Kitabu cha Danieli - Mia Moja na Ishirini na Mbili

Apo chiedza cha Danieli khumi na chimwe, ndima makumi mana kusvikira makumi mana neshanu, kwakazarurwa panguva yokuguma muna 1989, vavengi vechokwadi vakapa kupikisa kwakabvumira Mwari kuzarura chokwadi chokudzivirira nheyo dzepakutanga dzechikamu ichocho chiri mubhuku raDanieli, icho chakazova musoro nechinangwa chokurwiswa kwaSatani. Kukakavadzana ikoko pamusoro pechokwadi nekukanganisa munhoroondo iyoyo kwakashandiswa noMweya Mutsvene kuzivisa mimwe mitemo yechiporofita yaizoramba ichiwedzera zivo yakanga yazarurwa uye iyo yaizotevera kushandiswa kuyedza chizvarwa chokupedzisira chenhoroondo yenyika. Tanga tichifunga pamusoro pe“kushandiswa katatu kwechiporofita,” uye tichizivisa kushandiswa uku semutemo mukuru wakazarurwa kubva mukuita kwekupikisa kwakaiswa pachena naSatani mumazuva iwayo akapfuura. Maitiro iwayo ane gakava anozivikanwa naSista White se“kuzungunuswa.”

“Kuzunguzwa” kunatokea wakati ukweli unafunuliwa kutoka katika muhuri na Simba wa kabila la Yuda, kisha baadaye kuletwa hadharani.

Kuunzwa kwe“chokwadi” nguva dzose kunokonzera kuzununguswa, uye chokwadi chakazarurwa muna 1989 chakaita chinhu ichocho chaizvo. Chimwe chezvibereko zvekupikiswa kwakauyiswa kuzorwa nechokwadi chaiva kugadzirwa kwemitemo yakatevedzana yokusimbisa kuwedzera kwezivo mumakore akatevera 1989. Kugadzirwa kwemitemo iyi kunofambirana nekugadzirwa kwemimwe mitemo yakatevedzana munguva yavaMillerite. Kushandiswa katatu kwose kwouprofita hweBhaibheri kunobatsira pakujekesa zviitiko zvamazuva okupedzisira.

Kutambidzwa katatu kweRoma neBhabhironi kunosimbisa ukama huripo pakati pomukadzi nechikara chaakatasva uye chaaanotonga panguva yenhoroondo yedambudziko remutemo weSvondo, iyo zvakare iri nhoroondo yekutonga kwaMwari kwekuita pamusoro pehure reBhabhironi.

Kushandiswa katatu kwemashoko anoti “nhume inogadzirira nzira Nhume yesungano,” pamwe chete na“Eria,” kunoratidza basa, neshoko, munguva mbiri dzinofananidzira kuvharwa kwenguva yenyasha mumazuva okupedzisira. Nguva yokutanga inotanga nenzwi rokutanga raZvakazarurwa chitsauko 18, rinomirira kutanga kwokutongwa kwokuferefeta kwavapenyu kweAdventismu yeRaodhikia, uye nguva yokupedzisira inotanga nenzwi rechipiri raZvakazarurwa chitsauko 18, rinomirira kutongwa kwokupedzisa kwechifeve cheBhabhironi.

Kuturikana katatu kweRoma neBhabhironi kunomiririra nhoroondo yekunze yevanhu vaMwari vomumazuva okupedzisira, nepo kuturikana katatu kwaEriya nomutumwa anogadzirira nzira kuchimiririra nhoroondo yomukati yevanhu vaMwari vomumazuva okupedzisira. Kuturikana katatu kweNhamo nhatu kunozivisa shoko rinopfuura nenguva mbiri idzodzo idzo pamwe chete dzinomiririra nguva yokupedzisira yokutonga, inotanga neimba yaMwari, uye pashure pacho ichiuya pamusoro paavo vari kunze kweimba yaMwari. Nhamo nhatu dzinoratidza kuti ChiIslamu ndiro shoko remvura yokupedzisira, uyewo chishandiso chokutonga chinoshandiswa naMwari pamusoro paavo vanomanikidza kunamatwa kwezuva pamusoro pavanhu vose. Kuvharwa kwokutonga kunomiririra “mazuva okutsiva kwaMwari,” zvose pamusoro pechechi Yake yakatsauka uye pamusoro pavaipi vari kunze kwechechi Yake.

