Un’wana na un’wana wa Fatima a ku ri ntirho wa Sathana wo lulamisa Kereke ya Khatoliki leswaku yi nyiketa nhlangano wa yona eka yena loko a tiyimisa a ri Kriste, hikuva hi wona “vutshila lebyikulu bya matimba ya Sathana—xitsundzuxo xa matshalatshala ya yena yo tshama esiluvelweni leswaku a fuma misava hi ku ya hi ku rhandza ka yena.” Lava nga ta ka va nga vuyeriwi hi vumbhoni bya vuprofeta lebyi kombisa xiave xa Fatima eku kongomiseni ka Vukhatoliki, hikwalaho ka ku nga swi lavi ka vona ku pfumela ematimbeni ya Sathana yo endla masingita, va ti lulamisela ku kanganyisiwa. Vuprofeta bya Fatima byi vulavule hi ntlhotlhorho wa le ndzeni ka Vukhatoliki, ni nyimpi ya Vukhatoliki ni vungava-Mungu.

Hondo ya Ukatoliki na uzushi wa kwamba hakuna Mungu ndiyo mada ya aya ya arobaini ya Danieli kumi na moja. Mfano wa pambano hilo ulianza mwaka 1798, katika aya ya arobaini. Ulianza kwa vita ambamo Napoleoni, mfalme wa kusini, alimchukua papa mateka mwaka 1798, na ushuhuda uliomo ndani ya aya hiyo kisha unamalizika kwa mfalme wa kaskazini kum sweepa mbali mfalme wa kusini mwaka 1989. Ndani ya historia hiyo (1798 hadi 1989), wapinzani hao wawili, katika 1917 na 1918, kila mmoja ametambulishwa kwa ishara ya kinabii, inayounganisha ushuhuda wao wote wawili, huku ikidumisha mada kuu ya aya hiyo. Unabii wa Fatima bila shaka ni unabii wa kishetani, lakini ni somo la Neno la Mungu la kinabii, na kwa hiyo ni historia inayopaswa kueleweka kwa usahihi.

“Nzira bedzi yokuchengeteka kumweya panguva ino ndeyokubvunza panhanho imwe neimwe, kuti, Ishe vanotii kumushumiri wavo? Shoko raShe rinogara nokusingaperi. Bhaibheri rinofanira kuva bhuku redu rinotitungamirira, uye panzvimbo pokubvunza uchenjeri hwavanhu, nokugamuchira sezvokwadi youmwari zvirevo zvavanhu vanofa vane magumo, tinofanira kutsvaka shoko rakasimba rechiporofita. Mwari vakataura, uye shoko ravo rinovimbika, uye tinofanira kuzorodza kutenda kwedu pa‘Zvanzi naShe.’ Mwari vanoda kuti tidzidze zviitiko zviri kuitika zvakatipoteredza, uye tizvienzanise nokufanotaura kweshoko ravo, kuti tinzwisise kuti tiri kurarama mumazuva okupedzisira. Tinoda maBhaibheri edu, uye tinoda kuziva zvakanyorwa maari. Mudzidzi anoshingaira wechiporofita achapiwa mubayiro wezvakazarurwa zvakajeka zvezvokwadi, nokuti Jesu akati, ‘Shoko renyu nderezvokwadi.’” Signs of the Times, October 1, 1894.

Muhondo yechitatu yechitsotsi, sezvinomiririrwa mundima yegumi nenhatu kusvika yegumi neshanu yaDanieri gumi neimwe, simba rinozvikudza kuti risimbise chiratidzo rinotangwa kuziviswa. Ndima iyoyo yakazadzikiswa mugore ra200 BC, apo “vaRoma vakapindira vachimirira mambo mudiki weEgipita,” uye “vakafunga kuti anofanira kudzivirirwa pakuparadzwa kwakanga kwarongwa naAndiyokusi naFiripi.” Ndima iyi pamwe chete nenhoroondo ya200 BC, zvinoratidza kuti nguva pfupi pamberi pemutemo weSvondo, pahwaro hwekudzivirira anotsiva Putin anenge asisina simba, panguva iyo United States neUnited Nations (Seleucus naFiripi weMasedhonia), zvinenge zvafunga kutora matunhu eRussia nokuaigoverana kuti zvibatsirane, Roma yepapa (hure reTire) ichatanga kuridza mumhanzi wayo, apo ichatanga kubuda ichinoita upombwe nemadzimambo enyika.

