Umbono kaKristu kuDaniyeli isahluko seshumi uyafana ncamashi nombono uJohane awubona eSambulweni. Kwakuwumbono we-“marah”, oyisimo sobulili besifazane sokuchazwa kombono we-“mareh” wokubonakala kukaKristu. I-“Mareh” ingumbono weminyaka eyizinkulungwane ezimbili namakhulu amathathu, futhi incazelo yayo eyinhloko ithi “ukubonakala.” “Ukubonakala” kukaKristu kokubili kuDaniyeli nakuJohane kwakuyimibono kaKristu okhazinyulisiwe.
“තවද පළමු මාසයේ විසිහතරවන දිනෙක, මම හිද්දෙකෙල් නම් වූ මහත් ගඟ අසල සිටියෙමි. එවිට මම මාගේ ඇස් උස්සා බැලීමි; අනේ, සුදු රෙදි ඇඳ සිටි, ඌෆාස්හි නිර්මල රන්වලින් কোমර බැඳගත් යම් මනුෂ්යයෙකු දුටුවෙමි. ඔහුගේ දේහය බෙරීල් මෙන්ද, ඔහුගේ මුහුණ විදුලියේ පෙනුම මෙන්ද, ඔහුගේ ඇස් ගිනි පහනන් මෙන්ද, ඔහුගේ බාහු හා පාද පිරිසිදු කළ පිත්තලේ වර්ණය මෙන්ද, ඔහුගේ වචනවල හඬ සමූහයක හඬ මෙන්ද විය.” දානියෙල් 10:4–6.
Shoko rokuti “mareh,” rinoreva kuti “kuonekwa,” rakashandurwa mundima iyi richinzi “kuonekwa kwemheni.” Shoko iri rinoshandiswa kanokwana kana muchitsauko chegumi; kaviri rinoturikirwa richinzi “chiratidzo,” uye kaviri richinzi “kuonekwa.” Rinoshandiswawo dzimwe nguva nhatu muchimiro charo chechikadzi. Shoko rokuti “marah” ndiro chimiro chechikadzi chechiratidzo che“kuonekwa.” Rinotsanangurwa richinzi “girazi rokuzvionera,” uye i“chirevo chinokonzeresa” chinoita kuti chimwe chinhu chiitike kana chaonekwa.
Chirevo chinoratidza kukonzera chinobva kuchitsananguri chinokonzera kuti chimwe chinhu chiitike kana kubudisa mugumisiro. Mumutauro negirama, chinowanzoreva zviito kana zvimiro zvemitsara zvinoratidza pfungwa yokukonzera kuti munhu kana chinhu chiite chiito kana kusangana nemamiriro ezvinhu.
Ngokwesibonelo, emshweni othi “Wamenza wahleka,” isenzo esithi “wenza” siyisabizandela sokubangela, ngoba siveza ukuthi umenzi (yena wesifazane) wabangela umenziwa (yena wesilisa) ukuba enze leso senzo (ukuhleka).
“Ndakagadziriswa mota yangu.” (Mumutsara uyu, chirevanguva “ini” chakaita kuti mumwe munhu aite chiito chekugadzira mota.)
“Ta yi sa ɗalibanta suka yi karatu domin jarabawar.” (A nan, maudu’in “Ta” ya sa ɗalibanta suka shiga cikin aikin yin karatu domin jarabawar.)
“Akagerwa vhudzi rake.” (Pano, musoro wenyaya wokuti “Iye” ndiye akaita kuti mumwe munhu aite chiito chokumugerera vhudzi.)
“Kampaniya yakaitisa kuti chivakwa chigadziridzwe.” (Mumutsara uyu, kambani yakaita kuti mumwe munhu ndiye aite basa rokugadziridza chivakwa.)
“Tichaita kuti ana athandize pa ntchito zapakhomo.” (Apa, mutu wa chiganizo “ife” ukukonzekera kuchititsa ana kutenga nawo mbali m’ntchito yothandiza pa ntchito zapakhomo.) Mu zitsanzo zonsezi, mawu achititsa (had, made, got, get) akusonyeza kuti mutu wa chiganizo amachititsa munthu wina kuchita kanthu kofotokozedwa ndi liwu lalikulu la m’chiganizo (repaired, study, cut, renovated, help).
