Mubhuku raEzekieri mune mitsetse mizhinji inoshamisa uye yakakosha yezvouporofita pamwe chete nezvokwadi. Pakati pemifananidzo yeBhaibheri yevaporofita vari mutemberi, Ezekieri ndiye, kupfuura vamwe vose, anozivisa mavhiri ari mukati memamwe mavhiri. Mavhiri iwayo, maererano naHanzvadzi White, anomirira kudyidzana kwakaomarara kwemabasa avanhu kunoratidza kutevedzana kwezviitiko munguva yemvura yokupedzisira. Zviitiko izvozvo zvinomiririrwa nemuporofita paakava chikamu chechiporofita mumufananidzo wakaitwa nezviito, sokunge apo Ezekieri anovata norutivi rwake rworuboshwe, uyezve norworudyi, mumufananidzo wechitsauko chechina wokukombwa kweJerusarema. Kune zvakare mazuva ane uwandu hwegumi nematatu akatsanangurwa zvakananga anorondedzera nhoroondo yaEzekieri, uye nokudaro achipa zviratidzo zvenzira zvenguva yemvura yokupedzisira, apo vane chiuru chimwe namakumi mana nezvina vanoisirwa chisimbiso. Kune zvokwadi dzinotakurwa kwete chete kubudikidza nemazuva, asiwo nenhamba dzakadai sedzakaita segumi namanomwe, gumi nepfumbamwe, makumi maviri nemashanu, makumi manomwe, makumi mana, mazana matatu namakumi mapfumbamwe uye chokwadi, makumi matatu. Imwe nhamba iyo zvimwe ndiyo inonyanya kukosha mubhuku raEzekieri inhamba zana namakumi mashanu. Kunyange zvakadaro, nhamba zana namakumi mashanu haiwanikwi mubhuku raEzekieri. Asi zvakadaro, mutsetse pamusoro pomutsetse—irimo.
ቁጥር አንድ መቶ ሃምሳ በከበባው መስመር ውስጥ በትንቢታዊ ሁኔታ ተቀምጦ አለ፤ ከበባውም የተለየ ትንቢታዊ መስመር ነው፤ ወይም ብትሻሉ፣ ከበባው መንኰራኵር ነው። የታሪክ ትንቢታዊ መስመር ሁልጊዜ አልፋና ኦሜጋ ይኖረዋል፤ እንዲሁም በመሆኑ የአልፋና የኦሜጋ ባሕርያት በመስመሩ መጀመሪያና መጨረሻ ላይ መወከል አለባቸው፤ ያለዚያ መስመር አይደለም። የከበባው የአልፋ ክስተት የሕዝቅኤል ሚስት ሞት ነበር፤ የከበባውም መጨረሻ የክርስቶስ ሙሽራ ሞት ነበር፥ ይህም በኢየሩሳሌም ጥፋት ተወክሎ ተገልጦአል።
Yohane nami ndaivona guta dzvene, Jerusarema idzva, richiburuka richibva kudenga kuna Mwari, rakagadzirirwa somwenga akashongedzerwa murume wake. Zvino ndakanzwa inzwi guru richibva kudenga richiti, Tarirai, tabhenakeri yaMwari iri pakati pavanhu, uye iye uchagara navo, ivo vachava vanhu vake, naMwari amene uchava navo, ave Mwari wavo. Uye Mwari uchapisika misodzi yose pameso avo; rufu haruchazovipozve, kana kuchema, kana kurira, kana kurwadziwa hazvichazovipozve; nokuti zvinhu zvokutanga zvapfuura. Uye iye wakanga agere pachigaro choushe akati, Tarirai, ndinoita zvinhu zvose zvive zvitsva. Zvino akati kwandiri, Nyora; nokuti mashoko awa ndeechokwadi uye akatendeka. Uye akati kwandiri, Zvaitika. Ndini Arufa naOmega, mavambo nomugumo. Ndichapa pachena kuna iye ane nyota pachitubu chemvura youpenyu. Uyo anokunda achagara nhaka yezvinhu zvose; uye ndichava Mwari wake, uye iye achava mwanakomana wangu. Asi vanotya, navasingatendi, navanosemesa, navaurayi, navafeve, nevaroyi, navanamati vezvifananidzo, navanyepi vose, mugove wavo uchava mudziva rinopfuta nomoto nesarufa; ndirwo rufu rwechipiri. Zvino mumwe wavatumwa vanomwe vakanga vane ndiro nomwe dzizere namatambudziko manomwe okupedzisira akauya kwandiri, akataura neni, achiti, Uya pano, ndichakuratidza mwenga, mukadzi weGwayana. Zvakazarurwa 21:2–9.
UmkaHezekeli uyafa ekuqaleni kokuvinjelwa komuzi, futhi lapho uchazwa “njengenkanuko yamehlo” kaHezekeli; kuthi ekubhujisweni kweJerusalema okuvezwa kuleso sahluko esifanayo, iJerusalema lichazwe “njengenkanuko” “yamehlo” ka-Israyeli.
Zvakare mugore repfumbamwe, mumwedzi wegumi, pazuva regumi romwedzi, shoko raJehovha rakasvika kwandiri, richiti, … Shoko raJehovha rakasvikawo kwandiri, richiti, Mwanakomana womunhu, tarira, ndinobvisa kwauri nechirohwa chinongoerekana chauya chishuwo chameso ako; asi haungachemi kana kuungudza, misodzi yako haingayereri pasi. Rega kuchema; usafurira vakafa kuchema, zvisungirire nguwani yako pamusoro wako, upfeke shangu dzako patsoka dzako, usafukidza miromo yako, uye usadya chingwa chavanhu. Naizvozvo ndakataura kuvanhu mangwanani; uye madekwana mudzimai wangu akafa; zvino ndakaita mangwanani sezvandakanga ndarairwa. Vanhu vakati kwandiri, Haugotiudze here kuti zvinhu izvi zvinorevei kwatiri, zvaunoita saizvozvo?
විට මම ඔවුන්ට පිළිතුරු දෙමින් කීවෙමි: සමිඳාණන් වහන්සේගේ වචනය මට පැමිණ මෙසේ කීවේය: ඉශ්රායෙල්ගේ ගෘහයට කතා කොට කියව, ස්වාමි වූ දෙවි සමිඳාණන් වහන්සේ මෙසේ කියන සේක: බලව, ඔබගේ ශක්තියේ අභිමානය වූ, ඔබගේ ඇස්වල ආශාව වූ, ඔබගේ ප්රාණය කරුණාවෙන් බැලූ මාගේ ශුද්ධස්ථානය මම අපවිත්ර කරමි. ඔබ සැඟව දමා ගිය ඔබගේ පුත්රයෝද ඔබගේ දූවරුද කඩුවෙන් වැටෙන්නෝය. එවිට ඔබ මා කළාක් මෙන් කරන්නහුය: ඔබගේ තොල් ආවරණය නොකරන්නහුය, මනුෂ්යයන්ගේ රොටි නොකන්නහුය. ඔබගේ හිස්මතුන් පිට ඔබගේ පගා තිබෙන්නේය, ඔබගේ පාදවල ඔබගේ පාවහන් තිබෙන්නේය. ඔබ ශෝක නොකරන්නහුය, අඬා නොවැලපෙන්නහුය; එහෙත් ඔබගේ අයුතුකම් නිසා ඔබ ක්ෂීණ වී, එකිනෙකා වෙත විලාප කියන්නහුය.