Gore ra533, uye mutemo waJustinian uchazodzokororwa sezvakaratidzwa muuprofita muna Zvakazarurwa chitsauko 13, ndima 2, inoratidza kuti dhiragoni (Roma yechihedheni) yaizopa zvinhu zvitatu kuupapa.

Chikara chandakaona chakanga chakafanana nembada, uye tsoka dzacho dzakanga dzakaita setsoka dzebheya, nomuromo waro wakaita somuromo weshumba; uye dragoni yakachipa simba rayo, nechigaro chayo choushe, nesimba guru. Zvakazarurwa 13:2.

Joka wa Roma ya kipagani aliupa upapa “kiti” chake (mji wa Roma) katika mwaka wa 330, Konstantino alipohamisha mji mkuu wake kwenda Konstantinopoli. Clovis aliupa upapa “uweza” wake wa kijeshi kuanzia mwaka wa 496, na katika mwaka wa 533 Justinian aliupa upapa “mamlaka” ya kiraia. Miaka mitano baadaye Roma ya kipagani iliukalisha upapa juu ya kiti cha enzi, kama inavyowakilishwa katika aya ya kumi na sita, ya thelathini na moja, na ya arobaini na moja ya Danieli kumi na moja. Wakati Marekani itakaposhinda vita ya tatu ya uwakili, upapa utakuwa umeishinda nguvu ya Kikomunisti ya Urusi ambayo ndiyo mada ya unabii wa Fatima. Vita hizo za uwakili zinabeba saini ya kweli, kwa maana mapambano yote matatu yanatimizwa kwa jeshi la uwakili la kipapa.

Khosi ya u banga ḓa vhupapa ya u thoma na ya u fhedzisela ndi United States (VhuProthestanti ho pambuwa). Khosi ya u banga ya vhukati ndi VhaNazi vha Ukraine, vhe hafhu vha vha khosi ya u banga ya Vhukatholika u lwa na Russia ya Vhukhomanisi kha Nndwa ya Vhuvhili ya Shango. Hu na nndwa tharu dza shango, nahone hu na nndwa tharu dza u banga. Nndwa ya vhuvhili kha dzoṱhe, nndwa dza shango na nndwa dza u banga, yo vha i Nazism. Nndwa ya zwino ngei Ukraine ndi nndwa ya mukano ye ya thoma u ḓadzisa ndimana ya fumi na nthihi na ya fumi na mbili kha nndwa ya Raphia. Nndwa ya ngei Ukraine zwino i khou khunyeledzwa nga tshifhinga tsha lwa vhuvhili kha u rwa kathihi kwa tharu kwa Islam kha khombo ya vhuraru, naho Islam i sa kateliwi kha yeneyo nndwa yo khetheaho.

ការវាយប្រហារលើកទីមួយគឺប្រឆាំងនឹងទឹកដីរុងរឿងខាងវិញ្ញាណ នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ហើយការវាយប្រហារចុងក្រោយក្នុងចំណោមការវាយប្រហារបីលើក គឺនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ហើយក៏ប្រឆាំងនឹងទឹកដីរុងរឿងខាងវិញ្ញាណម្ដងទៀត។ ការវាយប្រហារលើកទីពីរ ក្នុងចំណោមការវាយប្រហារបីលើករបស់អ៊ីស្លាមនៃវេទនាទីបី គឺប្រឆាំងនឹងទឹកដីរុងរឿងបុរាណតាមន័យពិតប្រាកដ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣។ សង្គ្រាមនោះកំពុងកើតមាននៅក្នុងតំបន់ដូចគ្នាបេះបិទនឹងកន្លែងដែលប៉តូលេមីបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ។ ព្រះយេស៊ូវបានមានព្រះបន្ទូលថា នៅថ្ងៃចុងក្រោយ នឹងមានសង្គ្រាម និងដំណឹងអំពីសង្គ្រាម។

Hondo idzo Jesu akareva dzinoitika munhoroondo apo mhedzisiro yechiratidzo chimwe nechimwe yazadzikiswa, uye ndiEzekieri akanyora chokwadi ichocho. Munhoroondo iyoyo, kunomiririrwa kusvika kwenhaka yechitatu yeIslam, hondo yechipiri neyechitatu dzeproxy wars, kudzokororwa kweAmerican Civil War, uye kudzokororwa kweAmerican Revolutionary War. Hondo idzi dzinozadzikiswa mukati menhoroondo yekuiswa chisimbiso kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina, uye paSunday law iri kuswedera nokukurumidza Ishe vachasimudza hondo Yavo sechiratidzo sezvo hondo yokupedzisira, yechitatu yenyika yose, ichitanga, uye sezvo Islam yedambudziko rechitatu ichiwedzera kutsamwisa kwayo marudzi.

