Kauli ya mwisho ya Agano la Kale inaweka mbele ahadi ya kuonekana kwa nabii Eliya akiwa na ujumbe kabla ya ile siku kuu na ya kutisha ya Bwana.

Tarirai, ndichatuma kwamuri Eria muporofita, zuva guru rinotyisa raJehovha risati rasvika; uye iye achadzorera moyo yamadzibaba kuvana vavo, nemoyo yavana kumadzibaba avo, kuti ndirege kuuya ndigorova nyika nokutukwa. Maraki 4:5, 6.

Bhaibheri rinonyatsoburitsa pachena kuti “zuva guru rinotyisa raJehovha,” kana kuti “kutukwa” kunorohwa “nyika nako” naMwari, rinomirirwawo nenzira yokufananidzira se“matenda manomwe okupedzisira” kana kuti “hasha dzaMwari” mubhuku raZvakazarurwa. Chitsauko chegumi neshanu chaZvakazarurwa chinotanga mamiriro ouprofita anotungamirira kukudururwa kwamatenda manomwe makuru anotyisa okupedzisira ari muchitsauko chegumi neshanu.

ඉන්පසු මම ස්වර්ගයෙහි තවත් ලකුණක් දුටුවෙමි; එය මහත්ද අද්භූතද වූයේය—අවසාන වසංගත හත රැගත් දූතයන් හතක්ය. මක්නිසාද ඒවා තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ උදහස සම්පූර්ණ කරනු ලැබේ.

Uye ndikaona chakaita segungwa regirazi rakavhenganiswa nemoto; navaya vakanga vakunda chikara, nomufananidzo wacho, nechiratidzo chacho, nenhamba yezita raro, vakamira pamusoro pegungwa regirazi, vane zviridzwa zvaMwari. Uye vanoimba rwiyo rwaMozisi muranda waMwari, norwiyo rweGwayana, vachiti: Mabasa enyu makuru uye anoshamisa, Ishe Mwari Wemasimbaose; nzira dzenyu dzakarurama uye ndedzechokwadi, imi Mambo wevatsvene. Ndianiko asingazokutyii, imi Ishe, nokukudza zita renyu? nokuti imi moga muri mutsvene; nokuti ndudzi dzose dzichauya dzigonamata pamberi penyu; nokuti kutonga kwenyu kwaratidzwa pachena.

Zvino shure kwaizvozvo ndakatarira, ndikaona kuti tembere yetabhenakeri yeuchapupu kudenga yakanga yazarurwa. Uye vatumwa vanomwe vakabuda mutembere, vane matenda manomwe, vakapfekedzwa mucheka wakachena, unopenya, uye zviuno zvavo zvakanga zvakasungwa nemabhandi egoridhe. Uye chimwe chezvisikwa zvina chakapa kuvatumwa vanomwe ndiro nomwe dzegoridhe dzakanga dzizere nehasha dzaMwari, iye anorarama nokusingaperi-peri. Uye tembere yakazadzwa noutsi hwakabva mukubwinya kwaMwari nomusimba rake; uye kwakanga kusina munhu aigona kupinda mutembere kusvikira matenda manomwe avatumwa vanomwe azadzikiswa. Zvakazarurwa 15:1–8.

Chikonzero nei “pasina munhu wakakwanisa kupinda mutemberi, kusvikira matenda manomwe avatumwa vanomwe apera” ndechekuti mukana wokuwana ruponeso unovharika apo temberi inozadzwa noutsi muchitsauko chegumi neshanu. Nguva yokuedzwa yakapiwa vanhu kuti vapfidze nokuwana ruponeso inenge yapera ipapo. Kana nguva iyoyo yasvika, “zuva guru rinotyisa raJehovha” iro Johani anodana kuti “matenda manomwe okupedzisira” rinodururwa Kristu asati auya kechipiri. Maraki akadana zuva iroro kuti “rinotyisa,” uye Isaya anoritsanangura se“basa rake rinoshamisa.”

Nokuti Ishe achasimuka sapagomo rePerazimu, achatsamwa somumupata weGibhiyoni, kuti aite basa rake, basa rake rinoshamisa; nokuzadzisa chiito chake, chiito chake chinoshamisa. Naizvozvo zvino musava vaseki, kuti zvisungo zvenyu zvirege kusimbiswa; nokuti ndakanzwa kuna Ishe Mwari wehondo kuparadza, iko kwakatemwa pamusoro penyika yose. Isaya 28:21, 22.

Kunyange zvazvo “basa rinoshamisa” raMwari richibata “nyika yose,” Kurudziro inojekesa kuti kudururwa kwematambudziko kunobatanidzwa nekupandukira kwerudzi rumwe.

“Madzinza okumasi ganyagulilanga ku kyokulabirako kya United States. Newakubanga yo yeekulembera, naye obuzibu obwo bwebumu bulijja ku bantu baffe mu bitundu byonna eby’ensi.” Testimonies, volume 6, 395.

“Amerika, enika ya rusununguko rwechitendero, painenge yabatana neUpapa mukumanikidza hana uye kumanikidza vanhu kukudza sabata yenhema, vanhu venyika imwe neimwe pasi rose vachatungamirirwa kutevera muenzaniso wayo.” Testimonies, vhoriyamu 6, 18.

Rudzi rwose ruchazuzuriza igikombe cy’igihe cyarwo cyo kugeragezwa, ariko “imanza z’Imana” Mushiki wa White agaragaza ko ari “ukurimbuka kw’amahanga,” “igihe cy’imanza z’Imana zirimbura,” nk’uko nanone yita amateka atangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, si ibyago birindwi bya nyuma.

“කාලයක් එන්නේය; එවිට දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව අපේ දේශයේ විශේෂ අර්ථයකින් අවලංගු කරනු ලබන්නේය. අපගේ ජාතියේ පාලකයන් ව්‍යවස්ථාමය පනත් මගින් ඉරිදා නීතිය බලාත්කාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත; එලෙස දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මහත් අනතුරකට පත් කරනු ලබන්නෝය. අපගේ ජාතිය, තම ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයන් තුළ, මනුෂ්‍යයන්ගේ ආගමික වරප්‍රසාද සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ හෘදසාක්ෂිය බැඳ තැබීමට නීති පනවා, ඉරිදා පූජාචාරය බලෙන් පැනවීමෙන්, සහ සත්වැනි දින සබත් දවස පවත්වන්නන්ට විරුද්ධව පීඩාකාරී බලය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන්, දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව අපේ දේශයේ සෑම ප්‍රායෝගික අර්ථයකින්ම අවලංගු කරනු ලබන්නේය; එවිට ජාතික අපස්ථානයට පසු ජාතික විනාශය පැමිණෙනු ඇත.” Review and Herald, December 18, 1888.

Izviito zvaMwari, izvo Sista White vanodana kuti “kuparara kwenyika,” zvinotanga pamutemo wenyika yose weSvondo uye zvinoratidza kutanga kwe“chiito chisingawanzoitwi” chaMwari, kunyange zvazvo chiito chisingawanzoitwi chaMwari chichinyatsozivikanwa zvikuru sematambudziko manomwe okupedzisira. Mufananidzo wakazara zvikuru wechiito chisingawanzoitwi chaMwari unoonekwa apo kusunungurwa kubva muEgipita kunowedzerwa pamutsara wemitongo yaMwari yokupedzisa kutonga. Matambudziko eEgipita, kunyange akanga ari gumi pahuwandu, akakamurwa. Matatu okutanga akaparadzaniswa nemanomwe okupedzisira. Nokudaro, kusunungurwa kubva muEgipita kunoratidza nguva yakatarwa inomiririrwa nematambudziko matatu okutanga, inotanga nekuparara kwenyika kweUnited States, uye inoenderera kusvikira Mikaeri amuka uye mukana wokuedzwa kwavanhu wavharwa.

“Ukongwa hwa Xikwembu byi ta wela ehenhla ka lava lavaka ku tshikilela ni ku lovisa vanhu va Yena. Ku tiyisela ka Yena ka nkarhi wo leha eka lavo homboloka ku nyika vanhu xivindzi eku dyoheni, kambe hambiswiritano nxupulo wa vona wu tiyile naswona wu chavisaka hikuva wu hlwerisiwa nkarhi wo leha. ‘Hosi yi ta pfuka kukota le Ntshaveni ya Perazimi, yi ta kariha kukota le nkoveni wa Gibeyoni, leswaku yi ta endla ntirho wa yona, ntirho wa yona lowu hlamarisaka; ni ku hetisisa xiendlo xa yona, xiendlo xa yona lexi hlamarisaka.’ Esaya 28:21. Eka Xikwembu xa hina lexi nga ni tintswalo, xiendlo xo xupula i xiendlo lexi hlamarisaka. ‘Tanihi leswi ndzi hanyaka, ku vula Hosi Yehovha, a ndzi tsakeli rifu ra lowo homboloka.’ Hezekiyele 33:11. Hosi i ‘yo twela vusiwana ni tintswalo, yo lehisa mbilu, naswona yi tele vunene ni ntiyiso, … yi rivalela vubihi ni ku tlula nawu ni xidyoho.’ Kambe ‘a yi nge tshuki yi tshika la nga ni nandzu a nga avanyisiwanga.’ ‘Hosi yi nonoka ku kariha, naswona yi ni matimba lamakulu, naswona a yi nge tshuki yi tshunxa lowo homboloka.’ Eksoda 34:6, 7; Nahume 1:3. Hi swilo leswi chavisaka hi ku lulama Yena u ta tiyisekisa matimba ya nawu wa Yena lowu kandziyisiweke ehansi. Vukulu bya ku vuyiseriwa loku yimelaka muitohli byi nga avanyisiwa hi ku kanakana ka Hosi ku hetisisa vululami. Tiko leri A ri lehisaka mbilu, leri A nga ta ka a nga ri ba ku kondza ri tata mpimo wa vubihi bya rona etibukwini ta Xikwembu, eku heteleleni ri ta nwa xinwelo xa vukari lexi nga pfanganyisiwangiki ni tintswalo.”

