Makore manomwe eyambiro kubva muna 63 kusvika mugore ra70, ayo akaziviswa nomurume uya aienda “kumusoro nokudzika mumigwagwa yeJerusarema, achizivisa nhamo dzaizouya pamusoro peguta,” akanga afananidzirwa neyambiro yakapiwa Jerusarema kwemakore matatu nehafu, kutanga muushumiri hwaKristu, uyezve mamwe makore matatu nehafu muushumiri hwevadzidzi. Zvinyorwa zvakapfuura zvakatotaratidza kuti kuparadzwa kweJerusarema kwaigona kunge kwakaitika pamuchinjikwa, kana kuti gare gare pakutakwa kwaStefano namabwe, asi kutsungirira kukuru kwaMwari kwakanonotsa kutonga Kwake pamusoro peguta navanhu.
“Uye kune ani naani uchariwira, ucharipwanya rive upfu.” Vanhu vakaramba Kristu vakanga vava kuda kuona guta ravo norudzi rwavo zvichiparadzwa. Kubwinya kwavo kwaizoputswa, uye kupararira seguruva pamberi pemhepo. Zvino chii chakaparadza vaJudha? Raiva dombo iro, dai vakanga vakavaka pamusoro paro, ringadai rakava chengeteko yavo. Kwaiva kunaka kwaMwari kwakazvidzwa, kururama kwakarambwa, netsitsi dzakashoreka. Vanhu vakazvimisa vachipikisa Mwari, uye zvose zvaigona kunge zvakava ruponeso rwavo zvakashandurwa zvikava kuparadzwa kwavo. Zvose zvakagadzwa naMwari kuti zvive zvehupenyu kwavari, vakazviwana zvava zverufu. Mukurovererwa kwaKristu pamuchinjikwa nevaJudha, maiva nekuparadzwa kweJerusarema. Ropa rakadeurwa paKarivhari ndiro rakava mutoro wakavanyudza mukuparara munyika ino nepanyika ichauya. Saizvozvowo zvichava pazuva guru rokupedzisira, apo kutonga kuchawira pamusoro pevanoramba nyasha dzaMwari. Kristu, dombo ravo rinovagumbusa, panguva iyoyo achaonekwa kwavari segomo rinotsiva. Kubwinya kwechiso chake, uko kune vakarurama kuri upenyu, kuchava kumakaipa moto unoparadza. Nemhaka yorudo rwakarambwa, nyasha dzakashoreka, mutadzi achaparadzwa.
“Kupfurikidza nemifananidzo mizhinji nenyevero dzinodzokororwa, Jesu akaratidza kuti kuramba kwevaJudha kugamuchira Mwanakomana waMwari kwaizova nemugumisiro wakadini kwavari. Mumashoko aya akanga achitaura kuvanhu vose, munguva dzose, vanoramba kumugamuchira saMudzikinuri wavo. Nyevero imwe neimwe ndeyavo. Temberi yakasvibiswa, mwanakomana asina kuteerera, varimi venhema, vavaki vanozvidza, zvine zvakafanana nazvo muchiitiko chomutadzi mumwe nomumwe. Kunze kwokuti apfidze, kuparadzwa kwakaratidzirwa mberi nezvinhu izvozvo kuchava kwake.” The Desire of Ages, 600.
Nthawi ya zaka zisanu ndi ziwiri imene munthuyo anachitira umboni ku Yerusalemu, inagawidwa pa kuzingidwa koyamba kukhala magawo awiri ofanana a masiku chikwi chimodzi mazana awiri ndi makumi asanu ndi limodzi. Zaka zisanu ndi ziwirizo zinkaimira chiwonongeko cha Yerusalemu, ndipo zaka zisanu ndi ziwiri za utumiki wa Khristu ndi wa ophunzira ake zinkaimira chiyambi cha chiwonongeko cha Yerusalemu, ndipo Yesu nthawi zonse amaonetsa mapeto mwa chiyambi. Zaka zisanu ndi ziwirizo zinayimiridwanso mwa “nthawi zisanu ndi ziwiri” zolimbana ndi ufumu wa kumpoto, zimene zinagawidwa kukhala magawo awiri ofanana a zaka chikwi chimodzi mazana awiri ndi makumi asanu ndi limodzi.