Imi muchanzwa nezvehondo, nerunyerekupe rwehondo; chenjerai kuti murege kutambudzika mumwoyo; nokuti zvinhu izvi zvose zvinofanira kuitika, asi kuguma hakusati kwasvika. Nokuti rudzi ruchamukira rumwe rudzi, noushe huchamukira humwe ushe; uye kuchava nenzara, nehosha dzinoparadza, nokudengenyeka kwenyika munzvimbo dzakasiyana-siyana. Izvi zvose ndiko kutanga kwamarwadzo. Mateo 24:6–8.

Mu mfungwa y’ugushyirwaho ikimenyetso kw’abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, amatsinda abiri y’abantu b’Imana asobanurwa n’ubushobozi bwayo bwo kubona no kumva.

Naizvozvo ndinotaura kwavari nemifananidzo; nokuti vachiona havavoni, uye vachinzwa havanzwi, uye havanzwisisi. Uye kwavari kunozadziswa chiporofita chaIsaya, chinoti, Nokunzwa muchanzwa, asi hamunganzwisisi; uye muchiona muchaona, asi hamungapereri; nokuti moyo wavanhu ava wakora, uye nzeve dzavo hadzichanzwi zvakanaka, uye meso avo vakaavhara; kuti zvimwe varege kuona nameso avo, nokunzwa nenzeve dzavo, nokunzwisisa nomoyo wavo, nokutendeuka, ini ndigovaporesa. Asi akaropafadzwa meso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Mateo 13:13–16.

M’nthawi imeneyo, yomwe inayamba pa September 11, 2001, Yesu anati, “mudzamva za nkhondo ndi mbiri za nkhondo.” M’buku la Chivumbulutso, Yohane akuimira iwo amene amva mawu a Khristu.

Nilikuwako katika Roho siku ya Bwana, nami nikasikia nyuma yangu sauti kuu, kama ya tarumbeta. Ufunuo 1:10.

“Izwi” alilozwa “linali ngati lipenga,” ndipo lipenga ndi chizindikiro cha nkhondo, ndipo anazimva izwi kumbuyo kwake. Pamenepo anatembenuka kuti aone izwi.

Uye ndakatendeuka kuti ndione inzwi rakanga richitaura neni. Zvino ndakati ndatendeuka, ndakaona zvigadziko zvemwenje zvinomwe zvegoridhe; uye pakati pezvigadziko zvemwenje zvinomwe pakanga pane umwe wakafanana noMwanakomana womunhu, akanga akapfeka nguvo yakasvika kutsoka, uye akanga akasungwa pachipfuva nebhanhire regoridhe. Musoro wake nevhudzi rake zvakanga zvichena semvere dzegwai, zvakachena sechando; nameso ake akanga akaita somurazvo womoto; uye tsoka dzake dzakanga dzakaita sendarira yakaisvonaka, sokunge yakapiswa muchoto; uye inzwi rake rakanga rakaita soruzha rwemvura zhinji. Uye wakanga akabata muruoko rwake rworudyi nyeredzi nomwe; uye mumuromo make maibuda munondo unopinza unocheka kumativi ose maviri; uye chiso chake chakanga chakaita sezuva rinopenya musimba raro. Zvino pandakamuona, ndakawira patsoka dzake somunhu akafa. Uye akaisa ruoko rwake rworudyi pamusoro pangu, achiti kwandiri, Usatya; ini ndini wokutanga nowokupedzisira. Zvakazarurwa 1:12–17.

Chiratidzo chaKristu chakaonekwa naJohani paakatendeuka kuti aone inzwi, chaiva icho chichochi chakaonekwa naDanieri muchitsauko chegumi, icho chichochi chakaonekwa naIsaya muchitsauko chechitanhatu, uye icho chichochi chakaonekwa naPauro paakaona nhoroondo yemabhanan’ana manomwe.