“Kristu paanomira kureverera kwake mutemberi, hasha dzisina kusanganiswa dzakatyisidzirwa avo vanonamata chikara nomufananidzo wacho nokugamuchira chiratidzo chacho (Zvakazarurwa 14:9, 10), dzichadururwa. Matambudziko akawira Egipita Mwari paakanga oda kununura Israeri akanga akafanana pahunhu nemitongo iyo inotyisa zvikuru uye yakafararira zvikuru ichawira nyika nguva pfupi pamberi pokununurwa kwekupedzisira kwavanhu vaMwari. Munyori weZvakazarurwa anoti, achitsanangura zvirohwa izvozvo zvinotyisa: ‘Pakawira vanhu vaiva nechiratidzo chechikara navainamata mufananidzo wacho ronda rakaipa, rinosemesa, uye rinorwadza kwazvo.’ Gungwa ‘rakashanduka rikava seropa romunhu akafa; uye chisikwa chose chipenyu chaiva mugungwa chakafa.’ Uye ‘nzizi nezvitubu zvemvura … zvakava ropa.’ Kunyange zvazvo zvirohwa izvi zvichityisa, kururamisira kwaMwari kunoramba kwaratidzwa zvizere. Mutumwa waMwari anozivisa achiti: ‘Makarurama, imi Ishe, … nokuti makatonga saizvozvo. Nokuti vakateura ropa ravatsvene neravaporofita, nemi makavapa ropa kuti vanwe; nokuti vakafanirwa nazvo.’ Zvakazarurwa 16:2–6. Nokutongera vanhu vaMwari rufu, vakatotora mhosva yeropa ravo zvirokwazvo sokunge rakanga radeurwa namaoko avo. Saizvozvowo Kristu akataura kuti vaJudha venguva yake vaiva nemhosva yeropa rose ravarume vatsvene rakanga radeurwa kubva pamazuva aAbheri; nokuti vaiva nomweya mumwe chete uye vakanga vachitsvaka kuita basa rimwe chetero pamwe chete neava vaurayi vavaporofita.

“Etlungisanong elilandzelako, lilanga linikwa emandla ‘ekushisa bantfu ngemlilo. Nebantfu bashiswa kushisa lokukhulu.’ Emavesi 8, 9. Baphrofethi bachaza ngalendlela simo semhlaba ngaleso sikhatsi lesesabekako: ‘Live liyalila; … ngobe sivuno sensimi siphelile…. Tonkhe tihlahla tensimi tibunile: ngobe injabulo ibunile yasuka emadvodaneni ebantfu.’ ‘Imbewu ibolile ngaphansi kwemagabadvu ayo, netinqolobane tishiywe tilite…. Yeka kububula kwetilwane! Imihlambi yetinkhomo iyadideka, ngobe ayinadlelo…. Nemifula yemanti yomile, nemlilo usushise emadlelo ehlane.’ ‘Tingoma telithempeli tiyawuba kulila ngalelo langa, kusho iNkhosi Nkulunkulu: kuyawuba netidvumbu letinyenti kuyo yonkhe indzawo; tiyawutilahla ngekuthula.’ Joel 1:10–12, 17–20; Amos 8:3.

“Matambudziko aya haasi epasi rose, nokuti dai akadaro vagari venyika vaizoparadzwa zvachose. Asi achava zvirango zvinotyisa zvikuru kupfuura zvose zvakambozivikanwa navanhu vanofa. Kutonga kwose kwakaitwa pamusoro pavanhu, nguva yekuedzwa isati yapera, kwave kwakavhenganiswa netsitsi. Ropa raKristu rinonyengeterera rakadzivirira mutadzi kuti arege kugamuchira chiyero chakazara chemhosva yake; asi mukutonga kokupedzisira, kutsamwa kunodururwa kusina kuvhenganiswa netsitsi.

“Musi iwoyo, mapoka mazhinji achashuva utiziro hwengoni dzaMwari hwavagara kwenguva refu vachizvidza. ‘Tarirai, mazuva anouya, ndizvo zvinotaura Ishe Jehovha, andichaisa nzara panyika; isati iri nzara yechingwa, kana nyota yemvura, asi yekunzwa mashoko aJehovha; uye vachadzungaira kubva kugungwa kusvikira kugungwa, uye kubva kuchamhembe kusvikira kumabvazuva, vachamhanya uku nokoko kundotsvaka shoko raJehovha, asi havangarioni.’ Amosi 8:11, 12.” The Great Controversy, 627–629.

Mu ndima yapitayi kunanenedwa kuti, “Mtundu umene Iye akuupirira kwa nthawi yaitali, ndipo sadzaulanga kufikira utadzaza muyeso wa mphulupulu zake m’chiwerengero cha Mulungu, potsiriza udzamwa chikho cha mkwiyo chosakanizidwa ndi chifundo.” Iye analembanso m’ndime yomweyi kuti, “Miliri yomwe inagwera Igupto pamene Mulungu anali pafupi kupulumutsa Israeli inali yofanana m’khalidwe ndi ziweruzo zina zoopsa kwambiri komanso zofalikira kwambiri zimene zidzagwera dziko lapansi asanadze chipulumutso chomaliza cha anthu a Mulungu.” Mtundu (United States) umene umadzaza “muyeso wa mphulupulu” udzavutika ndi miliri yofanana ndi miliri khumi ya ku Igupto.

Madhara ya Misri yaligawanyika katika vipindi viwili. Madhara matatu ya kwanza yaliwapata wote, lakini yale madhara saba ya mwisho yaliwapata Wamisri peke yao.

Uye nezuva iro ndichatsaura nyika yeGosheni, inogarwa navanhu vangu, kuti kurege kuva nenhunzi zhinji ikoko; kuti uzive kuti ndini Jehovha ari pakati penyika. Ekisodho 8:22.

Matambudziko matatu okutanga muIjipiti akawira kwose-kwose, asi Goshani, maigara vaHebheru, harina kugamuchira matambudziko manomwe okupedzisira eIjipiti. United States ndiyo nyika inozadza mukombe wayo wezvivi paMutemo weSvondo. Panguva iyoyo kutsauka kwenyika pachayo kunoteverwa nokuparara kwenyika pachayo, asi kutonga kunounza kuparara kwenyika kunosanganiswa netsitsi kusvikira Mikaeri amira, uye nguva yenyasha yapera kuvanhu vose. PaMutemo weSvondo muUnited States vazhinji veavo zvino vanoti vanochengeta Sabata vachakotamira masimba aripo uye vachagamuchira chiratidzo chechikara. Panguva iyoyo nyaya yeMutemo weSvondo inova muedzo womweya kune avo vanga vari kunze kweAdventism. Kubva paMutemo weSvondo muUnited States kusvikira Mikaeri amira ndiko kuunganidzwa kukuru kwavashandi veawa regumi nerimwe, asi musuwo watovharwa kare pamusoro paavo vanonzi vane mhaka nokuda kwechiedza cheSabata rezuva rechinomwe chisati chasvika chiitiko cheMutemo weSvondo.

“Wonje ni wonje, mazuŵa ghakwenda, vikuwoneka pakweru kuti cheruzgo cha Chiuta chili mu charu. Mu moto, na maji ghakututuka, na chindindindi cha charu, wakuchenjezga ŵakukhala pa charu ichi za kuneng’ena kwake kwa kufupi. Nyengo yikufika pafupi apo suzgo likuru mu mdauko wa charu lizamufika, apo kayendeskero kalikose mu boma la Chiuta kazamulaŵiskika na chidwi chikuru chomene ndiposo na wofi wakuti ungayowoyeka chara. Mwachikurumizga, cheruzgo cha Chiuta chizamulondezgananga—moto na maji ghakututuka na chindindindi cha charu, pamoza na nkhondo na kuthiskika kwa ndopa.”

“Ah, kuti vanhu vaiziva nguva yokushanyirwa kwavo! Kune vazhinji vasati vanzwa chokwadi chinoedza chenguva ino. Kune vazhinji vari kurwirwa neMweya waMwari. Nguva yemitongo yaMwari inoparadza ndiyo nguva yetsitsi kune avo vasina kuwana mukana wokudzidza kuti chokwadi chii. Ishe vachavatarira nounyoro. Mwoyo wavo wetsitsi unobatwa; ruoko rwavo ruchiri rwakatambanudzwa kuti ruponese, asi mukova wakavharirwa avo vakanga vasingadi kupinda.

“රයාගේ දිගු ඉවසීම තුළ දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව ප්‍රකාශ වේ. උන්වහන්සේ සිය විනිශ්චයන් අත්හිටුවා තබමින්, අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවුඩය සියල්ලන් වෙත ප්‍රකාශ කරනු ලබන තුරු බලා සිටිති. අහෝ, අපගේ ජනතාව ලෝකයට අවසාන කරුණාවේ පණිවුඩය දීමට තමන් මත පවතින වගකීම යථා පරිදි දැනගන්නා නම්, කොපමණ අතිවිශිෂ්ට කාර්යයක් සිදු වන්නේ ද!” Testimonies, volume 9, 97.

Mu ndima yapitayo anasonyeza kuti, “nthawi ya maweruzo owononga a Mulungu ndi nthawi ya chifundo kwa iwo amene sanakhale nawo mwayi wophunzira chimene chiri choonadi.” Mu ndima yotsatira akunena za nthawi imeneyo monga “nthawi ya masautso.”

