Muna Isaya makumi maviri nesere, “varume vanozvidza vanotonga” “Jerusarema” vanomiririrwa se“zvidhakwa zvaEfuremu,” uye se“korona yokuzvikudza.” “Korona” inomiririra utungamiri uye “kuzvikudza” kunomiririra hunhu hwaSatani.
Zvidhakwa zvinopesaniswa nevasara (“residue”) vanova “korona” yaMwari yokubwinya, nokuti panguva yemvura yokupedzisira Ishe vanomisa “umambo hwavo hwokubwinya,” sezvinofananidzirwa nekumisa kwavo “umambo hwenyasha” pamuchinjikwa. Umambo hwenyasha pamuchinjikwa hunofananidzira umambo hwokubwinya panguva yomutemo weSvondo. Mvura yokupedzisira yakatanga pa9/11 apo kuiswa chisimbiso kwezana namakumi mana nezvina zvezviuru uye kutongwa kwavapenyu kwakatanga.
“Ndzi vonile leswaku swilo hinkwaswo swi langutile swinene naswona swi olovetela miehleketo ya swona eka nxungeto lowu taka lowu nga emahlweni ka swona. Swidyoho swa Israele swi fanele ku ya eku avanyisweni ku sungula. Xidyoho xin’wana ni xin’wana xi fanele ku tivisiwa exivandleni xo kwetsima, kutani ntirho wu ta ya emahlweni. Swi fanele ku endliwa sweswi. Masalela enkarhini wa maxangu ma ta huwelela, Xikwembu xanga, Xikwembu xanga, hikwalaho ka yini u ndzi tshikile?”
“Mvua ya mwisho inawajia wale walio safi—hapo ndipo wote wataipokea kama ilivyokuwa hapo awali.
“ඒ දූතයන් සතර දෙනා අත්හැර දුන් කල, ක්රිස්තුස් වහන්සේ තම රාජ්යය පිහිටුවනු ඇත. පසු වැස්ස ලබන්නේ තමන්ට හැකි සියල්ල කරමින් සිටින අය පමණි. ක්රිස්තුස් වහන්සේ අපට උපකාර කරන සේක. දෙවියන් වහන්සේගේ කෘපාවෙන්, යේසුස්ගේ ලේ තුළින්, සියල්ලන්ට ජයග්රාහකයන් විය හැක. මුළු ස්වර්ගයම මේ කාර්යය ගැන ආසක්තය. දූතයෝද ආසක්තය.” Spalding and Magan, 3.
Zitundusi zine zveChakazarurwa zvinomirirwawo naIsaya semhepo ine hasha yakanga yamiswa panguva yezuva remhepo yokumabvazuva, sezvakangoitawo zitundusi zine zvekurwa zveChakazarurwa zvakabatwa zvichidzorwa nengirozi ina. Zitundusi zvina zvinotsanangurwa naSista White se“bhiza rine hasha rinotsvaka kusununguka” richiuya ne“rufu nokuparadza.” Zitundusi zvina izvi zvinosunungurwa zvishoma nezvishoma, zvichitanga pa9/11, zvobva zvawedzerwa zvikuru pamutemo weSvondo, uye pakupedzisira zvosunungurwa zvizere apo nguva yokuedzwa kwavanhu inovharwa.
Yakaburitswe kandi Yakumiriwe
လျှို့ဝှက်နက်နဲရာ ဘုရားသခင်၏အမှု ပြီးစီးခြင်းကို ကြေညာသည့် သတ္တမတံပိုးတီးခြင်းသည်၊ တတိယဘေးဒဏ်လည်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ အစ္စလာမ်ကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ထို့နောက် 9/11 အပြီး George W. Bush က ပရောဖက်ပြုသဘောဖြင့် တားဆီးချုပ်ထိန်းခဲ့သောအခါ 9/11 တွင် ပရောဖက်ပြုသဘောဖြင့် တီးခတ်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်၏ မိခင်ဖြစ်သော ဟာဂါရ၊ ဣရှမေလ၏မိခင်သည် တားဆီးချုပ်ထိန်းခြင်းနှင့် လွှတ်ပေးခြင်းတို့၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ သူမကို စာရာက အာဗြဟံနှင့် သားပွားစေရန် လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် မနာလိုမှုကြောင့် စာရာက သူမကို တားဆီးချုပ်ထိန်းသဖြင့် ဟာဂါရ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ သို့သော် ကောင်းကင်တမန်က ဟာဂါရကို ထွက်ပြေးခြင်းမှ တားဆီးကာ ပြန်သွားရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ ဣဇက် မွေးဖွားပြီးနောက် ဟာဂါရနှင့် စာရာတို့၏ ပဋိပက္ခသည် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် အာဗြဟံသည် ကျွန်မကို နှင်ထုတ်ခဲ့ရာ၊ ထို့ကြောင့် သူမအပေါ် နောက်ထပ် တားဆီးချုပ်ထိန်းမှုတစ်ရပ်ကို ချမှတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Ngirozi ina dzechiIslam dzakasunungurwa pakutanga pechiporofita chemakore mazana matatu nemakumi mapfumbamwe nerimwe nemazuva gumi nemashanu chaZvakazarurwa chitsauko 9 ndima 15, uye dzakazodziviswazve musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840.
