතාවලිය 29:9), තවද මුදාගනු ලැබූවෝ ගයන ගීතය—එනම් ඔවුන්ගේ අත්දැකීමේ ගීතය—දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමය ප්රකාශ කරනු ඇත: ‘සර්වබලධාරී ස්වාමීන්වහන්ස, ඔබගේ ක්රියා මහත්ය, අරුමය; යුගයන්ගේ රජාණෙනි, ඔබගේ මාර්ග ධර්මිෂ්ඨය, සත්යය. ස්වාමීන්වහන්ස, ඔබට භය නොවී, ඔබගේ නාමයට මහිමය නොදෙන්නේ කවරෙක්ද? මක්නිසාද ඔබ පමණක් ශුද්ධය.’ එළිදරව් 15:3, 4, R.V.” Education, 308.
අනාවැකිමය අවුරුදු හැත්තෑවක අවසානයේ පාප්පදවිය “මිහිරි සංගීතයක් නැගිටුවමින්, බොහෝ ගී ගායනා කරනු ඇත;” ඇය “සිහිකරනු ලැබෙන පිණිස.” අනාවැකිමය අවුරුදු හැත්තෑවක් පාලනය කරන රාජ්යයේ අවසානයේ රෝමානු කතෝලික සභාව තම අතීත ඉතිහාසයේ අත්දැකීම ලෝකයට සිහිපත් කරවනු ඇත. එම ඉතිහාසයේදී ඇය, ඇය හා යුරෝපයේ රජවරුන් අතර පැවති සම්බන්ධතාවයක නෛතික අධිකාරිය ලෙස පාලනය කළාය. එම ඉතිහාසය නිසි ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ අන්ධකාර යුගය ලෙසය; පාප්පදවිය යුරෝපයේ රජවරුන් මත පාලනය කළ එම ඉතිහාසයට යම් ආකාරයකින් සම්බන්ධ කළ හැකි සියලු අන්ධකාරය, එයට පසුපසින් පැමිණි සියලු අන්ධකාරය උපදවාගත් අතිමූලික ක්රියාවට අයත් කළ හැක. එම ක්රියාව වූයේ සභාවත් රාජ්යයත් එකට එක්කිරීමයි; යුරෝපයේ රජවරුන් හා කතෝලික සභාව එකතු කිරීමයි. බයිබලානුකූල විවාහයකදී පුරුෂයා ස්ත්රිය මත පාලනය කළ යුතුය; එහෙත් එම ඉතිහාසයේ සිදුවූ වේශ්යාචාරය පුරුෂයා හා ස්ත්රිය අතර සත්ය සම්බන්ධතා පිළිවෙළට උඩුයටිකුරු වූ දෙයක් විය.
අවුරුදු හැත්තෑවක අවසානයේ, පපුවරජ පද්ධතිය නාබිමය වශයෙන් අමතක කරනු ලබන කාලපරිච්ඡේදයේදී ලෝකය පාලනය කරන බයිබල් නාබිත්වයේ රාජ්යය අවසානයට පැමිණෙන විට, මහත් අර්බුදයක් ඇතිවනු ඇත. එම රාජ්යයේ බිඳවැටීමෙන් උද්භව වන ලෝකව්යාප්ත අර්බුදය, අඳුරු යුගයන්හි ඉතිහාසයෙන් දැක්වෙන පරිදි, එම රාජ්යයේ බිඳවැටීමෙන් උපන් කලහකාරී කාලයන් මඟින් ගමන් කිරීමට නම් ලෝකය රෝමානු කතෝලික සභාවේ නෛතික අධිකාරියට යටත් විය යුතු බව ලෝකයට දැනුම් දීම ආරම්භ කිරීමට කතෝලික සභාවට දොර විවර කරයි.
රාජ්යය අවසන් වන විටත්, පාප් පදවිය තම අතීත අත්දැකීමේ ගීතය ගායනා කරන විටත්—ඉතිහාසවේදීන් අන්ධකාරය ලෙස නම් කරන අත්දැකීමක්—එවන් අන්ධකාරමය ඉතිහාසයක්, පාප් පදවිය භූමියේ රජවරුන් සමඟ බෙදාගත යුතු, ඇය සමඟ වේශ්යාචාරය කිරීමට ඔවුන් ඒත්තු ගන්වන පණිවිඩයක් විය හැක්කේ කෙසේද? මහත් අර්බුදයක් තුළ, අතීත යුගයන්ගේ අත්දැකීම—(ඇගේ ගීතය), අනාවැකිමය ලෙස ඇය අමතක කරනු ලැබීමට පෙර තිබූ ඇගේ අත්දැකීම—ඔවුන්ගේ මහත් අර්බුදයට විසඳුම ලෙස අන්ධකාරයේ අත්දැකීම පිළිගැනීමට භූමියේ රජවරුන්ට යුක්තිය සපයන්නේ මන්ද?
රෝමානු ආගමික පද්ධතිය පිළිබඳව අනුකූල නොවන ලෙස බලන බොහෝ දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විශාල පන්තියක් පවා, ඇයගේ බලය හා බලපෑමෙන් ඇති වන අනතුර අල්ප වශයෙන් පමණක් වටහා ගනියි. බොහෝ දෙනෙක් තර්ක කරන්නේ මධ්යයුගයේ පවතින ලද්දේ වූ බුද්ධිමය හා නෛතික අන්ධකාරය ඇයගේ දර්ශන, අන්ධශ්රද්ධා, සහ පීඩනය ව්යාප්ත වීමට අනුග්රහ කළ බවත්, නූතන කාලයේ වඩා උසස් බුද්ධිමත්භාවය, දැනුමේ සාමාන්ය ව්යාප්තිය, සහ ආගමික කාරණාවල වර්ධමාන විශාලහෘදභාවය, අසහනශීලීභාවය හා අධිපීඩනය නැවත උදා වීම වළක්වන බවත්ය. මෙබඳු තත්ත්වයක් මෙම ප්රබුද්ධ යුගය තුළ පවතිනු ඇතැයි යන සිතුවිල්ලම උපහාසයට ලක් කරනු ලැබේ. මේ පරම්පරාව මත බුද්ධිමය, නෛතික, සහ ආගමික වශයෙන් මහත් ආලෝකයක් බැබළෙමින් පවතින බව සැබෑය. දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ වචනයේ විවෘත පිටු තුළින් ස්වර්ගයෙන් ආලෝකය ලෝකය මත වහලා ඇත. එහෙත් දෙන ලද ආලෝකය කොපමණ මහත්ද, එය විකෘති කර ප්රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ අන්ධකාරයද එපමණටම මහත් බව මතක තබාගත යුතුය.
“බයිබලය යාච්ඤාභාවයෙන් අධ්යයනය කිරීම ප්රොටෙස්ටන්තවරුන්ට පාප්කමයේ සැබෑ ස්වභාවය පෙන්වා දෙනු ඇත; එසේම එය ඔවුන්ට එය පිළිකුල් කර එයින් වළකින ලෙස කරනු ඇත. එහෙත් බොහෝ දෙනෙක් තමන්ගේම මතයෙහි එතරම් ප්රඥාවන්ත යැයි සිතන බැවින්, සත්යය තුළට නායකත්වය ලබන පිණිස දෙවියන්වහන්සේව නිහතමානීව සොයන්නට අවශ්යතාවක් ඔවුන්ට දැනෙන්නේ නැත. තමන්ගේ ප්රබෝධය පිළිබඳව ගර්ව කරන නමුත්, ඔව්හු ශුද්ධ ලියවිලිද දෙවියන්වහන්සේගේ බලයද නොදනිති. තමන්ගේ අන්තර්කරණ නිශ්ශබ්ද කරගැනීමට ඔවුන්ට යම් උපాయం තිබිය යුතුය; එබැවින් ඔව්හු ආත්මික නොවන, හා තමන්ව පහත් කරන අඩුම දෙය සොයති. ඔවුන් කැමති වන්නේ, දෙවියන්වහන්සේව සිහිකිරීමේ ක්රමයක් ලෙස පෙනී යන, නමුත් සැබවින්ම උන්වහන්සේව අමතක කිරීමේ ක්රමයකටය. පාප්කම මේ සියල්ලන්ගේ අවශ්යතා සපුරාලීමට හොඳින් ගැළපේ. එය මනුෂ්යවර්ගයේ පංති දෙකක් සඳහා සූදානම්ව ඇත, එනම්, මුළු ලෝකයම සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ආවරණය කරන—තමන්ගේ සුකුමාරකම් මගින් ගැළවීම ලැබීමට කැමති අයද, තමන්ගේ පාපයන් තුළම ගැළවීම ලැබීමට කැමති අයදය. මෙන්න, එහි බලයේ රහස ය.”
“මහා බුද්ධිමය අන්ධකාරයේ දවසක් පාප්පදවියේ සාර්ථකත්වයට හිතකර වූ බව පෙන්වා දී ඇත. තවද, මහා බුද්ධිමය ආලෝකයේ දවසක් ද එහි සාර්ථකත්වයට සමානව හිතකර බවත් තවමත් ප්රකාශිත වනු ඇත. අතීත යුගවලදී, මනුෂ්යයෝ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙන්ද සත්යය පිළිබඳ දැනුමෙන්ද තොරව සිටිය විට, ඔවුන්ගේ ඇස් වැසී තිබිණ; ඔවුන්ගේ පාද සඳහා විහිදුවා තිබූ ජාලය නොදැක, දහස් ගණනක් එහි සිරව ගියහ. මේ පරම්පරාවේ, මිනිස් අනුමානවල දීප්තිමත් ආලෝකයෙන්, ‘ව්යාජ ලෙස විද්යාව යයි කියනු ලබන දෙයකින්,’ ඔවුන්ගේ ඇස් දිලිසී අන්දමට පත් වන බොහෝ දෙනෙක් සිටිති; ඔවුහු එම ජාලය නොවටහා, ඇස් බැඳ තිබුණාක් මෙන්ම පහසුවෙන් එය තුළට ඇතුල්වෙති. දෙවියන්වහන්සේ අරමුණු කළේ මනුෂ්යයාගේ බුද්ධිමය ශක්තීන් ඔහුගේ මැවුම්කරුගෙන් ලැබුණු දීමනාවක් ලෙස තබාගෙන, ඒවා සත්යය සහ ධර්මිෂ්ඨකමගේ සේවයට යොදවනු ලෙසය; එහෙත් අහංකාරය සහ අභිලාෂය පෝෂණය කරනු ලබන විට, මිනිසුන් දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට වඩා තමන්ගේම න්යායන් උසස් කරති නම්, එවිට බුද්ධියට අඥානයට වඩා මහත් අයහපතක් සිදු කළ හැක. මෙසේ, බයිබලය පිළිබඳ විශ්වාසය දුර්වල කරන වර්තමාන යුගයේ ව්යාජ විද්යාව, එහි රමණීය ආකාර සමඟ පාප්පදවිය පිළිගැනීමට මාර්ගය සකස් කිරීමෙහිදී, අන්ධකාර යුගවලදී එහි බලවත් වර්ධනය සඳහා මාර්ගය විවර කළ දැනුම වළක්වා තැබීම මෙන්ම සාර්ථක බව ඔප්පු කරනු ඇත.” The Great Controversy, 572.
“සබත් දින වෙනස් කිරීම තම සභාව විසින් කරන ලද්දක් බව රෝමානු කතෝලිකයන් පිළිගන්නා අතර, සභාවේ සර්වෝත්තම අධිකාරිය සඳහා සාක්ෂියක් ලෙස ඔවුන් එම වෙනසම දක්වති. සතියේ පළමු දවස සබත් දින ලෙස පවත්වමින් ප්රොටස්තන්තයන් දේවීය කාරණාවලදී නීති පනවීමේ ඇගේ බලය පිළිගනිමින් සිටින බව ඔවුන් ප්රකාශ කරති. රෝමානු සභාව තම නිර්භ්රාන්තිත්වය පිළිබඳ ප්රකාශය අත්හැර දමා නැත; තවද ලෝකයත් ප්රොටස්තන්ත සභාවනුත් යෙහෝවාගේ සබත ප්රතික්ෂේප කරමින්, ඇය විසින් නිර්මාණය කරන ලද ව්යාජ සබතක් පිළිගන්නා විට, ඔවුන් ඇත්තෙන්ම එම ප්රකාශය පිළිගනිති. මෙම වෙනස සඳහා අධිකාරිය ඔවුන් උපුටා දක්වන්නට පුළුවන, එහෙත් ඔවුන්ගේ තර්කයේ භ්රාන්තිභාවය පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය. පාප්වාදීයා ප්රොටස්තන්තයන් තමන්ම තමන් වංචා කරගනිමින්, මේ කාරණයේ සත්යතාවයන් කෙරෙහි සිතාමතා තම ඇස් වසාගන්නා බව දකින්න තරම් සූක්ෂ්මය. ඉරිදා ආයතනයට වැඩි පිළිගැනීමක් ලැබෙන කල, අවසානයේ එය මුළු ප්රොටස්තන්තික ලෝකයම රෝමයේ ධජය යටට ගෙන එනු ඇති බවට නිශ්චිත වී සිටිමින්, ඔහු සතුටු වෙයි.”