Umbono we-“mareh” wokubonakala, lapho uvezwa ngesimo sobulili besifazane esithi “marah”, futhi lapho uchazwa ngokuthi “isibuko”, ukhomba ukuthi umbono kaKristu okhazinyulisiwe uyazalizwa kabusha kulabo abawubhekile lowo mbono. Lapho uDaniyeli ebona “ukubonakala” kukaKristu kunjengombani, isigaba esithile sabantu sabaleka ngokwesaba, kodwa kuDaniyeli kwaveza uguquko oluyisimangaliso ngaphakathi kuye.
Uye ini Daniyeli ndoga ndakaona chiratidzo ichocho; nokuti varume vakanga vaneni havana kuona chiratidzo ichocho; asi kudedera kukuru kwakavawira, zvokuti vakatiza kundovanda. Naizvozvo ndakasiyiwa ndiri ndoga, ndikavona chiratidzo chikuru ichi, uye simba harina kusara mandiri; nokuti kunaka kwangu kwakashanduka mukati mangu kukava kuora, uye handina kuchengeta simba. Danieri 10:7, 8.
Chokwadi chinomiririrwa neshoko rechiHebheru rinonzi “chokwadi,” rakaumbwa netsamba yokutanga, yegumi nenhatu, neyokupedzisira yearufabheti yechiHebheru. Tsamba yokutanga neyekupedzisira nguva dzose dzakafanana kuna Kristu, saArfa naOmega, vanogara vachimiririra mugumo pamwe chete nokutanga. Tsamba yepakati, kana kuti yegumi nenhatu, inomiririra kupanduka. Danieri anoti, “Ini Danieri ndoga ndakaona chiratidzo,” asi varume vaiva naDanieri, vakanga vachirarama mukupanduka, “havina kuona chiratidzo.” Naizvozvo Danieri “oga” ndiye “akaona chiratidzo chikuru.” Pakutanga napakuguma Danieri oga akaona chiratidzo, uye kutaurwa kwechipiri kwakaita kuti avo vakatiza varatidze kupanduka kwavo. Danieri anomiririra vanhu vaMwari mumazuva okupedzisira vanoshandurwa kuti vave mumufananidzo waKristu kubudikidza nenzira yokutarira mufananidzo Wake. Tinofanira kutarira chiratidzo che“girazi rinoratidza.”
“Tinofanira kuva noruzivo rwaMwari runobva muchiitiko choupenyu. Kana tikaramba tichitsvaka kuziva Jehovha, tichaziva kuti kubuda kwake kwakagadzirirwa semambakwedza. Kristu anotidanidzira kuti tizadzwe nokuzara kwose kwaMwari. Ipapo tinogona kumiririra nechokwadi kukwana kwechitendero chechiKristu. ‘Ani naani anonwa mvura yandichamupa,’ Muponesi anodaro, ‘haazombovi nenyota; asi mvura yandichamupa ichava maari chitubu chemvura chinopfachukira kuupenyu husingaperi.’ Kristu anoda kuti tive vabati pamwe naye pabasa. Kana tabviswa kuzvida, Iye achatipa nyasha dzake kuti tigovane nadzo navamwe. Matavi maviri omuorivhi, ayo kubudikidza nepombi mbiri dzendarama anodurura mafuta endarama achibuda maari, zvirokwazvo achapa midziyo yakacheneswa chiedza nenyaradzo netariro norudo kune avo vanoshayiwa. Tinofanira kupa Mwari kupfuura basa rinongoitwa nguva nenguva zvisina kugadzikana. Asi izvi tinogona kuzviita chete nokudzidza kuna Jesu, tichichengeta unyoro hwake nokuzvininipisa kwomoyo. Ngativandei matiri muna Mwari. Ngative nechivimbo maari. Ngatigare muna Kristu. Ipapo isu tose ‘nechiso chisina kufukidzwa tichiona, sokunge mugirazi, kubwinya kwaShe, tinoshandurwa kuva mufananidzo iwoyo mumwe chete kubva pakubwinya kuchienda pakubwinya,’—kubva pahunhu kuchienda pahunhu. Mwari haatarisiri zvisingagoneki kubva kwauri kana kwandiri. Tichimutarira, tinogona kushandurwa kuva mufananidzo wake.” Signs of the Times, April 25, 1900.
