Mwedzi Mishanu Yakavanzika

Shoko reIslam, sezvarinomiririrwa nendima yegumi, rakapiwa naJosiah Litch muna 1838 richibatanidzwa nenguva yakataurwa mundima yegumi neshanu. Panguva iyoyo paiva nezvikamu zvechiporofita zvakanga zvakavanzika kuna Litch. Pakazosvika musi wa1 Nyamavhuvhu 1840, Litch akanga abudisa tsananguro yakadzama zvikuru, yakavakirwa pane zvakanga zvazarurirwa kwaari pashure pa1838 zvichibva mushoko re“mwedzi mishanu.” Muna 1838, chikamu cheshoko re“mwedzi mishanu” riri muna Zvakazarurwa chitsauko chepfumbamwe chakanga chakavanzika kuna Litch. Chikamu chakanga chakavanzika chechiporofita chemwedzi mishanu chakabvisirwa Litch chisimbiso gore ra1840 risati rasvika, uye kubviswa kwechisimbiso uku kwakaita kuti simba raMwari riratidzwe kubva muna 1840 kusvika muna 1844.

Mwedzi mishanu yomundima yechishanu yakanga yakavanzwa kusvikira muna 2026. Elisabeth paakabuda mukuvanda kwake kwemwedzi mishanu, Mary akabatana naye. Mary anowiriranisa mwedzi mishanu yokuvanda nomufananidzo wemhandara gumi, nokuti, kusiyana naElisabeth, Mary aiva mhandara yaiva nepamuviri, uye Elisabeth aiva mukadzi aiva nepamuviri akanga apfuura zera rokubereka vana. Kuberekwa kwacho kwose kuri kuviri kwaiva kwechishamiso, kumwe nokumwe nenzira yakwo, asi Mary aiva mhandara. Vaprofita vose vanotaura nezvokuguma kwenyika, uye mhandara dzinomiririrwa naMary mumazuva okupedzisira ndidzo mhandara shanu dzakachenjera dzinoumba sangano rePhiladelphia remutumwa wechitatu, dzinoverengwa kuva zviuru zana nemakumi mana nezvina. Elisabeth naMary vanosangana mumwedzi wechitanhatu, pashure pemwedzi mishanu yokuvanda kwaElisabeth. Mwedzi mishanu yomundima yechishanu yakanga yakavanzwa kusvikira muna 2026.

Pakaberekwa Johane, Maria akadzokera kuNazareta, uye Zakaria akanga asisiri mbeveve. Maria akanga ari pamwe naErizabheti kusvikira mukova wavharwa panguva yemutemo weSvondo, apo chiporofita chinotaura. Zakaria ndiye chiratidzo chepanzira chearifa chinoitwa mbeveve, uyewo chiratidzo chepanzira cheomega chinotaura panoberekwa mwanakomana wake. Zakaria ari pakutanga napakuguma, achimiririra mutumwa wokutanga pamwe chete nowechitatu. Erizabheti ndiye shoko remutumwa wechipiri, uye Maria ndiye shoko rokudanidzira kwapakati pousiku rinobatana naErizabheti pakupera kwemwedzi mishanu yokuvanda.

Mhuri yaNoa yevanhu vasere yakanga yakavanzwa muareka kwemwedzi mishanu, uye areka ikabva yazorora paGomo reArarati. Kudanidzira kwapakati pousiku kwakabatana nengirozi yechipiri kuExeter, kukapfuurira kusvikira musuo wavharwa musi wa22 Gumiguru 1844, zvichizadzisa mufananidzo wemhandara gumi. Maria akabatana naErizabheti kuExeter, akaramba aripo kusvikira pakuberekwa kwaJohani.