Ipapo mutumwa wechitanhatu akaridza hwamanda, ndikanzwa inzwi richibva panyanga ina dzearitari yendarama iri pamberi paMwari, richiti kumutumwa wechitanhatu waiva nehwamanda, Sunungura vatumwa vana vakasungwa parwizi rukuru Yufratesi. Ipapo vatumwa vana vakasunungurwa, avo vakanga vagadzirirwa awa, nezuva, nemwedzi, negore, kuti vauraye chikamu chechitatu chavanhu. Zvakazarurwa 9:13–15.
Mushure mokunge ChiIslamu chedambudziko rechitatu chasunungurwa kuti chirwise pa9/11, George W. Bush akatanga hondo yake yepasi rose yokurwisa ugandanga uye akaisa chidzoreso paChiIslamu. Kutaurwa kwokutanga kwaIshmaeri, mucherechedzo weChiIslamu, kunoratidza kuti vazukuru vaIshmaeri vaizova vachirwisana nomunhu wose, uye munhu wose aizova achirwisana navo.
Zvino mutumwa waJehovha akati kwaari, Tarira, une pamuviri, uchabereka mwanakomana, ugomutumidza zita rokuti Ishmaeri; nokuti Jehovha anzwa kutambudzika kwako. Uye iye achava munhu wesango; ruoko rwake ruchava pamusoro pavanhu vose, uye ruoko rwavanhu vose ruchava pamusoro pake; uye achagara pamberi pehama dzake dzose. Genesisi 16:11, 12.
Islam ndi mphamvu ya pa mapeto a dziko lapansi imene “dzanja la munthu aliyense” lidzakhala lotsutsana nayo, ndipo Islam idzakhala yotsutsana ndi munthu aliyense, monga momwe zikukwaniritsidwira mwangwiro lero lino. Ntchito yapadera ya Islam monga chizindikiro cha uneneri ndiyo kubweretsa nkhondo ya dziko lonse. Nkhani imeneyi itsimikiziridwa ndi mbiri ya Eliya, Yohane M’batizi, ndipo yaimiridwa monga “kukwiyitsa kwa mitundu ya anthu” m’buku la Chivumbulutso.
“‘Kutanga kwa iyo nguva yokutambudzika,’ kunotaurwa pano, hakurevi nguva iyo matambudziko achatanga kudururwa, asi kunoreva nguva pfupi isati yatanga kudururwa, Kristu achiri musanctuary. Panguva iyoyo, basa reruponeso parinenge rava kusvika kumagumo, kutambudzika kuchange kuchiuya pamusoro penyika, uye ndudzi dzichange dzakatsamwa, asi dzakabatwa dzisingatenderwi kudzivisa basa rengirozi yechitatu. Panguva iyoyo ‘mvura yokupedzisira,’ kana kuti kuzorodzwa kunobva pamberi paShe, kuchauya, kuti kupe simba kushoko guru rengirozi yechitatu, uye kugadzirira vatsvene kuti vamire munguva iyo matambudziko manomwe okupedzisira achadururwa.” Early Writings, 85.
M’masiku a “mvula yakumapeto” ikugwa, Khristu akhazikitsa ufumu Wake wa ulemerero monga ukuimiridwa m’buku la Danieli.
Zvino mumazuva amadzimambo awa, Mwari wokudenga uchamisa umambo husingazomboparadzwi; uye umambo uhwu hahungazosiyirwi vamwe vanhu, asi huchapwanya nokupedza ushe hwose uhwu, uye huchagara nokusingaperi. Danieri 2:44.
Mumazuva ayo Kristu anomisa ushe hwaKe hwekubwinya, avo vari “korona” yaKristu yekubwinya vanopesaniswa nezvidhakwa zvinopfeka “korona” yokuzvikudza. “Chiratidzo” chaHabakuki chaifanira kunyorwa chikajekeswa pamusoro pe“mahwendefa” chinoratidza nenzira inooneka chapupu chenhoroondo chezvokwadi dzepasi dzinovamba dzeAdventism. Muuchapupu hwaHabakuki mapoka maviri aJoeri, okuti “kuzvikudza” kana “kubwinya,” anomiririrwa seboka riri—rakaruramiswa nokutenda kana kuti riri—rakakwiridzirwa mukuzvikudza. Ndima yechina yechitsauko chechipiri inotaura kumapoka maviri aya, uye anoenderana nomufananidzo wakakurumbira woMuFarisi noMuteresi. Muteresi akaenda kumba akaruramiswa, asi “mweya” woMuFarisi “hauna kururama” nokuti “wakakwiridzirwa.”
Tarisa, roho yake iliyoinuliwa haikuwa nyofu ndani yake; bali mwenye haki ataishi kwa imani yake. Habakuki 2:4.