Kana Roma ya masiku ano yikawerezaso mbiri ya Roma ya chikunja ndi ya upapa yopondaponda Yerusalemu weniweni ndi wauzimu, ndiponso kana Roma ya masiku ano yikawerezaso mbiri ziwiri za nthawi ziwiri za chenjezo zimene zinaperekedwa ndi munthu wa chaka cha 63 kufikira chaka cha 70, ndiponso kana Roma ya masiku ano yikawerezaso mbiri yoimiridwa ndi nthawi ziwiri pamene Khristu ndi ophunzira ake anayenda kulowa ndi kutuluka mu Yerusalemu kwa zaka zitatu ndi theka, pamenepo nthawi ziwiri zosiyana zidzaonekera, ngakhale kuti m’masiku otsiriza, “nthawi ilibenso.”
Yekupedzisira yenguva mbiri idzodzo ndiyo mwedzi makumi mana nemiviri yokufananidzira umo Roma Yemazuva Ano inopedzisa kutambudza kwayo kwokupedzisira kwevakatendeka, kana ronda rayo rinouraya raporeswa pamutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza. Mwedzi makumi mana nemiviri iyoyo yokufananidzira ndiyo yechipiri yenguva mbiri, uye ndiyo nguva yokutongwa kwokuitwa kweRoma yemazuva ano. Nguva iyoyo inotungamirirwa nokutongwa kwokuferefeta kwavapenyu muAdventism yeRaodhikia.
Umuntu washinze kuburira Yerusalemu nyakuri yapfiriye mu kugarizwa kwa Tito. Ntiyapfuye mu kurimbuka kwayo, ahubwo yapfuye mu gihe cy’ukugarizwa kwabanje kurimbuka kwayo, kuko nta Mukristo n’umwe wapfiriye mu kurimbuka kwa Yerusalemu.
“Kwamakore manomwe murume akaramba achikwira nokudzika mumigwagwa yeJerusarema, achizivisa nhamo dzaizowira guta. Masikati nousiku aiimba rwiyo rwokurira rweshuviro rwesango urwu: ‘Inzwi rinobva kumabvazuva! inzwi rinobva kumadokero! inzwi rinobva kumhepo ina! inzwi rinopesana neJerusarema uye rinopesana netemberi! inzwi rinopesana nevakuwasha navaroora! inzwi rinopesana navanhu vose!’—Ibid. Chisikwa ichi chinoshamisa chakasungwa chikarohwa, asi hakuna kunyunyuta kwakabuda pamiromo yacho. Pakutukwa nokubatwa zvakaipa yakangopindura ichiti: ‘Nhamo, nhamo kuJerusarema!’ ‘nhamo, nhamo kuvagari varo!’ Kuchema kwayo kweyambiro hakuna kumira kusvikira yaurayiwa mukukombwa kwayakanga yataura kare.” The Great Controversy, 29, 30.
Umuntu yapfiriye muri ico kigeragezo co kugotwa, ariko ntiyapfuye mu maherezo y’ukurandurwa kwa nyuma; kandi uko kurandurwa kwa nyuma kugereranya ihagarikwa ry’igihe c’imbabazi n’ibyago indwi vya nyuma. Ni co gituma uwo muntu ari ikimenyetso c’ubutumwa bwo kuva i Yerusalemu mu kugotwa kwa mbere. Abakristo ico gihe barahunze, kandi muri ya myaka itatu n’igice ya mbere, uwo muntu yari ikimenyetso c’umugwi utapfira i Yerusalemu; hanyuma mu myaka itatu n’igice ikurikira aba ikimenyetso c’Abakristo ba nyuma bapfa imbere y’ihagarikwa ry’igihe c’imbabazi. Mu gihe ca mbere ariko arerekana ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, kandi mu gihe ca kabiri c’imyaka itatu n’igice agereranya isinzi rinini ripfa muri ico gihe ca kabiri.