“සබත් දවසේ වෙනස් කිරීම රෝමානු සභාවේ අධිකාරයේ ලකුණ හෝ මුද්රාව වේ. සිව්වන ආඥාවේ හිමිකම් අවබෝධ කරගෙන, සත්ය සබත් දවස වෙනුවට අසත්ය සබත් දවස පවත්වීමට තෝරාගන්නෝ, එය ආඥා කරනු ලබන්නේ එකම එම බලය විසින් බවින්, එම බලයට ගෞරවය පිරිනමති. මෘගයාගේ ලකුණ නම්, දෙවියන් වහන්සේ විසින් නියම කරන ලද දවස වෙනුවට ලෝකය විසින් පිළිගෙන තිබෙන පාප්කීය සබත් දවසය.”
“එහෙත්, අනාවැකියේ නිර්දේශ කර ඇති පරිදි, මෘගයාගේ ලකුණ ලබාගැනීමේ කාලය තවම පැමිණ නැත. පරීක්ෂා කිරීමේ කාලය තවම පැමිණ නැත. රෝමානු කතෝලික සභාසංඝයද ඇතුළුව, සෑම සභාවකම සැබෑ ක්රිස්තියානීහු සිටිති. ඔවුන්ට ආලෝකය ලැබී, හතරවන ආඥාව පිළිබඳ බැඳීම දැකගෙන නොමැති තාක් කිසිවෙකුද දණ්ඩනය කරනු නොලැබේ. එහෙත් වංචනික සබත් දවස බලෙන් ක්රියාත්මක කරවීමට නියෝගය නිකුත් වන විටත්, තුන්වන දේවදූතයාගේ මහත් හඬ මෘගයාටත් ඔහුගේ රූපයටත් නමස්කාර කිරීම පිළිබඳ මිනිසුන්ට අනතුරු අඟවන විටත්, බොරු සහ සත්ය අතර සීමාරේඛාව පැහැදිලිව ඇඳෙන්නේය. එවිටත් අකීකරුකම තුළ දිගටම පවතින අය, තමන්ගේ නළලවල හෝ තමන්ගේ අත්වල මෘගයාගේ ලකුණ ලබාගනු ඇත.”
“වේගවත් පියවරින් අපි මෙම කාලපරිච්ඡේදයට ළං වෙමින් සිටිමු. ප්රොටස්තන්ට් සභාවන් ලෝකීය බලය සමඟ එක්ව, ඔවුන්ගේ පූර්වජයන් අති දැඩි පීඩනය දරා විරුද්ධ වූ බොරු ආගමක් තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කරන විට, එවිට සභාව හා රාජ්යය යන දෙකෙහි එක්සත් අධිකාරිය මගින් පාප්තුමාගේ සබත් දින පැවැත්වීම බලකරනු ලබන්නේය. ජාතික අපස්ථානයක් ඇති වනු ඇත; එය අවසන් වන්නේ ජාතික විනාශයෙන් පමණක්ය.” Bible Training School, February 2, 1913.
අපි දැන් එම පරිච්ඡේදයම සම්පූර්ණ ලෙස විමසීමට පෙර හඳුනාගැනීමට උත්සාහ කරන සංකේත අතරින් පහකට ස්පර්ශ කර ඇත්තෙමු. බයිබල් අනාවැකියේ නගරයක් යනු රාජ්යයකි; යෙසායා විසිතුනේදී ඉතා සමීප සම්බන්ධයක් ඇති නමුත් පැහැදිලිවම වෙනස් රාජ්ය දෙකක් තිබේ. පළමුවැන්න “කිරුළ පිරිනමන නගරය” වන අතර, අනෙක “වෙළෙන්දන්ගේ නගරය” වේ. අන්තිම දවස්වල සර්පයා, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘයා යන තුන්ගුණ සන්ධානය පාලනය කරන බලය පාප්පදවියයි. කිරුළ ඇත්තේ එම රාජ්යයටය.
“අප අවසාන අර්බුදයට ළඟා වන විට, ස්වාමීන්වහන්සේගේ උපකරණ අතර සමගියත් එක්සත්කමත් පවතිනවා යන්න ඉතා අත්යවශ්ය කරුණකි. ලෝකය කුණාටු, යුද්ධ, සහ අසමගිකම්වලින් පිරී ඇත. එහෙත් එක් නායකත්වයක් යටතේ—එනම් පාප්සීය බලය යටතේ—ජනතාව දෙවියන්වහන්සේගේ සාක්ෂිකරුවන්ගේ පුද්ගලත්වය තුළ දෙවියන්වහන්සේට විරුද්ධ වීම සඳහා එක්සත් වනු ඇත. මෙම එක්සත්කම මහත් භ්රෂ්ටයා විසින් ශක්තිමත් කරනු ලැබේ. ඔහු සත්යයට එරෙහිව යුද්ධ කිරීම සඳහා තම නියෝජිතයන් එක් කිරීමට උත්සාහ කරන අතරතුර, එය අනුගමනය කරන්නන් වෙන් කොට විසුරුවා හැරීමටද ක්රියා කරනු ඇත. ඉර්ෂ්යාව, නපුරු සැකසිතීම්, අපවාද කථා කිරීම, අසමගිය හා භේද ඇති කිරීමට ඔහු විසින් උසිගැන්වෙයි.” Testimonies, volume 7, 182.
කිරීටය ඇති රාජ්යය ටයර්ය; එහි අර්ථය “පර්වතය” යන්නයි. මෙම පරිච්ඡේදයේ ටයර් ක්රිස්තුස්වහන්සේව ව්යාජ ලෙස අනුකරණය කිරීමට ක්රියා කරන පාප්පදවිය නිරූපණය කරයි, මක්නිසාද පාප්පදවිය ක්රිස්තු-විරෝධියාය. “ක්රිස්තු-විරෝධී” යන පදයේ “විරෝධී” යන්නෙහි අර්ථය “ස්ථානයේ” යන්නයි. පාප්පදවිය සෑම මට්ටමකදීම ක්රිස්තුස්වහන්සේව ව්යාජ ලෙස අනුකරණය කිරීමට උත්සාහ කරයි; එසේම ටයර් යන නාමයේ අර්ථය පර්වතය වන අතර, පාප්පදවිය “යුගයන්ගේ පර්වතය” යන්නෙහි ව්යාජ අනුරූපයක් වන බැවිනි.
කවුද මේ මන්ත්රණය කිරුළු පළඳන නගරය වූ තීරේට විරුද්ධව ගෙන ඇත්තේ ද? ඇයගේ වෙළෙන්දෝ අධිපතීහුය; ඇයගේ වාණිජයෝ භූමියේ ගෞරවන්තයෝය. සියලු මහිමයේ උඩඟුකම කෙලෙසා දමනු පිණිසත්, භූමියේ සියලු ගෞරවන්තයන් නින්දිත කිරීමටත්, සේනාධිපතීන්ගේ ස්වාමීන්වහන්සේ එය නියම කර ඇත. තර්ෂීෂ්ගේ දියණියෙනි, ගංගාවක් මෙන් ඔබේ දේශය හරහා ගමන් කරව; තවත් බැඳීමක් නැත. උන්වහන්සේ මුහුද මත තමන්ගේ අත දිගු කළ සේක; රාජ්යයන් කම්පා කළ සේක. වෙළඳ නගරයට විරුද්ධව, එහි බලකොටු විනාශ කරන ලෙස ස්වාමීන්වහන්සේ ආඥාවක් දී ඇත. යෙසායා 23:8–11.
“රාජ්යයන්ගේ කම්පනය” දෙවියන්වහන්සේ විසින්, ඉස්ලාමය මඟින්, සිදු කරනු ලබන බව බොහෝ සාක්ෂිකරුවන්ගේ මත අපි පෙන්වීමට අදහස් කරමු. ජාතීන් කෝපයට පත් කරන බලයද, ජාතීන් කම්පනයට ලක් කිරීම සඳහා භාවිත කරනු ලබන බලයද, ඉස්ලාමය වේ. මේ අවස්ථාවේදී අප හඳුනාගන්නා දෙය නම්, ස්වාමීන්වහන්සේ “භූමියේ සියලු ගරුකළ යුත්තන්” අපහාසයට පත් කිරීමට නියම කර ඇති බවය; ඔවුහු “වෙළෙන්දෝ” සහ “වෙළඳාම්කරුවෝ” වෙති, ඔවුන්ගේ “බලකොටු” විනාශ කරනු ලැබිය යුතුය. වෙළඳ නගරයද, කිරුළු පළඳවන නගරයද “ස්වර්ගයේ අප්රසාදය උද්දීපනය කර ඇත”; එබැවින් ස්වාමීන්වහන්සේ ඔවුන්ගේ “බලකොටු” විනාශ කිරීමට අරමුණු කර ඇති අතර, එය ආර්ථිකය නියෝජනය කරයි. ආර්ථිකයේ බිඳවැටීම එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතියට පෙර සිදුවේ; මක්නිසාද, ඉරිදා නීතියට පෙර එක්සත් ජනපදයේ පුරවැසියෝ “දේව අනුග්රහයත් කාලික සෞභාග්යයත්” වෙත නැවත පත් කරනු ලැබීමට ඉල්ලමින් සිටිති. ඔවුන්ගේ තර්කය නම්, ඉරිදා “දැඩි ලෙස බලගන්වා ක්රියාත්මක” කරනු ලබන තුරු දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චය අවසන් නොවන බවය. ශුද්ධ බයිබලයේ සාක්ෂිකරුවන් කිහිපදෙනෙක් අප ලෝක ආර්ථිකයේ අතිවිශාල බිඳවැටීමක් අසන්නයේ සිටින බවට එකඟ වෙති. 1837 දී ඇතිවූ බිඳවැටීම October 22, 1844 ට පෙර සිදුවූවාක් මෙන්, ඒ බිඳවැටීමද ඉරිදා නීතියට පෙර සිදුවේ.
“එවිට මහ වංචකයා දෙවියන්වහන්සේට සේවය කරන අයම මෙම අනර්ථයන් ඇති කරමින් සිටිති යයි මනුෂ්යයන්ට විශ්වාස කරවනු ඇත. ස්වර්ගයේ අප්රසාදය උද්දීපනය කළ පන්තිය, දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාවලට ඔවුන්ගේ කීකරුකම පව්කරන්නන්ට නිරන්තර තරවටුවක් වන බැවින්, තමන්ගේ සියලු පීඩා ඒ අය මත පවරනු ඇත. ඉරිදා සබත් දවස උල්ලංඝනය කිරීමෙන් මනුෂ්යයන් දෙවියන්වහන්සේට අපරාධ කරමින් සිටිති යයි ප්රකාශ කරනු ලබන්නේය; ඉරිදා පිළිපැදීම දැඩි ලෙස බලගන්වා ක්රියාත්මක කරනු ලබන තුරු නවත්වනු නොහැකි විපත් මෙම පාපය නිසා පැමිණ තිබේ යයිද; එසේම, සිව්වැනි ආඥාවේ අයිතිවාසිකම් ඉදිරිපත් කරමින්, එමඟින් ඉරිදා සඳහා තිබෙන ගරුකම විනාශ කරමින් සිටින අය, ජනතාවට කරදර කරන්නෝය, දේවකೃපාවටත් ලෝකීය සමෘද්ධියටත් ඔවුන් නැවත පිහිටුවීම වැළැක්වීමේ අයය යයිද කියනු ඇත. මෙලෙස පුරාණයේ දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයාට එල්ල කළ චෝදනාව නැවතත්, ඒ හා සමානවම හොඳින් ස්ථාපිත කර ඇති පදනම් මත, එල්ල කරනු ලබන්නේය: ‘තවද ආහබ් එලියා දුටු විට, ආහබ් ඔහුට කීවේ, ඉශ්රායෙලය කලබල කරන තැනැත්තා ඔබද? එවිට ඔහු උත්තර දෙමින්, මම ඉශ්රායෙලය කලබල කර නැත; නමුත් ඔබත් ඔබේ පියාගේ ගෘහයත්ය, එනම් ඔබ සැම ස්වාමීන්වහන්සේගේ ආඥා අත්හැර, බාළිම් පසුපස ගොස් ඇති නිසාය.’ 1 Kings 18:17, 18. ජනතාවගේ කෝපය බොරු චෝදනා මගින් උද්දීපනය කරනු ලබන විට, ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයන් කෙරෙහි අනුගමනය කරන මාර්ගය, දුරාචාරයට පත් ඉශ්රායෙලය එලියා කෙරෙහි අනුගමනය කළ මාර්ගයට ඉතා සමාන වනු ඇත.” The Great Controversy, 590.