Naizvozvo Ezekieri achava chiratidzo kwamuri; sezvose zvaakaita, nemi muchaitawo saizvozvo; zvino kana izvi zvaitika, muchaziva kuti ndini Ishe Jehovha. Uyezve, iwe mwanakomana womunhu, hazvingavi here kuti nezuva randichavatorera simba ravo, mufaro wokubwinya kwavo, chishuwo chemeso avo, nezvavanoisa mwoyo yavo pazviri, ivo vanakomana vavo navanasikana vavo, iye achapunyuka nezuva iro achauya kwauri, kuti uzvinzwe nenzeve dzako here? Nezuva iro muromo wako uchazarurirwa iye apunyuka, uye uchataura, usingazovizve mbeveve; uye uchava chiratidzo kwavari; zvino vachaziva kuti ndini Jehovha. Ezekieri 24:1, 15–27.
Uzingo wa mazingiwa huo alpha yake ni kifo cha kile alichokitamania Ezekieli, na omega yake ni kifo cha kile ambacho Israeli ilikitamania.
ਘੰਮ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਾ ਸੁਣਨਾ
Kune nyakati tano ambapo wazee au watu wanaonyeshwa kwa namna fulani kuwa wanamsikiliza Ezekieli. Katika Ezekieli 8:1, wazee wa Yuda wanaketi mbele yake. Katika Ezekieli 14:1 wazee wanakuja na kuketi mbele yake. Katika Ezekieli 20:1 wazee wa Israeli wanakuja kumwuliza Bwana. Katika Ezekieli 37:18, Mungu anamwambia Ezekieli: “Na watoto wa watu wako watakaposema nawe, wakisema, Je! hutatuonyesha maana ya mambo haya ni nini?” Katika sura ya ishirini na nne watu wanauliza moja kwa moja: “Je! hutatuambia mambo haya yana maana gani kwetu, hata unafanya hivi?” Katika kila mojawapo ya matukio hayo matano, wazee au watu wako katika hali ya Laodikia.
Iye akati, Enda, undoudza vanhu ava, uchiti, Zvirokwazvo muchanzwa, asi hamunganzwisisi; uye zvirokwazvo muchaona, asi hamungapereri pakuziva. Kora moyo wavanhu ava, uye remeredza nzeve dzavo, uvhare meso avo; kuti varege kuona nameso avo, nokunzwa nenzeve dzavo, nokunzwisisa nemoyo wavo, nokutendeuka, nokuporeswa. Isaya 6:9, 10.
Mifananidzo mishanu yevanhu vanonzwa asi vasinganzwi, nemifananidzo mishanu yevanhu vanoona asi vasingaoni, inoenderana nematanho mashanu eavo vanoramba kuona nokunzwa muchapupu chaIsaya.
Asi shoko raJehovha rakava kwavari murayiro pamusoro pomurayiro, murayiro pamusoro pomurayiro; mutsetse pamusoro pomutsetse, mutsetse pamusoro pomutsetse; pano zvishoma, napapo zvishoma; kuti vaende, vawire shure, vaputswe, vateywe, uye vabatwe. Isaya 28:13.
ហើយមនុស្សជាច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេនឹងជំពប់ដួល ហើយដួល ហើយត្រូវបាក់បែក ហើយត្រូវជាប់អន្ទាក់ ហើយត្រូវចាប់យក។ អេសាយ 8:15។
សញ្ញា
M’nkhani ya makumi awiri ndi zinayi ya Ezekieli, nthawi yoyambira pa kuzingidwa ndi imfa ya mkazi wa Ezekieli—chokondedwa cha maso ake—imathera pa imfa ya Yerusalemu—chokondedwa cha maso a Israyeli. Kuzingidwa kwa chaka chimodzi ndi hafu kuli ndi chizindikiro cha Alefa ndi Omega, ndipo nthawiyo imayamba ndi kutha ndi chizindikiro. Monga mwa Ezekieli 24, Yesu akuzindikiritsa chizindikiro cha kuzingidwako mu Mateyu 24.
Mashoko a Kristu akanga ataura pamberi pevanhu vazhinji; asi paakanga ava oga, Petro, Johane, Jakobo, naAndirea vakauya kwaari paakanga agere paGomo reMiorivhi. Vakati, “Tiudzei, zvinhu izvi zvichaitika rinhi? Uye chii chichava chiratidzo chokuuya kwenyu, uye chokuguma kwenyika?” Jesu haana kupindura vadzidzi vake nokutsanangura zvakasiyana kuparadzwa kweJerusarema nezuva guru rokuuya kwake. Akabatanidza rondedzero yezviitiko zviviri izvi. Dai akanga azarurira vadzidzi vake zvichaitika munguva yemberi sezvaakazviona, vangadai vasina kukwanisa kutsungirira kuona kwazvo. Netsitsi kwaari, akasanganisa rondedzero yematambudziko maviri makuru aya, achisiya vadzidzi kuti vazviongororere zvazvinoreva. Paakataura nezvekuparadzwa kweJerusarema, mashoko ake ouprofita akasvika kupfuura chiitiko ichocho kusvika kumoto wokupedzisira wokuparadza pazuva iro Ishe vachabuda panzvimbo yavo kuti varange nyika nokuda kwezvivi zvavo, apo nyika ichafumura ropa rayo, uye isingachazofukidzi vakaurayiwa vayo. Hurukuro iyi yose yakapiwa, kwete kuvadzidzi chete, asiwo kuna avo vaizorarama muzviitiko zvokupedzisira zvenhoroondo yenyika ino.
Akitarisa kuvadzidzi, Kristu akati, “Chenjerai kuti kurege kuva nomunhu anokunyengedzai. Nokuti vazhinji vachauya muzita Rangu, vachiti, Ndini Kristu; uye vachatsausa vazhinji.” Mesiya vazhinji venhema vachabuda, vachizviti vanoshanda zvishamiso, uye vachizivisa kuti nguva yokununurwa kwerudzi rwevaJudha yasvika. Ava vachatsausa vazhinji. Mashoko aKristu akazadziswa. Pakati porufu Rwake nokukombwa kweJerusarema, mesiyaa vazhinji venhema vakaonekwa. Asi kunyevera uku kwakapiwawo kune avo vanorarama munguva ino yenyika. Kunyengera kumwe chete kwakaitwa kusati kwaparadzwa Jerusarema kwakaramba kuchiitwa mumazera ose, uye kuchaitwazve.