Jesu paakatanga ushumiri Hwake pakereke yeNazareta, akashandisa Isaya chitsauko makumi matanhatu nechimwe kutsanangura ushumiri Hwake, shoko Rake, nebasa Rake, izvo zvaisanganisirawo kuziviswa kwenguva yokutsiva kwaMwari. Ushumiri Hwake, shoko Rake, nebasa Rake zvakafanoratidza ushumiri, shoko, nebasa zvevane zana namakumi mana nezvina zvuru, nokuti nenzira youprofita vanotevera Gwayana kwose kwaanoenda.

Yesu akati azodzwa parubhabhatidzo rwake, uye chiratidzo chenzira ichocho chinomiririra Gunyana 11, 2001, apo kuzodzwa kwoMweya Mutsvene kwakatanga kuburukira pamusoro paavo vakaziva kuti kudururwa kwemvura yekupedzisira mumazuva ekupedzisira kwakanga kwafananidzirwa nenhoroondo yavaMillerite, avo vakanga vari matongo ekare ayo vane zviuru zana nemakumi mana nezvina vaizovakazve, pavakanga vadzokera kunzira dzekare dzaJeremia.

Ujumbe wa haki ya Kristo kutoka katika uasi wa mwaka 1888 ulipata kuwa tena ukweli wa sasa, na ujumbe kutoka katika uasi wa mwaka 1888 ulikuwa habari njema iliyo na uwezo wa kuifunga mioyo iliyovunjika, lakini isiyo na uwezo wa kuifungua mioyo migumu ya wale walio na macho ya kuona, lakini hawaoni, na walio na masikio ya kusikia, lakini hawaelewi. Ujumbe wa haki ya Kristo kutoka katika uasi wa mwaka 1888 ulikuwa pia ujumbe kwa Laodikia ambao wakati huo ulifika tena kuufungua mlango wa gereza wa wale waliokuwa mateka wa dhambi kwa Yeye aliye na uwezo wa kuifungua milango ambayo hakuna mtu awezaye kuifungua, na kuifunga milango ambayo hakuna mtu awezaye kuifunga.

Nga September 11, 2001, avo vakanga va fanele ku twarisa mahungu lawo lamanene, a va tlhela va fanele ku huwelela lembe leri amukelekaka ra Hosi ni siku ra ku rihisela ka Xikwembu. Lembe ra ku amukeriwa hi Hosi na rona ri sungule hi nkarhi wolowo, naswona Yi tiyimisele hi ku helela ku amukela ku hundzuka ka Mulaodikiya, ku fikela siku ra ku rihisela ka Xikwembu ri fika hi nawu wa Sonto lowu taka hi ku hatlisa eUnited States. Kutani ku rihisela ka Yena ku ta vonakaliswa ehenhla ka kereke leyi yaleke ku tiva nkarhi wa ku endzeriwa ka yona, naswona hi nkarhi wun’we ku sungula ku avanyisiwa loku yaka emahlweni ehenhla ka nghwavava ya Babilona.

Pazuva rokugamuchirwa kwake, anovimbisa kunyaradza vose vanochema, uye avo vanochema muJerusarema vanoratidzwa muna Ezekieri chitsauko 9. Kunyaradzwa kwavo kunouyiswa neMunyaradzi, kubudikidza nokugamuchira shoko remvura yokupedzisira, iyo panguva iyoyo iri kudururwa pamusoro pavo. Asi chete kana vakaziva mvura yacho. Kana vava noMunyaradzi, uye vapedza basa rokuvakazve matongo ekare, kubudikidza nenzira ye“mutsara pamusoro pomutsara,” iyo inoratidzwa mundima yaIsaya sebasa rokuisa mutsara wouprofita unomirira kuparadzwa kwenhoroondo inoyera, pamusoro pomumwe mutsara wouprofita unoratidza kuparadzwa. Mubasa iroro vanomutsazve kuparadzwa kwezvizvarwa zvizhinji. Ipapo “vatorwa” vachapindura kune avo vanochema, avo vanosimudzwa sechiratidzo, kuti vatorwa vaone.