“Ndzi vone leswaku Savata yo kwetsima i, naswona yi ta tshama yi ri, rirhangu leri hambanisaka exikarhi ka Israele wa ntiyiso wa Xikwembu ni lava nga pfumeriki; naswona leswaku Savata hi wona mhakanyana leyikulu, yo hlanganisa timbilu ta vakwetsimi va Xikwembu lava rhandzekaka, lava rindzeleke. Kutani loko un’wana a pfumerile, a hlayisa Savata, a amukela ni nkateko lowu fambisanaka na wona, kutani endzhaku a wu tshika, a tlula nawu lowo kwetsima, a ta tisivelela tinyangwa ta Muti wo Kwetsima, hilaha swi tiyeke hakona leswaku ku ni Xikwembu lexi fumaka etilweni ehenhla. Ndzi vone leswaku Xikwembu a xi ri ni vana, lava nga voniki ni ku hlayisa Savata. A va nga kalanga va ala ku vonakala loku nga eka wona. Kutani eku sunguleni ka nkarhi wa maxangu, hi tale Moya lowo Kwetsima loko hi huma hi ya twarisa Savata hi ku helela ngopfu. Leswi swi hlundzukise kereke, ni Vaadiventi lava nga va vito ntsena, hikuva a va swi koti ku kaneta ntiyiso wa Savata. Kutani hi nkarhi wolowo, hinkwavo lava hlawuriweke va Xikwembu va swi vonile erivaleni leswaku a hi ri ni ntiyiso, kutani va huma va ta tiyisela ku xanisiwa swin’we na hina.” A Word to the Little Flock, 18, 19.

Kunyange zvazvo chakagadziridzwa zvishoma, chikamu chimwe chetecho chichangobva kutaurwa chinowanikwawo mubhuku rinonzi Early Writings. Mubhuku iroro anosanganisiramo tsananguro pamusoro pemashoko ake pamusoro pe“nguva yokutambudzika.” A Word to the Little Flock ndicho chakanga chiri chinyorwa chokutanga chakabudiswa neMillerites vakatendeka vakanga vaodzwa mwoyo mushure meKusuwa Kukuru kwa22 Gumiguru 1844, uye makumi amakore gare gare, apo vapepeti vakashandisa zvikamu zvebhukwana iroro kuti vazviise mubhuku rinonzi Early Writings, vakajekesa kuti “nguva yokutambudzika” yaitaurwa yaisava maronda manomwe okupedzisira, nokuti kana maronda manomwe okupedzisira achidururwa, hapana nyasha dzinenge dzakasanganiswa nokutongwa.

“1. Peji 33 panopiwa zvinotevera: ‘Ndakaona kuti Sabata dzvene ndiro, uye richaramba riri, rusvingo runoparadzanisa pakati peIsraeri yechokwadi yaMwari nevasingatendi; uye kuti Sabata ndiro nyaya huru inobatanidza mwoyo yevatsvene vaMwari vanodiwa, vakamirira. Ndakaona kuti Mwari ane vana vasingaoni uye vasingachengeti Sabata. Havana kuramba chiedza pamusoro paro. Uye pakutanga kwenguva yokutambudzika, takazadzwa noMweya Mutsvene patakabuda tikanoparidza Sabata zvizere zvikuru.’

“Maono haya yalitolewa mwaka 1847 wakati ndugu wa Waadventista waliokuwa wakiishika Sabato walikuwa wachache sana, na miongoni mwao ni wachache tu waliodhani kwamba kuishika huko kulikuwa na umuhimu wa kutosha kuvuta mstari wa utengano kati ya watu wa Mungu na wasioamini. Sasa utimilifu wa maono hayo unaanza kuonekana. ‘Mwanzo wa wakati ule wa taabu,’ unaotajwa hapa, haurejelei wakati ambapo mapigo yataanza kumwagwa, bali kwa kipindi kifupi kabla hayajamwagwa, wakati Kristo yumo patakatifuni. Wakati huo, huku kazi ya wokovu ikielekea kufungwa, taabu itakuwa ikiujia ulimwengu, na mataifa yatakasirika, lakini yatazuiliwa ili yasizuie kazi ya malaika wa tatu. Wakati huo ‘mvua ya masika,’ au uburudisho utokao mbele za Bwana, itakuja, ili kuipa nguvu sauti kuu ya malaika wa tatu, na kuwaandaa watakatifu kusimama imara katika kipindi ambacho mapigo saba ya mwisho yatakapomwagwa.” Early Writings, 85.

Pamutemo weSvondo muUnited States kutsauka kworudzi kuchateverwa nokuparara kworudzi. Pamutemo iwoyo weSvondo, Adventism muUnited States ichakamurwa kuva mapoka maviri; rimwe richagamuchira mucherechedzo wechikara, rimwe richagamuchira chisimbiso chaMwari. Kuparara kworudzi kweUnited States kunomiririrwa nematambudziko matatu okutanga eIjipiti. Kutonga ikoko kunopfuurira kusvikira pakupera kwenguva yomuedzo wavanhu; ipapo matambudziko manomwe okupedzisira, asina kusanganiswa netsitsi, anodururwa.

Pengiat kuring lain utamana ngeunaan sajarah nubuat Mesir, tapi leuwih kana kanyataan yén Ellen White ngaidentipikasi Mesir minangka lambang bangsa anu maksa sakuliah dunya pikeun nampa tanda sato galak; sabab ku ngalakukeun kitu, manéhna ngagunakeun awal pikeun ngajelaskeun ahir, anu mangrupakeun ciri khas kenabian Yesus salaku Alfa jeung Omega. Dina carita Pangaluaran, waktu Gusti keur ngadamel perjangjian jeung Israil baheula, Anjeunna ngenalkeun diri-Na ku hiji ngaran anyar.

Bwana akati kuna Mozisi, Zvino uchazoona zvandichaita kuna Faro; nokuti achavaregedza vachienda noruoko rune simba, uye noruoko rune simba achavadzinga vabude munyika yake.

UNkulunkulu wakhuluma kuMosi, wathi kuye: NginguJehova. Ngabonakala ku-Abrahama, naku-Isaka, nakuJakobe, ngegama elithi Nkulunkulu uSomandla; kodwa ngegama lami elithi JEHOVA angazange ngaziwe kubo.

Uye ndakasimbisawo sungano yangu navo, kuti ndivape nyika yeKenani, nyika yokufambira kwavo kwavakanga vari vatorwa mairi. Uye ndanzwawo kugomera kwavana vaIsraeri, vavanochengeta vaEgipita muuranda; uye ndarangarira sungano yangu. Naizvozvo uti kuvana vaIsraeri, Ndini Jehovha, uye ndichakubudisai pasi pemitoro yavaEgipita, uye ndichakusununurai pauranda hwavo, uye ndichakudzikunurai noruoko rwakatambanudzwa, uye nokutonga kukuru. Uye ndichakutorai kwandiri kuti muve vanhu, uye ndichava Mwari wenyu; uye muchaziva kuti ndini Jehovha Mwari wenyu, anokubudisai pasi pemitoro yavaEgipita. Uye ndichakuuyisai kunyika yandakapika kuti ndichaipa kuna Abrahama, kuna Isaka, nokuna Jakobho; uye ndichakupai iyo kuti ive nhaka yenyu: Ndini Jehovha.

Mose akataura saizvozvo kuvana vaIsraeri; asi havana kuteerera Mose nokuda kwokurwadziwa kwomweya, uye nokuda kwousungwa hwakaomarara. Ekisodho 6:1–9.

Apa Ishe pano ari kuzivisa Moses semumiriri wesungano Yake, sezvakanga zvakaita Jakobho, Isaka, naAbrahama. Kusvikira panguva yenhoroondo yaMoses, zita rokuti JEHOVAH rakanga risingazivikanwi kuna Abrahama navazukuru vake, uye munhoroondo yokuvandudzwa kwesungano yaAbrahama, panguva iyo vaHebheru vaifanira kununurwa kubva muuranda hweIjipiti, Ishe vanopa chizaruro chitsva chehunhu hwavo, nokuti zita rinomiririra hunhu muchiporofita. Pakapinda Abramu musungano naIshe, Ishe vakachinja zita rake rikava Abrahama. Pakutanga kwechiporofita cheuranda hweIjipiti, mumiriri womunhu wesungano akachinjwa zita rake, uye pakuguma kwechiporofita ichocho Mwari vakazivisa zita idzva pamusoro pavo pachavo.

I-Abhrama wangena esivumelwaneni esahlukweni seshumi nesihlanu, futhi lapho kwabekwa phambili isiprofetho sobugqila baseGibhithe seminyaka engamakhulu amane. Esahlukweni seshumi nesikhombisa u-Abhrama wanikwa umkhuba wokwaluswa, futhi kwaguqulwa amagama akhe noSara.

Miaka mia nne baadaye, Musa aliinuliwa ili kuitimiza unabii wa miaka mia nne wa Ibrahimu. Ibrahimu, Isaka, Yakobo na Musa wote wanawawakilisha wale mia moja arobaini na nne elfu wanaoingia katika agano na Bwana katika siku za mwisho.

“Mu matsiku otsiriza a mbiri ya dziko lino lapansi, pangano la Mulungu ndi anthu ake osunga malamulo ake liyenera kukonzedwanso.” Review and Herald, February 26, 1914.

Kupatsanurwa kwevachengeti veSabata vanogamuchira chiratidzo chechikara kubva kuvachengeti veSabata vanogamuchira chisimbiso chaMwari kunoitika panguva yomutemo weSvondo. Kupatsanurwa uku kunomiririrwa mumufananidzo wemhandara gumi.

“Mufananidzo wevasikana gumi waMateo 25 unoratidzwawo chiitiko chevanhu veAdventist.” The Great Controversy, 393.