“‘Nangko kamo manaronong mahitungod hin mga gira ngan mga hungihong han mga gira: pagmatngon kamo nga diri kamo magkabaraka: kay kinahanglan nga matuman ini ngatanan; kondi diri pa an katapusan.’ Antes han pagkalaglag han Jerusalem, an mga tawo nag-inagawan para han kahitaasi. An mga emperador ginpatay. Adto mga ginhuhunahuna nga masunod ha trono ginpamatay. May-ada mga gira ngan mga hungihong han mga gira. ‘Kinahanglan nga matuman ini ngatanan,’ nagsiring hi Cristo, ‘kondi diri pa an katapusan [han nasud han mga Judio sugad nga usa nga nasud]. Kay mabangon an nasud kontra han nasud, ngan an ginhadian kontra han ginhadian: ngan may-ada mga gutom, ngan mga peste, ngan mga linog, ha magkalain-lain nga mga lugar. Ini ngatanan amo an tinikangan han mga kasakitan.’ Nagsiring hi Cristo, Samtang nakikita han mga rabi ini nga mga tigaman, ira ipapahayag nga ini amo an mga paghukom han Dios ngada ha mga nasud tungod han ira pag-ipit ha pagkauripon han Iya pinili nga katawohan. Ira ipapahayag nga ini nga mga tigaman amo an timailhan han pag-abot han Mesias. Ayaw kamo palimbong; ini amo an tinikangan han Iya mga paghukom. An katawohan nagsarig ha ira kalugaringon. Waray hira maghinulsol ngan magbalik-loob basi tambalon ko hira. An mga tigaman nga ira ginrirepresentar sugad nga mga timailhan han ira katalwasan tikang ha pagkauripon amo an mga tigaman han ira kalaglagan.” The Desire of Ages, 628.
Kuizingirwa kweJerusarema mugore ra66, kwaiva nechiratidzo cheRoma ichimisa mireza yayo munzvimbo dzakakomberedza tsvene. Tsananguro yaJesu yezviitiko zvenguva ya66 kusvika 70, yakabatanidza kuparadzwa kwegore ra70 neKuuya Kwake kweChipiri; uye kune chiratidzo chakabatana neKuuya Kwake kweChipiri.
“ကြာမီတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏မျက်စိများသည် အရှေ့ဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ခြင်းခံရကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ လူ၏လက်တစ်ဖဝါး၏ အရွယ်အစားတစ်ဝက်ခန့်မျှရှိသော အနက်ရောင်မိုဃ်းတိမ်ငယ်တစ်ခု ပေါ်လာခဲ့၏။ ထိုတိမ်ငယ်သည် လူသား၏သားတော်၏ နိမိတ်လက္ခဏာဖြစ်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး သိနှင့်ကြပြီးဖြစ်ကြ၏။” The Day Star, 1846.
Kutanga nokuguma kwenhoroondo ya66 kusvika 70 AD kune chiratidzo chinobatana nokutanga kwekukombwa nokuparadzwa kweguta, chinowirirana nechiratidzo cheAlpha neOmega cherufu rwechinodiwa nameso muna 587 BC na586 BC.
Nhoroondo yokukombwa kweguta kwegore rimwe nehafu “chiratidzo” chemazuva okupedzisira. Mhandara dzakapusa dzinomiririrwa munhoroondo yaEzekieri dzinowana dzinoenderana nadzo munhoroondo yemhandara dzakachenjera dzakaona chiratidzo chokukombwa kweguta mugore ra66 dzikatizira kunzvimbo yakachengeteka. Kukombwa kweguta kwegore rimwe nehafu ndicho chiratidzo chinoratidza mapoka maviri avanamati. Rimwe boka richanzwisisa chiratidzo, rimwe boka—rinomiririrwa sa“vazhinji” naIsaya—harizooni kana kunzwa.
Bengi na Bacecii
රජ තෙම සේවකයන්ට කතා කොට, ‘ඔහුගේ අත් පා බැඳගෙන ඔහු ඉවතට ගෙන ගොස් පිටත අන්ධකාරයට හෙළන්න. එහි හඬමින් දත් කිරිමෙන් සිටීම වන්නේය. මක්නිසාද කැඳවනු ලැබූවෝ බොහෝය, තෝරාගනු ලැබූවෝ ස්වල්පය’යි කී ය. මතෙව් 22:13, 14.
Sa huli, ang nahisalo mahimong una, ug ang nahauna mahimong ulahi; kay daghan ang gitawag, apan diyutay ang pinili. Mateo 20:16.
Ukubona Nokuzwa
Kune mifananidzo mishanu yakaitwa seyamapapiro mubhuku raEzekieri, uyezve pane nguva shanu idzo Ezekieri akataura kuvatungamiri nekuvanhu. Zvapupu zviviri izvozvo zvinoratidza mhandara shanu dzakapusa dzinoramba ‘kuona’ uye dzinoramba ‘kunzwa.’ Dzinoramba kuona kana kunzwa zivo inowedzerwa apo Jesu, iye ari Shumba yorudzi rwaJudha, anovhura chisimbiso paShoko rake rechiporofita.
உலகம் காணும் மற்றும் கேட்கும்
Sese bangi abahlala emhlabeni, nani nonke enihlala emhlabeni, bonani, nxa ephakamisa uphawu ezintabeni; njalo nxa ekhala icilongo, zwanini. U-Isaya 18:3.
Nezuva iroro matsiwi achanzwa mashoko ebhuku, uye meso emapofu achaona achibuda murima rakasviba, uye murima. Isaya 29:18.
Vanhu Vangu Mapenzi uye Vasina Kungwara havana Zivo
Ndinofanira kuona mureza kusvikira riniko, nokunzwa kurira kwehwamanda kusvikira riniko? Nokuti vanhu vangu mapenzi; havana kundiziva; vana vasina njere, uye havana kunzwisisa; vakachenjera pakuita zvakaipa, asi pakuita zvakanaka havana ruzivo. Jeremiah 4:21, 22.
Ziviseni endlini kaJakobe, nikumemetise kwaJuda, utsi: Yivani nyalo loku, nine sive lesitiphukuphuku, lesingenakucondza; lesinamehlo, kodvwa lingaboni; lesinetindlebe, kodvwa lingeva. Jeremiya 5:20, 21.
Nyumba Inayoasi
Ndipo mawu a Yehova anandidzera, ndi kunena, Mwana wa munthu, iwe ukhala pakati pa nyumba yopanduka, amene ali ndi maso openya, koma sapenya; ali ndi makutu akumva, koma samva; pakuti ndi nyumba yopanduka. Ezekieli 12:1, 2.
Naizvozvo ndinotaura kwavari nemifananidzo; nokuti vachiona havavoni, uye vachinzwa havanzwi, kana kunzwisisa. Uye kwavari kunozadziswa uporofita hwaEsaya, hunoti, Nokunzwa muchanzwa, asi hamunganzwisisi; uye muchiona muchaona, asi hamungapereri: Nokuti moyo wavanhu ava wakakora, nenzeve dzavo hadzinzwi zvakanaka, nameso avo vakaavhara; kuti zvimwe vangaona nameso avo, vanzwe nenzeve dzavo, vanzwisise nomoyo wavo, vatendeuke, uye ini ndivapore.