Mharidzo yaKristu pamusoro pebasa Rake noushumiri Hwake, sezvakarongwa muna Isaya chitsauko makumi matanhatu neimwe, ndiro basa noushumiri zvevane zana namakumi mana nezvina ezviuru. Basa iroro rakaratidzwa mumafambiro matsvene ekushandurwa, uye muna 1989 nguva yokuguma yakasvika yakanga yakafananidzirwa nenguva dzose dzakapfuura dze“nguva yokuguma.” Sezvakangoita kuti ndima imwe chete, Danieri chitsauko sere, ndima gumi nezvina, yakazivikanwa senheyo nembiru huru yepakati yebato reMillerite, saizvozvo ndima iri nheyo nembiru huru yepakati yebato reFuture for America ndiDanieri chitsauko gumi neimwe, ndima makumi mana. Kune veMillerite, chiedza chembiru yepakati chakamiririrwa sechiedza chechiratidzo cheRwizi rweUlai, uye kubato reFuture for America chiedza chembiru yepakati chakamiririrwa sechiedza chechiratidzo cheRwizi rweHidhekeri.

Chiedza chezviratidzo zviviri zvinomiririrwa nenzizi mbiri izvi chakabatanidzwa pamwe chete, uye chinozadzika mumazuva okupedzisira. “Kubatana” kwazvo kweumwe neumwe kunomiririra kubatanidzwa kwehunhu hwomunhu nehuMwari, inova ndiyo shoko rinoramba richiratidzwa naSista White kakawanda seshoko raKristu, muchirevo chokuti hunhu hwomunhu hwakabatanidzwa nehuMwari hahutadzi. Nzizi mbiri idzi dzinomiririra kubatana ikoko chaiko.

Kuengezeka kwa maarifa mnamo 1798 na mnamo 1989, kuliwakilisha kufunguliwa kwa Neno la Mungu la kinabii lililokuwa limetiwa muhuri. Neno Lake hutoa uweza wa kushinda kama Yeye alivyoshinda, na “maisha Yake yanatangaza kwamba ubinadamu, uliounganishwa na uungu, hautendi dhambi.” Maono ya Mto Ulai ni maono ya marah ya kuonekana Kwake, nayo yanawakilishwa na unabii wa siku elfu mbili na mia tatu. Maono ya Mto Hiddekel ni maono ya chazon ya historia ya kinabii, nayo yanawakilishwa na unabii wa miaka elfu mbili na mia tano na ishirini. Maono ya marah yanawakilisha uungu, na maono ya chazon yanawakilisha ubinadamu.

Yese nzizi mbiri dzaShinari yekare, idzo dziri Ulai neHidhekeli, kana kuti zvino dzinozivikanwa seTigirisi neYufuratesi, pakupedzisira dzinobatana dzichipinda mugwara remvura reShatt al-Arab riri kumaodzanyemba eIraq, uye Shatt al-Arab yacho yobva yadururira muGungwa rePersia. Jesu anoshandisa zvinhu zvinooneka nezvechisikigo kumiririra zvepamweya, uye zviratidzo zvine chekuita nenzizi mbiri idzi, izvo zvino zvava mukuita kwekuzadziswa, zvinomiririra kubatanidzwa kwechivanhu nechamwari kunoitika padzinenge dzava kusvika kumagumo erwendo rwadzo kuenda kugungwa. Chokwadi ichi chinosimbiswa pakutanga kwezviporofita zviviri zvinomiririrwa nezviratidzo zviviri zvaDanieri chitsauko 8, ndima 13 na14. Chimwe chiratidzo mubvunzo, chimwewo mhinduro, uye maererano nekufunga kwakarongeka hazvigoni kupatsanurwa.

Maonero avanhu, anosuma kutsikwa-pasi kwepatemberi nehondo yedenga, akatanga mugore ra677 BC, uye maonero oumwari, anosuma kuonekwa kwaKristu, akatanga mugore ra457 BC. Kubatanidzwa koumwari nouvanhu kunomiririrwa nemakore mazana maviri namakumi maviri, anobatanidza nzvimbo mbiri dzokutanga dzemaonero maviri aya. Mazana maviri namakumi maviri chiratidzo che“kubatanidzwa kwouvanhu noumwari,” uye chinomiririrwawo nokubatanidzwa kwekuwedzera kwezivo panguva yokuguma muna 1798, pamwe chete nokuwedzera kwezivo panguva yokuguma muna 1989.