“Ndzi tala ku kongomisiwa eka xifaniso xa vanhwanyana va khume, va ntlhanu lava a va tlharihile, kasi va ntlhanu a va ri swihunguki. Xifaniso lexi xi hetisekile naswona xi ta hetiseka hi ku landza rito rin’wana ni rin’wana, hikuva xi tirha hi ndlela yo hlawuleka eka nkarhi lowu, naswona, ku fana ni rungula ra ntsumi ya vunharhu, xi hetisekile naswona xi ta ya emahlweni xi va ntiyiso wa nkarhi wa sweswi ku fikela emakumu ka nkarhi.” Review and Herald, August 19, 1890.

Mufananidzo uyu wakazadzikiswa musi wa22 Gumiguru 1844 apo mhandara dzakachenjera nedzakapusa dzenhoroondo yeMillerite dzakaparadzaniswa. Kutanga kweAdventism kunomiririra kuguma kweAdventism, uye kuparadzaniswa kumagumo ndiko kuzadzikiswa kwemufananidzo wemhandara gumi, uye kuparadzaniswa ikoko kumagumo kunokonzerwa nemutemo weSvondo.

“Zvakare, mifananidzo iyi inodzidzisa kuti mushure mekutongwa hakuzovi nenguva yokuedzwa. Basa revhangeri parinongopedzwa, pakarepo panotevera kuparadzaniswa pakati pevakanaka nevakaipa, uye mugumo weboka rimwe nerimwe unosimbiswa nokusingaperi.” Christ’s Object Lessons, 123.

Mufananidzo wevasikana gumi unoratidza kuti vasikana vakachenjera vechiAdventist ndivo vanogamuchira chisimbiso chaMwari, uye vasikana mapenzi vechiAdventist ndivo vanogamuchira mucherechedzo wechikara panguva yomutemo weSvondo muUnited States. Vasikana mapenzi vanomirirwawo sevaRaodhikia.

“හිතක්කාර කන්‍යායන් විසින් නිරූපිත සභාවේ තත්වය, ලාඕදිකීය තත්වය ලෙසද සඳහන් කරනු ලැබේ.” Review and Herald, August 19, 1890.

Mumazuva okupedzisira, apo Mwari anovandudza sungano Yake nevanhu Vake vanochengeta mirayiro Yake, Mwari acharatidza zita idzva Rake sezvaakaita paakavandudza sungano panguva yaMozisi. Mamiriro emhandara dzakapusa ndeokuti hadzina mafuta, uye mamiriro evaRaodhikia ndeokuti mapofu zvikuru zvokusagona kuona kuti havana mafuta. Zviri pachena kuti kana mhandara dzakapusa dziri vaRaodhikia, ipapo mhandara dzakangwara ndedzeFiradherufia.

Uye kumutumwa wekereke iri muFiraderufia nyora kuti: Zvinhu izvi ndizvo zvinoreva iye mutsvene, iye wezvokwadi, iye ane kiyi yaDhavhidhi, iye anozarura, uye hakuna munhu angavhara; uye anovhara, uye hakuna munhu angazarura; Ndinoziva mabasa ako: tarira, ndaisa pamberi pako musuwo wakazaruka, uye hakuna munhu angauvhara: nokuti une simba duku, uye wakachengeta shoko rangu, uye hauna kuramba zita rangu.

Tarisa, ndichaita kuti avo vesinagoge raSatani, vanoti ivo vaJudha, asi vasiri ivo, asi vanoreva nhema; tarisa, ndichaita kuti vauye vazokupfugamira pamberi petsoka dzako, uye vazive kuti ndakakuda. Nokuti wakachengeta shoko rokutsungirira kwangu, neniwo ndichakuchengeta kubva panguva yokuedzwa, ichauya pamusoro penyika yose, kuti iedze avo vagere panyika.

Tarirai, ndinouya nokukurumidza; bata zvakasimba zvaunazvo, kuti kusava nomunhu anokutorera korona yako. Uyo anokunda ndichamuita mbiru mutemberi yaMwari wangu, uye haachazombobudi kunze; uye ndichanyora pamusoro pake zita raMwari wangu, nezita reguta raMwari wangu, iro Jerusarema idzva, rinoburuka richibva kudenga kuna Mwari wangu; uye ndichanyora pamusoro pake zita rangu idzva. Uyo ane nzeve, ngaanzwe zvinorehwa noMweya kumakereke. Zvakazarurwa 3:7–13.

VaFiladelfiya vanomiririra vane zana namakumi mana nezvina zvuru, uye vanovimbiswa kuti Mwari achanyora zita Rake idzva pamusoro pavo. Apo Ishe vanopinda musungano neavo vane zana namakumi mana nezvina zvuru, Vachazivisa zita Ravo idzva. Abhurahama akaudzwa naIshe kuti Ndiye Mwari Wamasimba Ose.

Zvino Abramu akati ava namakore makumi mapfumbamwe namapfumbamwe, Jehovha akazviratidza kuna Abramu, akati kwaari, Ndini Mwari Wamasimba Ose; famba pamberi pangu, uve wakakwana. Uye ndichaita sungano yangu pakati pangu newe, uye ndichakuwanza zvikuru kwazvo. Abramu akawira pasi nechiso chake; Mwari akataura naye, achiti, Kana ndiri ini, tarira, sungano yangu iri newe, uye uchava baba vamarudzi mazhinji. Uyezve zita rako harichazonzi Abramu, asi zita rako richanzi Abrahama; nokuti ndakakuita baba vamarudzi mazhinji. Genesisi 17:1–5.

Xana Yehovha a sungula ku endla ntwanano ni tiko leri hlawuriweke enkarhini wa Abrahama, U tivonakalisile tanihi Xikwembu xa Matimba Hinkwawo. Loko a ya emahlweni ni vuxaka byakwe bya ntwanano enkarhini wa Muxe, ro sungula U tivonakalisile tanihi YEHOVHA. Loko Yesu a ta tiyisekisa ntwanano ni lavo tala hi vhiki rin’we, U tivisile vito lerintshwa ra Xikwembu leri a ri boxiwe kan’we ntsena eTestamenteni ra Khale, naswona sweswo a swi endliwile hi Mubabilona.

Ipapo Mambo Nebhukadhinezari akashamiswa kwazvo, akasimuka nokukurumidza, akataura akati kuvakuru vake vamazano: Ko hatina kukanda varume vatatu vakasungwa pakati pomoto here? Vakapindura vakati kuna mambo: Zvirokwazvo, imi mambo. Akapindura akati: Tarirai, ndinoona varume vana vakasununguka, vachifamba pakati pomoto, uye havana chavakuvadzwa nacho; uye chimiro chechina chakafanana noMwanakomana waMwari. Danieri 3:24, 25.

Zviri nyore kwazvo kuratidza kuti chitsauko chechitatu chaDanieri chiri kuzivisa mutemo weSvondo muUnited States. Muna Danieri 3 Shadraki, Meshaki naAbhedhinego vanomirira zviuru zana nemakumi mana nezvina. Zviuru zana nemakumi mana nezvina ndivo vanovandudza sungano kekupedzisira. Muna Danieri 3 tinoona mufananidzo wechiporofita wemutemo weSvondo nenhoroondo yemvura yokupedzisira. Kristu akanga aripo uye achavapo mumoto yokutambudzwa pamwe chete navatendi vake vatatu vakakodzera, zvisingomiriri zviuru zana nemakumi mana nezvina chete, asiwo mashoko engirozi nhatu. Mumoto, unomirira dambudziko remutemo weSvondo, Anozivikanwa nerimwe remazita Ake, uye izita rakanga risingazopinzwi munhoroondo kusvikira Kristu auya seMwanakomana waMwari. Mumufananidzo wechitsauko chechitatu tinoona avo vanovandudza sungano pakuguma kwenyika vachibatana naKristu panguva yedambudziko rokupedzisira, uye Aive nezita rakanga risingazivikanwi nomunhu upi zvake.

Kusati ndatsauka zvikuru kubva pakufungisisa kwedu pamusoro porusununguko rweEgipita ruchimirira mutemo weSvondo muUnited States, tinofanira kuzviyeuchidza kuti denda rokutanga rematenda gumi risati ratanga muEgipita, kwakanga kune mheremhere chaiyo pamusoro peSabata.

Zvino Faro akati, Tarirai, vanhu venyika zvino vava vazhinji, uye imi munovazorodza pamitoro yavo. Zvino Faro akaraira nomusi iwoyo vatariri vebasa vavanhu navakuru vavo, achiti, Hamuchazopizve vanhu uswa hwokugadzira zvidhina, sezvamakamboita; ngavaende vanozvitsvakira uswa pachavo. Uye chiverengero chezvidhina zvavaiita pakutanga, munofanira kuvamanikidza nacho; hamufaniri kuchideredza napaduku pose; nokuti vane usimbe; naizvozvo vanochema vachiti, Ngatiende tinobayira kuna Mwari wedu. Basa ngariwedzerwe pamusoro pavarume ava, kuti vabate naro; uye varege kuteerera mashoko asina maturo. Zvino vatariri vebasa vavanhu navakuru vavo vakabuda, vakataura kuvanhu vachiti, Faro anoreva achiti, Handichakupizve uswa. Endai, muzvitsvakire uswa kwamunogona kuhuwana; asi hapana kana chiduku chebasa renyu chichaderedzwa. Naizvozvo vanhu vakapararira munyika yose yeIjipiti kundounganidza hundi panzvimbo pouswa. Vatariri vebasa vakavakurudzira vachiti, Pedzisai mabasa enyu, migove yenyu yezuva nezuva, sezvazvaiitwa pakanga pane uswa. Zvino vakuru vavana vaIsraeri, vakanga vaiswa pamusoro pavo navatariri vaFaro, vakarohwa, vakabvunzwa vachinzi, Makaregereiko kupedzisa mugove wenyu wokugadzira zvidhina zvose nezuro nanhasi, sezvamakamboita? Ipapo vakuru vavana vaIsraeri vakauya vakachemera kuna Faro vachiti, Munoitireiko varanda venyu seizvi? Varanda venyu havapiwi uswa, asi vanoti kwatiri, Gadzirai zvidhina; uye, tarirai, varanda venyu vanorohwa; asi mhaka iri kuvanhu venyu vamene. Asi iye akati, Mune usimbe, mune usimbe; naizvozvo munoti, Ngatiende tinobayira kuna Jehovha. Naizvozvo endai zvino, mubate basa; nokuti hamungapiwi uswa, asi muchafanira kuunza chiverengero chezvidhina. Vakuru vavana vaIsraeri vakaona kuti vaiva pakutambudzika, shure kwokunge zvataurwa zvichinzi, Hamufaniri kuderedza kana chiduku pazvidhina zvenyu pamugove wenyu wezuva nezuva. Ekisodho 5:5–19.