Asi makomborero kumaziso enyu, nokuti anoona; nokunzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, Vaporofita vazhinji navakarurama vazhinji vakashuva kuona izvo zvamunoona, asi havana kuzviona; uye kunzwa izvo zvamunonzwa, asi havana kuzvinzwa. Mateo 13:13–17.
മുൻകാല പാതകൾ
Jehovha unoti, Mirai panzira, mutarise, mubvunze pamusoro penzira dzekare, kuti, Ndeipi nzira yakanaka? Mufambe mairi, uye muchawana zororo remweya yenyu. Asi vakati, Hatizofambi mairi. Zvakare ndakaisa varindi pamusoro penyu, ndichiti, Teererai kurira kwehwamanda. Asi vakati, Hatingateereri. Jeremia 6:16, 17.
1840–1844 ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱱᱫᱮᱥ
“Mharidzo dzose dzakapihwa kubva muna 1840–1844 dzinofanira kuitwa dzive nesimba zvino, nokuti kune vanhu vazhinji vakarasikirwa nokunzwisisa kwavo. Mharidzo idzi dzinofanira kusvika kumachechi ose.
“Kristu akati, ‘Akaropafadzwa meso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, vaporofita vazhinji navarurami vakashuva kuona zvinhu izvi zvamunoona, asi havana kuzviona; nokunzwa zvinhu izvi zvamunonzwa, asi havana kuzvinzwa’ [Mateo 13:16, 17]. Akaropafadzwa meso akaona zvinhu zvakaonekwa muna 1843 na1844.
“Shoko rakapiwa. Uye hapafaniri kuva nokunonoka mukudzokorora shoko iri, nokuti zviratidzo zvenguva zviri kuzadzika; basa rokupedzisa rinofanira kuitwa. Basa guru richaitwa munguva pfupi. Nokukurumidza shoko richapiwa nokugadzwa kwaMwari iro richakura rikava kuchema kukuru. Ipapo Danieri achamira panzvimbo yake, kuti ape uchapupu hwake.” Manuscript Releases, volume 21, 437.
Chiratidzo cheKukombwa
Ezekiyeli bhukuni munezikhathi ezinhlanu lapho enza khona “umfanekiso ngesenzo” owawungafunwa ukubonwa ngabantu, futhi futhi kunezikhathi ezinhlanu lapho “akhuluma” khona kulabo bantu ababengafuni ukuzwa. Ofakazi ababili bomfanekiso owenziwe ngesenzo nowokukhuluma balethwa ezintombini ezinhlanu eziyiziwula. Omunye waleyo mifanekiso eyenziwa ngesenzo, otholakala esahlukweni sesine, umele “isibonakaliso” sokuvinjezelwa, esixwayisa ngokubhujiswa okuzayo. Umlayezo kaHezekeli ungumlayezo oya eLawodikeya.
“Chiratidzo” chakapiwa kuRaodhikia ndicho ‘chiratidzo chokukombwa’, uye kukombwa kwamazuva okupedzisira kunomiririrwa nezvapupu zvinoverengeka. Chiratidzo chega chakapiwa kuvaJudha vomuzuva raKristu chaiva chiratidzo chaJona, uyo anomiririra mufananidzo wakaitwa muzviito wamazuva matatu ari mudumbu mehove huru.
Ipapo vamwe vevanyori navamwe vevaFarisi vakapindura, vachiti, Mudzidzisi, tinoda kuona chiratidzo chinobva kwamuri. Asi akavapindura, akati kwavari, Rudzi rwakaipa uye rwoupombwe runotsvaka chiratidzo; uye harungapiwi chimwe chiratidzo, asi chiratidzo chomuporofita Jona; nokuti sezvakaita Jona mazuva matatu nousiku hutatu mudumbu rehove huru, saizvozvo Mwanakomana woMunhu achava mazuva matatu nousiku hutatu mumwoyo wenyika. Mateu 12:38–40.
Ikimenyetso cya Yona
Chiratidzo chaJona chaiva mufananidzo wakaitwa unoratidza kumuka kubva kuvakafa. Johani anomirira chokwadi chimwe chetecho, nokuti akakandwa muhari yaiva namafuta aifashaira, akabudamo ari mupenyu. Danieri mugomba reshumba, navarume vatatu vakatendeka muchoto chaNebhukadhinezari, vanomirira kumuka kubva kuvakafa. Zvose izvi zvinomirira vane zviuru zana namakumi mana nezvina vanomutswa muna Zvakazarurwa chitsauko chegumi nerimwe.
“මීදුම්දායකයාගේ සිතුවිලි දැන් අතීතයත් අනාගතයත් පිළිබඳ මෙනෙහි කිරීමෙන් ආපසු හැරුණි. ජනතාව තම තමන්ගේ සිත් තුළ ඇතිවූ හැඟීම් අනුවත්, ඔවුන් සතු වූ ආලෝකය අනුවත්, තමන් දුටුද අසාද සිටි දේවල් විස්තර කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටියදී, ‘යේසුස් පිළිතුරු දී කීවේ, මේ හඬ මා නිසා නොව, ඔබලා නිසා පැමිණියේය.’ මෙය උන්වහන්සේගේ මෙසියාත්වය සඳහා වූ උච්චතම සාක්ෂිය වූ අතර, යේසුස් සත්යය ප්රකාශ කළ බවත්, උන්වහන්සේ දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්රයා බවත්, පියාණන්වහන්සේ විසින් දෙන ලද සංඥාව විය. යුදෙව්වන් මෙම උසස් ස්වර්ගයේ සාක්ෂියෙන් පසු හැරී යනු ඇද්ද? ඔවුන් එක් වරක් මීදුම්දායකයාගෙන්, අපි දකිමින් විශ්වාස කරනු පිණිස ඔබ කුමන ලකුණක් පෙන්වන්නෙහිදැයි, අසා තිබුණි. ක්රිස්තුස්වහන්සේගේ සේවකාලය පුරා අසංಖ್ಯාත ලකුණු දී තිබුණද, ඔවුන් විශ්වාසයට පැමිණෙන්නට ඉඩ නොදෙන ලෙස තමන්ගේ ඇස් වසාගෙන හෘදයන් දැඩි කරගෙන සිටියහ. ලාසරුස්ගේ උත්ථානය නම් වූ උච්චතම ආශ්චර්යය ද ඔවුන්ගේ අවිශ්වාසය දුරු නොකළ අතර, ඒ වෙනුවට ඔවුන් තුළ තවත් වැඩි ද්වේෂයක් පුරවා දමා තිබුණි; දැන් පියාණන්වහන්සේම කතා කළ බැවින්, තවදුරටත් කිසි ලකුණක් ඉල්ලා සිටිය නොහැකි වුවද, ඔවුන්ගේ හෘදයන් මෘදු නොවීය, ඔව්හු තවමත් විශ්වාස කිරීම ප්රතික්ෂේප කළහ.” Spirit of Prophecy, volume 3, 79.