Ujumbe ulioratibiwa uliotokana na kuongezeka kwa maarifa mwaka 1798, uliwasilishwa kwa mara ya kwanza na Miller mwaka 1831 (na kisha katika gazeti la Vermont Telegraph mwaka 1833). Mwaka 1831 ni miaka mia mbili na ishirini baada ya kuchapishwa kwa Biblia ya King James katika mwaka 1611. Biblia ya King James iliwakilisha hati yenye pande mbili ya Agano la Kale na Agano Jipya. Mwanzo na mwisho wa miaka hiyo mia mbili na ishirini “iliunganisha” uchapisho wa kiungu na uchapisho wa kibinadamu. Taarifa ya uchapisho wa kibinadamu ilitokana na nuru ya kiungu iliyofunuliwa wakati wa mwisho katika mwaka 1798, na kisha ikaratibiwa kwa njia ya kazi ya chombo cha kibinadamu, ambaye alikuwa ameanza kuichapisha mwaka 1831. Ulikuwa uchapisho wa kiungu, wenye ujumbe uliotiwa muhuri kwa namna ya kiungu, ambao baadaye ulifunuliwa na wanadamu, na baada ya hayo ukawasilishwa na chombo cha kibinadamu. Neno la Kiebrania lililotafsiriwa kuwa “publish” katika neno la Mungu humaanisha kuita kwa sauti kubwa ili kulia (kwa), kuwa mashuhuri, mgeni, kualika, kutaja, (kutoa) jina, kuhubiri, kutangaza, kutamka, kuchapisha. Miller alianza kuchapisha ujumbe wake mwaka 1831, kisha mwaka 1833 ukachapishwa kihalisi katika Vermont Telegraph.

Ujumbe ulioratibiwa uliotokana na kuongezeka kwa maarifa mwaka 1989 ulichapishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1996 (katika jarida la *The Time of the End*), miaka mia mbili na ishirini baada ya kuchapishwa kwa nyaraka mbili takatifu zinazojulikana kama Azimio la Uhuru mwaka 1776 (na baadaye Katiba ya Marekani) mwaka 1789. Mwanzo na mwisho wa hiyo miaka mia mbili na ishirini huunganisha uungu na ubinadamu, na hufanya hivyo kupitia kuchapishwa kwa nyaraka hizo mbili za kiungu, kuanzia mwaka 1776. Wakati kitabu cha Danieli kilipofunguliwa muhuri wakati wa mwisho mwaka 1989, ujumbe ulioratibiwa uliokuwa umeletwa kupitia kazi ya chombo cha kibinadamu ulichapishwa mwaka 1996. Mfuatano ulikuwa ni uchapisho wa kiungu, kisha kufunguliwa muhuri, na kisha uchapisho wa kibinadamu.

Katika nyakati zote mbili za mwisho, hatua tatu za kweli zinatambulishwa. Zote mbili huanza kwa chapisho la kiungu kama hatua ya kwanza, na chapisho la kibinadamu linalofafanua ujumbe wa kiungu ndilo hatua ya mwisho. Hatua ya katikati ni wakati Simba wa kabila la Yuda anapofunua muhuri wa ujumbe wa kiungu kwa ajili ya historia hiyo maalum, na baadaye huchagua chombo cha kibinadamu kukusanya nuru iliyofunuliwa kutoka katika waraka wa kiungu. Wakati kufunuliwa kwa muhuri kunapotokea, uasi hudhihirishwa na waovu wasioelewa kuongezeka kwa maarifa. Hivyo basi, chapisho la kiungu linawakilishwa na herufi ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania, kuongezeka kwa maarifa kunawakilishwa na herufi ya kumi na tatu ambamo uasi hudhihirishwa, na chapisho la kibinadamu la ujumbe maalum wa kiungu kwa ajili ya historia hiyo ni herufi ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania; na herufi hizo tatu zikichukuliwa pamoja humaanisha “kweli”.

Zviratidzo zvenzizi zveUlai neHidhekeli zviri zvino mukuzadzikiswa zvinoratidza kuti mumazuva okupedzisira kuwedzera kwezivo kunobva panzizi mbiri idzi kunobatana pamwe chete kuti kuratidze kuti huMwari hwakabatanidzwa nouvanhu hahutadzi. Danieri akagamuchira chiratidzo chinomiririra kuonekwa kwaKristu pakuguma kwechiporofita chamakore zviuru zviviri namazana matatu muna 1844 ari parwizi Ulai.