Sunday law isati rasati ratangira gukurikizwa, hazabaho ukwiyongera kw’imvururu no kurwanywa kw’abakomeza Isabato y’umunsi wa karindwi, nk’uko byagenze mbere y’ibyago bya Egiputa. Mose ni we Abanyegiputa n’Abaheburayo bose babonaga ko ari we uteza ibyo bibazo byose, nk’uko Ahabu na we yashinje Eliya.

Zvino zvakaitika kuti Ahabhu paakaona Erija, Ahabhu akati kwaari, Ndiwe here unotambudza Israeri? Iye akapindura akati, Handina kutambudza Israeri; asi ndiwe, neimba yababa vako, nokuti makasiya mirayiro yaJehovha, uye iwe wakatevera vaBhaari. 1 Madzimambo 18:17, 18.

Nyaya ya Mose inafananidzira nhoroondo yomutemo weSvondo, uye nyaya yaEriya inofananidzirawo nhoroondo yomutemo weSvondo. Pamwe chete, kana vari voga, Mose naEriya zviratidzo. PaKushanduka kwechimiro kwaKristu, pamwe chete vakamirira vane zviuru zana namakumi mana nezvina vasingafi pamwe navanofa vari muna Ishe. Mose akamutswa kuvakafa, Eriya haana kumbofa. Ivo zvakare ndivo vaprofita vaviri vari vanotambudza vanhu muna Zvakazarurwa 11. Chokwadi chakawanda chinomiririrwa naMose naEriya sezviratidzo, uye tinovimba kuzobata nezvacho gare gare.

Tarirai, ndichatuma kwamuri Eria muporofita, zuva guru nerinotyisa raJehovha risati rasvika; uye iye achadzorera mwoyo yamadzibaba kuvana vawo, nemwoyo yavana kumadzibaba avo, kuti ndirege kuuya ndikarova nyika nokutukwa. Maraki 4:5, 6.

Asati kuvharwa kwenguva yokuedzwa kwavanhu, “Eria muprofita” anofanira kuzoonekwa ane shoko rinokosha rinotendeudzira “mwoyo yamadzibaba kuvana, nemwoyo yevana kumadzibaba avo.” Vose vaporofita vanopupura pamusoro pokuguma kwenyika, uye vose vanowirirana pakati pavo.

නබිවරුන්ගේ ආත්මද නබිවරුන්ටම යටත්ව තිබේ. මක්නිසාද දෙවියන් වහන්සේ අවුල්කාරකමේ කර්තෘ නොව, ශාන්තියේ කර්තෘය; එසේම එය ශුද්ධවන්තයන්ගේ සියලු සභාවලද පවතී. 1 කොරින්ති 14:32, 33.

Ujumbe wa Eliya unafika muda mfupi kabla ya siku kuu na ya kuogofya ya Bwana; kwa hiyo, huo ndio ule ujumbe maalumu uleule katika kitabu cha Ufunuo unaowakilishwa kuwa “Ufunuo wa Yesu Kristo.” Wakati “wakati umekaribia,” ujumbe maalumu wa Eliya huwaonyesha “watumishi” wa Mungu mambo “ambayo hayana budi kuwako upesi.”

Chakuvonurwa kwaYesu Kristu, kwaakapihwa naMwari, kuti aratidze kuvaranda vake zvinhu zvinofanira kukurumidza kuitika; uye akatuma mutumwa wake akazvizivisa nezviratidzo kumuranda wake Johane; iye wakapupura shoko raMwari, neuchapupu hwaJesu Kristu, nezvezvose zvaakaona. Wakaropafadzwa uyo anoverenga, navanonzwa mashoko ouporofita uhwu, nokuchengeta zvinhu zvakanyorwa imomo; nokuti nguva yava pedyo. Zvakazarurwa 1:1–3.

Tazama kwamba Malaki anapotumia Eliya kama ishara, anajumuisha rejea ya moja kwa moja kwa kushika amri.

Rangarirai murayiro waMozisi muranda wangu, wandakamuudza paHorebhi nokuda kwaIsraeri yose, pamwe chete nezvirevo nemitongo. Tarirai, ndichakutumirai Eria muprofita, zuva guru rinotyisa raJehovha risati rasvika; uye iye achadzorera mwoyo yamadzibaba kuvana, nomwoyo yavana kumadzibaba avo, kuti ndirege kuuya ndikorova nyika nokutukwa. Maraki 4:4–6.

Aya matatu haya ndiyo ya mwisho katika Agano la Kale, nayo yana ahadi ya mwisho ya Agano la Kale pamoja na msisitizo wa kuzishika Amri Kumi. Katika kitabu cha Ufunuo kuna “heri” saba, na ya mwisho ni heri juu ya wale wazishikao Amri Kumi.

Ndzi Alpha na Omega, masungulo ni makumu, wo sungula ni wo hetelela. Va katekile lava endlaka milawu yakwe, leswaku va ta va ni mfanelo eka murhi wa vutomi, ni leswaku va ta nghena emutini hi tinyangwa. Nhlavutelo 22:13, 14.

Icîsegeranyo cya nyuma cyo mu Isezerano rya Kera kitumenyesha ngo “Mwibuke” amategeko cumi, ariko mu kubikora gishyira umurongo ku itegeko rimwe ririmo itegeko ryo “kwibuka.”

Yeuka zuva reSabata, kuti urichengete rive dzvene. Mazuva matanhatu uchashanda, uye uite basa rako rose; asi zuva rechinomwe iSabata raJehovha Mwari wako; mariri usaita basa ripi neripi, iwe, kana mwanakomana wako, kana mwanasikana wako, muranda wako, kana murandakadzi wako, kana zvipfuwo zvako, kana mutorwa wako ari mukati memasuo ako; nokuti namazuva matanhatu Jehovha akaita denga nenyika, negungwa, nezvose zviri mazviri, akazorora nezuva rechinomwe; naizvozvo Jehovha akaropafadza zuva reSabata, akariita dzvene. Eksodho 20:8–11.

Chipikirwa chekupedzisira chiri muTestamende Yekare neItsva chinosimbisa mirayiro yaMwari, zvikuru chichitarisa paSabata yezuva rechinomwe. Maraki anoti “rangarirai,” uye Johane anotizivisa kuti makaropafadzwa kana muchiita saizvozvo. Sabata yezuva rechinomwe inorangaridza kusika kwaMwari nesimba rake rokusika. Sabatawo rinovawo pfungwa huru yokukakavadzana mumazuva okupedzisira enhoroondo yenyika. Johane paanonyora nezve “ropafadzo” iri pamusoro paavo vanoita mirayiro yake, anenge achingonyora izvo zvakaziviswa naJesu, Arfa naOmega, mavambo nemagumo, wokutanga nowokupedzisira. Naizvozvo, chipikirwa chokupedzisira cheTestamende Itsva chine chekuita neSabata yezuva rechinomwe uyewo neunhu hwaMwari hunozivisa magumo kubudikidza namavambo.

Chokwadi chokutanga chinotaurwa muna Genesisi, rinoreva kutanga, chinoratidza Musiki, zvisikwa, uye kusimbisa kwakatsaurirwa paSabata. Kana zvatorwa pamwe chete, mutsara pamusoro pomutsara, kutanga kweTestamende Yekare pamwe chete nokuguma kweTestamende Yekare neItsva zvinotsinhira Mwari saMusiki, Mirayiro Gumi, murayiro weSabata, uye kuti Jesu ndiye mavambo nemagumo.

Muporofita Erija anoshandiswa naMaraki sechiratidzo muchipikirwa chokupedzisira cheTestamende Yekare, uye ndiye akanga ari muporofita akasangana nokupikisa Jezeberi naAhabhu. Bhuku raZvakazarurwa rinoshandisa Jezeberi sechiratidzo choupapa uye madzimambo gumi sechiratidzo cheSangano Romubatanidzwa Wenyika Dzose. Kusangana kwaErija naAhabhu naJezeberi mukupikisa kunomirira kusangana nokupikisa kunoitwa nevane zviuru zana namakumi mana nezvina neSangano Romubatanidzwa Wenyika Dzose, richipiwa simba neUnited States uye richitungamirirwa noupapa. Sa mambo wamarudzi gumi okumadokero eIsraeri, Ahabhu aimiririra simba rinotonga pamusoro pamarudzi gumi, nokudaro achifananidzira United States (Ahabhu) ichipa simba kuSangano Romubatanidzwa Wenyika Dzose (marudzi gumi kana madzimambo gumi muna Zvakazarurwa 17) kuti riite kutambudza vanochengeta Sabata nokuda kwouPapa (Jezeberi). Kana Maraki achishandisa Erija kumirira shoko rinouya pamberi pezuva guru rinotyisa raJehovha, Erija anomirira avo vanotambudzwa neRoma yemazuva ano (shato, chikara, nomuporofita wenhema) sezvaakatambudzwa naJezeberi kwamakore matatu nehafu. Kusimbisa Sabata nokushandisa shoko rokuti “rangarirai” muna Maraki 4:4 kunowedzera dambudziko romutemo weSvondo muchimiro chechiporofita chinoratidzwa naMaraki.