Mu Isahluko seshumi nesesahluko sesishiyagalolunye sikaDaniyeli, uGabriele unika uDaniyeli incazelo yemibono yangaphandle neyangaphakathi yesiprofetho, futhi amazwi okuqala kaDaniyeli evesini lokuqala lesahluko seshumi athi wayenokuqonda ngayo yomibili le mibono, emelwe njenge “into” kanye “nombono.” Wamukela lokho kuqonda ekupheleni kwezinsuku ezingamashumi amabili nanye ayesezichithe ekulileni. Lezo zinsuku ezingamashumi amabili nanye zaphetha ngokufika kukaMikayeli, ingelosi enkulu. Inani elingamakhulu amabili namashumi amabili, kanye nenani elingamashumi amabili nambili, eliyingxenye yeshumi noma ishumayelo salelo elingamakhulu amabili namashumi amabili, liyisibonakaliso sokuhlangana kobuNkulunkulu nobuntu, futhi kwakungosuku lwamashumi amabili nambili lapho uDaniyeli aguqulwa khona waba sesimweni sikaKristu.
Ini handina kudya chingwa chinonaka, uye nyama kana waini hazvina kupinda mumuromo mangu, uye handina kuzvizora mafuta zvachose, kusvikira mavhiki matatu azara apera. Zvino pazuva ramakumi maviri namana romwedzi wokutanga, ndichiri parutivi porwizi rukuru, runonzi Hidekeri; ndakasimudza meso angu ndikatarira, uye tarirai, kwakanga kuno mumwe murume akanga akapfeka micheka yomucheka wakaisvonaka, chiuno chake chakanga chakasungwa nendarama yakaisvonaka yeUfaz. Danieri 10:3–5.
Danieri anomiririra vanhu vaMwari vemazuva okupedzisira vakaziva, kubudikidza neShoko raMwari rechiporofita, kuti vakapararira, uye vari kuchema pamusoro pemamiriro avo ekupararira vachitsvaka chiedza. Mamiriro avo ekupararira anofananidzirwa somupata wamapfupa akaoma akafa muna Ezekieri chitsauko makumi matatu nenomwe. Mapfupa acho akafa, uye akapararira, asi anozivikanwa seimba yaIsraeri. Imba yaIsraeri yemazuva okupedzisira ndivo vane zviuru zana namakumi mana nezvina. Vakapararira, sezvakazivikanwa naDanieri kubva mumabhuku aJeremia naMozisi. Muna Ezekieri, kufa kwacho kunoratidza kuti vanoziva mamiriro avo.
Ndipo akati kwandiri, Mwanakomana womunhu, mapfupa aya ndiyo imba yose yaIsraeri; tarira, vanoti, “Mapfupa edu aoma, tariro yedu yapera; tagurwa tibviswa kumativi edu.” Ezekieri 37:11.
Imba yaIsraeri, ayo ari mapfupa, inozivisa kuti “takagurirwa kure nezvikamu zvedu.” Vakaziva mamiriro avo okupararira. Imba yaIsraeri yemazuva okupedzisira inozadzisa mufananidzo wemhandara gumi kusvika patsamba chaiyo, uye munhoroondo yeMillerite kuzadziswa kwokuziva kuti vakanga vagurirwa kure nezvikamu zvavo kwakaonekwa apo mhandara dzakachenjera dzakazosvika pakunzwisisa kuti dzakanga dziri munguva yokunonoka, uye zvakare kuti nguva yokunonoka yakanga iri nguva yakatarwa yomufananidzo wacho. Avo vari muna Ezekieri vanoziva mamiriro avo okupararira ndivo vaya vakaziva, pashure pokuora mwoyo kwekutanga, kuti vakanga vari munguva yokunonoka.
Mapfupa a Hezekieri, pamwe chete navakachenjera vomufananidzo wavari mhandara gumi, zvinomiririrwa nokuchema kwaDhanieri mukati mamazuva makumi maviri nerimwe. Mushure mamazuva makumi maviri nerimwe, pazuva ramakumi maviri nemaviri, Mikaeri akaburuka, uye Dhanieri akapiwa chiratidzo chaKristu akudzwa chakashandura Dhanieri akafanana nomufananidzo waKristu. Mhandara dzakachenjera namapfupa akafa zvinofanirawo kupfuura nomushanduko unoitwa nechiratidzo chegirazi.
Danieri, mapfupa akafa aEzekieri, uye mhandara dzakangwara dzenhoroondo yeMillerite, zvose zvinowirirana nezvapupu zviviri zvinourayiwa muna Zvakazarurwa chitsauko chegumi nerimwe. Mozisi naEria vakaurayiwa, asi vaifanira kumutswa pakupera kwamazuva matatu nehafu okufananidzira. Mozisi akamutswa naMikaeri sezvinoratidzwa mubhuku raJudha.