Mu vhesi i tevhelaho, Habakkuk u talusa tshigwada tsha vhane mbilu dzavho dzo takulelwa nṱha nga uḓikukumusa sa vho kambiwa nga halwa, nga u ralo a ṱanganyisa vhakambiwa nga halwa vha Yesaya na vha Habakkuk na “uḓikukumusa.”
Zvirokwazvo, nokuda kwokuti anotadza newaini, iye munhu anozvikudza, haagari kumba; anokudza kuchiva kwake seguva, uye akaita sorufu, uye haaguti; asi anozviunganidzira marudzi ose, uye anozviunganidzira ndudzi dzose. Habhakkuki 2:5.
Zvinokosha kuyeukwa kuti mavhesi aya ari muna Habakuki haana kungozadzikiswa chete munhoroondo yevaMillerite, asi kuzadzikiswa kwawo kwaivawo nyaya yaiwanzotaurwa naEllen White pamwe chete nemapiyona ekutanga echiAdventist. Avo vakaruramiswa nokutenda kunomiririrwa mundima yechina yenhoroondo yevaMillerite ndivo vakatsungirira dambudziko rokuodzwa mwoyo kwokutanga, uko kwakacherechedza nguva yokunonoka pamwe chete nokusvika kweshoko rengirozi yechipiri richizivisa kuwa kweBhabhironi. VaMillerite vakanzwisisa mukati menhoroondo iyoyo yokuedzwa kuti vanhu vekare vesungano, avo munhoroondo vaiva vaPurotesitendi, vakanga vava vanasikana veBhabhironi. VaPurotesitendi ivavo vaiva vaPurotesitendi vanomiririrwa nechechi yeSardhisi, inomiririra vanhu vesungano, nokuti vaiva ne“zita,” chiratidzo chezvose hunhu noukama hwesungano, asi vakanga vakafa.
Uye kungelosi yebandla laseSardisi loba, ukuthi: Nakhu akushoyo lowo ophethe imiMoya eyisikhombisa kaNkulunkulu, lezinkanyezi eziyisikhombisa; Ngiyayazi imisebenzi yakho, ukuthi uledumela lokuthi uyaphila, kanti ufile. ISambulo 3:1.
Mumugero yokuedzwa ya1844 yakatanga musi wa19 Kubvumbi ikazoguma musi wa22 Gumiguru—avo vakakundikana pamuedzo iwoyo vakasimudzirwa mukuzvikudza; uye dai chete taiverenga ndima dzinotevera ndima yechishanu, hunhu hwekuzvikudza kwevanhu hunoratidzwa ipapo nemufananidzo wokuzvitutumadza kweupapa nokuzvikwidziridza. Zvinopera mundima yechimakumi maviri apo zvinoziviswa kuti Ishe vari mutemberi yavo tsvene; nyika yose ngaanyarare.
Koma Jehovha ari mutemberi yake tsvene; nyika yose ngainyarare pamberi pake. Habhakuki 2:20.
Vhesi ḽa vhuvhili ḽa Habakuku ndima ya vhuvhili ḽi ṱalusa u kulea mbilu ha u thoma ha 19 Lambamai 1844, nahone ndima iyi i fhela kha vhesi 20, ine ya sumbedza nga u pfala 22 Tshimedzi 1844 musi Murena a tshi dza nga u ṱavhanya thembeleni Yawe.
Kuja Nne Mnamo Oktoba 22, 1844 (mstari juu ya mstari)
“Kuja kwa Kristo kama Kuhani wetu Mkuu kuingia Patakatifu pa Patakatifu, kwa ajili ya utakaso wa patakatifu, kama kunavyoonyeshwa katika Danieli 8:14; kuja kwa Mwana wa Adamu kwa Mzee wa Siku, kama kunavyowasilishwa katika Danieli 7:13; na kuja kwa Bwana katika hekalu Lake, kama alivyotabiri Malaki, ni maelezo ya tukio lilelile; na jambo hili pia linaonyeshwa na kuja kwa bwana-arusi kwenye arusi, kama kulivyoelezwa na Kristo katika mfano wa wanawali kumi, wa Mathayo 25.” Pambano Kuu, 426.
Mavhesi yetatu na ina dzivhulula zwigwada zwivhili zwine zwa bveledzwa kha maitele a mulingo a mavhesi a vhuvhili u swika kha mavhesi a fumbili, maitele a mulingo wa la 19 Lambamai 1844 u swika kha la 22 Tshimedzi 1844. Mavhesi a vhuṋa u swika kha a fumbevhili a khou amba nga ha maanḓa a vhopapa, nga nnḓa ha vhesi ya vhuṋa ine ya amba nga ha ḓivhazwakale i tevhelaho u tsela fhasi ha muruṅwa wa Nzumbululo ndimeni ya fumalo-malo nga 9/11.
Nekuti nyika ichazadzwa neruzivo rwekubwinya kwaJehovha, semvura inovhara gungwa. Habhakuki 2:14.