Shoko rakanga rakavanzirwa Litch muna 1838 rakanga riri shoko re“mwedzi mishanu.” Kuvanzwa kwemwedzi mishanu kunomiririrwa nevanhu vasere vaiva muareka; ndiko kuvanda kwaElisabeth mumwedzi mishanu yokutanga yokuzvitakura kwake. NdiIshe akanga akaisa ruoko Rwake pamusoro pemwedzi mishanu muna 1838, kusvikira abvisa ruoko Rwake pamusoro pemwedzi mishanu, achibvumira Litch kutsikisa zuva racho mazuva gumi kuzadzika kwaro kusati kwaitika. Kana shoko remwedzi mishanu rabviswa chisimbiso mumazuva okupedzisira, sezvariri kutsanangurwa iye zvino, munenge muri pamazuva matanhatu emusangano wemusasa weExeter, kubva musi wa12 kusvika musi wa17 Nyamavhuvhu, 1844, ayo akateverwa nemazuva makumi matanhatu nematanhatu kusvika pamukova wakavharwa womusi wa22 Gumiguru, 1844. Paiva nemazuva makumi manomwe nemaviri, asi paanoiswa pamutsetse wouprofita uye zvicherechedzo zvenzira zvobva zvatsaurwa, zvinogona kuonekwa kuti chiratidzo chokukombwa chaimiririrwa nemusangano wemusasa weExeter chaiva mazuva matanhatu akateverwa nemazuva makumi matanhatu nematanhatu kusvikira pamukova wakavharwa. Nenzira youprofita, nguva iyi inoratidzwa ichinzi 6 6 6.

Nhoroondo yekukombwa, sezvainomiririrwa neExeter kusvikira musi wa22 Gumiguru, inomiririrwa naRameki wechizvarwa chechitanhatu mudzinza raKaini. Musuwo unovharwa chisimbiso chechiporofita chemwedzi mishanu chichangobva kubviswa. Unovharwa zvishoma nezvishoma, asi kuchitendero cheAdventist kuvharwa uku kwakatanga pa9/11, uye kunoguma pakukombwa. Kana kukombwa kwasvika, mucharatidza hunhu hwaRameki wedzinza raKaini kana kuti hwaRameki wedzinza raSeti. Nhamba yenhoroondo iyoyo kuna Rameki wedzinza raKaini ndi6 6 6, uye nhamba yaRameki wedzinza raSeti neyekereke inokunda ndi7 7 7.

Kuratidzwa kwehunhu huviri hunomiririrwa nevanhu vaviri vanonzi Rameki uye nenhamba dzinoti 666 kana 777 kunotanga nezviitiko zvinoita kuti chiAdventist chicherechedzwe neveruzhinji, panomutswa mubvunzo wokuti nei vaAdventist vakanga vakanyarara nezveyambiro pamusoro pemabhora emoto eNashville. Gakava rinoramba richiwedzera rinova chiratidziro chinooneka chinotangira mukova wakavharwa womutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza, uyo wakanga wafanofananidzirwa nemhuka dzaikwira nomukwidza dzichipinda muareka. Yambiro inooneka inoramba ichiwedzera yakanga yafanofananidzirwawo nezvakaitika kuna Eria paGomo reKarimeri uye nebato revaMillerite romuna 1844.

Chimiro Chechiporofita Chekukomba

Chimiro chouprofita chokukombwa kweguta kunoguma nokuparadzwa kwaro chinomiririra nhambo yenguva inotanga nechiratidzo uye inoguma nechiratidzo. Chinomiririra nhambo yenguva uyewo nguva chaiyo. Nhambo yokuumbwa kwomufananidzo inomiririrwa nenzira dzakasiyana-siyana. Chimiro chimwe nechimwe chouprofita chorudzi urwu chiri muuchapupu hwakafuridzirwa chinofananidzira nguva yokuedzwa panyaya yomufananidzo wechikara, inoguma nomucherechedzo wechikara.

“‘Mufananidzo wakaitirwa chikara’ unomiririra chimiro ichocho chechiPurotesitendi chakatsauka pakutenda chichazoumbwa apo makereke echiPurotesitendi achatsvaka rubatsiro rwesimba rehurumende pakumanikidza vanhu kutevedzera dzidziso dzawo. ‘Mucherechedzo wechikara’ uchiri kufanira kutsanangurwa.” Hondo Huru, 445.