Asi Mikaele, lengeloi le ka sehloohong, ha a ne a qothisana le diabolose, a ngangisana le eena ka setopo sa Moshe, ha aa ka a iteta sefuba ho mo qosa ka mantsoe a nyefolang, empa a re: Morena a u khalemele. Juda 1:9.
Mu bhuku raDanieri chitsauko chegumi, Danieri anogamuchira chiratidzo chegirazi rinotarisa apo Mikaeri anoburuka mushure memazuva makumi maviri nerimwe ekuchema. Ndiro izwi raMikaeri rinomutsa vakafa.
Nekuti Ishe pachavo vachaburuka kubva kudenga nokushevedzera kukuru, nenzwi romutumwa mukuru, uye nehwamanda yaMwari; uye vakafa muna Kristu vachatanga kumuka. 1 VaTesaronika 4:16.
Chitsauko chegumi chaDanieri chinoratidza kushanduka kwesangano reRaodhikia remutumwa wechitatu richipinda musangano reFiradherufia remutumwa wechitatu. Chinowirirana nezvapupu zviviri zvaZvakazarurwa chitsauko chegumi nerimwe, mapfupa akafa aEzekieri chitsauko chemakumi matatu nenomwe, mhandara dzakachenjera mumufananidzo wemhandara gumi, pamwe chete nemaMillerite akazadzisa mufananidzo wacho. Gabrieri akapa dudziro yechiratidzo chikuru chegirazi rinotaridza, achipedzisa basa redudziro raakanga atanga muchitsauko chechipfumbamwe. Dudziro yacho yakazadzikiswa naGabrieri nokuratidza nhoroondo yechiporofita inowanikwa muchitsauko chegumi nerimwe, iyo inopfuurira chaizvo kusvika mundima nhatu dzokutanga dzechitsauko chegumi nembiri. Zvino mundima yechina yechitsauko chegumi nembiri, Danieri anoudzwa kuti asimbise bhuku rake.
Muna Danieri chitsauko chegumi, “mutsara pamusoro pomutsara”, Danieri anomiririra vanhu vaMwari vomazuva okupedzisira avo vanomiririrwawo muna Danieri chitsauko chechipiri sevari kutsvaka nomwoyo wose (vari pasi pekutyisidzirwa norufu), kunzwisisa shoko rouprofita rwokunze runomiririrwa nomufananidzo wakavanzika waNebhukadhinezari wezvikara. Ari kutsvakawo kunzwisisa chiratidzo cheshoko rouprofita rwomukati runomiririrwa namazuva ane zviuru zviviri namazana matatu. Pashure pamazuva makumi maviri nerimwe okufananidzira okuchema muna chitsauko chegumi, pakupedzisira anomiririrwa seanenge ava kunzwisisa zvakazarurwa zvose zviri zviviri. Kunzwisisa kwake kunozadzikiswa apo mutumwa mukuru wengirozi anodzika, uye anobatwa katatu.
Chiitiko chake na Mikaeri, chiratidzo chaMikaeri chaanoona iye oga, chinomugadzirira kugamuchira dudziro yakazara yezvose zviri zviviri zviratidzo zvemuporofita zvemukati nezvekunze. Chiitiko ichocho chinoburitswa pachena, mutsara pamusoro pemutsara, nenzira yakanyatsotsanangurwa zvikuru kana chikabatanidzwa naEzekieri chitsauko makumi matatu nenomwe, Zvakazarurwa chitsauko gumi nerimwe naIsaya chitsauko nhanhatu. Vhesi iri muchitsauko chegumi nerimwe umo Gabhurieri anounza zviratidzo zviviri pamwe chete ivhesi regumi, nokuti ipapo mambo wokumusoro anoenderera mberi kusvikira panhare, asi haapfuuri ipapo. Nhare yacho ndiyo nyika, kana guta guru, kana mambo weEgipita ari muvhesi yacho, sezvinotsanangurwa naIsaya muchitsauko chechinomwe.
Nokuti mutwe weSiria ndiDhamasiko, uye mutwe weDhamasiko ndiRezini; uye mukati memakore makumi matanhatu namashanu Efraimi achavhunwa, kuti arege kuva rudzi. Uye mutwe waEfraimi iSamaria, uye mutwe weSamaria mwanakomana waRemaria. Kana musingatendi, zvirokwazvo hamungasimbiswi. Isaya 7:8, 9.