Mumuedzo wa ku linga wa muruṅwa wa vhuvhili kha ḓivhazwakale ya vaMillerite, ho bveledzwa zwigwada zwivhili zwa vhashumeli, nahone nga murahu zwa vhonadzwa kha thaidzo ya la 22 Tshimedzi 1844. Mvumbo ya vhavhi kha ndimana iyi ndi mvumbo ya vhapapa, nahone nga tshifhinga tsha u lingwa itsho, vaMillerite vha fulufhedzeaho vho swika kha u ḓivhadza, nga u tendelana na mulaedza wa muruṅwa wa vhuvhili, uri kereke ya Vhupurotesitante yo no vha vhananyana vha Roma nga nṱhani ha u hana havho mulaedza wa vaMillerite. Nndwa ye ya bvelela vhukati ha u thoma nga la 19 Lambamai na u fhela nga la 22 Tshimedzi ndi hone hune mvumbo ya muthu ya sumbedzwa hone, kana sa munwi a dinalaho wa waini ya Babele sa zwe Beleshasa a vha a zwone, kana sa muthu ane, u fana na Daniele phanḓa ha Beleshasa, o vhalelwa u luga nga lutendo lwawe. Yeneyo nndwa ndi yone hune mutambo wa zwiporofita wa bvelela hone une wa vusa shango uri ḽi ṱhogomele vhukuma vhu sa fheliho vhu elanaho na mulaedza wa muruṅwa wa vhuraru. Sia ḽa murahu ha muthu o kambiwaho kha ane a vhalelwa u luga ḽi vhewa nga ngomu ha tshivhumbeo tsha khani ine ya vha ya uri shango ḽi vhudzwa hani nga mafhungo a mafhungo aya, “Ngauri ḽifhasi ḽi ḓo ḓala nga nḓivho ya vhugala ha Murena, sa zwine maḓi a fukedza lwanzhe.” Yeneyo nḓivhadzo yo thoma nga 9/11.
Pakupera kwenhoroondo inomiririrwa muna Habhakuki chitsauko 2, Ishe vakangoerekana vauya kutemberi Yavo musi wa22 Gumiguru 1844. Vakaita izvi vachizadzisa chiporofita chavakaisa saPalmoni mundima 14 yaDanieri 8.
Palmoni
Pa zuva regumi remwedzi wechinomwe wekarenda yeBhaibheri, iro muna 1844 rakawira pazuva remakumi maviri nemaviri remwedzi wegumi, Habakkuk 2:20 rakazadzikiswa, uye nhamba yokufananidzira “220” inogona kuonekwa mu “chitsauko nendima” zvinoratidza shanduko yenguva muushumiri hwaKristu musanctuary yokudenga. Chimwe chiratidzo chouprofita chevane zviuru zana namakumi mana nezvina ndechokuti ndivo vanotevera Gwayana kwose kwaanoenda. Kutevera Kristu kunoreva kumutevera muShoko Rake.
MuShoko raKhe, nhamba inonzi “220” inomiririra mucherechedzo wokubatanidzwa kweuMwari nehunhu hwomunhu, uye basa chairo rakatangwa naKristu pazuva iro raiva basa rokubatanidza uMwari hwake nehunhu hwomunhu. Muna 1844 pazuva rechimakumi maviri nembiri romwedzi wegumi, kana muchimiro chomucherechedzo makumi maviri nembiri akapetwa negumi zvichiita “220” (22 X 10 = 220), kana kuti mungati, pazuva chairo rinofananidzira mucherechedzo we“220,” Habhakuki “2:20” yakazadzikiswa apo Kristu akabva panzvimbo tsvene achipinda muNzvimbo Tsvene-tsvene kuti atange kutonga kwokunzvera.
Palmoni, Iye Winoshamisa ya Nhamba, imire mukati me‘mubvunzo nemhinduro’ iri shongwe huru yeAdventism, uye vazhinji vevaAdventist havazivi zvizere chokwadi ichocho.
“Piblikasiñon ki, suli na amin naadman, amo so pundasyon tan sentral a tukod na pananampalataya na Adventista et so pahayag a, ‘Anggad duaran libo tan taloran gatos agew; et sa balang dayta, so santuwaryo et malinis.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
Dhanieri chitsauko 8, ndima 13 na 14, zvinoratidza mubvunzo uri mundima 13 unoteverwa nemhinduro iri mundima 14. Shoko rechiHebheru rokuti Palmoni rakashandurwa richinzi “mutsvene uya wakati” mundima 13, uye zita iroro chairo raKristu rinoreva Anoshamisa pakuverenga kana kuti Muverengi wezvakavanzika.