Razaro ndiye akanga ari chiratidzo chokumuka kuvakafa sezvakaratidzwa naJona mudumbu rehove huru. Inzwi raBaba rine chokuita naRazaro akanga amutswa rinomirira kubatanidzwa koUmwari nouvanhu, izvo zviri pachena kuti ndizvo zviri muhunhu hwaKristu, iye akazvitorera nyama yomunhu pamusoro pake. Kubatanidzwa koUmwari nouvanhu ndiko mureza wezana namakumi mana navana ezviuru, uye Razaro ndiye chiratidzo chesimba rokumuka kuvakafa rinobudirira pakubatanidza Musiki nechisikwa.
“ကာဇာရုကို ထမြောက်စေခြင်းအားဖြင့် လူအများသည် ယေရှုကို ယုံကြည်လာကြ၏။ ကယ်တင်ရှင် ရောက်ရှိမလာမီ ကာဇာရုသည် သေ၍ သင်္ချိုင်း၌ ထားနှင့်ခြင်းခံရမည်ဟု ဘုရားသခင်၏ အကြံအစည် ဖြစ်၏။ ကာဇာရုကို ထမြောက်စေခြင်းသည် ခရစ်တော်၏ အထွတ်အထိပ် အံ့ဖွယ်ရာဖြစ်ပြီး၊ ထိုအမှုကြောင့် လူအများသည် ဘုရားသခင်ကို ဘုန်းတင်ကြ၏။” Manuscript Releases, volume 21, 111.
Razaro akatungamirira kupinda kwokukunda muJerusarema, uye iye akanga ari “chiratidzo” chipenyu chokumuka kuvakafa chinofananidzirwa naJona.
“Lazaro, wakuti thupi lake linali laonongeka m’manda, koma amene tsopano ankakondwera ndi mphamvu ya umuna wa ulemerero, ndiye anayendetsa chiweto chimene Mpulumutsi anakwerapo.” The Desire of Ages, 572.
Ukungena kokunqoba kuyahambisana nomhlangano wekamu lase-Exeter, owawuyikugcwaliseka kwe-alpha komfanekiso wezintombi eziyishumi; ngaleyo ndlela kuhambanisa “uphawu” lukaJona noLazaru ne-omega kanye nokugcwaliseka okuphelele kokumenyezelwa kwesigijimi esithi, “Bhekani, uMyeni uyeza!”
“මාව බොහෝ විට කන්යාවන් දසදෙනාගේ උපමාව වෙත යොමු කරනු ලැබේ; ඔවුන්ගෙන් පස්දෙනෙක් ප්රඥාවන්තයෝ වූහ, පස්දෙනෙක් මෝඩයෝ වූහ. මෙම උපමාව එහි එක් එක් අකුර දක්වාම ඉටු වී ඇත, සහ ඉටු වන්නට ඇත; මක්නිසාද මෙය මෙම කාලයට විශේෂ අදාළත්වයක් ඇති බැවින්, තෙවන දූතයාගේ පණිවිඩය මෙන්ම, එය ඉටු වී ඇත, සහ කාලය අවසන් වන තුරු වර්තමාන සත්යය ලෙස පවතිනු ඇත.” Review and Herald, August 19, 1890.
Jona, Lazaro na Samuel Snow kunonoka kusvika pamusangano wekambi weExeter zvinoenderana ne“chiratidzo chokukombwa” chaEzekieri. Lazaro akatungamirira Kristu kupinda muJerusarema ari pamusoro pembongoro.
“Bates alikuwa mmoja wa viongozi muhimu katika mkutano wa kambini wa Exeter (New Hampshire) mnamo Agosti, 1844, ambapo ‘kilio cha usiku wa manane cha kweli’ kiliwasilishwa kwa mara ya kwanza. Ikawa kwamba Bates ndiye alikuwa mhubiri aliyechaguliwa kwa ibada ya asubuhi hiyo kambini. Alikuwa akiwahimiza wasikilizaji wake wawe waaminifu na akiwaondolea wasiwasi kwa utulivu kwamba Mungu alikuwa akiwajaribu tu, kwamba walikuwa katika wakati wa kungoja, na mawazo mengine kama hayo, wakati Samuel S. Snow alipofika kambini akiwa amepanda farasi. Baada ya kuketi kando ya dada yake, Bi. John Couch, Snow alisisitiza tena usadikisho wake kwamba Kristo angeonekana katika wakati uliowekwa. Akiwa ameguswa sana, Bi. Couch aliwashangaza wasikilizaji kwa kusimama na kutangaza, ‘Huyu hapa mtu mwenye ujumbe utokao kwa Mungu!’” Leroy Froom, The Prophetic Faith of our Fathers, juzuu ya 4, 549.
Muna Kubvumbi 1521, Martin Luther akafamba nengoro yaikwevwa nemabhiza achienda kuDiet of Worms, kwaakaramba tsika nemagariro epapa, akati, “Kana ndisina kugutswa nouchapupu hweMagwaro kana nechikonzero chakajeka… handikwanisi uye handingazodzori chinhu chipi nechipi, nokuti hazvina kuchengeteka kana kururama kupesana nehana. Pano ndinomira. Handigoni kuita zvimwe. Mwari ndibatsirei. Ameni.”
Jak jako faryzeje przeciwstawili się triumfalnemu wjazdowi Chrystusa, tak też władze papieskie przeciwstawiły się wejściu Lutra. Następnie Luter zmienił swoje imię (symbol zapieczętowania) i został ukryty, podczas gdy tłumaczył Nowy Testament na język niemiecki. Jego wystąpienie na Sejmie w Wormacji stanowiło typ Wołania o Północy, które doprowadziło do dekretu śmierci ze strony ówczesnych władz kościelno-państwowych, a tym samym stanowiło typ ustawy niedzielnej. Po dziesięciu miesiącach ukrywania się pod imieniem „Junker Jörg” zagrożenie ze strony władz uległo zmianie, głównie z powodu dwóch problemów militarnych, wobec których stanął zepsuty Karol V. Tymi dwoma militarnymi zagrożeniami były Francja i islam, reprezentujące ten sam bezbożny sojusz socjalizmu i islamu, który dziś staje naprzeciw ludzkości.
“Umsebenzi kaNkulunkulu emhlabeni ubonakalisa, kusukela enkathini kuya enkathini, ukufana okumangalisayo kukho konke ukuvuselelwa okukhulu noma ukuhamba kwenkolo. Izimiso zendlela uNkulunkulu asebenzelana ngayo nabantu zihlala zifana ngaso sonke isikhathi. Ukuhamba okubalulekile kwalesi sikhathi samanje kunokufana kwakho kulokho kwasendulo, futhi ulwazi lwebandla ezikhathini zangaphambili lunezifundo zenani elikhulu kakhulu zesikhathi sethu.” The Great Controversy, 343.