කර්මෙල් කන්දෙහි බාල්ගේ අනාවක්කාරයන්ටත් වනයේ පූජකයන්ටත් එලියා මුහුණ දීම ඉරිදා නීතිය නියෝජනය කරයි. සභාවට දෙන ලද පණිවිඩය වූයේ, “අද දින ඔබ සේවය කරන්නේ කාටද යන්න තෝරාගන්න” යන්නය. මෙම ඉතිහාසය ඉරිදා නීතියේදී නැවත සිදුවන විට, ප්රශ්නය වන්නේ, “ඔබ තෝරාගැනීමට යන්නේ කුමන දිනයද? මක්නිසාද ඔබ තෝරාගන්නා දිනයෙන් ඔබ සේවය කරන්නේ කාටද යන්න පෙන්වයි” යන්නය. කර්මෙල් කන්දට පෙර වසර තුනහමාරක් පුරා දැඩි නියඟයක් තිබුණි. ඉරිදා නීතියට පෙර ඉරිදා නීති මාලාවක් ඇත, එහෙත් ඒවා “දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක කර” නොමැත. ඉරිදා නීතියක් සමඟ සම්බන්ධ මූලධර්මය නම් ජාතික අපස්ථානයෙන් පසු ජාතික විනාශය පැමිණීමය. එයට උදාහරණය වන්නේ ක්රි.ව. 321 දී කොන්ස්ටන්ටීනුස් ඉරිදා නීතියක් පනවා, එයට කෙටි කලකට පසු එළිදරව් 8 වන පරිච්ඡේදයේ පළමු හතර වාදන් බටහිර රෝමය ක්රි.ව. 476 වන විට එහි අවසානය කරා ගෙනයාම ආරම්භ කළ බවය. කොන්ස්ටන්ටීනුස්ගේ කතාව වැදගත්ය, මන්ද එය ඉරිදා දින ප්රගතිශීලී ලෙස උසස් කිරීමක්ද, එම සමයේම සත්වන දින සබතට ප්රගතිශීලී ලෙස සීමා පැනවීමක්ද ඇතුළත් කළ බැවිනි. එම ප්රගතිශීලී ඉතිහාසය එහි අවසානයට ළඟා වූයේ පුරවැසියන් ඉරිදා පිළිපැදීමට බලකෙරුණු විට, නැතහොත් සබත පවත්වන නිසා පීඩනයට ලක් කළ විටය. එක්සත් ජනපදයේ ඉහළ යන ඉරිදා නීති සම්පාදනයේ අවසානයද එයම වේ. ඉරිදා නමස්කාරය බලෙන් ක්රියාත්මක කිරීම සමඟ සම්බන්ධ එක් මූලධර්මයක් නම්, “ජාතික අපස්ථානයෙන් පසු ජාතික විනාශය පැමිණේ” යන්නය. මෙම මූලධර්මයේ අර්ථය වන්නේ එළිදරව් 13:11 හි සඳහන් වන සැබෑ ඉරිදා නීතියට පෙර, ඉහළ යන ඉරිදා නීති බලාත්මක කිරීම් දෙවියන්වහන්සේගේ විනිශ්චයන්ගේද ඉහළ යාමක් ඇති කරන බවය. සෑම පැනවීමක්ම ඊට අදාළ විනාශයක් ගෙන එනු ඇත. පුරවැසියන් සබත්-පවත්වන්නන් මත චෝදනා කරන්නේ ඔවුන් විසින් මේ විනිශ්චයන් උත්පාදනය කරන බවයි; නමුත් ඇත්ත වශයෙන් ඒවා උත්පාදනය වන්නේ ඉහළ යන ඉරිදා නීති සම්පාදනය බලාත්මක කිරීමෙන්ය. මම The Great Controversy කෘතියෙන් එක් උපුටාදැක්වීමක් ඇතුළත් කර ඇත, එයට මම Sunday Progression යන ශීර්ෂය දුන්නෙමි. එය ඔබ නැවත වරක් කියවිය යුතු යැයි මම නිර්දේශ කරමි. එය The Spirit of Prophecy යන ශීර්ෂ පාඨකොටසේ අයත් වේ.
“අවසාන දිනවල සිදුවීමට යන දේ දෙවියන් වහන්සේ ප්රකාශ කර ඇත්තේ, උන් වහන්සේගේ ජනතාව විරුද්ධත්වයේද උදහසේද කුණාටුවට එරෙහිව ස්ථිරව සිටීමට සූදානම් වන පිණිසය. තමන් ඉදිරියේ ඇති සිදුවීම් ගැන අනතුරු අඟවා ඇති අය, පැමිණෙන කුණාටුව නිශ්චල අපේක්ෂාවෙන් බලා සිටිමින්, විපත්ති දවසේදී ස්වාමීන් වහන්සේ තම විශ්වාසවන්තයන් ආවරණය කරනු ඇතැයි තමන්වම සැනසෙමින් සිටිය යුතු නොවේ. අපි අපගේ ස්වාමීන් වහන්සේ බලා සිටින මිනිසුන් මෙන් සිටිය යුතුය; නිකම්ම උදාසීන අපේක්ෂාවකින් නොව, අචල ඇදහිල්ලකින් යුත් උනන්දුවෙන් කරන සේවයෙන් යුතුවය. දැන් අපගේ මනස සුළු වැදගත්කමක් ඇති කරුණු වල ගැලී යාමට ඉඩ දිය යුතු කාලය නොවේ. මනුෂ්යයන් නිදා සිටින අතර, ස්වාමීන් වහන්සේගේ ජනතාවට කරුණාව හෝ යුක්තිය නොලැබෙන ලෙස සැතන් ක්රියාශීලීව කාරණා සකස් කරමින් සිටියි. ඉරිදා ව්යාපාරය දැන් අන්ධකාරයේ තම මාර්ගය සකස් කරමින් යයි. නායකයන් සත්ය ප්රශ්නය සඟවාගෙන සිටිති, සහ එම ව්යාපාරයට එකතු වන බොහෝ දෙනාද එම අභ්යන්තර ප්රවාහය කොතැනට දිශාගත වෙමින් තිබේද යන්න තමන්ම නොදකිති. එහි ප්රකාශන මෘදුය, දෘශ්යමාන වශයෙන් ක්රිස්තියානිද වෙයි; නමුත් එය කථා කරන කල එය නාගයාගේ ආත්මය ප්රකාශ කරනු ඇත. භයානක බවට තර්ජනය කරන මෙම අන්තරාය වළක්වාලීමට අපගේ බලය තුළ ඇති සියල්ල කිරීම අපගේ යුතුකමය. ජනතාව ඉදිරියේ අපව යෝග්ය ආකාරයෙන් පෙන්වා දීමෙන් පූර්වග්රහය නිරායුධ කිරීමට අප උත්සාහ කළ යුතුය. විවාදයට ලක්ව ඇති සැබෑ ප්රශ්නය ඔවුන් ඉදිරියට ගෙන ආ යුතුය; එසේ කිරීමෙන් විවේකබුද්ධියේ නිදහස සීමා කිරීමට ඇති පියවරයන්ට එරෙහි වඩාත් ප්රබල විරෝධය ඉදිරිපත් කරනවා වනු ඇත. අප ශුද්ධ ලියවිල්ල සොයා බලා, අපගේ ඇදහිල්ලට හේතුව දීමට සමත් විය යුතුය. പ്രവാചකයා මෙසේ පවසයි: ‘දුෂ්ටයෝ දුෂ්ට ලෙස ක්රියා කරනු ඇත; දුෂ්ටයන්ගෙන් කිසිවෙකු නොතේරුම් ගනු ඇත; නමුත් ප්රඥාවන්තයෝ තේරුම් ගනු ඇත.’” Testimonies, volume 5, 452.
ඉරිදා නීති සම්පාදන ව්යාපාරය හඳුනාගැනීම දුෂ්කර ය, මක්නිසාද එය “අන්ධකාරයේ” තම මාර්ගය සකස් කරගෙන යන අතර පාප්යත්වය “රහසිගතව සහ සැක නොපැමිණෙන ලෙස” “තමන්ගේම අරමුණු ඉදිරියට ගෙනයාම සඳහා තම බලවේග ශක්තිමත් කරමින්” සිටින බැවිනි. අන්ධකාරයේ ඉරිදා නීති සම්මත කරවීම සඳහා සිදුකරන කාර්යය එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ පරීක්ෂණ ක්රියාවලියේ මධ්යස්ථ ප්රශ්නයක් වන බව සත්යයකි. දානියෙල් සහ සහෝදරි වයිට් අනුව “දුෂ්ටයන් කිසිවෙක් තේරුම් නොගන්නෝය.” දානියෙල්හි “දුෂ්ටයන්” යනු මතෙව්ගේ “මෝඩ කන්යාවන්” වන අතර, සහෝදරි වයිට් ඔවුන්ව ලාඕදිකීයයන් ලෙස හඳුන්වයි. අප වටා ඇති ඉතිහාසය දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයට විරුද්ධ වන බව පෙනී ගියද, ප්රඥාවන්තයෝ දැනට සිදුවෙමින් පවතින ঘটনාවන් තේරුම්ගන්නෝය. අප විශ්වාස කරන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයද, නැතහොත් අප වටා සිදුවෙමින් පවතින දේද? එහෙත් අවසානය නෝවාගේ දවස් මෙන් වනු ඇතැයි අපට පෙර අනතුරු අඟවා තිබේ.
“කලහකාරීභාවයෙන් පිරී, දෙවියන් නැති විනෝදයෙන් පිරී ඇති ලෝකය, නිදා ඇත, මාංසික ආරක්ෂාවේ නිදා ඇත. මනුෂ්යයෝ ස්වාමීන්වහන්සේගේ පැමිණීම දුරස් කරති. ඔවුහු අනතුරු ඇඟවීම්වලට හිනාවෙති. අහංකාර පාරට්ටුව මෙසේ කියනු ලැබේ, ‘ආරම්භයේ සිට තිබූ ලෙස සියල්ලම තවදුරටත් පවතී.’ ‘හෙට දවස අද දවස මෙන්ද, ඊට වඩා බොහෝ අධික ලෙස සම්පන්නද වන්නේය.’ 2 Peter 3:4; Isaiah 56:12. අපි විනෝදයට ආදරය කිරීම තුළ තව දුරටත් ගැඹුරු වන්නෙමු. එහෙත් ක්රිස්තුස්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක, ‘බලව, මම සොරෙකු මෙන් පැමිණෙමි.’ Revelation 16:15. ලෝකය අපහාසයෙන්, ‘ඔහුගේ පැමිණීමේ පොරොන්දුව කොහේද?’ යි අසන නියම වේලාවේම, ලකුණු සම්පූර්ණ වෙමින් පවතී. ඔවුහු ‘සාමයත් ආරක්ෂාවත්’ යි හඬ නඟන අතර, හදිසි විනාශය පැමිණෙමින් පවතී. අපහාස කරන්නා, සත්යය ප්රතික්ෂේප කරන්නා, උද්ධතවී ගිය කල; මුදල් උපයන විවිධ ක්ෂේත්රවල වැඩ කටයුතු වල නියත පුරුද්ද ප්රතිපත්තිය නොසලකා කරගෙන යන කල; ශිෂ්යයා සිය බයිබලය හැර සියල්ල පිළිබඳ දැනුම උද්යෝගයෙන් සොයන කල, ක්රිස්තුස්වහන්සේ සොරෙකු මෙන් පැමිණෙනසේක.”