Zvimwe zvakawanda zvinoda kuwedzerwa pakufungisisa chokwadi chinobudiswa nokufananidza kutanga kweTestamende Yekare nemagumo eTestamende Yekare, uyezve nokufananidza kutanga kweBhaibheri nemagumo eBhaibheri. Mubhuku raGenesi tinoona Musiki, chisiko, uye Sabata rinorangarira chisiko. Mubhuku raMaraki tinoona murayiro weSabata uchiratidzwa senyaya yedambudziko guru rinotungamirira pakuvharwa kwenguva yokuedzwa kwavanhu uye pamatambudziko manomwe okupedzisira, kana kuti, sezvinorehwa naMaraki, “zuva guru rinotyisa raJehovha.” Eria anomirira vanhu vaMwari vanoparidza shoko rengirozi yechitatu kunyika iri kufa.

“අද, එලියාගේත් යොහන් බප්තිස්තගේත් ආත්මය හා බලයෙන්, දෙවියන් විසින් පත්කරනු ලැබූ දූතයන්, විනිශ්චයට නියමිත ලෝකයක අවධානය, කරුණාවේ කාලය අවසන් වන අන්තිම පැයයන්ට හා රජවරුන්ගේ රජයාද ස්වාමිවරුන්ගේ ස්වාමියාද වූ ක්‍රිස්තුස් යේසුස්ගේ ප්‍රකාශවීමට සම්බන්ධව ඉක්මනින් සිදුවීමට යන ගැඹුරු ගරුභාවයෙන් යුතු සිදුවීම් වෙත යොමු කරමින් සිටිති.” Prophets and Kings, 715, 716.

Kutanga kweBhaibheri, kunovawo kutanga kweTestamende Yekare, kunoratidza nyaya imwe cheteyo sezvinoita magumo eTestamende dzose dziri mbiri; asi kutanga nokuguma kumwe nokumwe kune chokwadi chako kwacho chekukurudzira nokuwedzera kushoko racho. Muna Genesi kusimbiswa kuri pamabasa aMwari; muna Maraki kusimbiswa kuri pashoko rinoyambira pamusoro pedambudziko riri kuuya. Magumo eZvakazarurwa anoratidza Arifa naOmega. Mubhuku rokutanga reTestamende Itsva, tinoverenga zvinotevera.

Bhuku ya murudzi wa Yesu Kristu, mwana wa Davhida, mwana wa Abhurahama.

Abrahama akabereka Isaka; Isaka akabereka Jakobo; Jakobo akabereka Judha nehama dzake; Judha akabereka Faresi naZara naTamari; Faresi akabereka Esromu; Esromu akabereka Aramu; Aramu akabereka Aminadhabhu; Aminadhabhu akabereka Naasoni; Naasoni akabereka Sarimoni; Sarimoni akabereka Bhoazi naRahabhi; Bhoazi akabereka Obhedhi naRute; Obhedhi akabereka Jese; Jese akabereka Dhavhidhi mambo; Dhavhidhi mambo akabereka Soromoni kumukadzi wakange ari mukadzi waUriya; Soromoni akabereka Rehobhoamu; Rehobhoamu akabereka Abhiya; Abhiya akabereka Asa; Asa akabereka Jehoshafati; Jehoshafati akabereka Joramu; Joramu akabereka Uziya; Uziya akabereka Jothamu; Jothamu akabereka Ahazi; Ahazi akabereka Hezekiya; Hezekiya akabereka Manase; Manase akabereka Amoni; Amoni akabereka Josiya; Josiya akabereka Jekoniya nehama dzake, panguva yokutapirwa kwavo kuBhabhironi; zvino mushure mokutapirwa kwavo kuBhabhironi, Jekoniya akabereka Saratieri; Saratieri akabereka Zerubhabheri; Zerubhabheri akabereka Abhiudhi; Abhiudhi akabereka Eriakimu; Eriakimu akabereka Azori; Azori akabereka Zadhoki; Zadhoki akabereka Akimu; Akimu akabereka Eriudhi; Eriudhi akabereka Ereazari; Ereazari akabereka Matani; Matani akabereka Jakobo; Jakobo akabereka Josefa, murume waMaria, uyo akaberekwa naye Jesu, anonzi Kristu.

Saka, mibadwo yose kuva kuri Aburahamu kugera kuri Dawidi ni cumi na kane; kandi kuva kuri Dawidi kugeza igihe bajyanywaga i Babuloni ari imbohe ni cumi na kane; kandi kuva igihe bajyanywaga i Babuloni ari imbohe kugeza kuri Kristo ni cumi na kane.

Zvino kuberekwa kwaJesu Kristu kwakanga kwakadai: Maria mai vake paakanga avimbiswa kuroorwa naJosefa, vasati vagara pamwe chete, akaonekwa ava nepamuviri neMweya Mutsvene. Ipapo Josefa murume wake, zvaakanga ari munhu akarurama uye asingadi kumushamisa pachena, akaronga kumuramba muchivande. Asi achiri kufungisisa pamusoro pezvinhu izvi, tarira, mutumwa waShe akazviratidza kwaari muhope, achiti: Josefa, mwanakomana waDhavhidhi, usatya kutora Maria mukadzi wako; nokuti icho chakaitwa pamuviri maari ndecheMweya Mutsvene.

Uye achabereka mwanakomana, ugomutumidza zita rinonzi JESU; nokuti ndiye achaponesa vanhu vake kuzvivi zvavo. Zvino izvi zvose zvakaitika kuti zvizadziswe zvakanga zvataurwa naShe kubudikidza nomuporofita, achiti, Tarirai, mhandara ichava nemimba, igozvara mwanakomana, uye vachamutumidza zita rinonzi Emanueri, kana richidudzirwa richinzi, Mwari anesu. Ipapo Josefa, amuka pahope, akaita sezvaakanga arayirwa nengirozi yaShe, akatora mudzimai wake. Asi haana kumuziva kusvikira abereka mwanakomana wake wedangwe; akamutumidza zita rinonzi JESU. Mateu 1:1–25.

Kutanga kweTestamende Itsva kunowirirana nekutanga nekuguma kweTestamende Yekare pamwe nekuguma kweTestamende Itsva, nokuti kunosimbisa simba raMwari rokusika; nokuti simba rakashandiswa naKristu pakusika zvinhu zvose mumazuva matanhatu ndiro simba rimwe chetero raanoshandisa “kuponesa vanhu vake kuzvivi zvavo.” Shoko rokuti Emanueri, sezvinotaurwa nendima iyi zvichibva muzvinyorwa zvaIsaya, rinoreva kuti “Mwari anesu.” Anogara mukati mevanhu vake nokubatanidza humwari hwake nounhu hwedu, uye uku ndiko kubatana kwaakaita paakaitwa munyama muna Maria.

“Hakuna chochote pungufu ya utiifu mkamilifu kinachoweza kufikia kiwango cha matakwa ya Mungu. Hakuyaacha matakwa Yake bila kufafanuliwa. Hajaagiza jambo lolote lisilo la lazima ili kumleta mwanadamu katika upatano na Yeye. Tunapaswa kuwaelekeza wenye dhambi kwenye kielelezo Chake cha tabia na kuwaongoza kwa Kristo, ambaye kwa neema Yake pekee ndiko kielelezo hiki kinaweza kufikiwa.

“Muponesi akatakura ubufokoli bw’abantu kandi abaho ubuzima butagira icyaha, kugira ngo abantu batagira ubwoba ko, kubera intege nke za kamere ya kimuntu, batashobora kunesha. Kristo yaje kugira ngo aduhindure ‘abafatanyabikorwa mu kamere y’Imana,’ kandi ubuzima bwe bwerekana ko ubumuntu, buhujwe n’ubumana, budakora icyaha.” Ministry of Healing, 180.

Kutanga kweTestamende Itsva kunoratidza kuti Jesu akatora sei, rinhi, uye nei hunhu hwedu hwevanhu pamusoro pake. Akaita izvi kuti aratidze kuti simba remunhu rakabatanidzwa nesimba rouMwari haritadzi. Chivi ndiko kudarika murayiro, uyo Maraki anoti tinofanira “kurangarira.” Johani anotizivisa kuti avo vanochengeta murayiro, naizvozvo avo vasingatadzi, vanogona kupinda napamasuo okudenga. Mateo anoratidza kuti mutadzi anogona kukunda chivi, sezvakakunda Kristu. Kana tiine Kristu mukati medu, (tariro yokubwinya) tine mukati medu simba rokusika rakaita chisiko chose. Mukana uyu wakapiwa nokuti Kristu akasarudza kupinda mumhuri yavanhu, uye nokusingaperi kwose kuzova kwete Mwanakomana waMwari chete asiwo Mwanakomana womunhu.

Kune shoko rinokosha rechokwadi rakazarurirwa vanhu vaMwari kubva mubhuku raZvakazarurwa nguva pfupi isati yasvika kuguma kwenguva yokuedzwa kwavanhu. Shoko rinokosha iroro ndirowo “shoko raEria” raMaraki rinoparidzwa nguva pfupi isati yasvika “zuva rinotyisa raShe”.

Pakutanga paTestamende dzose dziri mbiri uye pakuguma kweTestamende Itsva tinoona hunhu hwakati hwaMwari huchiziviswa pachena. Mubhuku raGenesisi Iye ndiye Musiki, uye pakuguma kwaZvakazarurwa ndiye Arufa naOmega. Pakutanga peTestamende Itsva, anova Mwanakomana womunhu. Uye pakuguma kweTestamende Yekare, tinowana musimboti unoshandiswa nomutumwa Eria kuti azadzise shoko raaizoparidza, rokushandura mwoyo yamadzibaba kuti iende kuvana, uyezve yavana kuti iende kumadzibaba.