Ellen White pavanosimbisa kuti ndima yegumi neina ndiyo mbiru huru nenheyo yeAdventism, anoisa kusimbisa kwaMwari pamubvunzo nemhinduro zviri mundima mbiri idzi, izvo zvinoda kuti Kristu, seMuverengi Anoshamisa, ave ndiye panotariswa pakutanga. Hanzvadzi White akaramba achisimbisa kakawanda kukosha kwekuona Kristu sechokwadi chepakati pendima ipi neipi, uye mundima yegumi nenhatu neyegumi neina mune kuoneka kwakananga kwaKristu—“uyo mutsvene wakati,”—anova Palmoni.
Apo Adventism payakaramba “nguva nomwe” dzaRevhitiko 26 muna 1863, vakavhara meso avo kuna Palmoni, nokuti chimiro chechiprofita chemubvunzo nemhinduro chakavakirwa pahukama huri pakati pe“nguva nomwe” dzaMozisi ne“mazuva zviuru zviviri namazana matatu” zvaDhanieri. “Nguva nomwe” dzaMozisi, kana kuti makore zviuru zviviri namazana mashanu namakumi maviri, nehukama hwechiprofita hwe“madekwana namangwanani zviuru zviviri namazana matatu” zvaDhanieri, kana kuti makore zviuru zviviri namazana matatu, hunosimbiswa nenguva, inomiririrwa nenhamba; uye Muverengi anoshamisa wenhamba ari chaizvo pakati pemubvunzo nemhinduro izvo zviri mbiru yepakati peAdventism. Avo vangangove vakaverenga zvinyorwa zvaJosephus vangarangarira nharo dzake dzine musoro dzinoratidza zvinhu zviviri zvakakosha zvakasikwa naMwari. Chimwe chaiva mutauro wechiHebheru, uye chimwe chacho chaiva nguva inoyerika, iyozve inoda masvomhu.
Vesi regumi netatu inobvunza ichiti, “Kusvikira rinhi?” Vhesi iyi haibvunzi kuti, “rinhi,” asi inobvunza kuti, “kusvikira rinhi?” Kunyatsonzwisisa kana mubvunzo uri pamusoro pehurefu hwenguva (kusvikira rinhi?) kana kuti uri pamusoro pechinguva chenguva pachacho (rinhi?) kwakakosha zvikuru kuti unzwisiswe nemazvo. Mhinduro yomubvunzo uri muvhesi regumi nemana inogona kunge ichiratidza chinguva chenguva, kana nguva yakati rebei, uye zvimwe zvose zviri zviviri; asi chero mhinduro yacho ingava ipi, inofanira kuiswa mukati memamiriro omubvunzo uri muvhesi regumi netatu. Kuti tigopatsanura Shoko zvakarurama, kana kuti kuti tinyatsonzwisisa mhinduro yevhesi regumi nemana zvakarurama, zvinoda kunzwisisa kwakarurama kwemamiriro omubvunzo. Kuti, “rinhi” here kana kuti, “kusvikira rinhi?”
Zvidhakwa zveEfuremu zvinodzidzisa zvisina kujeka kuti ndima yegumi neina iri kuratidza nguva chaiyo, yavanoti ndi22 Gumiguru 1844, uye pavanodaro vanogona zvikuru kureva ndima yatichangobva kutora mu *The Great Controversy*, asi Shoko raMwari harimboshanduki uye harimbokundikani. Mubvunzo wokuti “kusvikira rinhi” uri kuratidza urefu hwenguva, kwete nguva chaiyo. Musi wa22 Gumiguru 1844 wakatanga nguva yokutonga kwokuongorora, uye zvokwadi dzine chokuita nebasa iroro dzinomiririra vhangeri risingaperi uye dzinokosha zvikuru kupfuura kungova zuva rakangotanga naro.
Girama y’Abaheburayo irasobanutse, kandi ubwo busobanuro nyine ni bwo bwahinduwe muri King James Version. Ntabwo gusa girama ishyira icyo kibazo mu buryo bugaragara mu rwego rw’igihe kimara, ahubwo n’ikibazo ngo “kugeza ryari” ni ikimenyetso cy’ubuhanuzi bwa Bibiliya. Binyuze ku buhamya bwinshi, hashobora kugaragazwa ko ikibazo ngo “kugeza ryari,” nk’ikimenyetso, gihagarariye amateka ya 9/11 kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru. Tubanze tubanze dusuzume ikimenyetso cya “kugeza ryari” mbere y’uko dusubira kuri Palmoni na Yoweli.
Kusvikira Rinhiko? Isaya Nhanhatu
Mu Isaya igice cya gatandatu umurongo wa gatatu, abamarayika bagaragaza ko isi yuzuye ubwiza bw’Imana.
Umwe yarahamagariye undi, ati: “Ahera, Ahera, Ahera ni Uhoraho Nyiringabo; isi yose yuzuye ubwiza bwe.” Yesaya 6:3.
Dada White vanobatanidza kuburuka kwengirozi yaZvakazarurwa gumi nesere nengirozi dzendima yetatu.