“Wochechefu hauwezi kutenganishwa na utakatifu wa moyo. Kadiri nafsi inavyomkaribia Mungu, ndivyo inavyonyenyekezwa na kutiishwa kabisa zaidi. Ayubu aliposikia sauti ya Bwana kutoka katika upepo wa kisulisuli, akasema, ‘Najichukia nafsi yangu, nami natubu katika mavumbi na majivu.’ Ilikuwa ni wakati Isaya alipoona utukufu wa Bwana, na kuwasikia makerubi wakilia, ‘Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu ni Bwana wa majeshi,’ ndipo alipolia, ‘Ole wangu! kwa maana nimeangamia!’ Danieli, alipofikiwa na yule mjumbe mtakatifu, asema, ‘Uzuri wangu ulibadilika ndani yangu kuwa uharibifu.’ Paulo, baada ya kunyakuliwa mpaka mbingu ya tatu, na kusikia mambo ambayo mwanadamu haruhusiwi kuyatamka, alisema juu yake mwenyewe kuwa ni ‘mdogo kuliko aliye mdogo kuliko watakatifu wote.’ Alikuwa ni Yohana mpendwa, aliyeegemea kifuani mwa Yesu, na kuutazama utukufu wake, aliyeanguka mbele ya malaika kama mtu aliyekufa. Kadiri tunavyomtazama Mwokozi wetu kwa ukaribu na kwa daima, ndivyo tutakavyozidi kuona machache ndani yetu ya kujikubalia.” Signs of the Times, April 7, 1887.

Gabriyeli paakadudzira chiratidzo kuna Dhanieri, akaisa pachena zviitiko zvouporofita zvechitsauko chegumi nerimwe. Zviitiko izvozvo ndidzo tsananguro yehondo, uye mukumiririrwa kwehondo idzodzo, chiratidzo chinokonzera che“mareh” yechikadzi, chinoratidzwa se“marah,” chakaita kuti Dhanieri ashandurwe ave mumufananidzo waKristu. Apo Kristu anoti muchanzwa zvehondo, nerunyerekupe rwehondo, ari kuratidza hondo dzakaiswa pachena muna Dhanieri chitsauko chegumi nerimwe. Anoendererawo mberi achiratidza kuti, kuti uone chiratidzo chinoita kuti anochiona ashandurwe ave mumufananidzo Wake, unofanira kutendeuka, nokuti inzwi riri shure kwako. Hondo dzinomiririrwa muna Dhanieri 11 ndidzo tsananguro dzehondo dzakaitika munhoroondo yakapfuura. Nokunzwa nezvehondo idzodzo dzakapfuura, munhu anodzidziswa pamusoro penhoroondo iri kuitika zvino, asi chete kana munhu wacho ane meso okuona nenzeve dzokunzwa.

Ezekiyeli paakanyora kuti kwaizosvika nguva apo chiratidzo chaisazozombononokizve, akanga achitaura izvi maererano nechiratidzo chake chetsvenetsvene yokudenga umo, pakati pezvimwe zvinhu, akaona “mavhiri mukati memavhiri,” ayo Hanzvadzi White anotsanangura sechimiro chakaomarara chokupindirana kwezviitiko zvavanhu.

“Pambali pa mambinga a muto wa Kebari, Hezekeli wakamona cipepo ca nkuntho cakuti cikaoneka nga kuti cikufuma ku mpoto, ‘likumbi likulu, na mulilo ukuwilikana weka, kabili ulubuto lwaliko uluuli lwalukolela ukuluuli; kabili pakati kaluko pakaoneka nga bulangi bwa amberi.’ Amasondo ayengi, ayakwingana limo na yambi, yaaleendeshwa na ifibumbwa bine ifya mweo. Pamulu sana pa fyonse ifi ‘paali ukufwanana kwa cipuna ca bufumu, nga cimonekelo ca ibwe lya safiro; kabili pa kufwanana kwa cipuna ca bufumu paali ukufwanana, nga cimonekelo ca muntu pa mulu pa co.’ ‘Kabili mu ba kerubi mwamoneke imifwanine ya kuboko kwa muntu panshi ya mapindo yabo.’ Hezekeli 1:4, 26; 10:8. Amasondo yaali ayakuvwangana sana mu mibikile yaiko icakuti pa kutala kwa ntanshi yaali nga yali mu kavulungwe; lelo yaaleenda mu kwafwana kwa lyonse. Ifibumbwa fya mu mulu, ifyasungwa no kulongolwa na kuboko ukuli panshi ya mapindo ya ba kerubi, fyaaleendeshya aya masondo; pamulu pa fyena, pa cipuna ca safiro, paali Uyo wa Muyayaya; kabili ukushinguluka cipuna paali umukolamfula, icishibilo ca luse lwa buLesa.”