Njira ya ulosi imene Eliya amagwiritsa ntchito pofotokoza uthenga wake wa chenjezo ndi yomweyi ndendende imene Yohane analamulidwa kugwiritsa ntchito m’buku la Chivumbulutso. Eliya “adzatembenuza mtima wa makolo ku ana, ndi mtima wa ana ku makolo awo,” ndipo Yohane anauzidwa kulemba zinthu zimene zinalipo pamenepo; ndipo pochita zimenezo, pa nthawi imodzimodziyo adzakhala akulemba zinthu zimene zidzachitike. Yohane anagwiritsidwa ntchito kusonyeza mmene mfundo ya alpha ndi omega imagwirira ntchito m’Mawu a ulosi, ndipo Eliya adzakhazikitsa uthenga wake pa mfundo yomweyi. Pamene tiyerekezera chiyambi cha Baibulo ndi chimaliziro cha Baibulo, tikuyerekezera Chakale ndi Chatsopano. Bambo ndiwo chiyambi cha mwana wake, ndipo mwana ndiye chimaliziro cha bambo ake. Anthu zikwi zana limodzi makumi anayi ndi zinayi ndiwo m’badwo womaliza wa ana a Abrahamu, ndipo mbiri imene Mulungu analowa m’pangano ndi Abrahamu imayimira mbiri ya nthawi imene Mulungu adzawanso pangano limenelo ndi anthu zikwi zana limodzi makumi anayi ndi zinayi.

Sakaizvozvo zvinobva pakutenda, kuti zvive nenyasha; kuti chipikirwa chisimbiswe kuvana vose, kwete kune avo bedzi vari vomurayiro, asiwo kune avo vari vokutenda kwaAbhurahama; iye ari baba vedu tose. VaRoma 4:16.

Mharidzo yaEriya inomiririra musimboti wearufa naomega, nokuti madzibaba ndivo arufa uye vana ndivo omega. Mharidzo yaEriya yaizodzosa mwoyo yamadzibaba kuvana. Kristu akaratidza Johani Mubhabhatidzi saEriya, uye Ellen White akaratidza William Miller saEriya pamwe chete naJohani Mubhabhatidzi. Mharidzo yavarume ava vose vaimiririra yakaratidzirwa sekudzosa mwoyo yamadzibaba kuvana, uye neimwe nzira mwoyo yevana kumadzibaba. Basa iroro rinomiririra zvinoitwa nemharidzo mukudzosera mwoyo yavanhu kuna Baba vavo vokudenga, asi zvinoreva zvinopfuura ipapo, nokuti icho chiratidzo chebasa racho. Muzviporofita zveBhaibheri, zviratidzo zvine zvazvinoreva zvinopfuura chimwe, uye zvinofanira kuzivikanwa maererano nemamiriro azvo.

“යොහන් බව්තීස්තයා මහත් වූයේ කුමක් නිසාද? ඔහු යුදෙව් ජාතියේ ගුරුවරුන් විසින් ඉදිරිපත් කළ සම්ප්‍රදායන්ගේ මහත් ගොඩට තම සිත වසා, ඉහළින් එන ප්‍රඥාවට එය විවෘත කළේය. ඔහුගේ උපතට පෙරම ශුද්ධාත්මයාණන් යොහන් ගැන මෙසේ සාක්ෂි දුන්නේය: ‘ඔහු ස්වාමින්වහන්සේ ඉදිරියෙහි මහත් වන්නේය; ඔහු වයින් හෝ ප්‍රබල මද්‍ය කිසිවක් පානය නොකරන්නේය; ඔහු ශුද්ධාත්මයාණන්ගෙන් පිරී සිටින්නේය…. ඉශ්‍රායෙල් පුත්‍රයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකු ඔහු ඔවුන්ගේ දෙවිවූ ස්වාමින්වහන්සේ වෙත හරවා දමන්නේය. ඔහු එලියාගේ ආත්මය හා බලය තුළ උන්වහන්සේට පෙර යන්නේය, පියවරුන්ගේ හදවත් දරුවන් වෙත හරවා, අකීකරු වූවන් ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ ප්‍රඥාව වෙත හරවා, ස්වාමින්වහන්සේ සඳහා සූදානම් කළ ජනතාවක් සූදානම් කිරීමටය.’ ලූක් 1:15–17.” Counsels to Parents, Teachers and Students, 445.

Uthenga luhlelelwe ukuze labo abakhetha ukulalela baphendukisele izinhliziyo zabo kuYise waseZulwini, nokho umgomo oyinhloko wesiprofetho ozosetshenziswa ukudlulisa uthenga lwesixwayiso uyoba ngowokuthi uKristu ungu-Alfa no-Omega, owokuqala nowokugcina, isiqalo nesiphetho. Uthenga luka-Eliya lusekelwe ekwethulweni kweZwi likaNkulunkulu lesiprofetho ngokombono wokuthi uJesu Kristu uyiZwi likaNkulunkulu, futhi imithetho elawula iBhayibheli nayo iyizimfanelo zesimo saKhe.

“ਮਹਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਲਿਪੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਵੈਕਤੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸਮਰਸਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼—ਚੇਤਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ—ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰੂਪ ਹੋਣ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਕੇਵਲ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਵੀ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨੈਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣਿ ਕਰਤੱਬ ਵਜੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਆਗਿਆਕਾਰਿਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” Patriarchs and Prophets, 53.

Zonse (ndipo izi zingaphatikizepo Baibulo, pakuti Baibulo ndi chinthu, ndipo ngati chiri chinthu, ndiye kuti chiri mbali ya zonse) ziri pansi pa malamulo okhazikika. Baibulo liri ndi malamulo kapena mfundo zokhazikika zimene zimalamulira kutanthauziridwa kwake kolondola. Limodzi mwa malamulo amenewo ndilakuti Baibulo limazindikiritsa mapeto a chinthu ndi chiyambi cha chinthucho. Yesu ndiye Mawu a Mulungu, ndipo Iye ndiye Woyamba ndi Wotsiriza, ndipo ichi ndi “lamulo lokhazikika” ndiponso chikhalidwe cha khalidwe Lake.

Sakashandisa kutangwa uku kwaEriya kuratidza kuti mavambo nemagumo eTestamende Yekare neItsva zvinowirirana. Magumo eBhaibheri, ayo ariwo magumo ebhuku raZvakazarurwa, anowiriranawo nemavambo aZvakazarurwa. Pane zvapupu zvishanu zvinopupurira chokwadi chimwe chete, zvichibva panheyo iri chimiro chehunhu hwaMwari, chokuti Shoko raMwari rinogara richiratidza magumo echinhu nemavambo echinhu ichocho. Chokwadi ichi chikamu chezvinorehwa nokuti Jesu Kristu ndiye Arufa naOmega.

“Ku mupostora Johane ari pachitsuwa chePatimo kwakazarurirwa zviratidzo zvaiva nezvinhu zvakadzama uye zvinokatyamadza zvikuru pamusoro pezvakaitika muupenyu hwechechi. Nyaya dzaiva dzekufarirwa kukuru uye dzaiva nemukosha mukuru dzakaratidzwa kwaari muchimiro chezvifananidzo nezviratidzo, kuti vanhu vaMwari vave neruzivo rwakajeka pamusoro pengozi nehondo zviri pamberi pavo. Nhoroondo yenyika yechiKristu kusvika pakuguma kwenguva yakazarurirwa Johane. Akaona nokujeka kukuru chimiro, ngozi, hondo, uye kununurwa kwekupedzisira kwevanhu vaMwari. Anonyora shoko rokupedzisira rinofanira kuibvisa zvirimwa zvapasi kuti zvisvike pakubvawo, zvimwe somiguri yokuiswa mudura rokudenga, kana zvimwe samasumbu ehuni okukandirwa mumoto wezuva rokupedzisira.”

“Muchiratidzo Johane akaona miedzo yaizotsungirirwa nevanhu vaMwari nokuda kwechokwadi. Akaona kusimba kwavo kusingazununguki mukuteerera mirairo yaMwari, pamberi pemasimba anodzvinyirira aitsvaka kuvamanikidza kusateerera, uye akaona kukunda kwavo kwekupedzisira pamusoro pechikara nomufananidzo wacho.

“Pasi pa mifananidzo yedhiragoni guru dzvuku, chikara chakaita sengwe, nechikara chine nyanga dzakaita sedzegwayana, hurumende dzapanyika idzo dzaizonyanya kuzvipira mukutsika-tsika mutemo waMwari nokutambudza vanhu Vake, dzakaratidzwa kuna Johane. Hondo iyi inoenderera mberi kusvikira pakuguma kwenguva. Vanhu vaMwari, vakafananidzirwa nomukadzi mutsvene navana vake, vakaratidzwa sevashoma zvikuru. Mumazuva okupedzisira pakanga pachisara bedzi vakasara vashoma. Ava ndivo vanotaurwa naJohane achiti ndivo ‘vanochengeta mirairo yaMwari, uye vane uchapupu hwaJesu Kristu.’”