Shoko romurume rwakanyorwa nomunyori wenhoroondo, uye rwakafananidzirwa namanzwi matanhatu. Paakazopedzisira asungwa, shoko rake rechinomwe uye rokupedzisira rakanga riri rokuti “nhamo, nhamo” kuJerusarema navagari varo. “Inzwi” rokutanga rakanyorwa rakanga riri “inzwi rinobva kumabvazuva,” uye shoko rake rokupedzisira rakanga riri rokuti “nhamo.” Chikamu chokutanga cheshoko rake nechikamu chokupedzisira cheshoko rake chakanga chiri chiratidzo cheBhaibheri chinomirira Islam, nokuti muBhaibheri Islam vana ve“kumabvazuva,” uye vanomiririrwa ne“mhepo yokumabvazuva.” Kudzokororwa kweshoko rokuti “nhamo” kaviri, mushoko rake rokupedzisira, kunoratidza kuguma kweBhabhironi Razvino, apo madzimambo enyika anodanidzira katatu achiti, “Maiwe, maiwe, guta guru iro.” Shoko rechiGiriki rakashandurwa richinzi “maiwe” mundima nhatu dziri muna Zvakazarurwa chitsauko gumi nesere, rakashandurwa richinzi “nhamo” muchitsauko chisere, ndima yegumi nenhatu.
Ndikaona, nikasikia malaika akiruka katikati ya mbingu, akisema kwa sauti kuu, Ole, ole, ole, juu ya wakaao duniani kwa sababu ya sauti nyingine za tarumbeta za wale malaika watatu, ambao bado hawajapiga! Ufunuo 8:13.
Kudanidzira kwemurume kunoti, “nhamo, nhamo,” kunomirira kushandiswa katatu kwenhando nhatu dzenhamo, nokuti zvinhu zveNhamo yokutanga, zvakabatanidzwa nezvinhu zveNhamo yechipiri “mutsara pamusoro pomutsara,” zvinoratidza zvinhu zveNhamo yechitatu, sezvinongoitawo mashoko matatu okuti, “maiwe, maiwe,” anotaurwa namadzimambo enyika muchitsauko chegumi nesere achimirira Nhamo yechitatu, sezvakasimbiswa neNhamo yokutanga neyechipiri. Kutanga nokuguma kweshoko romurume uyu zvakafananidzira shoko rechiIslamu reNhamo yechitatu.
पहिलो अभिव्यक्ति उसको सन्देशको “पूर्व” बाट आएको एउटा स्वर थियो, र “पूर्व” इस्लामको प्रतीक हो, तर यो पूर्वबाट उदाउने छाप लगाउने स्वर्गदूतको पहिचान पनि हो।
Zvino shure kwaizvozvo ndakaona vatumwa vana vamire pamakona mana enyika, vakabata mhepo ina dzenyika, kuti mhepo irege kuvhuvhuta panyika, kana pamusoro pegungwa, kana pamusoro pomuti upi noupi. Uye ndakaona mumwe mutumwa achikwira achibva kumabvazuva, ane chisimbiso chaMwari mupenyu; akadanidzira nenzwi guru kuvatumwa vana avo vakanga vapiwa simba rokukuvadza nyika negungwa, achiti, Musakuvadza nyika, kana gungwa, kana miti, kusvikira taisa chisimbiso pahuma dzevaranda vaMwari wedu. Uye ndakanzwa nhamba yavakanga vaiswa chisimbiso: vakaiswa chisimbiso vane zana namakumi mana nezvina zvuru kubva kumarudzi ose avana vaIsraeri. Zvakazarurwa 7:1–4.
Munyaya ya Eliya pa Phiri la Karimeri, pamene anayang’ana kunyanja n’kuona mtambo, anali kuyang’ana kumadzulo, pakuti Phiri la Karimeri lili pafupi ndi Nyanja ya Mediteraniya.
Zvino zvakaitika panguva yechinomwe kuti akati, Tarira, gore duku riri kukwira richibva mugungwa, rakaita sechanza chomunhu. Iye akati, Kwira, undoudza Ahabhi, Gadzirira ngoro yako, uburuke, kuti mvura irege kukudzivisa. 1 Madzimambo 18:44.
Eriya angadai akatarisana nokumadokero, kunharaunda yeGungwa reMediterranean. Muna Ruka chitsauko chegumi nembiri, Kristu anotaura kuti shoko Rake ishoko rokuparadzanisa.