Mbongolo eholwa nguLazaru yaletha uKristu eJerusalema, inqola edonswa lihhashi yaletha uLuthela eNhlanganweni yaseWorms, kanti ihhashi laletha uSnow emhlanganweni wekamu lase-Exeter; ngaleyo ndlela kwahlonzwa imbongolo nehhashi, kokubili okungamalungu omndeni we-“Equidae” ohlotsheni lwe-“Equus,” njengophawu lomyalezo weMidnight Cry.
Fara zvikuru, iwe mwanasikana weZioni; pururudza, iwe mwanasikana weJerusarema: tarira, Mambo wako anouya kwauri; iye akarurama, uye ane ruponeso; munyoro, akatasva mbongoro, iyo mwana wayo, mwana wembongoro. Zekaria 9:9.
Chizindikiro cha uthenga wa Kufuula kwa Pakati pa Usiku ndi kufika kwa bulu kapena kavalo, onsewo ali zizindikiro za Chisilamu. Mthenga wosankhidwa wa uthenga woona wa kufuula kwa pakati pa usiku anafika ali pa kavalo mogwirizana ndi kufika kwa Khristu ali pa bulu. “Kuzingidwa” kwa masiku otsiriza kumadziwika ndi kukwaniritsidwa kwa kuzindikiritsa kwa Ellen White kwakuti mzinda wa Nashville uyenera kugundidwa ndi “mipira ya moto.”
Kungani ukuvinjezelwa kuqala emabhola omlilo aseNashville na? Ingabe kungenxa yokuthi ubuSulumane bumelwe yimbongolo nehhashi eZwini likaNkulunkulu lesiprofetho?
Smirna
Mambo Nero anoratidza kutanga kwechechi yeSmirna apo guta reRoma rakapiswa mugore ra64. Zuva iroro rinoratidza kutanga kwekutambudzwa kwechechi yechiKristu kwakaitwa mukati menguva yemakore mazana maviri nemakumi mashanu, kwakaguma paMurayiro weMilan mugore ra313. Kuumbwa kwemufananidzo wechikara kunomirira chiratidzo chealpha chinotanga nguva inoguma nechiratidzo cheomega chinomiririrwa nechiratidzo chechikara pamutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza. Nguva iyi inozivikanwa sekutanga ne“mirayiro.”
"නොබෝ දිනකින් පැමිණෙන සටනෙහි භාවිතයට ගනු ලබන ක්රියාකාරක අංශයන් පාඨකයාට අවබෝධ කරගැනීමට අවශ්ය නම්, අතීත යුගයන්හි එම අරමුණ උදෙසා රෝමය භාවිත කළ උපක්රමයන්හි වාර්තාව ඔහු සොයා බැලීම පමණක් ප්රමාණවත්ය. පාපවාදීන් හා ප්රොටස්ටන්ට්වරු එකමුතුවෙන් තමන්ගේ ධර්මවාද ප්රතික්ෂේප කරන අය සමඟ කෙසේ කටයුතු කරනු ඇත්දැයි ඔහු දැනගැනීමට කැමති නම්, සබත් දිනය හා එහි ආරක්ෂකයන් පිළිබඳව රෝමය ප්රකාශ කළ ආත්මය ඔහු දැකගනු ලැබේවා."
“Amabwiriza y’abami, inama nkuru rusange, n’amategeko y’itorero yashyigikiwe n’ububasha bwa leta, ni yo yabaye intambwe umunsi mukuru wa gipagani wagezeho umwanya w’icyubahiro mu isi ya Gikristo. Igipimo cya mbere cyafatiwe mu ruhame gitegeka kwizihiza ku Cyumweru cyari itegeko ryashyizweho na Konstantino. (A.D. 321; reba inyandiko y’umugereka ku ipaji ya 53.) Iri tegeko ryategekaga abatuye mu mijyi kuruhuka ku ‘munsi w’izuba wubahwa,’ ariko rikemerera abatuye mu byaro gukomeza imirimo yabo y’ubuhinzi. Nubwo mu by’ukuri ryari itegeko rya gipagani, umwami w’abami yarishyize mu bikorwa nyuma yo kwemera Ubukristo mu buryo bw’izina gusa.” The Great Controversy, 574.
Murayiro wokutanga wamambo wakaratidza kuchinja kubva kukereke yeSmyrna kuenda kukereke yePergamos waiva Murayiro weMilan muna 313. Wakamiririra danho rokutanga rakatungamirira kumutemo wokutanga weSvondo muna 321. Kuparadzwa kweJerusarema kunofananidzira mutemo weSvondo, uye zvapupu zviviri zvouporofita zvinoratidza kukombwa kwakautangira kuparadzwa ikoko. Kukombwa kuviri ikoko, kunomiririrwa nokukombwa kwechitatu kweBhabhironi muna 587 BC uye nokukombwa kwechipiri kweRoma mugore ra70, kunoratidza kuti chiratidzo chenzira chinotangira chiratidzo chenzira chomutemo weSvondo—kukombwa kwouporofita.
Nebukadnezari akazingira Yerusalemu dhidi ya Yehoyakimu, kisha dhidi ya Yehoyakini, na hatimaye dhidi ya Sedekia. Cestius alizingira katika mwaka wa 66, na akaitimiza ishara ambayo Yesu alikuwa amelipa kanisa, kama vile tu kuzingirwa kwa tatu kwa mwaka 587 KK kulivyokuwa na ishara ya kifo cha mke wa Ezekieli. Alama ya njia inayotangulia maangamizi ya Yerusalemu ni kuzingirwa, nayo pia ni “ishara.” Alama ya njia iliyotangulia sheria ya Jumapili ya mwaka 321 ilikuwa Amri ya Milan, ambamo mabadiliko yalitokea kutoka katika kanisa (Smirna) lisilo na hukumu yoyote kuingia katika Pergamo, ishara ya kanisa lililofanya mapatano ya kuathiriwa.
Naizvozvo, Mutemo weMilan ndiwo mavambo okukombwa kwechiporofita, uyezve chiratidzo. Unoratidzawo nzvimbo iyo kufamba kweLaodhikia kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina kunoshandukira kukufamba kweFiraderifia kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina.
IFiladelfia neSmurna, zimela wona chete machechi maviri pakati pemachechi manomwe eBhuku raZvakazarurwa asina kupiwa mhosva. Chokwadi ichiwo, naizvozvo, chinoratidza kuchinja ikoko sekuchinja kwechechi iri kurwa kusvikira pakuva chechi inokunda. Kuchinja ikoko kunoenderana neMurayiro weMilan, apo kufamba kwemazuva okupedzisira kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina kunova chechi yechisere, iyo iri yemanomwe. IFiladelfia neSmurna ndiyowo chete machechi maviri anorwa navaya vanoti ivo vaJudha, asi muchokwadi vari vesinagoge raSatani.