“Kuburikidza nechihedheni, uyezve kuburikidza neUpapa, Satani akashandisa simba rake kwemazana mazhinji amakore achiedza kudzima panyika zvapupu zvaMwari zvakatendeka. Vahedheni navapapa vakafambiswa nemweya mumwe chete wedhiragoni. Vakangosiyana chete pakuti Upapa, huchizviita sokunge hunoshumira Mwari, ndihwo hwakanga huri muvengi ane ngozi zvikuru uye ane utsinye hwakanyanya. Kubudikidza nechishandiso chechiRoma, Satani akatapa nyika. Kereke yaMwari yaizviti ndeyake yakakukurwa ikapinda mumitsara yokunyengera uku, uye kwemakore anopfuura chiuru vanhu vaMwari vakatambura pasi pehasha dzedhiragoni. Uye apo Upapa, hwapambwa simba rahwo, hwakamanikidzwa kurega kutambudza, Johane akaona simba idzva richimuka kuti ridzokorore inzwi redhiragoni, uye rienderere mberi nebasa rimwe chetero rine utsinye nerokumhura. Simba iri, rokupedzisira richarwa nekereke nomurayiro waMwari, rakafananidzirwa nechikara chaiva nenyanga dzakaita sedzegwayana. Zvikara zvakachitangira zvakanga zvabuda mugungwa, asi ichi chakabuda panyika, zvichimirira kumuka norugare kworudzi runofananidzirwa. ‘Nyanga mbiri dzakaita sedzegwayana’ dzinomiririra zvakanaka chimiro cheHurumende yeUnited States, sezvinoratidzwa mumisimboti yayo miviri inokosha, kureva Republicanism neProtestantism. Misimboti iyi ndiyo chakavanzika chesimba redu nokubudirira kwedu sorudzi. Avo vakatanga kuwana utiziro pamhenderekedzo dzeAmerica vakafara kuti vakanga vasvika munyika yakasununguka kubva kuzvitsigiriro zvokuzvikudza zvechiRoma nechisimba chokutongwa kwamadzimambo. Vakatsunga kugadza hurumende pamusoro penheyo huru yerusununguko rwezvematongerwo enyika norwechitendero.”

“Kodwali ko kwakali ka pensulo ya ulosi kuvumbula kusanduka mu chithunzithunzi ichi cha mtende. Chilombo chokhala ndi nyanga zonga za mwanawankhosa chiyankhula ndi mau a chinjoka, ndipo ‘chichita mphamvu zonse za chilombo choyamba pamaso pake.’ Ulosi ulengeza kuti chidzauza iwo okhala pa dziko lapansi kuti apangire chilombocho chifaniziro, ndiponso kuti ‘chimakakamiza onse, aang’ono ndi akulu, olemera ndi osauka, aufulu ndi akapolo, kulandira chilembo m’dzanja lawo lamanja, kapena pamphumi pawo; kuti pasakhale munthu angagule kapena kugulitsa, kupatula iye wokhala ndi chilembocho, kapena dzina la chilombocho, kapena chiwerengero cha dzina lake.’ Chotero Chiprotestanti chimatsata mapazi a Upapa.”

“Ni wakati huu ambapo malaika wa tatu anaonekana akiruka katikati ya mbingu, akitangaza: ‘Mtu awaye yote akimsujudia yule mnyama na sanamu yake, na kuipokea chapa yake katika kipaji cha uso wake, au mkononi mwake, yeye naye atakunywa divai ya ghadhabu ya Mungu, iliyomiminwa pasipo kuchanganywa ndani ya kikombe cha hasira yake.’ ‘Hapa ndipo walipo wazishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu.’ Kwa tofauti iliyo dhahiri sana na ulimwengu wanasimama lile kundi dogo ambalo halitageuka kutoka katika uaminifu wao kwa Mungu. Hao ndio wale ambao Isaya anawanena kuwa wanaziba mahali palipobomoka palipofanyika katika sheria ya Mungu, wale wanaojenga tena mahali pa kale palipokuwa ukiwa, wakiiinua misingi ya vizazi vingi.”

“Onyo kali pa chenjezo, na tisho la kutisha kwambiri limene linafikapo kwa anthu, ndi limene lili mu uthenga wa mngelo wachitatu. Tchimo limene limatsitsa mkwiyo wa Mulungu wosakanizidwa ndi chifundo liyenera kukhala la chikhalidwe choipitsitsa kwambiri. Kodi dziko liyenera kusiyidwa mu mdima pa nkhani ya chikhalidwe cha tchimo limeneli?—Ndithudi ayi. Mulungu sachita chotero ndi zolengedwa Zake. Mkwiyo Wake sulunjikitsidwa pa machimo a kusadziwa. Asanabwere ziweruzo Zake pa dziko lapansi, kuunika kokhudza tchimo limeneli kuyenera kuonetsedwa kwa dziko, kuti munthu adziwe chifukwa chake ziweruzozi zikuyenera kubweretsedwa, ndipo akhale ndi mwayi wozipulumukira.”

“Mharidzo ine yambiro iyi ndiyo yokupedzisira kuziviswa kusati kwava nokuratidzwa kwoMwanakomana womunhu. Zviratidzo zvaAkapa Iye pachake zvinopupura kuti kuuya kwaKe kwava pedyo zvikuru. Kwemakore anoda kusvika makumi mana, mharidzo yengirozi yechitatu yave ichirira. Mukupedzisira kwegakava guru, mapato maviri anobuda pachena, avo ‘vanonamata chikara nomufananidzo wacho,’ uye vanogamuchira chiratidzo charo, navo vanogamuchira ‘chisimbiso chaMwari mupenyu,’ vane zita raBaba rakanyorwa pahuma dzavo. Ichi hachisi chiratidzo chinooneka. Nguva yasvika yokuti vose vane hanya nokuponeswa kwemweya yavo vabvunze nokushingaira uye nokuremekedza kukuru kuti, Chisimbiso chaMwari chii? uye chiratidzo chechikara chii? Tingadzivisa sei kuchigamuchira?”

“Mulingo wa Mulungu, chimanyikwiro kapena chizindikiro cha ulamuliro Wake, chipezeka m’lamulo lachinayi. Ili ndi lokhalo mwa malamulo khumi la m’Decalogue limene limasonyeza Mulungu monga Mlengi wa kumwamba ndi dziko lapansi, ndipo limasiyanitsa momveka bwino Mulungu woona ndi milungu yonse yonyenga. M’Malemba onse, choonadi cha mphamvu yolenga ya Mulungu chimanenedwa monga umboni wakuti Iye ali pamwamba pa milungu yonse ya amitundu.”

“Sabata e laetsoeng ke molao oa bone se ile sa hlongoa hore e be sehopotso sa mosebetsi oa pōpo, e le hore likelello tsa batho li lule li lebisitsoe kamehla ho Molimo oa ’nete le ea phelang. Hoja Sabata se ne se bolokoa ka mehla, ho ka be ho se ka ha e-ba le morapeli oa litšoantšo, leha e le mo latolang hore Molimo o teng, kapa mo sa lumeleng. Ho bolokoa ka khalalelo ha letsatsi le halalelang la Molimo ho ka be ho ile ha lebisa likelello tsa batho ho ’Mōpi oa bona. Lintho tsa tlhaho li ka be li ile tsa ba mo hopotsa, ’me tsona li ka be li ile tsa paka ka matla a Hae le lerato la Hae. Sabata sa molao oa bone ke tiiso ea Molimo ea phelang. Se supa ho Molimo e le ’Mōpi, ’me ke pontšo ea matla a Hae a loketseng a puso holim’a libōpuoa tseo a li entseng.

“Saizvozvo, chii, zvino, chiratidzo chechikara, kana chisiri sabata yenhema iyo nyika yakagamuchira panzvimbo yeSabata rechokwadi?

Ukutangaza kwa kinabii kwamba Upapa ungejikuza juu ya kila kiitwacho Mungu, au kiabudiwacho, kumetimizwa kwa namna ya kushangaza katika kubadilishwa kwa Sabato kutoka siku ya saba hadi siku ya kwanza ya juma. Popote Sabato ya kipapa inapotukuzwa kwa kupewa kipaumbele kuliko Sabato ya Mungu, hapo yule mtu wa dhambi hukuzwa juu ya Muumba wa mbingu na nchi.

“Vaya vanodai kuti Kristu akachinja Sabata vari kupikisa zvakananga mashoko Ake amene. MuMharidzo Yake paGomo akati: ‘Musafunga kuti ndakauya kuzoparadza murayiro kana vaprofita; handina kuuya kuzoparadza, asi kuzozadzisa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, kusvikira denga nenyika zvapfuura, hapana kana katsamba kamwe chete kana chikamu chiduku chomutsamba zvichatongopfuura pamurayiro, kusvikira zvose zvazadziswa. Naizvozvo ani naani anotyora mumwe chete wemirayiro iyi midukusa, akadzidzisa vanhu saizvozvo, achanzi mudukusa muushe hwokudenga; asi ani naani anoita uye anodzidzisa iyo, iyeye achanzi mukuru muushe hwokudenga.’”

“Abaroma Gatolika banonyereza kuti enkyukakyuka mu Ssabbiiti yakolebwa ekkanisa yaabwe, era banoonyereza ku nkyukakyuka eno yennyini ng’obukakafu bw’obuyinza obusinga obw’ekkanisa eno. Bategeeza nti olw’okukuuma olunaku olusooka olw’essaawa ng’Olusabbiiti, Abapolotesitante baaba bakkaanya n’amaanyi gaayo okuteeka amateeka mu bintu eby’obwakatonda. Ekkanisa y’Abaroma terangako kwegobako kye yeeyita obutalemererwa, era ensi n’amakkanisa g’Abapolotesitante bwe bakkiriza ssabbiiti ey’obulimba gye yatonda, mu butuufu baba bakkaanya n’ekyo kye yeeyita. Bayinza okwogera ku buyinza bw’abatume ne ba jjajja ab’ekkanisa mu kuwolereza enkyukakyuka eno, naye ensobi y’ensonga yaabwe eyangu nnyo okulabika. Omupapa ayinza nnyo okulaba nti Abapolotesitante beelimba bokka, nga beeyagalidde okuziba amaaso gaabwe ku nsonga eziri mu mbeera eno. Nga enteekateeka y’olunaku lwa Ssande bw’eyongera okusiimibwa, asanyuka, ng’awulira nga mukakafu nti ku nkomerero kijja kuleeta ensi yonna ey’Abapolotesitante wansi w’ebendera ya Rooma.” Signs of the Times, November 1, 1899.