Munofunga here kuti ndakauya kuzopa rugare panyika here? Ndinokuudzai kuti, Kwete; asi kupatsanurana. Nokuti kubva zvino zvichienda mberi, mumba mumwe muchava nevashanu vakakamukana, vatatu vachipesana nevaviri, nevaviri vachipesana nevatatu. Baba vachapesana nomwanakomana, nomwanakomana achipesana nababa; mai vachapesana nomwanasikana, nomwanasikana achipesana namai; vamwene vachapesana nomuroora wavo, nomuroora achipesana navamwene vake. Zvino akatiwo kuvanhu, Kana muchiona gore richibuda kumadokero, pakarepo munoti, Kuchauya mvura; uye ndizvo zvazvinoita. Uye kana muchiona mhepo yokumaodzanyemba ichivhuvhuta, munoti, Kuchava nokupisa; uye zvinobva zvaitika. Imi vanyengeri, munogona kuziva chimiro chedenga nechenyika; ko zvino sei musingagoni kuziva nguva ino? Ruka 12:51–56.
Ujumbe wa mjumbe kwa Yerusalemu una saini ya Alfa na Omega, kwa maana mwanzo na mwisho huitambulisha Uislamu wa Ole wa tatu, na kwa sauti ya “mashariki” wakati huohuo huitambulisha ujumbe wa Uislamu kuwa ndio ujumbe wa kutiwa muhuri. “Sauti ya pili” kutoka “magharibi” huitambulisha mvua ya masika ya mwisho, ambayo ni mvua ya mwisho kabisa, na manabii wote wanazungumzia siku za mwisho. Ujumbe wa “magharibi” ni ishara ya ujumbe wa mvua ya masika ya mwisho, unaozalisha madaraja mawili ya waabudu. Daraja moja haliwezi kuutambua ujumbe wa mvua ya masika ya mwisho kwa kuwa “halitambui wakati huu.”
Chinhu chinotevera chemharidzo yomutumwa inzwi re“mhepo ina,” iro riri panguva imwe cheteyo shoko rokuiswa chisimbiso neshoko rebhiza rakatsamwa reChiIslamu, sezvinomiririrwa neDambudziko rechitatu. Chinhu chinotevera chinopikisa Jerusarema netembere, nokudaro chichizivisa shoko ravaporofita vose rinoratidza boka ravanhu vari kupfuurwa, nokuti vakavakira chirevo chavo cheruponeso, kwete muna Kristu, asi mutembere nomunhaka yavo savanhu vakasanangurwa vaMwari. Ndivo avo munhoroondo yose inoera vanomiririrwa sokuzivisa vachiti, “tembere yaJehovha, tembere yaJehovha tiri isu.” Shoko rinopikisa Jerusarema netembere ndiro shoko reRaodhikia.
“Hakuna haja ya kushangaa kwamba kanisa halihuiswi kwa uweza wa Roho Mtakatifu. Wanaume na wanawake wanaweka kando maagizo ambayo Kristo ametoa. Hasira na tamaa ya mali vinapata ushindi. Hekalu la nafsi limejaa uovu. Hakuna nafasi kwa Kristo. Watu wanafuata njia zao wenyewe zilizopotoka. Hawatakii kusikiliza maneno ya Mwokozi. Wanajitia mikononi mwao wenyewe, wakikataa maonyo na makaripio, hata kinara cha taa kinapoondolewa mahali pake, na utambuzi wa kiroho kuchanganywa na mawazo ya kibinadamu. Ingawa wana upungufu katika utumishi, hujihakikishia wenyewe, wakisema, ‘Hekalu la Bwana, Hekalu la Bwana ndilo tulilo sisi.’ Wanalitia kando sheria ya Mungu ili wafuate nuru ya mawazo yao wenyewe.” Review and Herald, April 8, 1902.
Mutumwa akabva asimudzira inzwi reshoko rake reyambiro pamusoro pevarume vacharoora nevanhukadzi vacharoorwa, sechiratidzo chenzira ye“mutsara pamusoro pemutsara,” nokuti mutsara wechiporofita wamazuva okupedzisira uchava wakangofanana nomutsara wechiporofita wemazuva aNoa, pavainge vachipana muwanano panguva chaiyo iyo mafashamo okuparadza akanga ava kuda kufukidza zvishuvo zvavo zvenyika nezvirongwa zvavo.