“ලෝකයේ ඇති සියල්ල කැළඹීමෙන් පිරී ඇත. කාලයේ ලකුණු අශුභදායකය. එළඹෙන සිදුවීම් තමන්ගේ සෙවණැලි පෙරමුණේ දමයි. දෙවියන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන් පොළොවෙන් ඉවත් වෙමින් සිටින අතර, මුහුදේද ගොඩබිමද විපත් පසුපස විපත් පැමිණේ. කුණාටු, භූමිකම්පා, ගින්නන්, ගංවතුර, සෑම තරාතිරමකම ඝාතන තිබේ. අනාගතය කියවිය හැක්කේ කාටද? ආරක්ෂාව කොතැනද? මනුෂ්ය හෝ භූමික කිසිවක් තුළ නිශ්චිතභාවයක් නැත. ඉතා වේගයෙන් මනුෂ්යයෝ තමන් තෝරාගත් ධජය යටතට පෙළගැසෙමින් සිටිති. ඔවුන් තම නායකයන්ගේ චලනයන් නොසන්සුන්ව බලා සිටිමින් නිරීක්ෂණය කරති. අපගේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ ප්රකාශවීම බලාසිටිමින්, නිරීක්ෂණය කරමින්, ක්රියාකරමින් සිටින අයද සිටිති. තවත් පන්තියක් පළමු මහත් විමුඛයාගේ සේනාපතිත්වය යටතේ පෙළට වැටෙමින් සිටිති. අප විසින් වලක්වාගත යුතු නිරයත්, අත්පත් කරගත යුතු ස්වර්ගයත් ඇති බව හදවතින්ද ආත්මයෙන්ද විශ්වාස කරන්නේ ස්වල්ප දෙනෙකි.”
“අප මත පැමිණෙමින් තිබෙන අර්බුදය ක්රමයෙන් සොරකම් කරගෙන පැමිණෙයි. සූර්යයා අහස්තලයේ බැබළෙමින්, තමාගේ සාමාන්ය ගමන්වටය ඔස්සේ ගමන් කරයි; අහසවලින් තවමත් දෙවියන්වහන්සේගේ මහිමය ප්රකාශ කරනු ලැබේ. මනුෂ්යයෝ තවමත් කමින්ද බොමින්ද, වගා කරමින්ද ගොඩනඟමින්ද, විවාහ වෙමින්ද විවාහයට දීම් කරමින්ද සිටිති. වෙළෙන්දෝ තවමත් මිලදී ගනිමින්ද විකුණමින්ද සිටිති. මනුෂ්යයෝ එකිනෙකාට තල්ලු කරමින්, උසස්ම ස්ථානය සඳහා තර්ක කරමින් සිටිති. විනෝදයට ඇලුම්වූවෝ තවමත් රංගශාලා, අශ්ව ධාවන, ජූද අඩවි වෙත රැස්වෙමින් සිටිති. අති උත්කණ්ඨාව ප්රබලව පවතින නමුත්, කරුණාලබ්ධියෙහි කාලපරිච්ඡේදය වේගයෙන් අවසන් වෙමින් පවතින අතර, එක් එක් නඩුවක්ම සදාකාලික ලෙස තීරණය වීමට ආසන්නය. සාතන් දකිනුයේ තම කාලය කෙටි බවය. මනුෂ්යයෝ රවටනු ලබන පිණිස, මුළා කරනු ලබන පිණිස, ව්යාකූල කර තබනු ලබන පිණිස, සහ මෝහනයට පත් කරනු ලබන පිණිස, පරික්ෂාකාලයේ දවස අවසන් වන තුරුත්, දයාවේ දොර සදාකාලයටම වසා දමනු ලබන තුරුත්, ඔහු තමාගේ සියලු මාර්ගෝපායන් ක්රියාත්මක කර ඇත.”
ශතවර්ෂ ගණනාවක් ඔස්සේ අප වෙත ගම්භීර ලෙස පැමිණෙන අපගේ ස්වාමීන්වහන්සේගේ ඔලිව් කන්දෙන් වූ අවවාද වචන මෙසේය: “අතිශයින් කෑමබීම කිරීමෙන්ද, මත්පැන් පානයෙන්ද, මේ ජීවිතයේ සැලකිලිවලින්ද ඔබගේ සිත් බරවී, ඒ දවස ඔබ මත නොදැනුවත්ව පැමිණෙන්නේ නොවීමට, ඔබම සම්බන්ධයෙන් සැලකිල්ලෙන් සිටින්න.” “එබැවින් ඔබ පැමිණීමට නියමිත මේ සියල්ලෙන් ගැළවී යාමටත්, මනුෂ්ය පුත්රයා ඉදිරියෙහි සිටීමටත් සුදුස්සන් ලෙස ගණන් කරනු ලැබීමට, සැමවිටම අවදිව සිටින්න, යාච්ඤා කරන්න.” The Desire of Ages, 635, 636.
යෙසායාගේ විසි තුන්වන පරිච්ඡේදයේදී සීදෝන් යනු එක්සත් ජනපදය වන අතර, තීර් යනු පාප් පදවියයි. තීර් සහ සීදෝන් යන නගර ප්රාචීන සමකාලීන ෆිනීෂියානු නගරයන් වූ අතර, මධ්යධරණී මුහුදු තීරයේ පිහිටා තිබුණි. ඒවා සාගර වෙළඳාම, ධනය, සහ පුරාතන ලෝකයේ බලපෑම සඳහා ප්රසිද්ධ වූහ. එම පදබැඳියේ සීදෝන් සහ එහි “වෙළෙන්දෝ” තර්ෂීෂ් නැවත පූරණය කළහ. සීදෝන්ගේ වෙළෙන්දෝ “සිහෝර්ගේ බීජය” වෙළඳාම් කළහ; එය “ගඟක අස්වැන්න” වන අතර, එය “ගඟේ” පලදාවද වෙයි; එය “ඇයගේ ආදායම” ය, මක්නිසාද ඇය “ජාතීන්ගේ වෙළඳපොළ” වන බැවිනි. සියලු අනාගතවක්තෘවරු ලෝකයේ අවසානය පිළිබඳ කතා කරති; එබැවින් ලෝකයේ අවසානයේ ජාතීන්ගේ වෙළඳපොළ කවුද? එය එක්සත් ජනපදයයි.
සිහෝර් යනු මිසරයේ ගංගාවකි (බොහෝවිට නයිල් ඩෙල්ටාව) අතර, මිසරය ලෝකය වන බැවින් එය ලෝකයේ ධනය නියෝජනය කිරීමට භාවිත කරනු ලැබේ. සීදෝනගේ “කන්යාව වූ දියණිය” නියෝජනය කරන්නේ එක්සත් ජනපදයේ අවසාන පරම්පරාව වන අතර, ඇය ඉරිදා නීතියට සමඟ එන යුධ නීතියෙන්ද, එයට වහාම පසුබැසෙන ජාතික විනාශයෙන්ද පීඩාවට පත් වේ. සීදෝනගේ එම කන්යාවන් ටීර් පිළිබඳ ප්රශ්නය මගින් දෝෂාරෝපණයට ලක් කරනු ලබති; එය මෙසේ කියයි: “මේ ද ඔබගේ ප්රීතිමත් නුවර” (රාජ්යය) එක්සත් ජනපදය ප්රීතිවූයේ? “පුරාණ දවස්වල සිට පැවති පුරාතනත්වය ඇති” මේ රාජ්යයද එය, එම ඡේදය අනුව ජලප්රලය පසුතුරුවම නිම්රොද් විසින් ස්ථාපිත කරන ලද්දේ?
දෙවියන්වහන්සේ “ඔටුනු දරන නගරය වන තීර්” ඇයට දඬුවම් කිරීම පිණිස එය නියම කර “අරමුණු” කර ඇත. පාප් තන්ත්රය මත පැමිණෙන දඬුවමට ලෝකයේ මූල්ය ව්යුහය බිඳවැටීම ඇතුළත් වේ; මක්නිසාද “ස්වාමීන්වහන්සේ” “සීදොන්” “වෙළෙඳ නගරය”ට (එක්සත් ජනපදය) “විරුද්ධව” “ආඥාවක්” “දී ඇත.” එක්සත් ජනපදයේ “බලකොටු” එනම් එහි ආර්ථිකය “විනාශ කිරීමට” දුන් උන්වහන්සේගේ ආඥාව වන්නේ සබත් ආඥාවය; මන්ද ජාතික අපස්ථානයට පසු ජාතික විනාශය පැමිණේ.
පාප්යත්වයේ දඬුවම ආරම්භ වන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ ආර්ථිකය විනාශ කරනු ලැබීමට ප්රතිචාරයක් ලෙස මුළු ලෝකයේම ආර්ථික බිඳවැටීමෙනි. සීදෝනට එහි ආර්ථිකය සමඟ සම්බන්ධ වූ “ගෘහයක්” තිබේ; එබැවින් එය විනාශ කරනු ලබන මූල්ය ව්යුහයක් නියෝජනය කරයි, මක්නිසාද ඔබට තවදුරටත් එයට ඇතුල් විය නොහැකි බැවිනි. එම “ගෘහයෙන්” තවදුරටත් ආයෝජන හෝ ලාභ නොලැබෙයි, මක්නිසාද එය විනාශ කරනු ලැබ ඇත. මෙම විනාශය සිදු වන්නේ ඉරිදා නීතිය ක්රියාත්මක වන අවස්ථාවේදීය, ඉරිදා නීතියට පෙරදැනටමත් තීව්ර වෙමින් පවතින විනිශ්චයන් තිබුණද. එම බිඳවැටීම ඇතිවන විට, පාප්යත්වයත්, එහි වෙළෙඳ රාජකුමාරයන් සහ ගෞරවනීය වෙළෙඳකරුවන් සමඟ එක්සත් ජනපදයත්, තර්ෂීෂ් නෞකාත් “විලාප දෙනු” ඇත.
මෙම පාඨයේ සඳහන් “ටාර්ෂීෂ්” යන ස්ථානය ප්රාචීන යුගයේ ධනස්වභාවය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත; බයිබලයේ “ටාර්ෂීෂ්ගේ නැව්” යනු ආර්ථික බලසම්පන්නත්වයේ ප්රධානතම සංකේතය වේ.
මක්නිසාද රජුගේ නැව් හුරාම්ගේ සේවකයන් සමඟ තර්ෂීෂ් වෙත ගියහ; තර්ෂීෂ් නැව් වරක් වරක්, අවුරුදු තුනකට එක වරක්, රන්, රිදී, දන්ත, වඳුරන් සහ මයුරයන් රැගෙන ආවහ. එසේම සොලොමන් රජ ධනයෙන් හා ප්රඥාවෙන් භූමියේ සියලු රජුන් අභිබවා ගියේය. 2 ලේකම් 9:21, 22.
නෞකා ආර්ථික ශක්තිය නියෝජනය කරයි; තර්ෂීෂ් යනු බයිබල් ප්රකාශනවල ප්රමුඛ ආර්ථික නෞකාවය. “තර්ෂීෂ්ගේ දුව” විසින් නියෝජිත කරනු ලබන තර්ෂීෂ්ගේ අන්තිම පරම්පරාවට “නදියක් මෙන් ඔබේ දේශය හරහා ගමන් කරව” යයි කියනු ලැබේ; ඇය සොයාගන්නේ ඇගේ දේශයට “තවදුරටත් ශක්තියක් නැති” බවත්, තීර්හි රාජ්යය ගැන “ප්රීති වීමට” තවදුරටත් නොහැකි බවත්ය. ඔවුන් සොයමින් සිටියේ සීදොන්ගේ පෙර ආර්ථික ශක්තියය; එහෙත් එය අතුරුදන්ව ගොස් තිබුණි, මක්නිසාද මුහුද කථා කරමින්, “මම වේදනාවෙන් දරුවන් උත්පාදනය නොකරමි, දරුවන් බිහි නොකරමි; යෞවනයන් පෝෂණය නොකරමි, කන්යාවන් ඇති දැඩි නොකරමි” යයි පැවසූ බැවින්ය. එමගින් මුහුදේ අන්තිම පරම්පරාව හඳුනා දක්වනු ලැබේ; එනම් ලෝකයේ ආර්ථිකය විනාශ වීම පිළිබඳව වැලපෙන ලෝකයේ ජනතාවයි. එම අවස්ථාවේදී ලෝකයේ ජනතාව තමන් පෘථිවි ඉතිහාසයේ අන්තිම පරම්පරාව බව සත්යයට අවදි වෙති; සදාකාල ජීවනය සඳහා සූදානම් වීමට ප්රමාද වී ඇත.