Mundima yegumi, muchitsauko chegumi nerimwe chaDanieri, mambo wokumusoro anosvika kumuganhu weEgipita, uye mundima iyoyo panotsanangurwa muganhu iwoyo se“nhare” yeEgipita (mambo wokumaodzanyemba). Mundima yegumi inogona kuratidzwa sechinomirira gore ra1989, apo Soviet Union yakakukurwa ichibviswa neupapa pamwe chete neuto rayo rinomiririra, United States. Iyi yakanga iri hondo yokutanga pahondo nhatu dzinoitirwa nevamiririri, idzo pakupedzisira dzinova Hondo Yenyika III pahondo yechitatu yomumiririri (Panium). Hondo yechipiri yomumiririri inomiririrwa nendima yegumi neimwe neyegumi nembiri, uye iri kuitika zvino muUkraine, umo Russia iri kumirira mambo wokumaodzanyemba, sezvakangoitawo Soviet Union pakumirira mambo wokumaodzanyemba mukukundwa kwayo muna 1989.
Ndakamboshandisa mashoko anoti “cold war” kare kuitira kuratidza mutsauko uripo pakati pehondo nhatu idzi dzinorwiwa kuburikidza nevamiririri nehondo dzenyika dzose. Chokwadi, kune hondo chaiyo iri kuitika muUkraine, saka haisi chaizvoizvo “cold war,” asi ihondo inorwiwa kuburikidza nevamiririri pakati pehupapa nevatsigiri vahwo neRussia. Asi kuchava nehondo yechitatu yenyika yose, umo rinenge rudzi rwose ruchanzi chinangwa.
“Kwekuti vanhu vaMwari dai vaiva nekunzwa kwekuparadzwa kuri kuuya kwemazana namazana emaguta, ayo zvino ava kuda kunyatsopiwa kukunamata zvifananidzo!…”
“Chivi chava kuda kusvika pamuganhu wacho. Kuvhiringidzika kwazadza nyika, uye kutya kukuru kwava kuda kuuya pamusoro pavanhu. Kuguma kwava pedyo zvikuru. Isu tinoziva chokwadi tinofanira kunge tichizvigadzirira izvo zvava kuda kuwira pamusoro penyika nokukurumidza sechishamiso chikuru chinokurira zvose.” Review and Herald, September 10, 1903.
Mundima 11 na 12, Russia, hosi ya dzonga, yi ta hlula vuthu bya muyimeri wa vupapa, lebyi yimeleriwaka hi mfumo wa Manazi lowu kongomisaka matshalatshala ya nyimpi ya Ukraine, naswona lebyi seketeriwaka hi vuthu ra muyimeri leri hundzeke ra vupapa, ku nga United States. Eka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, vuthu ra muyimeri ra vupapa, hosi ya le n’walungwini, leri a ri lwisana na Russia ya Vukomunisiti, a ku ri mfumo wa Manazi wa Germany, naswona vuthu rero ra muyimeri ri hluriwile, hilaha ri nga ta tlhela ri hluriwa hakona eUkraine enkarhini lowu taka wa le kusuhi.
Hondo ya tatu ya uwakala imewakilishwa katika mafungu ya kumi na tatu hadi kumi na tano, nayo ilitimizwa katika historia ya kale kwa vita vya Panium. Hondo hiyo ya tatu ya uwakala itatekelezwa na Marekani, jeshi la uwakala la upapa, naye mfalme wa kaskazini atashinda katika vita hivyo dhidi ya ukana-Mungu, kama alivyofanya katika hondo ya kwanza ya uwakala (vita baridi). Katika hondo ya kwanza na ya tatu ya uwakala, mfalme wa kaskazini—upapa—humshinda mfalme wa kusini (Umoja wa Kisovyeti), kisha huushinda Umoja wa Mataifa. Jeshi lake la uwakala katika vita hivyo viwili lilikuwa, na litakuwa tena, Marekani.
Mushure mokukunda kwaPutin muUkraine, Trump achasarudzwazve semutungamiri wechisere, ndiko kuti, mumwe wevatungamiri vanomwe vakatonga muUnited States kubvira pakazadzikiswa hondo yokutanga yokumiririrana (cold war) muna 1989, iyo yaiva nguva yokuguma yesangano rokuchinja rezwi romutumwa wechitatu. Trump anomirira runyanga rweRepublican pachikara chinobva panyika, uye akagamuchira ronda rinouraya mumaoko echikara cheuhedheni hwe“woke” muna 2020, mukuzadzika kwechapupu zviviri zvechitsauko chegumi nerimwe chaZvakazarurwa kuurayiwa mumugwagwa.