“Njengoba izinkimbinkimbi ezifana namasondo zaziholwa yisandla esasingaphansi kwamaphiko amakherubi, kanjalo nokudlalana okuyinkimbinkimbi kwezehlakalo zabantu kuphansi kokulawula kukaNkulunkulu. Phakathi kombango nesiphithiphithi sezizwe, Yena ohlezi ngaphezu kwamakherubi usaqondisa izindaba zomhlaba.

“Nhoroondo yendudzi dzakatevedzana, imwe pashure peimwe, dzakatora nguva nenzvimbo yadzakagoverwa, dzichipupurira zvisingazivi kuchokwadi uko idzo pachadzo dzaisaziva zvinoreva, inotaura kwatiri. Rudzi rumwe norumwe nomunhu mumwe nomumwe wanhasi vakapiwa naMwari nzvimbo muchirongwa Chake chikuru. Nhasi vanhu nendudzi zviri kuyerwa netambo yokuyeresa iri muruoko rwaIye asingakanganisi. Vose, nesarudzo yavo pachavo, vari kuzvisarudzira magumo avo, uye Mwari ari kutonga pamusoro pazvo zvose kuti azadzise zvinangwa Zvake.”

“Nhoroondo yakatarwa noiye mukuru NDAZVO zvandiri muShoko rake, ichibatanidza chibatanidzo nechibatanidzo muketani yechiporofita, kubva pakusingaperi kwakapfuura kusvikira pakusingaperi kuri mberi, inotizivisa patakamira nhasi mukufamba kwenguva dzose, uye nezvingatarisirwa panguva inouya. Zvose zvakafanotaurwa nechiporofita kuti zvichaitika, kusvikira panguva yazvino, zvakanyorwa nokuteverwa pamapeji enhoroondo, uye tinogona kuva nechokwadi chokuti zvose zvichiri kuuya zvichazadziswa maererano nokurongeka kwazvo.”

“Kuangamizwa kwa mwisho kwa tawala zote za duniani kumetabiriwa waziwazi katika neno la kweli. Katika unabii uliotolewa wakati hukumu kutoka kwa Mungu ilipotamkwa juu ya mfalme wa mwisho wa Israeli, ujumbe huu umetolewa.” Education, 178, 179.

Mavhiri akaomarara ayo pakutanga anoonekwa seari munyongano, ndiwo kufambidzana kwakaomarara kwezviitiko zvevanhu sezvinomiririrwa mukukakavadzana nemheremhere yendudzi. Nhoroondo yakatarwa naKristu muShoko Rake inotizivisa patiri, uye mukuita kudaro inoratidza kukundwa kwekupedzisira kweushe hwose hwapanyika. Nguva yekuiswa chisimbiso yevane zana namakumi mana nezvina zvine zviuru ndiyo nzvimbo panosvitswa pakuzadzika mhedzisiro yechiratidzo chiri chose, uye mukati menhoroondo iyoyo mavhiri anomiririra hondo nerunyerekupe rwehondo izvo Kristu akaratidza se“kutanga kwenhamo”. Kutanga kwenhamo kwakatanga musi wa11 Gunyana 2001, nokuti ndiyo nguva yakatanga yekuiswa chisimbiso yevane zana namakumi mana nezvina zvine zviuru, uye mutumwa anoisa chisimbiso anoisa chiratidzo Chake pamusoro paavo vanogomera nekuchema pamusoro pezvinonyangadza zvinoitwa mukati mekereke nomunyika.