“සදාකාලික දර්ශනවල යථාර්ථය මනුෂ්යයාගේ ඉන්ද්රියයන් වෙත විවෘත වන විට, මුදල් ඉක්මනින්ම හදිසියේම තම වටිනාකම අහිමි කරනු ඇත.” Evangelism, 62.
මෙම ඡේදයේ සෑම දෙනාටම වේදනාව ඇති කරන “වාර්තා” හෝ පණිවුඩ දෙකක් තිබේ. පළමු “වාර්තාව” මිසරය සම්බන්ධයෙන් වන අතර දෙවන “වාර්තාව” තීර්ය වේ. මිසරය පිළිබඳ වාර්තාව අතීත කාලයෙන් දක්වා ඇත; මක්නිසාදය යෙසායා කියන්නේ, “මිසරය පිළිබඳ වාර්තාව මෙන්” යනුවෙනි. එමගින්, දෙවියන් සිදොන් (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය) විනාශ කිරීමට පෙර මිසරය සම්බන්ධයෙන් යම්කිසි දෙයක් කළ බව පෙන්වයි. දෙවියන් මිසරය සම්බන්ධයෙන් කළ දෙයම, මිසරය පිළිබඳ එම “වාර්තාව” ද නියෝජනය කරයි; එනම්, දෙවියන් තෝරාගත් ජනතාවක් සමඟ පළමු වරට ගිවිසුමට පැමිණි අවස්ථාවට සම්බන්ධව මිසරය විනාශ කළ සේක. එම වාර්තා දෙක එකම “වාර්තාව” ය. මිසරය පිළිබඳ වාර්තාව ආරම්භය වන අතර තීර්ය පිළිබඳ වාර්තාව අවසානය වේ. ආල්ෆා සහ ඔමේගා, අවසාන දිනවල එක්ලක්ෂ හතළිස් හතරදහස සමඟ ඇති ගිවිසුම, එම විෂයයේ ආරම්භක ඉතිහාසය මඟින් දර්ශනය කර ඇත. මිසරය සම්බන්ධ “වාර්තාව” යනු පාරාවෝ සහ ඔහුගේ සේනාව විනාශ කරන ලද රතු මුහුදේ ගැළවීමය; එය, “තීර්යගේ බර” වන “වාර්තාව” මඟින් නිරූපිත වූ පරිදි, දෙවියන්ගේ ජනතාවගේ අවසාන ගැළවීමේ ආදර්ශයක් වේ.
තර්ෂීෂ්ගේ නැව් විනාශ කරන බව බයිබලයේ නිරූපිත බලය ඉස්ලාමයයි. ඉස්ලාමය පිළිබඳ විෂය පසුව සලකා බලනු ලබන බැවින්, එය පිළිබඳ වැඩි සම්පූර්ණතාවයෙන් යුතුව අපි පසුව කාලයකදී අදහස් දක්වන්නෙමු. එම අංශයේ එය “කිත්තිම්” ලෙස නිරූපිත ය; එය සයිප්රස් දූපත සඳහා භාවිත වූ පුරාණ වචනයකි. එම අංශය සීදොන් සහ තීර්ගේ විනාශය “කිත්තිම්” වෙතින් එළිදරව් වන බව පවසයි. ඉස්ලාමයේ සංකේතය තුළ, බයිබල් අනාවැකියේ එක්සත් ජනපදයේ විනාශය පිළිබඳ ඉතා විශේෂිත නිරූපණයක් ඇතුළත් වේ.
යෙසායාගේ පොතෙහි සඳහන් කර ඇති දින සහ අවුරුදු අනුගමනය කිරීම වැදගත්ය; මක්නිසාද ඒවා බොහෝ විට ඉන්පසු එන කොටසට අදාළ අනාවැකිමය කාලය හඳුනා දෙයි. යෙසායා විසිතුන වන පරිච්ඡේදය, යෙසායා විසිදෙක වන පරිච්ඡේදයේ “දර්ශන නිම්නයේ බර” අනුගමනය කරයි; එයට පෙර යෙසායා විසිඑක වන පරිච්ඡේදය ඇති අතර, එහි “බර” තුනක් තිබේ, ඒ තුනම ඉස්ලාමය හඳුනා දෙයි. එම පරිච්ඡේදයට පෙර, විසිවන පරිච්ඡේදයේ පළමු වාක්යයේ, ඉන්පසු ඇති පරිච්ඡේදවල සඳහන් වන විනාශයේ අනාවැකි හඳුනා දෙන අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ පසුබිම දක්වා ඇත.
අසිරියාවේ රජ වූ සර්ගොන් ඔහු එවූ කල, ටාර්තාන් අශ්දොද් වෙත පැමිණ, අශ්දොද්ට විරුද්ධව සටන් කොට එය අත්පත් කරගත් අවුරුද්දේදීය. යෙසායා 20:1.
“Tartan” යන වචනය නාමයක් විය හැක; නැතහොත් එය යුද්ධ නායකයෙකුගේ ගෞරව නාමයක් වීමට වැඩි සම්භාව්යතාවක් ඇත. ලෝකය මත තම ආධිපත්යය ක්රමයෙන් ස්ථාපිත කරමින් සිටි අසූරියයන්ගේ යුගයේදී Tartan මිසරයේ නගරයක් වූ අෂ්දෝද් වෙත පැමිණ එය අල්ලා ගත්තේය. අසූරියාව බබිලෝනයේ ප්රතිරූපයක් විය. අසූරියාවද බබිලෝනයද උතුරෙන් උද්භව වූ රාජ්යයන් වූහ; දෙවියන්වහන්සේගේ බැටළුවන් “විසුරුවා හැරූ” “සිංහයන්” ලෙස හඳුනාගත් රාජ්යයන් වූහ; දෙකම එකම දඬුවම ලබති. අසූරියාව ප්රථම වූ අතර බබිලෝනය අවසාන විය.
ඉශ්රායෙල් විසිරී ගිය බැටළුවෙකි; සිංහයෝ ඔහු පන්නා දැමූහ. පළමුව අෂ්ශූර් රජ ඔහු භක්ෂණය කළේය; අන්තිමේදී බබිලෝනියේ රජ නෙබුකද්නෙශර් ඔහුගේ අස්ථි බිඳ දැමුවේය. එබැවින් සේනාවල ස්වාමීන්වහන්සේ වන, ඉශ්රායෙල්ගේ දෙවියන්වහන්සේ මෙසේ වදාරනසේක: බලව, මම අෂ්ශූර් රජට දඬුවම් කළාක් මෙන් බබිලෝනියේ රජටත් ඔහුගේ දේශයටත් දඬුවම් කරමි. යෙරෙමියා 50:17, 18.
අනාගතවාක්යමය අර්ථයෙන් ඔවුන් දෙදෙනාම “උද්ධච්ච අසීරියානුවා” වෙති.
“උද්ධත අෂ්ශූරියයා වූ සෙන්නාකෙරිබ් දෙවියන්ට නින්දා කරමින් දූෂණය කොට, ඉශ්රායෙලයට විනාශය තර්ජනය කළ විට, ‘එම රාත්රියේදී ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයා පිටත්ව ගොස් අෂ්ශූරයන්ගේ කඳවුරෙහි එක්ලක්ෂ අසූපන්දාහක් පහර දුන්නේය.’ සෙන්නාකෙරිබ්ගේ හමුදාවෙන් ‘සියලු බලවත් වීරයෝද, නායකයෝද, සේනාධිපතීහුද විනාශ කරන ලදහ.’ ‘එබැවින් ඔහු ලජ්ජිත මුහුණින් තම දේශයට ආපසු ගියේය.’ [2 රාජාවලිය 19:35; 2 වංශාවලිය 32:21.]” මහා අර්බුදය, 512.
“ටාර්තාන් අෂ්දෝද් වෙත පැමිණ” එය “අල්ලාගත්” වර්ෂය, දානියෙල් එකොළොස් වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය තුළ දක්වා ඇති පරිදි, පේපාල බලය විසින් ලෝකය ක්රමයෙන් ජයගැනීම නියෝජනය කරයි. විමර්ශන විනිශ්චයේ “අවසාන දවස්” වන අතර, සෘජුවම ක්රියාත්මක විනිශ්චය වෙත—(අවසාන වසංගත සත) —ගෙනයන ඉරිදා නීති අර්බුදයේ ඉතිහාසය, ටාර්තාන් අෂ්දෝද් වෙත පැමිණි “වර්ෂය” මගින් නිරූපිත වන ඓතිහාසික පසුබිමයයි. එම ඉතිහාසයේ සන්දර්භය ස්ථාපිත කළ පසු, යෙසායා ඉස්ලාමය පිළිබඳ විනාශය ගැන අනාවැකි තුනක්, ලාඕදීකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මය පිළිබඳ එකක්, එවිට තීර් පිළිබඳ බරද ප්රකාශ කරයි. විසි හතරවන පරිච්ඡේදය, අවසාන වසංගත සත පිළිබඳ සම්භාව්ය උදාහරණවලින් එකක් වන අතර, එයට අනතුරුව එන විසි පහවන පරිච්ඡේදය, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ අවසාන මිදීම නිරූපණය කරයි; එහිදී, මහත් අසීරු කාලය තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව විසින් ප්රකාශ කරන අතිශය ප්රකට ප්රකාශවලින් එකක් අපට හමුවේ.
ඒ දිනෙහි මෙසේ කියනු ලබන්නේය: බලන්න, මේ අපගේ දෙවියන් වහන්සේය; අපි උන්වහන්සේ බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියෙමු, උන්වහන්සේ අප ගළවාදෙන සේක. මේ ස්වාමීන් වහන්සේය; අපි උන්වහන්සේ බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියෙමු; අපි උන්වහන්සේගේ ගැළවීමෙහි ප්රීතිවෙමින් ප්රමුදිත වන්නෙමු. යෙසායා 25:9.
එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස යනු දස කන්යාවන් පිළිබඳ උපමාවට අනුකූලව, ස්වාමියා ප්රමාද වූ නමුත් විවාහ මංගල්යයට පැමිණෙන තෙක් බලා සිටි ප්රඥාවන්ත කන්යාවන්ය. ඔවුන් ලාඔදිකෙයානුවන් නොව, ෆිලදෙල්ෆියානුවන්ය. මෙතෙක් මෙම ලිපිය සන්දර්භය පිහිටුවමින් සිටියේය.
1798 දී, නපෝලියන් විසින් පාප්තුමාව අත්අඩංගුවට ගනිමින්, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයට අනුව ලෝක අවසානයේ සුව කරන ලැබෙන අනාගතවචනීය මාරාන්තික තුවාලය එල්ල කළේය. එම අවස්ථාවේදී, එක්සත් ජනපදය දානියෙල් 2, 7, 8 සහ 11 මෙන්ම එළිදරව් 12, 13, 16, 17 සහ 18 අනුව බයිබල් අනාගතවචනයේ හයවන රාජධානිය ලෙස තම ස්ථානය ගත්තේය. එම අවස්ථාවෙන් පසු, එක්සත් ජනපදයේ රිපබ්ලිකන් අඟද සහ ප්රොටස්ටන්ට් අඟද (අද්වෙන්ටිස්වාදය) යන දෙකම පාප්තන්තුව කවුදැයි අමතක කර ඇත. 1798 යනු ලෝකයේ අනෙක් රાષ્ટ્રයන් එක්සත් ජනපදය ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස පිළිගත් ප්රථම වර්ෂය වන අතර, එය ඉතිහාසයේ පළමු දූතයාගේ පණිවිඩය පැමිණි වර්ෂයද වේ.