Daniel alipokea maono yanayowakilisha maono ya miaka elfu mbili mia tano ishirini ya historia ya kinabii alipokuwa kando ya Mto Hiddekel.

Emva kwalokho uGabriyeli wachaza injongo yombono we-chazon woMfula iHidekeli evesini leshumi nane.

Chiono chakapiwa paRwizi Ulai chinoratidza “kuonekwa” kwaKristu, (uMwari) paakauya kamwe-kamwe kutembere Yake musi wa22 Gumiguru 1844. Chaimiririra “uMwari” huchipinda mutembere yavaMillerite (uHunhu) pazuva iro, nokuda kweZuva reYananiso, zvichireva zuva re“kuva chinhu chimwe”, rinomiririra kubatanidzwa kwouMwari nouHunhu. Chiono chakapiwa paRwizi Hidhekeri chinoratidza zvichawira vanhu vaMwari (uHunhu) mumazuva okupedzisira.

Ku sungula ka xivono xa “xivumbeko” a ku ri hi lembe ra 457 BC. Leswi a swi ri malembe ya madzana mambirhi ni makume mambirhi endzhaku ka nkarhi wa vuprofeta lowu a wu kombisa ku kandziyeriwa ehansi ka vuhlawuleki ni ka ntshungu, lowu sunguleke hi 677 BC. Ku hela ka malembe lawa ya madzana mambirhi ni makume mambirhi lama a ma hlanganisiwe exivandleni xo sungula xa swivono leswi swimbirhi, ku funghiwe hi Muhlayi wo Hlamarisa, loyi nakambe a nga Mutivi wa Ririmi wo Hlamarisa eka Habakkuk 2:20.

Kubatanidzwa kwehunhu hwevanhu nouMwari, kwakafananidzirwa pakutanga nenzvimbo dzokutanga dzeuprofita huviri ihwohwo, kwakazivikanwa pakuguma kwahwo kwakafanana nechitsauko nendima zvakatsanangura kuonekwa koUmwari achiuya pakarepo mutemberi yaakanga avaka mukati memakore makumi mana namatanhatu akatanga panguva yokuguma muna 1798, akazopera makore makumi mana namatanhatu gare gare, musi wa22 Gumiguru, 1844.

Musi wa Gumiguru 22, 1844, maererano nechiratidzo che“kuonekwa,” Habakuki akaratidza kuti Ishe vakanga vari mutemberi Yavo tsvene. Vakanga vamisa temberi yakanga yaparadzwa uye yakatsikwa-tsikwa kwemakore zviuru zviviri namazana mashanu namakumi maviri, mukati memakore makumi mana namatanhatu.

Muna Johane 2:20, mushure mokunge Kristu anatsa temberi, izvo maererano naSista White zvaive kuzadziswa kwaMaraki chitsauko chechitatu, sezvakanga zvakaitawo pana Gumiguru 22, 1844, Mutumwa weSungano akakurumidza kuuya kutemberi Yake.

Mukuzadzika kwaMaraki chitsauko 3, Kristu akauya pakarepo kutemberi Yake paakanatsa temberi pakutanga kweushumiri Hwake muna Johane chitsauko 2, izvo zvaifananidzira Gumiguru 22, 1844. Kunatswa kwetemberi naKristu muna Johane chitsauko 2, pamwe naGumiguru 22, 1844, kwaiva kuzadzika kwaMaraki chitsauko 3. Muna Johane chitsauko 2 nendima 20, tinoziviswa kuti temberi yomunhu yakanga yavakwa mumakore makumi mana namatanhatu, uye Temberi youMwari yakamutswa mumazuva matatu. Temberi yomunhu inongova chete “temberi tsvene” yaHabhakuki apo humwari hunopinda mairi pakarepo, sezvazvakaitika paGumiguru 22, 1844, nokuti humwari hwakabatanidzwa nounhu hahutadzi. Zviratidzo zvenzizi mbiri huru dzeShinari zvinomirira chokwadi chokuti hunhu hwakabatanidzwa noumwari hahutadzi.

Titaendelea na uchunguzi wetu wa aya ya arobaini ya Danieli sura ya kumi na moja katika makala inayofuata.