“Sezvo ivo [ngirozi] vachiona ramangwana, apo nyika yose ichazadzwa nokubwinya Kwake, rwiyo rwokukunda rwokumurumbidza runodzokororwa kubva kune mumwe kuenda kune mumwe mukuimba kunonzwika zvakanaka, ‘Mutsvene, mutsvene, mutsvene, ndiye Jehovha wehondo.’” Review and Herald, December 22, 1896.
Isaya ari pana 9/11 uye anobvunza kuti “kusvikira rinhi” anofanira kuparidza shoko re9/11 kuvanhu veRaodhikia vasingadi kuona kana kunzwa. Anoudzwa kuti anofanira kutsungirira kusvikira maguta aparadzwa, uye kuparadzwa kwemaguta, kunotanga paMutemo weSvondo apo kuramba Mwari kwerudzi kunoteverwa nekuparara kwerudzi.
Ipapo ndipo ndakati, Ishe, kusvikira rinhi? Zvino akapindura akati, Kusvikira maguta aparadzwa asisina anogaramo, nedzimba dzisisina munhu, nenyika yava dongo chose, uye Ishe vabvisa vanhu vakaenda kure, uye pakava nokusiyiwa kukuru pakati penyika. Asi mukati mayo muchasara chegumi, uye chichadzoka, uye chichadyiwa; somuti we teil nomuouki, une chipenyu chawo mukati mawo kana yarasa mashizha awo: saizvozvo mbeu tsvene ndiyo ichava chipenyu chayo. Isaya 6:11–13.
Pa 9/11, apo dziko lapansi linawunikidwa ndi ulemerero wa Mulungu, Yesaya anadzozedwa kuti apereke uthenga wa mvula yakumapeto, ndipo anafunsa kuti, “kwa nthawi yaitali bwanji” ayenera kupereka uthenga wa 9/11 kwa anthu amene mitima yawo yanenepa? Yankho lake ndi lakuti, “mpaka” lamulo la Lamlungu, pamene padzakhala “kusiya kwakukulu pakati pa dziko.” “Kusiya kwakukulu” kumeneku kumachitidwa ndi Adventizimu wa Laodikeya, amene Yesaya, mu chaputala cha makumi awiri ndi awiri, amamuimira monga Shebna.
Tarira, Ishe achakutakura nokuenda newe muutapwa hukuru, uye zvirokwazvo achakufukidza. Zvirokwazvo achakupotsera nesimba, achikukandira sebhora munyika huru; ndipo pauchafira, uye ipapo ngoro dzokubwinya kwako dzichava kunyadzisa kweimba yatenzi wako. Uye ndichakudzinga pachigaro chako, uye achakuburutsa pachinzvimbo chako. Isaya 22:17–19.
Moadavhidzi wa Laodikea wa Kiadventista huiacha kweli wakati wa sheria ya Jumapili na hapo “huangushwa,” kama inavyowakilishwa katika Danieli sura ya kumi na moja aya ya arobaini na moja.
Achapinda zvakare munyika inobwinya, uye nyika zhinji dzichakundwa; asi ava ndivo vachapukunyuka paruoko rwake, ivo Edhomu, neMoabhu, navakuru vavana vaAmoni. Danieri 11:41.
When Isaiah asks “how long,” he is told to present the message to Adventism right up to the Sunday law when the “many” of Daniel eleven verse forty-one will be “overthrown,” when they forsake the Sabbath and God. They will then be spewed out of the mouth of the Lord as represented in the book of Revelation, where all the books of the Bible meet and end, and where Isaiah twenty-two Shebna being “violently” tossed “like a ball into a large country” as they are “removed” “far away.”
मुनेरि ओइ समायाव थान्थि थाखोनि दाङ, जायखौ “दहायनि एखान” (जायनि माने दशमांश) ब’लि दर्सायनाय जाला, से “फिन फेरै”; जायखौ ओइ पासेजआव बिफां होनानै रुंखौ फोरमायो, जार “सुब्स्तेन्स” बा सारभागखौ बिलाइफोर सोलाय जानायनि उनावो थान्थि थाय। भविष्यवाणीआव “बिलाइ” आंनायनि चिन्ह, एरै “profession” खौ बुजायो। जेब्ला एडभेन्टिज्म रविबारनि नियमाव आवगासिनो आरो देवनि सबाथनि सोलायै हाफ्तानि गिबि सानखानखौ गथ’आवग्रा, तेब्ला बिसोरो “profession” नि बिलाइफोरखौ सोलायगोन आरो देवनि हाफ्तानि साननि सबाथखौ थामनाय ब’लि दावा खालामनायखौ आरो दंनांगोन।
“Mtini uliolaaniwa ulikuwa mfano wa mafundisho uliotendwa kwa vitendo. Mti ule usiozaa, uliokuwa ukijionyesha kwa majani yake ya kujivuna mbele ya Kristo mwenyewe, ulikuwa ishara ya taifa la Wayahudi. Mwokozi alitaka kuwadhihirishia wanafunzi Wake sababu na uhakika wa maangamizi ya Israeli. Kwa kusudi hili aliupa mti ule sifa za kimaadili, na kuufanya kuwa mfasiri wa kweli ya Mungu. Wayahudi walijitokeza wakiwa tofauti na mataifa mengine yote, wakidai uaminifu kwa Mungu. Walikuwa wamepata upendeleo wa pekee kutoka Kwake, nao walijidai kuwa na haki kuliko watu wengine wote. Lakini walikuwa wameharibishwa na kuipenda dunia na tamaa ya faida. Walijisifu kwa maarifa yao, lakini hawakuyajua matakwa ya Mungu, nao walijawa na unafiki. Kama ule mti usiozaa, walieneza juu matawi yao ya kujionyesha, yenye kuonekana kustawi sana na yenye kupendeza machoni, lakini hayakuzaa “majani tu.” Dini ya Kiyahudi, pamoja na hekalu lake tukufu, madhabahu zake takatifu, makuhani wake wenye kilemba, na ibada zake zenye kuvutia, kwa kweli ilikuwa nzuri kwa sura ya nje, lakini unyenyekevu, upendo, na wema vilikosekana.”