Chiratidzo ichocho cha313 chinowiriranawo nemusangano wemisasa weExeter wakaitwa kubva musi wa12 kusvika wa17 Nyamavhuvhu muna 1844. Pakapera musangano wemisasa uyu, shoko rakapararira mumhenderekedzo yekumabvazuva kweUnited States semafungu egungwa ane simba kusvikira musuwo wavharwa musi wa22 Gumiguru 1844.
“Sezvinoita mafungu makuru egungwa, sangano iri rakapararira pamusoro penyika yose. Rakafamba richibva kuguta richienda kuguta, kubva mumusha richienda mumusha, uye richisvika kunyange kunzvimbo dziri kure dzokumaruwa, kusvikira vanhu vaMwari vakanga vakamirira vamutswa zvizere. Kupengereka kwokunamata kwakanyangarika pamberi pechiziviso ichi sechando chamangwanani chinonyunguduka pamberi pezuva rinobuda. Vatendi vakaona kusava nechokwadi kwavo nokuvhiringidzika kwavo zvabviswa, uye tariro noushingi zvikamutsa mwoyo yavo. Basa iri rakanga risina kuwandisa ikoko kunogara kuchionekwa kana pane kufarisa kwevanhu kusina simba rinodzora reShoko noMweya waMwari. Rakanga rakafanana muhunhu nenguva dziya dzokuzvininipisa nokudzokera kuna Ishe idzo, pakati paIsraeri wekare, dzakatevera mashoko okutsiura kubva kuvaranda Vake. Rakanga rine zviratidzo zvinoratidza basa raMwari munguva dzose. Makanga muine mufaro muduku wokupembera kwokufara kwakanyanya, asi panzvimbo pazvo pakanga pane kuongorora kwakadzama kwomwoyo, kureurura chivi, nokurasa nyika. Kugadzirira kusangana naIshe ndiko kwakanga kuri mutoro wemweya yaitambudzika. Pakanga pane munyengetero wokushingirira nokuzvitsaurira kuna Mwari kusina kuzvidzora.” The Great Controversy, 400, 401.
Mkova wa musuo musi wa 22 October, 1844 unofananidzira mutemo weSvondo uri kuda kuuya, uye chiratidzo chenzira chakaitangira mkova wakavharwa wa 22 October chaiva musangano wemisasa weExeter. Naizvozvo, musangano wemisasa weExeter unowirirana neEdict of Milan. Zvakare unowirirana nekupinda kwaKristu kwekukunda.
“Mnyamulo wa usiku wa manane haukuenezwa sana kwa hoja, ijapokuwa uthibitisho wa Maandiko ulikuwa wazi na wa mwisho. Uliandamana nao uwezo wa kusukuma mbele uliouhamisha moyo. Hakukuwa na shaka, wala kuuliza maswali. Wakati wa kuingia kwa ushindi kwa Kristo katika Yerusalemu, watu waliokuwa wamekusanyika kutoka sehemu zote za nchi ili kushika sikukuu walimiminika kwenda Mlima wa Mizeituni, na walipojiunga na umati uliokuwa ukimsindikiza Yesu, walipokea uvuvio wa saa ile, na wakasaidia kuukuza ule mwaliko wa sauti, ‘Amebarikiwa yeye ajaye kwa jina la Bwana!’ [Mathayo 21:9.] Vivyo hivyo, wasioamini waliomiminika kwenye mikutano ya Waadventista—baadhi kwa udadisi, na baadhi kwa kusudi la kudhihaki tu—walihisi nguvu ya ushawishi iliyoandamana na ujumbe, ‘Tazama, Bwana-arusi anakuja!’” Roho ya Unabii, juzuu ya 4, 250.
Edict of Milan inoratidza kukombwa kwechiprofita kwakafananidzirwa naNebhukadhinezari muna 587 BC naCestius mugore ra66. Kukombwa uku kuviri kwakaguma nekuparadzwa kweJerusarema muna 586 BC na70, zvichitevedzana. Kukombwa kwaCestius kwakapera, uye makore matatu nehafu gare gare, kukombwa kwakatangazve pasi paTitus, nokudaro kuchipa nguva yechiprofita inotanga nemutongi weRoma wealpha uye inopera nemutongi weomega. Makore matatu nehafu iwayo anomirira kutsikwa-tsikwa kweJerusarema neupapa, pamwe chete nemurayiro weSvondo uri kuuya nokukurumidza apo ronda rwekufa rweupapa runoporeswa uye iye anotongazve kwemakore matatu nehafu okufananidzira.
Kambe kari kunze kwetemberi ukusiye, urege kukayera; nokuti kwakapiwa kuvaHedheni; uye guta dzvene vacharitsika netsoka dzavo mwedzi makumi mana nemiviri. Zvakazarurwa 11:2.
Muna 538, uyezve pakuuya kwemutemo weSvondo, kutsikirirwa pasi kweJerusarema kunotanga. Mitemo iyoyo miviri yeSvondo yakamiririrwa negore ra321 apo Constantine Mukuru akapa mutemo wokutanga weSvondo. Muna 538, upapa hwakapihwa simba rokutambudza (kutsikira pasi) kereke yaMwari kwemakore matatu nehafu, sezvinomiririrwa nenhoroondo kubva kuna Cestius kusvika kuna Titus. Muna 538, upapa hwakapa mutemo weSvondo paKanzuru yechitatu yeOrleans. Mutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza unoratidza nguva iyo upapa hunopiwazve simba rokutsikira pasi temberi (kutambudza).
313 inoonesa edicti yokutanga yakatungamirira kumutemo wokutanga weSvondo muna 321. Zvino muna 330, umambo hwakakamurwa nenzira youprofita kuva kumabvazuva nokumadokero, zvichibva zvaisa chiratidzo chemhedziso yeomega yenguva yechipiri yokutambudza kwoupapa kwemwedzi yokufananidzira “makumi mana namaviri”—nguva yokutambudza nokutsikirira pasi yakatanga pamutemo weSvondo wealpha muUnited States.
Zvino mutumwa wechitatu akavatevera, achiti nenzwi guru: Kana munhu upi noupi achinamata chikara nomufananidzo wacho, uye achigamuchira mucherechedzo waro pahuma yake kana paruoko rwake, iyeye achanwa waini yokutsamwa kwaMwari, yakadururwa isina kuvhenganiswa mumukombe wehasha dzake; uye achatambudzwa nomoto nesarufa pamberi pavatumwa vatsvene uye pamberi peGwayana. Utsi hwokutambudzika kwavo hunokwira nokusingaperi-peri; uye havana zororo masikati nousiku, ivo vanonamata chikara nomufananidzo wacho, uye ani naani anogamuchira mucherechedzo wezita raro. Pano ndipo pane kutsungirira kwavatsvene; pano ndipo pane vanochengeta mirairo yaMwari nokutenda kwaJesu. Zvakazarurwa 14:9–12.