“Bhaibheri rinotaura kuti mumazuva okupedzisira vanhu vachange vakanyura muzvinhu zvenyika ino, mukufara nokutsvaka mari. Vachange vasingaoni chokwadi chezvinhu zvisingaperi. Kristu anoti, ‘Sezvaiva pamazuva aNoa, ndizvo zvichaitawo pakuuya kwoMwanakomana womunhu. Nokuti sezvavaiva pamazuva akanga ari mafashamo asati auya, vaidya nokunwa, vachiroora nokuroodza, kusvikira pazuva rakapinda Noa muareka, vakasaziva kusvikira mafashamo auya, akavakukura vose; ndizvo zvichaitawo pakuuya kwoMwanakomana womunhu.’ Mateo 24:37–39.”
“Zvazvakaitawo nhasi. Vanhu vari kumhanyirira mberi mukutsvaga pfuma nokuzvifadza kwoudyire, sokunge pasina Mwari, pasina denga, uye pasina upenyu huri mberi. Mumazuva aNowa yambiro yemafashamo yakatumwa kuti ivhundutse vanhu muuipi hwavo uye ivadane kutendeuka. Saizvozvowo, shoko rokukurumidza kuuya kwaKristu rakagadzirirwa kumutsa vanhu kubva mukunyura kwavo muzvinhu zvenyika. Rakaitirwa kuvamutsa kuti vazive chokwadi chezvinhu zvisingaperi, kuti vateerere kukokwa kutafura yaShe.
“Evhangeri yokokwa inofanira kupiwa kunyika yose—‘kumarudzi ose, nemhuri dzose, nendimi dzose, navanhu vose.’ Zvakazarurwa 14:6. Shoko rokupedzisira reyambiro netsitsi rinofanira kuvhenekera nyika yose nokubwinya kwaro. Rinofanira kusvika kumarudzi ose avanhu, vapfumi navarombo, vakakwirira navakaderera. ‘Budai muende mumigwagwa mikuru nomumapani eruzhowa,’ anodaro Kristu, ‘muvamanikidze kupinda, kuti imba Yangu izadzwe.’” Mifananidzo yaKristu Yokudzidzisa, 228.
Chinhu chokupedzisira cheyambiro chinosimbiswa mundima yapfuura. Shoko rinomiririrwa senzwi rinopikisa “vanhu vose” ndiro evhangeri isingaperi, iyo inoratidza kukosha kwekuzadzisa zvinodiwa neevhangeri kuti munhu aponeswe. Chinodiwa chokutanga cheevhangeri isingaperi ndechokutya Mwari, uye kutya ikoko kwakavakirwa pachokwadi chokuti zvivi zvedu ndizvo zvakaisa Kristu, Mwanakomana waMwari mupenyu, pamuchinjikwa.
Chikamu chiri chose chomutumwa kuJerusarema mukati memakore ake manomwe ebasa chaimirira vhangeri risingaperi, iro raiva vhangeri rimwe chetero rakaparidzwa mumakore manomwe Kristu paakasimbisa sungano nevazhinji kubva mugore ra27 kusvika mugore ra34. Ndirowo vhangeri risingaperi rinoparidzwa muzvikamu zviviri zvekupedzisira zvemazuva okupedzisira, uye rakanangana neshoko remvura yokupedzisira, richiva shoko reIslam reNhamo yechitatu. Rinoratidza kuiswa chisimbiso kwezana namakumi mana nezvina zvuru, kupatsanurwa kwegorosi nemasora, mamiriro eRaodhikia emasora, uye kushandiswa katatu kwechiporofita sechiratidzo chenzira yemvura yokupedzisira, inova “mutsara pamusoro pomutsara.”
Shoko remakore manomwe iri munhoroondo iyoyo rakaiswa muchiporofita mukati me“mazuva ekutsiva” ayo akanga ari chikamu chekutaura kwekutanga-tanga kweshoko raKristu nebasa Rake, uye shoko Rake nebasa Rake zvinofanira kudzokororwa mumazuva okupedzisira nevanhu vane zviuru zana namakumi mana nezvina. Ipapo vachazivisa shoko ravo mukati mechimiro chechiporofita che“mazuva ekutsiva kwaMwari”. Kune mifananidzo miviri yeBhaibheri yokuti “kutsiva” kwaMwari, inomiririrwa mukati meShoko Rake: kutsiva Kwake pamusoro pevanhu Vake, uyewo kutsiva Kwake pamusoro pavavengi Vake.