එම කාලයේ ප්රොටස්ටන්ට්වරයෙකුගේ “මොටෝව” වූයේ, “බයිබලය සහ බයිබලය පමණක්” යන්නයි. ප්රොටස්ටන්ට්වරු තමන්ව බයිබලය පමණක් රැකගන්නන් ලෙස හඳුනාගනිති; දෙවැනි දූතයාගේ පැමිණීමේදී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය ඔවුන්ගේ මැන්ටලය භාරගත් විට, ඔවුහු එම “මොටෝව” පිළිගත්හ, ඉන්පසු “පොතේ ජනතාව” ලෙස නම්කරනු ලැබූහ. විලියම් මිලර්ගේ සේවය තුළින්, නිසි ලෙස භාවිත කළහොත් ඇසීමට කැමති සියලු දෙනාගේ මනසට බයිබලය විවෘත කරදෙන නීති මාලාවක් ඔවුන්ට දෙන ලදී. අනාවැකි අර්ථකථනය පිළිබඳ මිලර්ගේ නීති යනු, තුන්වැනි දූතයාගේ පණිවුඩය අපට දීමට නම් අප අධ්යයනය කළ යුතු බව දේවානුප්රේරණය පවසන දෙයයි.
ක්රිස්තුස්වහන්සේ පැවසුවේ, “යමෙකු මගේ පසුපස එන්න කැමති නම්, ඔහු තමන්ම ප්රතික්ෂේප කර, තම කුරුසිය උසුලාගෙන, මාව අනුව යා යුතුය” යනුවෙනි. නැවතත් උන්වහන්සේ පැවසුවේ, “මම ලෝකයේ ආලෝකය වෙමි; මාව අනුව යන තැනැත්තා අන්ධකාරයේ නොහැසිරෙයි” යනුවෙනි. සත්යයේ ආලෝකය දැවෙන පහනක් මෙන් ඉදිරියට ප්රකාශ වෙමින් තිබේ; ආලෝකයට ප්රේම කරන අය අන්ධකාරයේ නොහැසිරෙති. ඔවුන් ශුද්ධ ලියවිලි අධ්යයනය කරනු ඇත; එසේ කරන්නේ තමන් සත්ය එඬේරාණන්ගේ හඬට සවන් දෙමින් සිටින බවත්, අනෙකෙකුගේ හඬට නොවන බවත් නිශ්චිතව දැනගැනීම පිණිසය.
“තුන්වන දූතයාගේ පණිවුඩය ප්රකාශ කිරීමට නියුක්තව සිටින අය, පියා මිලර් අනුගමනය කළ ඒම ක්රමයම අනුව ශුද්ධ ලියවිල්ල සොයා බලමින් සිටිති. Views of the Prophecies and Prophetic Chronology යන නාමයෙන් යුත් කුඩා පොතෙහි, පියා මිලර් බයිබල් අධ්යයනය හා අර්ථවිවරණය සඳහා පහත සඳහන් සරල, එහෙත් බුද්ධිමත් හා වැදගත් නියමයන් ඉදිරිපත් කරයි:”
“‘1. සෑම වචනයක්ම බයිබලයේ ඉදිරිපත් කරනු ලබන විෂයයට අදාළ තම නිසි බලපෑම තිබිය යුතුය; 2. මුළු ශුද්ධ ලියවිල්ලම අවශ්ය වන අතර, උත්සාහශීලී ලෙස යෙදීමෙන් සහ අධ්යයනය කිරීමෙන් එය අවබෝධ කළ හැක; 3. ශුද්ධ ලියවිල්ලෙහි ප්රකාශ කර ඇති කිසිවක්, සංශය නොකර විශ්වාසයෙන් අසන අයගෙන් සඟවා නොතබනු ලැබේ, සඟවා තබනුද නොහැක; 4. ආගමික උපදේශය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා, ඔබ දැනගැනීමට කැමති විෂයය පිළිබඳ සියලුම ශුද්ධ ලියවිලි එකට ගෙන, පසුව සෑම වචනයකටම එහි නිසි බලපෑම ලබා දෙන්න; එවිට, ඔබට පරස්පරතාවයකින් තොරව ඔබේ සിദ്ധාන්තය ගොඩනගා ගත හැකි නම්, ඔබ වැරදි විය නොහැක; 5. ශුද්ධ ලියවිල්ල තමන්ගේම විවරණකරු විය යුතුය, මන්ද එය තමන්ම තමන් සඳහා වූ නියමය වන බැවිනි. මට එය විවරණය කර දීමට ගුරුවරයෙකු මත රඳා සිටිය යුතු නම්, ඔහු එහි අර්ථය ගැන අනුමාන කළහොත්, හෝ තම ආගමික පක්ෂවාදී විශ්වාසය නිසා එය එසේ වීමට කැමති වූ හොත්, හෝ ප්රඥාවන්තයෙකු ලෙස සැලකීමට කැමති වූ හොත්, එවිට ඔහුගේ අනුමානය, කැමැත්ත, විශ්වාසය, හෝ ප්රඥාවම මගේ නියමය වන අතර, බයිබලය නොවේ.’”
“ඉහත සඳහන් කර ඇත්තේ මේ නියමවලින් කොටසක් පමණි; අපගේ බයිබල අධ්යයනයේදී අපි සියල්ලෝම ඉදිරිපත් කර ඇති මූලධර්මයන්ට අවධානය යොමු කිරීමෙන් යහපතක් ලබන්නෙමු.
“සැබෑ ඇදහිල්ල ශුද්ධ ලියවිලි මත පිහිටා ඇත; නමුත් සත්යවශයෙන්ම ඒවා උගන්වන දේ කුමක්දැයි දැනගැනීමට කැමැත්තෙකුට මහත් සැලකිල්ලක් අවශ්ය වන තරමට, සාතන් ශුද්ධ ලියවිලි වක්ර කර වරද ඇතුල් කිරීමට බොහෝ උපක්රම භාවිත කරයි. දැනට පවතින මේ යුගයේ මහත් මුළාවන්ගෙන් එකක් නම්, හැඟීම් පිළිබඳ බොහෝ ලෙස රැඳී සිටිමින්, දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ පැහැදිලි ප්රකාශ ඒ හැඟීම් සමඟ නොගැළපෙන බැවින් ඒවා නොසලකා හැරත්, තමන් සත්යවාදී බව ප්රකාශ කිරීමයි. බොහෝ දෙනෙකුගේ ඇදහිල්ලට පදනමක් ඇත්තේ හැඟීම් පමණි. ඔවුන්ගේ ආගමික ජීවිතය උද්වේගයෙන් සමන්විතය; එය නැවතුණු විට, ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ලත් අතුරුදහන් වේ. හැඟීම පිදුරු විය හැක; නමුත් දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය ගෝධූමය. තවද, ‘ගෝධූමයට පිදුරුවලින් කුමන සම්බන්ධයක් ද?’ යයි අනාගතවක්තෘවරයා කියයි.”
“තමන් කිසිදා නොලැබූද, ලබාගැනීමටද නොහැකි වූද ආලෝකය හා දැනුම නොසලකා හැරීම නිසා කිසිවෙකුද දණ්ඩනයට පත් නොවනු ඇත. එහෙත් බොහෝ දෙනෙක් ක්රිස්තුස්ගේ දූතයන් විසින් තමන් වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලබන සත්යයට කීකරු වීමට ප්රතික්ෂේප කරති, මක්නිසාද ඔවුන් ලෝකයේ ප්රමිතියට අනුරූප වීමට කැමති බැවිනි; එබැවින් ඔවුන්ගේ බුද්ධියට පැමිණ ඇති සත්යයද, ආත්මය තුළ බැබළී ඇති ආලෝකයද, විනිශ්චයේදී ඔවුන්ට විරුද්ධව සාක්ෂි දෙනු ඇත. මේ අවසාන දවස්වල අප සතුව සියලු යුගයන් පුරා බැබළී ආ එක්රැස් වූ ආලෝකය තිබේ, ඒ අනුවම අප වගකීම් දරන්නට නියමිත වන්නෙමු. ශුද්ධකමේ මාර්ගය ලෝකය සමතලා වශයෙන් සමක නොවේ; එය උස්කර තැබූ මාර්ගයකි. අපි මේ මාර්ගයේ ගමන් කළහොත්, ස්වාමීන්වහන්සේගේ ආඥාවල මාර්ගයේ ධාවනය කළහොත්, ‘ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ මාර්ගය සම්පූර්ණ දවස දක්වා තව තවත් බැබළෙමින් යන දීප්තිමත් ආලෝකය මෙන්ය’ යන වචනය සත්ය බව අපට සොයාගත හැකිවනු ඇත.” Review and Herald, November 25, 1884.
අනාගතවාදී යතුරු කාණ්ඩය යටතේ ඇති William Miller නම් ලිපිය තුළ, විලියම් මිලර්ගේ නියමයන් පිළිබඳව ඔබට වඩා විස්තරයෙන් කියවිය හැක.
“අපගේ බයිබලය පිළිබඳ අධ්යයනයේදී, අප සියල්ලෝම ‘පිය මில்லර්ගේ’ අනාගතවාදී අර්ථකථන නියමයන් තුළ ප්රකාශිත මූලධර්මයන්ට අවධානය යොමු කිරීමෙන් යහපත ලබන්නෙමු.” ප්රොතෙස්තන්තිවාදයේ අඟට අප බයිබලය යැයි හැඳින්වූ ශුද්ධ ලේඛනය දෙන ලදී; එමෙන්ම එහි අන්තර්ගත මූලධර්මයන් ආරක්ෂා කිරීමටත් ප්රවර්ධනය කිරීමටත් වගකීමද දෙන ලදී. තවද ශුද්ධ ලේඛනයේ අර්ථය හා අභිප්රාය නිවැරදි ලෙස බෙදා වෙන් කර අවබෝධ කරගැනීම පිණිස නියම මාලාවක්ද ප්රොතෙස්තන්ති අඟට දෙන ලදී.
රජ්යවාදයේ අඟට අපි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව ලෙස හඳුන්වන පවිත්ර ලේඛනයක් දෙන ලදී; එමෙන්ම, එහි අන්තර්ගත ප්රතිපත්ති ආරක්ෂා කිරීමටත් ප්රවර්ධනය කිරීමටත් වූ වගකීමද එයට පවරා දෙන ලදී. රජ්යවාදී අඟට, එම පවිත්ර ලේඛනයේ අර්ථය හා අභිප්රාය නිවැරදි ලෙස වෙන්කර පැහැදිලි කර ගැනීම සඳහා නියමිත නීති මාලාවක්ද දෙන ලදී. ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව නිවැරදි ලෙස වෙන්කර අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා දෙන ලද එම නියමයන් වන්නේ අයිතිවාසිකම් පනත් පෙළය වන අතර, එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ඉතාම වැදගත් අරමුණ එම අයිතිවාසිකම් පනත් පෙළයේ මුල් නියමයන් තුළ අභයාරෝපණය කරයි. අයිතිවාසිකම් පනත් පෙළෙහි සඳහන් පළමු සංශෝධනය වන්නේ ආගමික නිදහස, ප්රකාශනයේ නිදහස, කථන නිදහස, සහ මාධ්ය නිදහසයි.