Hondo dziri munyika dzinobereka kusuruvara kune avo vanoona nokunzwa zvinomiririrwa nehondo idzodzo. Nhoroondo yokuiswa chisimbiso iri kuratidza kuparadzwa kwekupedzisira kweumambo hwose hwapanyika, uye kuparadzwa kweumambo ihwohwo kwakarondedzerwa munhoroondo yechiprofita chekare. Apo Isaya, muchitsauko chechitanhatu, akaona chiratidzo chimwe chete naJohane, Dhanyeri, Ezekieri, Jobho naPauro, akazvipira kuendesa shoko renguva iyoyo, asi akabvunza kuti aizofanira kuparidza shoko iroro kusvikira rini?

Ndzi tlhela ndzi twa rito ra Hosi, ri ku: “Ndzi ta rhuma mani, naswona i mani la nga ta hi yela?” Kutani ndzi ku: “Hi mina loyi; ndzi rhume.” Kutani a ku: “Famba, u ya byela vanhu lava, u ku: ‘Twananani hakunene, kambe mi nga twisisi; vonani hakunene, kambe mi nga lemuki.’ Nonon’hwisisa mbilu ya vanhu lava, u tika tindleve ta vona, u pfala mahlo ya vona; leswaku va nga voni hi mahlo ya vona, va nga twi hi tindleve ta vona, va nga twisisi hi mbilu ya vona, kutani va hundzuka, va horisiwa.” Kutani ndzi ku: “Hosi, ku ta fika rini?” A hlamula a ku: “Ku fikela loko miti yi onhakile yi nga ha ri na muaki, ni tindlu ti nga ha ri na munhu, ni tiko ri onhakile ngopfu swinene, naswona HOSI yi susile vanhu yi va yisa ekule, kutani ku va ni ku tshikiwa lokukulu exikarhi ka tiko.” Esaya 6:8–12.

Mhinduro yakapiwa Isaya yakanga iri yokuti aifanira kuramba achipa shoko kusvikira “nyika yaparadzwa chose.” Shoko rokuiswa chisimbiso rinopiwa munguva yehondo, uye hondo yacho inonyatsotsanangurwa sekududzirwa kwechiratidzo che“marah” chakatarirwa navaporofita vose. Shoko rokunze rakagadzirirwa kubereka ruzivo rwomukati, asi kuna avo chete “vachanzwa”.

Ukuxhumana kwebutho labameleli bobupapa bamaNazi eMpini Yezwe Yesibili kuhambisana, umugqa phezu komugqa, nebutho lesibili labameleli empini yesibili yabameleli; futhi iMpi Yezwe Yesibili yona uqobo ihambisana nempi yesibili yabameleli. Ukuxhumana kwempi yesibili yabameleli nempi yasemingceleni yaseRafiya, esiphindwa manje e-Ukraine, kuxhumene ngokwendawo nesiteleka sesibili sika-Islam seshwangusha sesithathu, esaqala ngo-Okthoba 7, 2023, futhi simela amasondo esiprofetho angaphakathi kwamasondo.

Muna 1999, bhuku rakabudiswa rakanga ranyorwa naJohn Cornwell. Panguva iyoyo John Cornwell akanga ari Senior Research Fellow paJesus College, kuCambridge muEngland, uye akanga ari mutori wenhau nomunyori akanga ahwina mibayiro. Bhuku iri rakataura nezvebasa rapapa weRoma akatonga panguva yeHondo Yenyika Yechipiri. Bhuku racho rinotanga nasekuru vababa vomupapa aizova mupapa munguva yakatevera, avo vakanga vari mubatsiri wepedyo waPope Pius IX, aizivikanwa saPio Nono. Muna 1849 mhomho yavaRepublican yakarwisa zvivako zveVatican uye Pope Pius IX akatiza guta reRoma. Munhu waakaenda naye mukutapwa ndiye akanga ari sekuru vaEugenio Pacelli. Eugenio Pacelli akanga ari muzukuru womubatsiri wepedyo waPope Pius IX, uye gare gare akazova Pius XII, uye bhuku pamusoro paEugenio Pacelli rakanzi Hitler’s Pope, The Secret History of Pius XII.

Mu bhuku rinonzi *Cornwell* anoongorora zvakadzama kuti Papa Pius XII, uyo aimbova Kadhinari Eugenio Pacelli, aiziva kusvika papi nezvekutambudzwa kwavaJudha nehutongi hweNazi munguva yeHondo Yenyika Yechipiri, uye kuti akapindura sei pazviri. Anoratidza kuti kunyarara kwaPius XII pachena pamwe chete nokusatora matanho ake mukushora Kuparadzwa kwevaJudha kwakaburitsa pachena hutungamiri hwake husina tsika panguva yehondo.