Nguva iyi inomiririra kuumbwa kwemufananidzo unoitirwa chikara uye uri wechikara; mucherechedzo wechikara unomanikidzirwa apo mufananidzo unenge uchiumbwa unosvika padanho raunokwanisa kuita kuti mutemo weSvondo uvepo nokutaura. Mucherechedzo wechiremera cheRoma wakafanofananidzirwa naNebhukadhinezari pakaparadzwa Jerusarema. Ingava Bhabhironi kana Roma, maumbirwo okukomba anosimbisa mambo wokuchamhembe mumazuva okupedzisira. Kukomba kwaOrhan kubva muna 1333 kusvikira muna 1337 pamwe chete nemakore mana kubva musi wa27 Chikunguru 1449 kusvikira pakukombwa kweConstantinople muna 1453 hazvingofanofananidziri nguva kubva musi wa11 Nyamavhuvhu 1840 kusvikira musi wa22 Gumiguru 1844 chete, asi kukomba uku kunosimbisawo basa reIslam sevana vemhepo yokumabvazuva youprofita hweBhaibheri. Dingindira ramambo wokuchamhembe (Bhabhironi kana Roma) nemhepo yokumabvazuva ndiro “mashoko anobva kumabvazuva nokuchamhembe” ari muna Dhanieri 11:45.

Asi mashoko anobva kumabvazuva nokuchamhembe achamuvhundutsa: naizvozvo achabuda nehasha huru kuti aparadze uye atsakatise vazhinji zvachose. Dhanieri 11:44.

Makore mana kubva musi wa27 Chikunguru 1449 kusvikira pakukombwa kweConstantinople muna 1453 haangoratidzi nguva yemakore mana chete, asi kana akabatanidzwa nerufu rwaJohn Palaiologos muna 1448, nguva yacho inomiririrwawo nemakore mashanu.

Chimiro ichi chinoratidzwa mukuparadzwa kweJerusarema kwose kuri kuviri uye mumafashamo aNoa. Chinoonekwa muPaseka yokutanga muIjipiti, apo zvaidiwa kuti ngirozi inoparadza ione chiratidzo cheropa pamukova wakatungamirira Farao nehondo yake mugungwa, kusvikira mhepo dzokumabvazuva dzasunungurwa uye mvura yavhara mukova wokupinda munyika yechipikirwa. Chimiro ichi chinoonekwa munhoroondo yeArifa yekereke yePergamos kubva muna 313 kusvikira pamutemo weSvondo wokutanga muna 321, uye chinoonekwa munhoroondo yeOmega yePergamos kubva pachisungo chaJustinian muna 533 kusvikira pamutemo weSvondo wa538. Panyaya yePergamos, chiratidzo chinenge chiri chirevo kana kuti chisungo, asi zvose zviri zviviri zvinotangisa nhambo inoguma nomutemo weSvondo.

Chimiro chokukombwa nokuparadzwa kweJerusarema kunotsanangurwa naEzekieri chaibvira muna 587 Kristu asati azvarwa kusvikira muna 586 Kristu asati azvarwa: makore maviri kana pachishandiswa maverengero enguva anosanganisira mavambo nemagumo ayo, uye makore 1.5 kana pachishandiswa maverengero enguva asingasanganisiri mavambo nemagumo ayo. Chimwe chimiro chokukombwa muchiporofita chinomiririrwawo nemakore maviri omushandirapamwe wehondo wePanium, waisanganisira hondo yePanium muna 200 Kristu asati azvarwa nokukombwa kweSidoni muna 198 Kristu asati azvarwa. Kufa kwomudzimai waEzekieri kunoenderana nokufa kwaRameki, nokufa kwaJohn Palaiologos uye nehondo yePanium.