Lekwati
អត្ថន័យភាសាឡាតាំងនៃ «Milan» មានន័យថា កណ្តាលនៃវាលទំនាប។ នៅកណ្តាលរវាងកើត និងលិច ក្នុងឆ្នាំ 313 កុងស្តង់ទីននៃភាគលិចបានស្វែងរកសម្ព័ន្ធភាពជាមួយ Licinius នៃភាគកើត។ ក្រឹត្យនោះតំណាងឲ្យការប៉ុនប៉ងនាំភាគកើត និងភាគលិចឲ្យមករួមគ្នា ហើយក្រឹត្យនោះត្រូវបានផ្តល់សច្ចាប័នតាមរយៈអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញា នៅពេលដែល Constantia ប្អូនស្រីរួមឪពុករបស់កុងស្តង់ទីន បានរៀបការជាមួយ Licinius។ ទោះយ៉ាងណា ដូចជាអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាលើកដំបូងក្នុង ដានីយ៉ែល ១១ រវាងរាជវង្ស Seleucids នៃភាគខាងជើង និង Ptolemy នៃភាគខាងត្បូង អាពាហ៍ពិពាហ៍នោះត្រូវបានកំណត់ទុកជាមុនថានឹងបរាជ័យ ដូចពាក្យសុភាសិតបុរាណដែលបានបំពេញថា «កើតគឺកើត ហើយលិចគឺលិច ហើយទាំងពីរនឹងមិនដែលជួបគ្នាឡើយ»។
ឆ្នាំ «៣៣០» ត្រូវបានបង្ហាញដោយផ្ទាល់នៅក្នុង ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ ខ ២៤, ២៧ និង ២៩។ ការនេះនាំឲ្យរយៈពេលដប់ប្រាំពីរឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ៣១៣ ដល់ ៣៣០ ចូលមកក្នុងខ្សែបន្ទាត់ព្យាករណ៍នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ ហើយដោយសារភាពចាំបាច់ខាងព្យាករណ៍ វាកំណត់អត្តសញ្ញាណអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញារវាងកើត និងលិចនៅឆ្នាំ ៣១៣ ថា ជាប្រភេទស្របគ្នានឹងអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាលើកដំបូងនៅក្នុងជំពូកដដែល។
“Chiporofita chiri mundima yegumi neimwe yaDanieri chasvika pedyo zvikuru nokuzadzika kwacho kwakakwana. Zvizhinji zvenhoroondo zvakaitika mukuzadzika kwechiporofita ichi zvichadzokororwa.” Manuscript Releases, nhamba 13, 394.
Antiochus II Theos, uyo akatonga kubva muna 261 kusvika muna 246 BC, akasiya mudzimai wake wokutanga, Laodice I, nokuda kwaBerenice, mwanasikana waPtolemy II Philadelphus weIjipiti. Muchato uyu wakanga uri chikamu chegadziriro yorugare yakagumisa Hondo yeChipiri yeSyria muna 252 BC. Apo Constantine akazokunda Licinius muna 324, muchato wacho wakaguma, sezvakaitawo muchato waAntiochus naBerenice, apo Laodice, mudzimai wokutanga, akapa Antiochus chepfu muna 246 BC. Muchato wakanga waratidza kuguma kwehondo yechipiri yeSyria, uye kupondwa kwaAntiochus, uye pashure pacho kwaBerenice, mwana wake, navakaperekedza veIjipiti, zvakaratidza kutanga kwehondo yechitatu yeSyria. Muchato wesungano wa313 wakagumisa nguva yokutambudzwa inomiririrwa nechechi yeSmirna uye ukatanga nguva yokuwirirana inomiririrwa nechechi yePergamo.
Ity fianadiana tamin’ny fiandohan’ny tantaran’ny Seleosida ity dia tandindon’ilay fanambadiana ara-panekena tamin’ny faran’ny fanjakan’ny Seleosida, rehefa nomen’i Antiokosy Lehibe an’i Kleopatra I zanany vavy ho an’i Ptolemaiosy V Epifanesy. Tany Rafia no nanaovana ny fanambadiana tamin’ny taona 193 tal. J.K., nefa vetivety dia rava ilay firaisam-panekena, tahaka ilay fanambadiana ara-panekena voalohany teo amin’ny mpanjakan’ny avaratra sy ny mpanjakan’ny atsimo. Ireo fanambadiana ara-panekena alfa sy omega tao amin’ny fanjakan’ny Seleosida dia tandindon’ilay fanambadiana ara-panekena voamarika tatỳ aoriana ao amin’ny tantara ara-paminaniana ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo, rehefa nomen’i Oktaviana an’i Oktavia Minor rahavaviny ho an’i Marka Antonio tamin’ny taona 40 tal. J.K. Marka Antonio sy Oktaviana dia tao anatin’ny ady tolona hifehezana ny faritra atsinanana sy andrefana tao Roma, izay nipoaka tamin’ny taona 44 tal. J.K. noho ny famonoana an’i Joliosy Kaisara. Ny fifanekena tao Brundisium dia napetraka tamin’izany fanambadiana tamin’ny taona 40 tal. J.K. izany, ary valo taona tatỳ aoriana, tamin’ny taona 32 tal. J.K., dia nisaraka tamin’i Oktavia tamin’ny fomba ofisialy i Marka Antonio ka nitarika mivantana ho amin’ny adin’i Aktioma tamin’ny taona 31 tal. J.K., izay nahatongavan’i Marka Antonio sy Kleopatra samy ho amin’ny farany, dia i Kleopatra farany indrindra izany.
Chibvumirano chemuchato cheomega chehumambo hweSeleucid chakapinza Cleopatra wokutanga, uyo akafananidzira Cleopatra wokupedzisira, uyo mutsara wake wedzinza wakaumba chisungo kuenda kuchibvumirano chemuchato chealpha chechiporofita chehumambo hweRoma muna 40 BC. Michato mitatu iyoyo yezvibvumirano inofananidzira muchato wechibvumirano weMutemo weMilan. Mutemo weMilan unoratidza kutanga kwekukombwa kwechiporofita, unomirira chiratidzo chechiporofita, unoratidza kushanduka kwekereke yakarurama ichiva kereke isina kururama, nokudaro ichiwirirana nechakavanzika chomunhu wechisere anobva kune vanomwe. Unoratidza muchato wechibvumirano unopedza hondo, kusvikira pakurambana kwemuchato wechibvumirano, nokudaro zvichiratidza kutanga kwehondo. Mumichato miviri yeRoma, kurambana kunokonzera kubatanidzwa kwehumambo. 313 rinoratidzawo musangano wemusasa weExeter apo kuziviswa kweshoko reKuchema kwePakati pousiku kunotanga uye kunotungamirira kumukova wakavharwa waOctober 22.
Tutaendelea kuyatafakari kweli hizi katika makala inayofuata.