Tsogolo la America likuyimira nyanga yoona ya Chiprotestanti m’mbiri yomweyi, ndipo mu 2020, Tsogolo la America linalandira chilonda cha imfa m’manja mwa chilombo cha kusakhulupirira kuti kuli Mulungu kwa “woke.” Mu 2023, patapita zaka makumi awiri ndi ziwiri kuchokera mu 2001, Mikaeli anatsika kudzayamba ndondomeko yoimiridwa ndi Ezekieli, Yohane, Danieli ndi Yesaya ya kuukitsa gulu lankhondo lamphamvu limene lidzakwezedwe monga chizindikiro pa lamulo la Sabata loyamba lomwe likubwera posachedwa.
Muna 1856, sangano reMillerite rePhiladelphia rakashanduka rikava sangano reMillerite reLaodicea, uye ipapo ndipo parakaramba ruzivo rwakawedzerwa rwe“seven times,” ndokuzopedzisira razadzisa kupanduka kwaro zvizere muna 1863. VaMillerite vakabva pachimiro chinomiririrwa nechechi yechitanhatu yePhiladelphia, vakaenda kuchiitiko chechechi yechinomwe, uye nguva iyoyo yekutendeuka inoenderana nenhoroondo ya2023, apo sangano reLaodicea reFuture for America rinobva muchiitiko chechechi yechinomwe richidzokera kuchiitiko chechechi yechitanhatu yePhiladelphia. Mukushandiswa uku kwechiporofita, runyanga rwechokwadi rwePurotesitendi, sezvakangoitawo runyanga rweRepublican, runova rwechisere, rwaibva kune zvinomwe.
Chinhu chinokosha pakuziva kuti hondo yeUkraine ihondo yechipiri inomirirwa nevamwe, i“nhare” yendima yegumi, pamwe nendima yechinomwe. Mundima yechinomwe, iyo yaimiririra hupapa huchigamuchira ronda rwayo runouraya muna 1798, mambo wekumaodzanyemba akapinda mu“nhare” yamambo wekumaodzanyemba, uye izvi zvakazadzikiswa nemukuru wehondo waNapoleon paakapinda muVatican akatora papa senhapwa. Mambo wekumaodzanyemba akanga apinda munhare. Mundima yegumi mambo wekumaodzanyemba, achimiririra hupapa pamwe neuto raro rinomiririra, United States, akatsvaira ndokubvisa chimiro cheSoviet Union, asi akasiya “nhare” ichakamira. “Nhare” yacho yaiva musoro, guta guru—yaiva Russia.
Asi “musoro,” kana kuti nhare, unogona chete kusimbiswa pamusoro pezvapupu zviviri kana zvitatu nokushandisa Isaya chitsauko 7, ndima 7 na8. Isaya 7, ndima 8 na9, ndiyo yaiva nzvimbo huru yokutangira mareferensi emutsara wezvinyorwa waHiram Edson pamusoro pe“nguva nomwe” wakabudiswa muna 1856. Ndima mbiri dzinosimbisa kuti Russia ndiyo nhare iri kukunda muhondo iripo zvino yeUkraine, ndidzozve ndima mbiri dzinosimbisa panotangira “nguva nomwe” dzose, dzakanangana noushe hwokumusoro nehwo kumaodzanyemba hwaIsraeri. Ndima 10 yechitsauko 11 inoratidza chiratidzo chokunze, icho Sister White anodzidzisa kuti chakavakirwa pakusimuka nokuwa kwoumambo.
“Kubva pakusimuka nekudonha kwamarudzi sezvazvakajekeswa mumabhuku aDanieri neZvakazarurwa, tinofanira kudzidza kuti mbiri yokunze neyenyika haina maturo sei. Bhabhironi, nesimba raro rose nokubwinya kwaro, kwakafanana nako kusati kwamboonekwazve nenyika yedu kubvira ipapo,—simba nokubwinya izvo kuvanhu vomunguva iyoyo zvaiita sezvakasimba kwazvo uye zvinogara nokusingaperi,—kwakanyangarika zvakakwana sei! Sa‘ruva rwouswa,’ kwakaparara. Jakobho 1:10. Ndizvo zvakapararawo umambo hweMedhia nePeresia, noumambo hweGiriki neRoma. Uye ndizvo zvinoparara zvinhu zvose zvisina Mwari senheyo yazvo. Chinongogara chete ndicho chakasungirirwa pachinangwa Chake, uye chinoratidza hunhu Hwake. Misimboti Yake ndiyo yoga zvinhu zvakasimba zvisingazununguki zvinozivikanwa nenyika yedu.” Vaporofita naMadzimambo, 548.