“ආගමක් ස්ථාපිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් හෝ එහි නිදහස් ආචරණය තහනම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් හෝ කථන නිදහස හෝ මුද්රණ මාධ්යයේ නිදහස සීමා කිරීම සම්බන්ධයෙන් හෝ ජනතාවට සාමකාමී ලෙස රැස්වීමට සහ අසාධාරණතා සඳහා ප්රතිකාර ඉල්ලා ආණ්ඩුවට පෙත්සම් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති අයිතිය කප්පාදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් කොංග්රසය කිසිදු නීතියක් සම්මත නොකළ යුතුය.” ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ව්යවස්ථාව, සංශෝධනය I
ඉරිදා නීතිය යනු ආගමික නිදහස සහතික කරන ව්යවස්ථාවේ පළමු සංශෝධනයට එරෙහිව සිදු වන ප්රකාශිත ප්රහාරයකි. එය ඉරිදා නීතියෙහිදී අහෝසි කරනු ලබන බැවින්, එමගින් ව්යවස්ථාවේ අවසානය, බයිබල් අනාගතවాణියේ හයවන රාජ්යය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ අවසානය, සහ ඒ සමයේ තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය මහත් හඬින් ප්රකාශ කරන අයවරුන්ට එරෙහි පීඩනයේ ආරම්භය සලකුණු කරයි. තුන්වන දූතයාගේ මහත් හඬ ප්රකාශ කරමින්, පළමු සංශෝධනය හා ව්යවස්ථාව විනාශ කිරීමට එරෙහිව විරෝධය දක්වන අය, පූජනීය නියම රැකගෙන ක්රියාත්මක කළ යුතු වූ, තමන් රැකවරණය කිරීමට අභිෂේක කරනු ලැබූ පූජනීය ලේඛනය ආරක්ෂා කරන එම නියමයන් උදෙසා සිටිය යුතු වූ අය විසින්ම පීඩනයට ලක් කරනු ලබති. මෙය බැටළු වැනි පොළොවේ මෘගයාගේ අං දෙකෙහි සමාන්තර ඉතිහාසයන් අවබෝධ කරගෙන ක්රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ උදාහරණයකි. ව්යවස්ථාවේ ආරම්භක පියවරු Father Miller සමග සමාන්තර වෙති. Miller සඳහා භාවිත වන Father යන පදය භාවිත කරනු ලබන්නේ නායකයෙකු දැක්වීම සඳහා මිස පාප්වාදී පූජකයෙකු දැක්වීම සඳහා නොවේ. ආත්මික මාර්ගෝපදේශකයන් ලෙස තමන් ප්රකාශ කරන මනුෂ්යයන්ට පියා යැයි කැඳවීම බයිබලය තහනම් කරයි. සාමාන්යයෙන් සිදු වන පරිදි, මිලරයිට්වරුන් ද ඔවුන්ගේ පියාගේ නමින් නම් කර ඇත. මෙම වෙනස අමතක කර ගැනීම, පියවරුන්ගේ සිත් දරුවන් වෙතත් දරුවන්ගේ සිත් පියවරුන් වෙතත් හැරවෙන විට, එලියාගේ පණිවිඩයේ අර්ථයෙන් කොටසක් නොපෙනී යාමකි.
යෙසායා විසිතුනෙහි එක්සත් ජනපදය බයිබල් අනාවැකිහි හයවැනි රාජධානිය වන අතර, එය වේගයෙන් ළඟා වෙමින් පවතින ඉරිදා නීතියෙහි තම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව පෙරළා දමන තෙක් එසේම පවතී. හයවැනි රාජධානිය අනාවැකිමය අවුරුදු හැත්තෑවක් පාලනය කරයි; ඒවා එක් රජෙකුගේ දවස්ය. අවුරුදු හැත්තෑවක් පාලනය කළ රාජධානිය වූයේ බබිලෝනයයි. එම අවුරුදු හැත්තෑ අතරතුර රාජ්යයේ අඟ වූයේ බබිලෝන ආණ්ඩුවය, සභාවේ අඟ වූයේ කල්දෙව්වෝය. දානියෙල්, ශද්රක්, මේෂක් සහ අබේද්නෙගෝ එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස නියෝජනය කරති. අඟ දෙකම සහ දෙවියන්වහන්සේගේ සෙනඟ දානියෙල්ගේ සාක්ෂිය තුළ නියෝජනය කරනු ලැබේ. බබිලෝනයේ වහල්කමට පත් වූ අවුරුදු හැත්තෑය යෙසායා භාවිතා කරන එක් රජෙකුගේ දවස් වූයේ, 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා එක්සත් ජනපදයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය සහ ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ ඉතිහාසය හඳුනාගැනීම සඳහාය.
එක්සත් ජනපදයේ අං දෙකම සම්බන්ධ අනාගතවාණි ඉතිහාසයේ රේඛාව හඳුනාගැනීම අපට, අනික් අංගේ ලක්ෂණය හඳුනාගැනීම සඳහා අං දෙක සම්බන්ධ සාක්ෂිකරුවන් උපයෝගී කරගෙන, අවසානය සහ ආරම්භය සලකා බැලීමට ඉඩ සලසයි. සියලු අං අවසානයේ එකම වර්ගයට අයත් වූහ. දානියෙල්හි අං තිබුණේය; ඒවායින් සමහරක් කැඩී ගියේය, තවත් අං ඒ කැඩුණු අංයෙන් උද්භව වූහ. දානියෙල්හි සමහර අං එකිනෙකට සමාන ප්රමාණයේ නොවූ අතර, අනෙකාට පසුව උද්භව වූහ. එක්සත් ජනපදයේ අං දෙකට එසේ නොවේ. ඒ අං දෙක එකම ඉතිහාසය තුළ එකිනෙකට සමාන්තරව ගමන් කරමින්, තම අරමුණ සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකාගෙන් වෙනස් වුවද, එකම මාර්ග-ලකුණු ප්රදර්ශනය කරයි. එම ඉතිහාසය තුළ තේරුම්ගැනීමට ඉතා වැදගත් වන සීමාකාරී අවවාදද ඇත.
ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ ආරම්භයේදී, ෆිලඩෙල්ෆියා සභාවෙන් නිරූපිත වූ අනාවැකිමය ඉතිහාසයෙන් ලාඔදිකියා සභාව වෙත මාරුවීමක් සිදු විය. එබැවින් අවසානයේදී ද ලාඔදිකියාගේ අනාවැකිමය ඉතිහාසයෙන් මාරුවීමක් තිබිය යුතුය. යේසුස් ක්රිස්තුස්ගේ එළිදරව්වට මෙම අවබෝධයේ ආලෝකය ඇතුළත් වන අතර, මෙය මේ කාලයේදී මුද්රාව ඉවත් කරමින් ප්රකාශයට පත් කරනු ලබන දේවල කොටසකි.
තවද “හැත්තෑ අවුරුදු අවසානයෙන් පසු” පාප්තුමා “ගායනා” කරනු ඇත, සහ “අමතක කළ” “වෙශ්යා” සිහිපත් කරනු ලැබේ. ඇය “සිහිපත්” කරනු ලබන්නේ ඉරිදා නීතියේදීය; එහි ප්රශ්නය වන්නේ සූර්යයාගේ නමස්කාරයද, නැතහොත් දෙවියන්වහන්සේගේ ව්යවස්ථාව මනුෂ්ය වර්ගයාට “සිහිපත් කරනු” ලෙස දන්වා තිබූ දවසේ නමස්කාරයද යන දෙයයි.
මෙම ලිපිය තුළ අපි හඳුනාගත්තේ, බබිලෝනියේ අවුරුදු හැත්තෑකාල පාලනයේ ඉතිහාසය 1798 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසයට ආදර්ශවත් වශයෙන් සමාන වන බවයි. පෙර ලිපියකදීද, සහ බොහෝ විට හබක්කුක්ගේ වගු තුළද, මිසරයේ වහල්භාවය හා එයින් මිදීමද එක්සත් ජනපදයේ ඉතිහාසය හා දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ ඉතිහාසය ආදර්ශවත් වශයෙන් සමාන වන බව අපි හඳුනාගන්නෙමු. බබිලෝනිය, මිසරය, ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය සහ එක්සත් ජනපදය යන එම ඉතිහාස රේඛා හතරම, මෙම රේඛා මත ගෙන එන්නට ඇති එකම රේඛා නොවේ; නමුත් එම රේඛා හතරට “පළමු සඳහන් කිරීමේ නියමය” යෙදූ විට—එය අතිශයින් අද්භූතය. මා අදහස් කරන දෙයත්, පසුව යෙසායා විසිතුනේ ඉතිහාසය තවදුරටත් සලකා බලන අවස්ථාවකදී මා ඉදිරියට ගෙන යාමට අදහස් කරන දෙයත්, එයින් කුමක්දැයි දැක්වෙන සරල සහ අර්ධ නිදර්ශනයකින් මම මෙම ලිපිය අවසන් කරමි.
බාබිලෝනියේ ඉතිහාසය ආරම්භයේදී හැරවුණු රජෙකුත් අවසානයේදී දුෂ්ට රජෙකුත් අඩංගු වේ. එය බයිඩන් වුවත් ට්රම්ප් වුවත් කාරණයක් නොවේ, මන්ද දානියෙල්ගේ පොත උගන්වන්නේ පාලකයන් පිහිටුවන්නේද ඔවුන් පහත හෙළන්නේද දෙවියන්වහන්සේ බවය. ඉරිදා නීතියේ කාලයේ ඩෙමොක්රැට් හෝ රිපබ්ලිකන් නායකයෙකු පිළිබඳ නිශ්චිතව කිව හැකි දෙය නම්, ඔහු දුෂ්ට නායකයෙකු වන බවය. නෙබුකද්නෙශර් බාබිලෝනියම විය; ඔහු බාබිලෝනියේ අධිපති දුෂ්ටයා වූ අතර, යහපත් මිනිසුන් තුන්දෙනෙකු ගින්නට දමන්නට සූදානම් වූයේය. එහෙත් අවසානයේ ඔහු දානියෙල්ගේ දෙවියන්වහන්සේ වෙත හැරවුණේය. අවසාන නායකයා වූ බෙල්ෂසර් ගැන එසේ නොවේ. ඔහු දුෂ්ට රජෙකි. අනාවැකියේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ආරම්භ වන්නේ බැටළු පැටවෙකු ලෙසිනි; එය ක්රිස්තුස්වහන්සේගේත් මනුෂ්ය වර්ගයා උදෙසා වූ උන්වහන්සේගේ පූජාවත් සංකේතවත් කරන ලකුණකි. අවසානයේදී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය මකරයෙකු මෙන් කතා කරනු ඇත. මෙම ඉතිහාස රේඛාවේ ක්රිස්තුස්වහන්සේගෙන් සාතන් වෙත ඇති වෙනස් වීම නෙබුකද්නෙශර් සහ බෙල්ෂසර් අතර වෙනස මඟින් නිරූපණය කරනු ලැබේ.
“බෙල්ශසර්ට දෙවියන්වහන්සේගේ කැමැත්ත දැන ගැනීමටත්, එය ඉටු කිරීමටත් බොහෝ අවස්ථා ලබා දී තිබුණි. මනුෂ්ය සමාජයෙන් ඔහුගේ තාත්තා-මහත්තයා වූ නෙබුකද්නෙසර් නෙරපා හරින ලද ආකාරය ඔහු දැක තිබුණි. අහංකාර රජු සෙල්ලම් කළ බුද්ධිය, එය දුන් තැනැන්වහන්සේ විසින් ඔහුගෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ ආකාරයද ඔහු දැක තිබුණි. රජු තම රාජ්යයෙන් පන්නා දමා, කෙතේ මෘගයන්ගේ සහචරයෙකු කරනු ලැබූ බවද ඔහු දැක තිබුණි. එහෙත් විනෝදයටත් තමන්ම උසස් කරගැනීමටත් බෙල්ශසර් තුළ තිබූ ආදරය, ඔහු කිසිදා අමතක නොකළ යුතු පාඩම් මකා දැමුවේය; නෙබුකද්නෙසර් මත විශේෂ විනිශ්චයන් ගෙන ආ පාපවලට සමාන පාප ඔහු කළේය. කරුණාවෙන් ඔහුට දෙන ලද අවස්ථාවන් ඔහු අපහරණය කළේය; සත්යය හඳුනාගැනීමට, තම අතළඟ තිබූ අවස්ථාවන් ප්රයෝජනයට ගැනීම ඔහු අතපසු කළේය. ‘ගැළවීමට මම කුමක් කළ යුතුද?’ යන ප්රශ්නය, මහා වූ නමුත් මෝඩ වූ ඒ රජු, නොසලකා හරිමින් පසු කර ගියේය.” Bible Echo, April 25, 1898.
දුෂ්ට බෙල්ෂසර් මෝඩ රජු වූ බව සලකන්න. ඔහු තම පියා වූ නෙබුකද්නෙශර්ට පැමිණි විනිශ්චයම වින්දේය; මක්නිසාද යත් එම විනිශ්චය දෙකම ලෙවී කථාව විසිහයේ සඳහන් “සත් වර” ලෙස නිරූපණය කර තිබූ බැවිනි. නෙබුකද්නෙශර් දින දෙදහස් පන්සිය විස්සක් පුරා මෘගයෙකු මෙන් ජීවත් වෙමින් කෙත්වල සිටියේය; එය බයිබලානුකූල අවුරුදු සතකි. තවද ඔහුගේ පුත් බෙල්ෂසර්ගේ විනිශ්චය, බිත්තියේ ලියා තිබූ ඒ ලියවිල්ලෙන් නිරූපණය වූ විනිශ්චයද, එලෙසම දෙදහස් පන්සිය විස්ස නිරූපණය කරයි. වෙනස වූයේ, නෙබුකද්නෙශර්ට එරෙහි විනිශ්චය ඔහු පරිවර්තනය කර ඔහු ප්රඥාවන්ත රජෙකු කළ නමුත්, බෙල්ෂසර්ගේ විනිශ්චය නම් මෝඩ රජු මත පැමිණි විනිශ්චය වූය.