“सात समय,” लेवीयकाण्ड छब्बीस में, परमेश्वर की अपनी विद्रोही प्रजा पर प्रतिशोध को दर्शाता है, और उस प्रतिशोध में पवित्रस्थान तथा सेना का शाब्दिक और आत्मिक रौंदा जाना भी सम्मिलित है। पवित्रस्थान और सेना के रौंदे जाने के प्रतीकवाद के भीतर, परमेश्वर के अपने शत्रुओं पर प्रतिशोध का प्रतीकवाद भी प्रस्तुत किया गया है। अंतिम दिनों में अपनी प्रजा के विरुद्ध परमेश्वर का प्रतिशोध, शीघ्र आने वाले रविवार के विधान पर लौदीकियाई एडवेंटवाद को उगल दिए जाने के रूप में दर्शाया गया है। उस मार्गचिह्न पर आधुनिक बाबुल के विरुद्ध उसका प्रतिशोध भी आरम्भ होता है।
Kuutongwa kwekuferefeta kwevapenyu pamusoro peAdventism yeLaodikea, kunoteverwa nekutongwa kwekuitisa mutongo pamusoro pechipfambi cheTire nechikara chaanotasva uye chaanotonga pamusoro pacho, ndiko nhoroondo yechiporofita yemazuva okupedzisira, umo zvinozadzikiswa zvibereko zvechiratidzo chiri chose. Chiratidzo chiri chose chinofanira kushandisirwa kunguva mbiri idzodzo dzechiporofita, nokuti nzira yemvura yokupedzisira ndeyokushandisa mutsara wechiporofita pamusoro pemutsara wechiporofita. Pakutanga kwenhoroondo mbiri idzodzo Jesu akaratidza “chiratidzo” chinopupurira kuti vapenyu panguva iyoyo vari muchizvarwa chokupedzisira chenhoroondo yepasi.
Nguva yokutanga yakatanga pakatanga kusimbiswa kwevane zana nemakumi mana nezvina ezviuru musi wa11 Gunyana 2001. Maiva mukati mechiratidzo ichocho umo “chiratidzo” chakataurwa naKristu muna Ruka 21 chakaiswa.
Dzidzo iyi tichaenderera mberi nayo muchinyorwa chinotevera.
“Zvino, hama, Mwari vanoda kuti timire pachinzvimbo chedu pamwe chete nomunhu anotakura rambi; tinoda kutora nzvimbo yedu pane chiedza, uye apo Mwari vakapa hwamanda inzwi rakajeka. Tinoda kuti hwamanda irire nenzwi rakajeka. Takanga tiri mukuvhiringidzika, uye takanga tiri mukukahadzika, uye machechi ava pedyo nokufa. Asi zvino pano tinoverenga tichiti: ‘Uye shure kwezvinhu izvi ndakaona mumwe mutumwa achiburuka kubva kudenga, ane simba guru; uye nyika yakavhenekerwa nokubwinya kwake. Uye akadanidzira nesimba nenzwi guru, achiti, Bhabhironi guru rawa, rawa, uye rava ugaro hwamadhimoni, nenhare yomweya mumwe nomumwe wetsvina, uye keji yeshiri imwe neimwe isina kuchena neinovengwa’ [Zvakazarurwa 18:1, 2].”
“Zvakanaka zvino, tichaziva sei chinhu chipi nechipi pamusoro peshoko iro kana tisingasi vari panzvimbo yokuti tizive chero chipi zvacho chechiedza chokudenga kana chasvika kwatiri? Uye tichangobvuma nokukurumidza kunyengedzwa kwakasviba zvikuru kana kwasvika kwatiri kuchibva kuna mumwe munhu anobvumirana nesu, isu tisina kana tumwe twoudzamu hweuchapupu hwokuti Mweya waMwari ndiye akavatuma. Kristu akati, ‘Ndinouya muzita raBaba vangu, asi hamundigamuchiri’ [ona Johane 5:43]. Zvino, ndiro chairo basa rave richiitika pano kubva pamusangano weMinneapolis. Nokuti Mwari anotuma shoko muzita rake risingawirirani nepfungwa dzenyu, saka [munopedzisa muchiti] haringavi shoko rinobva kuna Mwari.” Sermons and Talks, volume 1, 142.