Hondo nhatu dzehondo dzinoitwa nevamiriri “dzakajekeswa mumabhuku aDanieri neZvakazarurwa,” uye kiyi yechokwadi ichi i“nhare” yendima yegumi, yaDanieri gumi nerimwe. Asiwo ndima yegumi inotaura pamusoro pechiratidzo chemukati, nokuti panotangira “nguva nomwe” dzose, panozivikanwawo muna Isaya chitsauko chechinomwe ndima dzechisere nechipfumbamwe. Zvekunze nezvemukati hazvigoni kupatsanurwa, uye nguva mbiri dzemakore zviuru zviviri namazana mashanu namakumi maviriwo ndiwo matanda maviri aEzekieri, ayo kana abatanidzwa pamwe chete, anomiririra kuiswa chisimbiso kwezana nezviuru makumi mana nezvina, ndiko kubatanidzwa kweHumwari nehunhu.
Chakaitika cha Danieri nechechiratidzo chinokonzera che“marah” chinomiririra mutsetse wechiporofita umo Mikaeri anoburuka uye anomutsa vanhu vake vemazuva okupedzisira. Kumuka ikoko kunomiririra nhanho dzinoitwa naKristu kuti abatanidze Uhumwari hwake nouvanhu hwevanhu vake vemazuva okupedzisira. Izvi zvinoitwa nokubatanidzwa kwendangariro yoUhumwari nendangariro yomunhu kuti vave nendangariro imwe, uye zvinoitwa muimba youmambo, muNzvimbo Tsvene-tsvene, inova “nhare” iyo Hanzvadzi White inozivisa se“citadel” (nhare) yemweya.
Mumba yechigaro chokutonga, vanhu vaMwari vemazuva okupedzisira vanogamuchira pfungwa dzaKristu, vozogarawo pamwe chete naKristu munzvimbo dzokudenga. Nzvimbo yokudenga yakagara Kristu ndiyo nhare, kana kuti musoro wetemberi. Temberi yomutumbi ine chimiro chepasi, chiri nyama, kana kuti mutumbi. Inawo chimiro chepamusoro, chiri pfungwa. Mundima yegumi yaDanieri chitsauko chegumi nerimwe, kiyi inoratidza nhare yechiratidzo chokunze, inoratidzawo nhare yechiratidzo chomukati; uye nokudaro inozivisa nhoroondo iyo nyanga dzeRepublicanism neProtestantism dzinoshanduka kuva mufananidzo wechikara (Republicanism), kana kuti mufananidzo waMwari (Protestantism yechokwadi). Nyanga dzose dziri mbiri dzinobva dzava yechisere inobva pane zvinomwe.
Runyanga rw’ukuri rwa Kiprotestanti ni rero runyanga rwa Filadelifia, ari rwo ngabo ikomeye ya Ezekieli, n’ikimenyetso cya Yesaya gishyizwe hejuru mu ntambara yo kurwanya igishushanyo cy’inyamaswa, kubanza muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika hanyuma no mu isi. Daniyeli igice cya cumi na kimwe, umurongo wa cumi, hagaragaza aho mu mateka yera gutangirira kw’ukwihuza kw’inkoni kubarizwa. Intambara yo muri Ukraine yatangiye mu mwaka wa 2014, ariko si kugeza mu 2022 ubwo Uburusiya bwatangiraga gutera Ukraine. Mu 2023, nyuma y’imyaka makumyabiri n’ibiri uhereye mu 2001, Mikayeli yatangiye umurimo We wo kuzura abari baragize ugucika intege kwabo kwa mbere mu isohozwa ry’umugani w’abakobwa icumi b’isugi mu 2020. Yabanje guhagurutsa “ijwi” ubu ririmo rirangurura mu butayu. Mu kwezi kwa Nyakanga 2023, iryo jwi ryatangiye kurangurura, kandi ni ryo jwi nyine ryahagurukijwe mu ntangiriro y’umutwe w’ivugurura w’umumarayika wa gatatu mu 1989, kuko Yesu buri gihe yerekana iherezo akoresheje intangiriro.