කෝර්න්වෙල් පියුස් XII ගේ පාප්ධුර කාලය සඳහා ඓතිහාසික පසුබිම සපයයි; එයට ඔහුගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පසුබිම සහ එවකට පැවති සංකීර්ණ දේශපාලන ගතිකතාද ඇතුළත් වේ. ඔහු නාසි ජර්මනිය සමඟ කටයුතු කිරීම පිළිබඳ වතිකානයේ ප්‍රවේශය විමර්ශනය කරයි. කෝර්න්වෙල් පෙන්වා දෙන්නේ පියුස් XII හොලොකෝස්ට් විරුද්ධව ප්‍රසිද්ධියේ හඬ නැගීමටත්, පීඩනයට ලක්වූ යුදෙව්වන් වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමටත් අසමත් වූ බවය; මන්ද 1933 දී කාර්ඩිනල්වරයෙකු වශයෙන් සිටියදී ඔහු හිට්ලර් සමඟ කන්කෝර්ඩට් ගිවිසුමක් ඇති කරවූ අතර, එමගින් හිට්ලර්ගේ කාර්යයට කතෝලික අනුගාමීභාවය පොරොන්දු කරනු ලැබීය.

Tichaenderera mberi nechidzidzo ichi muchinyorwa chinotevera.

Pashure peHondo Yenyika II, vamwe vematsotsi ehondo echiNazi vakakwanisa kutiza ruramisiro nokutizira kunyika dzakasiyana-siyana, kusanganisira dzinoverengeka dziri muSouth America. Nzira huru dzavakashandisa kutiza nokusvika kuSouth America dzaisanganisira:

Njia za panya: Njia za panya zilikuwa njia za siri za kutorokea zilizoanzishwa na mashirika mbalimbali, yakiwamo Kanisa Katoliki na vyombo vya kijasusi vilivyokuwa na msimamo wa kuunga mkono, ili kuwasaidia Wanazi na wakimbizi wengine kutoroka Ulaya. Njia hizi mara nyingi zilihusisha matumizi ya utambulisho wa kughushi, nyaraka bandia, na mitandao ya magendo ili kuwezesha safari yao kuelekea mahali salama pa hifadhi, yakiwamo Amerika ya Kusini.

Ellesmiş senetler: Köp nazi gaçaklary özleriniň hakyky şahsyýetlerini gizlemek we tutulmakdan gaçmak üçin ellesmiş pasportlary, wizalary hem-de beýleki syýahat resminamalaryny ele aldylar. Olar bu resminamalary Günorta Amerika ýetmezden ozal bitarap ýa-da olara duýgudaş ýurtlaryň içinden geçip gitmek üçin peýdalandylar.

Ukubambisana Kweziphathimandla: Kwezinye izimo, izikhulu ezinozwelo emazweni aseNingizimu Melika zazikushalazela ukuba khona kwababaleki bamaNazi noma zibasize ngenkuthalo ukuba bagweme ukubanjwa. Eminye imibuso, ikakhulukazi leyo eyayibuswa yizinhlelo zobushiqela ezazivumelana nemibono yobuNazi, yanikeza laba bantu isiphephelo.

Imigudu y’itegeko: Bamwe mu bagizi ba nabi b’Abanazi bo mu ntambara bakoresheje icyuho cy’amategeko cyangwa amategeko adakomeye agenga isubizwa mu kindi gihugu mu bihugu byo muri Amerika y’Epfo kugira ngo birinde koherezwa i Burayi, aho bari kuburanishirizwa ibyaha byabo.

సారాంశంగా చెప్పాలంటే, రహస్య పారిపోవు మార్గాలు, నకిలీ పత్రాలు, అధికారుల కుమ్మక్కు, మరియు చట్టపరమైన లోపాల సమ్మిళితం, నాజీ యుద్ధ నేరస్థులు దక్షిణ అమెరికాకు పారిపోవడానికి మరియు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తరువాత అనేక సంవత్సరాల పాటు న్యాయాన్ని తప్పించుకోవడానికి సహాయపడింది. ChatGPT, March, 2024.