“Miti yose katika bustani ya mitini ilikuwa haina matunda; lakini miti isiyo na majani haikuamsha matarajio yoyote, wala haikusababisha kukatishwa tamaa. Kwa miti hiyo, Mataifa waliwakilishwa. Walikuwa maskini wa utauwa kama Wayahudi walivyokuwa; lakini hawakuwa wamejidai kumtumikia Mungu. Hawakujigamba kwa madai ya kiburi ya wema. Walikuwa vipofu kwa kazi na njia za Mungu. Kwao, wakati wa tini ulikuwa bado haujafika. Walikuwa bado wakingojea siku ambayo ingewaletea nuru na tumaini. Wayahudi, waliokuwa wamepokea baraka kuu zaidi kutoka kwa Mungu, waliwajibishwa kwa matumizi mabaya ya vipawa hivi. Majaliwa waliyojivunia yalizidi tu kuongeza hatia yao.” The Desire of Ages. 582, 583.
Ku mutemo waSonto, kupupura kweAdventism yeLaodicea kuti ivo ndivo vanhu vaMwari vesungano kunobviswa, sezvo vachigamuchira mucherechedzo wesungano yerufu uye vachiramba chisimbiso chesungano youpenyu. Ipapo vanobvisa mashizha avo ekupupura, uye chinozooneswa isarira inomiririrwa naIsaya, iyo pa 9/11 “yakadzokera” kunzira dzekare, ikazozvininipisa muguruva payo (Isaya) paakaziva chiitiko chake chakashatiswa, uye pashure pezvo ikanatswa nerasha rakatorwa paartari. Sista White anotizivisa kuti rasha rinobva paartari rinomiririra kunatswa, asi kunatswa ndizvo chaizvo zvinoitwa nerasha parinobata miromo yaIsaya.
“Mkaa wa moto ni ishara ya utakaso. Ikiyagusa midomo, hakuna neno lolote chafu litakalotoka humo. Mkaa wa moto pia unaashiria nguvu ya juhudi za watumishi wa Bwana.” Review and Herald, October 16, 1888.
“Amakara” ava paartari anokandirwa panyika mumazuva okupedzisira ndiwo amakara anokandirwa panyika panovhurwa chisimbiso chechinomwe nechokupedzisira mundima shanu dzokutanga dzaZvakazarurwa chitsauko 8. Isaya, naizvozvo vane zana namakumi mana nezvina zvuru, vanonatswa nokubatwa kwemiromo yavo nekara iri, asi “kara” iri ishoko. Rinobata miromo yavo pavanotora bhuku muruoko rwengirozi vachiridya.
వారిని నీ సత్యముచేత పరిశుద్ధపరచుము; నీ వాక్యమే సత్యము. యోహాను 17:17.
Avo vanodzoka” voita vakasara (zvisaririra) vanomiririrwa semiti yomuouki nemiti yemuterebhinthi, uye sezvakaitwa naKristu “kupfekedza muti unhu hwetsika, nokuuisa somududziri wezvokwadi youmwari,” miti yaIsaya ine “unhu hwetsika” mukati mayo hunomiririrwa ne“chinhu chayo.” Chinhu chacho chinoramba chiri mumiti, kunyange apo avo vakanga vari mashizha bedzi okuzviti ndivo vanobviswa. “Mbeu tsvene” ndiyo “chinhu chacho,” uye Kristu ndiye “mbeu tsvene” youprofita. Miti iyo inomiririrwa sevakasara, uye naIsaya amene muchitsauko chechitanhatu, inomiririra vanhu, nokudaro hunhu hwavanhu; uye mbeu tsvene inomiririra humwari. Nokudaro, Isaya 6 inoratidza kunatswa kweAdventism kubva pa9/11 kusvikira kumutemo weSvondo, uye tsananguro dzose dzinopiwa naIsaya munhoroondo iyoyo youprofita dzinomiririrwa dzose nomubvunzo wake wokuti, “kusvikira rinhi?” Kuna Isaya, mhinduro yomubvunzo wokuti, “kusvikira rinhi?” yakanga iri kubva pa9/11 kusvikira kumutemo weSvondo.