“බබිලෝනියේ අවසාන පාලකයාටද, එහි පළමු පාලකයාට ප්රතිරූපික වශයෙන් වූ පරිදිම, දේවීය රැකබලාගන්නාගෙන් නිකුත් වූ දඬුවම් ප්රකාශය පැමිණියේය: ‘හේ රාජනි,... ඔබට මෙය ප්රකාශ කරනු ලබන්නේය; රාජ්යය ඔබෙන් පහ කරනු ලැබ ඇත.’ දානියෙල් 4:31.” Prophets and Kings, 533.
අවසන් ජනාධිපතිවරයා සම්බන්ධයෙන් බිත්තිය මත ලියවූ ලේඛනය වන්නේ පළමු සංශෝධනයයි. එය සභාව සහ රාජ්යය අතර වූ වෙන්කිරීමේ “බිත්තිය” හඳුන්වා දෙයි; එහෙත් අවසාන මෝඩ රජු එය තේරුම් නොගනියි. ලෙවී කථාව විසිහයේ සඳහන් “සත් වරක්” යන්න ඉරිදා නීතිය අවස්ථාවේ උතුරු රජු විසින් සිදුකරනු ලබන “ජනයා විසුරුවා හැරීමක්” නියෝජනය කරයි. එම විසුරුවා හැරීම, ඉරිදා නීතියට පසු අනුව එන ජාතික විනාශයයි. හයවැනි ජාතිය තම ස්ථාපක පියවරුන්ගේ පාඩම් අමතක කළේය; ඔවුන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව රචනා කළේ දූෂිත සභාවකින් පමණක් නොව, එම දූෂිත ස්ත්රිය නිදාසිටියේ වූ ඒකාධිපති යුරෝපීය රජවරුන්ගෙන්ද ආරක්ෂා වීම සඳහාය. ස්ථාපක පියවරුන් නියෝජනය කරන්නේ පාප්වාදය හා යුරෝපයේ රජවරුන් ප්රතික්ෂේප කළ අයයි; මන්ද ඔවුන් පාප්වාදී අන්ධකාරයේ අවුරුදු එක් දහස් දෙසිය හැටක විසුරුවා හැරීමකින් පිටතට පැමිණි පසු, එවන් ආකාරයේ ඒකාධිපත්යයට එරෙහි ආරක්ෂාවන් තම නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික කේන්ද්රස්ථානය විය යුතු බව තමන්ගේම අත්දැකීමෙන් දැන සිටියහ. ඔවුන් ප්රඥාවන්ත පියවරු වූහ; ඔවුන් බැටළුවා මෙන් වූහ; නමුත් අවසාන පියා එසේ නොවේ, මන්ද ඔහු මකරා මෙන් කථා කරනු ඇත. පියවරුන් විසුරුවා හැරීමකින් පිටතට පැමිණියහ, නමුත් පුත්රයා යළි විසුරුවා හැරීමකටම ආපසු යයි. අවස්ථා දෙකෙහිම ඒකාධිපතියා වන්නේ පළමු පාප්වාදයත් අවසාන පාප්වාදයත්ය.
පළමු රජු වූ නෙබුකද්නෙශර් හා අවසාන රජු වූ බෙල්ෂස්සර් පිළිබඳ විනිශ්චයේ සංකේතය වන්නේ ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් වරක්” විසුරුවා හැරීමයි. නෙබුකද්නෙශර් එය ජීවිතයෙන් අත්දුටුවේය; බෙල්ෂස්සර්ට නම් ඔහු මියගිය එම රාත්රියේම, ඔහුගේ අනුස්මරණ ලේඛනය ලෙස එය බිත්තිය මත ලියන ලදී. ආරම්භයේදී රිපබ්ලිකන් අඟේ සංකේතය වන්නේ උතුරේ රජුගේ බැඳීම්වලින් එය ගැලවීම වූ අතර, එහි අවසානයේ රිපබ්ලිකන් අඟේ සංකේතය වන්නේ උතුරේ රජුගෙන් පැමිණෙන වහල්භාවයයි. ඉරිදා නීතිය යනු බයිබල් අනාවැකිවල හයවන රාජ්යය ලෙස එය මියයන “එම රාත්රියම” ය. මෙම සතර දෘෂ්ටාන්තයන් සියල්ලේම—බෙල්ෂස්සර්, නෙබුකද්නෙශර්, සහ රිපබ්ලිකන් අඟේ ආරම්භය හා අවසානය—ලෙවී කථාව විසිහයේ විසිපහ විස්ස, ආරම්භයේද අවසානයේද නිරූපණය කරන සංකේතයයි. එය ඇල්ෆා සහ ඔමේගාගේ අත්සන නියෝජනය කරයි.
විලියම් මිලර් සොයාගත් පළමු “කාල අනාවැකිය” වූයේ ලෙවී කථාව විසි හයේ ඇති දෙදහස් පන්සිය විස්සයයි. එය මිලර්ගේ සේවය තුළින් යේසුස් තැබූ පදනමේ පළමු ගල විය. එයම 1863 දී ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය විසින් පසෙකට තැබූ පළමු මූලික සත්යයද විය. මිලර්ගේ සත්ය ගල් සියල්ල පදනම තුළ තබනු ලැබූ කල, ඒ සත්යයන් 1843 සහ 1850 පුරෝගාමී සටහන්පත් වන හබක්කුක්ගේ පුවරු දෙක මත නියෝජනය කරනු ලැබීය. ආඥා දහයේ පුවරු දෙක පුරාතන ඉශ්රායෙලය සමඟ වූ ගිවිසුම නියෝජනය කළාක් මෙන්, ඒ පුවරු දෙක දෙවියන්වහන්සේ හා උන්වහන්සේගේ නම්කළ ජනතාව අතර ඇති ගිවිසුම් සම්බන්ධතාවය නියෝජනය කරයි.
ලාඔදිකියානු ඇඩ්වෙන්ටිස්මයේ අවසානයේදී, ඉරිදා නීතිය සමයේ එය ස්වාමීන්වහන්සේගේ මුඛයෙන් වමනය කරනු ලබන කල, බිත්තිය මත තිබෙන ලියවිල්ල වන්නේ එම පවිත්ර පුරෝගාමී සටහන්පත් දෙකය. ඒවා කියවීමට ඔවුන් අසමත් වෙති; මන්ද, තම ඉතිහාසයේ ආරම්භක අවධියේදී ලැබුණු අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩයෙන් ප්රයෝජනය ලැබීම ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කළ බැවිනි….
එක්සත් ජනපදයේ 1837 ආර්ථික අර්බුදය යනු ආර්ථික සාධක, ප්රතිපත්ති, සහ සමපේක්ෂණාත්මක ක්රියාකාරකම් එකතුවක් මගින් උද්දීපනය වූ සංකීර්ණ සිදුවීමකි.
අනුමානමය බුබුල: 1837 ට පෙර වසර කිහිපය තුළ, රට බටහිර දෙසට විහිදී යාමෙන් කොටසක් ප්රේරණය ලැබූ භූමි හා ආයෝජන ක්ෂේත්රයන්හි අනුමානමය උත්සාහයේ වේගවත් වර්ධනයක් පැවතුණි. විශේෂයෙන් බටහිර සීමාන්ත ප්රදේශයන්හි භූමි අනුමානමය වෙළඳාම, භූමි මිල ගණන් අතිශය ඉහළ යාමටත් අධික ණය ගැනීම් ඇතිවීමටත් හේතු විය.
පහසු ණය පහසුකම් සහ අනුමානමය ණයදීම: බැංකු හා මූල්ය ආයතන බොහෝවිට ප්රමාණවත් ඇපකරයකින් තොරව විශාල ණය හා ණය පහසුකම් නිකුත් කරමින් සිටියහ. ණය සඳහා වූ මෙම පහසු ප්රවේශය අනුමානමය උමතුවට දායක වූ අතර, මූල්ය අස්ථාවරතාවයේ අවදානම්ද වැඩි කළේය.
බැංකු අධිප්රසාරණය: බැංකු ඔවුන්ගේ කටයුතු වේගයෙන් ප්රසාරණය කරමින්, බොහෝවිට තමන් සතුව ඒ සඳහා ආධාරක වශයෙන් තබාගෙන තිබූ ස්පීසි (රන් සහ රිදී) ප්රමාණයට වඩා වැඩි කඩදාසි මුදල් (බැංකු නෝට්ටු) නිකුත් කළහ. “වයිල්ඩ්කැට් බැංකුකරණය” ලෙස හැඳින්වූ මෙම ක්රියාවලිය, නියාමනය නොකළ සහ විශ්වාස කළ නොහැකි මුදල් ප්රමාණයක් සංසරණයේ අධික ලෙස පැතිරීමට හේතු විය.
ජැක්සන්ගේ ආර්ථික ප්රතිපත්ති: ජනාධිපති ඇන්ඩෘ ජැක්සන්ගේ ප්රතිපත්ති අර්බුදය තීව්ර කිරීමට එක් හේතුවක් විය. ඔහු 1836 දී Specie Circular නිකුත් කළේය; එමගින් රාජ්ය භූමීන් කඩදාසි මුදලින් නොව දෘඪ මුදල් (රන් හා රිදී) භාවිතයෙන් මිලදී ගත යුතු බව නියම කරනු ලැබීය. මෙය බැංකු නෝට්ටු දෘඪ මුදලට පරිවර්තනය කිරීමට ඇති වූ හදිසි රැල්ලකට හේතු වී, මූල්ය ආතතියද බැංකු අසාර්ථකවීම්ද ඇති කළේය.
ජාත්යන්තර සාධක: එක්සත් ජනපදයේ අර්බුදය ජාත්යන්තර ආර්ථික තත්ත්වයන් විසින්ද බලපෑමට ලක් විය. එක්සත් ජනපදයේ ප්රධාන වෙළෙඳ සහකාර රටක් වූ බ්රිතාන්යයේ ආර්ථික අවපතනයක් ඇතිවීම, ඇමරිකානු භාණ්ඩ හා අපනයන සඳහා වූ ඉල්ලුම අඩුවීමට හේතු විය. එයින් අනතුරුව, එය ඇමරිකානු ව්යාපාරවලට බලපෑ අතර, ආර්ථික දුෂ්කරතාවයටද දායක විය.
භීතිය සහ බැංකු වෙත එකවර මුදල් ආපසු ඉල්ලා පැමිණීම්: 1837 මැයි මාසයේදී, බැංකු අසාර්ථකවීම් සහ ණය සීමාකිරීම් ඇතුළත් මූල්ය කම්පන මාලාවක් හේතුවෙන්, ආයෝජකයන් සහ තැන්පත්කරුවන් අතර භීතියක් ඇති විය. එම භීතිය බැංකු වෙත එකවර මුදල් ආපසු ඉල්ලා පැමිණීම්වල රැල්ලක් සහ ණය ප්රවාහයේ දැඩි සංකෝචනයක් අවුලුවා දැමීය.
මුදල් සැපයුමේ සංකෝචනය: බැංකු අසාර්ථක වූ අතර ණය පහසුකම් දැඩිව සීමා වූ බැවින්, ආර්ථිකය තුළ සමස්ත මුදල් සැපයුම සැලකිය යුතු ලෙස සංකෝචනය විය. මුදල් සැපයුමේ මෙම සංකෝචනය ආර්ථික දුෂ්කරතා තවත් උග්ර කරමින්, අවපාතය තවත් ගැඹුරු කළේය. මෙම සාධකවල සංයෝගය හේතුවෙන් බැංකු අසාර්ථකත්වය, රැකියා විරහිතභාවය, පාරිභෝගික වියදම් අඩුවීම, සහ සාමාන්ය ආර්ථික මන්දාකාරයක් මඟින් ලක්ෂණගත වූ දැඩි ආර්ථික අවපාතයක් ඇති විය.
“අනාගතය පිළිබඳව අපට භය වීමට කිසිවක් නැත; එය වෙන්නේ ස්වාමින්වහන්සේ අපව මඟ පෙන්වාගෙන ආ ආකාරයත්, අපගේ අතීත ඉතිහාසයේ උන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීමත් අප විසින් අමතක කළහොත් පමණි.” Life Sketches, 196.