“izwi” elalimemeza ehlane laqalisa ukuzwakala ngokwethula iSambulo isahluko sokuqala, lapho ukuhlangana kobuNkulunkulu nobuntu kumelwe khona njengeSambulo sikaJesu Kristu, isambulo esivulwa ngokuphelele ngaphambi nje kokuvalwa komnyango womusa. UDaniyeli wabhekana naleso sambulo esahlukweni seshumi, ngombono “obangela.” Ukuhlangana kobuNkulunkulu nobuntu emavesini okuqala eSambulo kumele iqiniso elibaluleke kakhulu, ngokwesimiso sokuqala sokukhulunywa ngaso. Ukuhlangana kobuNkulunkulu nobuntu, okuyikubekwa uphawu kwabeyizinkulungwane eziyikhulu namashumi amane nane, kufezwa ngeZwi likaNkulunkulu. Lelo Zwi linikwa iNdodana nguYise, iNdodana ilinike ingelosi yayo, yona-ke inike umyalezo kummeli ongumuntu. Izinyathelo ezimbili zokuqala zimelwe ubuNkulunkulu. Lezo zinyathelo ezimbili zinobuqophololo bokuthi isinyathelo sesibili sobuNkulunkulu simelela ubuNkulunkulu obadala zonke izinto. Izinyathelo ezimbili ezilandelayo zimelwe yizidalwa zikaNkulunkulu. Isinyathelo sokuqala siyingelosi engawile, kanti ukubonakaliswa kwesibili kwendalo kaNkulunkulu kwakuyilowo owayenikwe amandla okudala kabusha ngokohlobo lwakhe. Leso sinyathelo sesine, esimela ubuntu, sasesizothatha umyalezo siwuthumele emabandleni, ukuze amabandla “afunde futhi ezwe” lezo zinto ezalotshwa kuwo.
Tichaenderera mberi nechidzidzo ichi munyaya inotevera.
Chivumbulutso cha Yesu Khristu, chimene Mulungu anamupatsa, kuti aonetse kwa atumiki ake zinthu zimene ziyenera kuchitika posachedwapa; ndipo anachitumiza nachizindikiritsa mwa mngelo wake kwa mtumiki wake Yohane: ameneyo amene anachitira umboni mawu a Mulungu, ndi umboni wa Yesu Khristu, ndi zonse zimene anaona. Wodala iye amene awerenga, ndi iwo amene amva mawu a uneneri uwu, ndi kusunga zinthu zolembedwamo; pakuti nthawi yayandikira. Yohane kwa mipingo isanu ndi iwiri ya ku Asia: chisomo chikhale kwa inu, ndi mtendere, zochokera kwa Iye amene alipo, amene analipo, ndi amene akudza; ndi zochokera kwa Mizimu isanu ndi iwiri imene ili patsogolo pa mpando wake wachifumu; ndiponso zochokera kwa Yesu Khristu, amene ali mboni yokhulupirika, ndi wobadwa woyamba wa kwa akufa, ndi wolamulira wa mafumu a dziko lapansi. Kwa Iye amene anatikonda, natitsuka ku machimo athu m’mwazi wake womwe; ndipo watipanga ife mafumu ndi ansembe kwa Mulungu ndi Atate wake; kwa Iye kukhale ulemerero ndi ulamuliro kunthawi za nthawi. Amen. Taonani, akudza ndi mitambo; ndipo diso lililonse lidzamuona, ndi iwonso amene anamubaya; ndipo mafuko onse a pa dziko lapansi adzalira chifukwa cha Iye. Inde, Amen. Ine ndine Alefa ndi Omega, chiyambi ndi mapeto, ati Ambuye, amene alipo, amene analipo, ndi amene akudza, Wamphamvuzonse. Ine Yohane, amene ndilinso m’bale wanu, ndi mnzanu m’chisautso, ndi mu ufumu ndi m’kupirira kwa Yesu Khristu, ndinali pachilumba chotchedwa Patimo, chifukwa cha mawu a Mulungu, ndi chifukwa cha umboni wa Yesu Khristu. Ndinakhala m’Mzimu pa tsiku la Ambuye, ndipo ndinamva kumbuyo kwanga mawu aakulu ngati a lipenga, akunena kuti, Ine ndine Alefa ndi Omega, woyamba ndi wotsiriza; ndipo, chimene ukuona, chilembe m’buku, ndipo uchitumize ku mipingo isanu ndi iwiri ya ku Asia; ku Efeso, ndi ku Smurna, ndi ku Pergamo, ndi ku Tiyatira, ndi ku Sardi, ndi ku Filadelfiya, ndi ku Laodikaya. Chivumbulutso 1:1–11.