Inguva kugeza ryari? 1840–1844
pa-11 Ogasiti 1840 yakaimirira pachine mufananidzo we9/11, uye mukati menhoroondo yechiporofita kubva pa11 Ogasiti 1840 kusvika pa22 Gumiguru 1844 kwakaitika hondo yeGomo reKarimeri pakati paEria navaporofita vaJezebheri. Pakupedzisira voporofita vaBhaari vakaratidzwa kuti vaiva vaporofita venhema uye vakaurayiwa naEria, asi pakutanga chaipo pekusangana uku Eria akabvunza mubvunzo wokuti, “muchasvika rinhiko” muchikamhina pakati pemaonero maviri.
Eriya akauya kuvanhu vose, akati, Muchasvika rinhiko muchizengurira pakati pemaonero maviri? Kana Jehovha ari Mwari, mumutevere; asi kana Bhaari ari iye, muteverei. Asi vanhu havana kumupindura shoko. Ipapo Eriya akati kuvanhu, Ini, ini bedzi, ndasara ndiri muporofita waJehovha; asi vaporofita vaBhaari varume vana zana namakumi mashanu. 1 Madzimambo 18:21, 22.
Elia yuko katika tarehe 11 Agosti 1840; akiuliza kizazi hicho ikiwa ujumbe wa Wamilleri ni wa kweli au ni wa uongo? Huo ni ujumbe mwingine kwa Laodikia, kama ilivyokuwa Isaya 6.
“Zviuru zvakawanda zvakatungamirirwa kugamuchira chokwadi chakaparidzwa naWilliam Miller, uye varanda vaMwari vakasimudzwa mumweya nesimba raEria kuti vazivise shoko iri. SaJohani, mutangiri waJesu, avo vaiparidza shoko iri rinorema vakanzwa vachisundwa kuisa demo pamudzi womuti, nokudanira vanhu kuti vabereke zvibereko zvakafanira kutendeuka. Uchapupu hwavo hwakanga hwakagadzirirwa kumutsa nokubata machechi nesimba, uye kuratidza chimiro chawo chaicho. Uye sezvo yambiro yakakomba yokuti vatize kutsamwa kuchauya yakaridzwa, vazhinji vakanga vakabatana nemachechi vakagamuchira shoko rokuporesa; vakaona kudzokera kwavo shure, uye nemisodzi inorwadza yokutendeuka pamwe nokutambudzika kukuru kwomweya, vakazvininipisa pamberi paMwari. Uye sezvo Mweya waMwari wakagara pamusoro pavo, vakabatsira kuridza kuchema uku, ‘Ityai Mwari, mumupe mbiri; nokuti nguva yokutongwa kwake yasvika.’” Early Writings, 233.
Munhoroondo yokuedzwa ya1840 kusvika muna 1844, maPurotesitendi akaramba shoko raEria vakava vanasikana veRoma uye vakakumikidza jasi rePurotesitendi kuAdhivhendi yeMillerite. NaIsaya naEria, tine zvapupu zviviri zvinopupura chokwadi chokuti mubvunzo wokuti “kusvikira rinhiko” chiratidzo chomunhoroondo unotanga pa9/11 uye unopera paMutemo weSvondo. Munhoroondo yeMillerite, Nyamavhuvhu 11, 1840 inowirirana ne9/11, uye Gumiguru 22, 1844 inowirirana neMutemo weSvondo. Moto pawakaburuka kubva kudenga ukapedza chipiriso chaEria, matombo gumi namaviri akavhenekerwa pamwe chete nechipiriso, nokudaro achiratidza vane zviuru zana namakumi mana nezvina sechiratidzo chinomiririrwa samatombo akavhenekerwa. Vaporofita venhema vakazourayiwa naEria, sezvakangofanana neUnited States, muporofita wenhema, inourayiwa soushe hwechitanhatu paMutemo weSvondo.
Isaya sita inasisitiza mchakato wa kujaribiwa, kusafishwa kwa kuondolewa uchafu, na kutakaswa miongoni mwa watu wa Mungu kuanzia 9/11 hadi sheria ya Jumapili. Eliya anashughulikia mtazamo wa Walaodekia wa watu wa Mungu, lakini pia anatoa ushahidi wa kutofautisha kati ya nabii wa kweli na wa uongo, na kwa hiyo kati ya ujumbe wa kweli au wa uongo. Hivyo basi, kuanzia Agosti 11, 1840 na kuhitimika Oktoba 22, 1844, jaribio la kinabii liliwaletea Waprotestanti wa kipindi cha Sardi; na kama vile moto katika Mlima Karmeli ulivyozalisha mgawanyiko katika makundi mawili, ndivyo makundi mawili yalivyodhihirishwa mwaka 1844. Kundi moja katika mchakato wa kujaribiwa lilikuwa watu wa agano ambao karibuni wangekuwa wa “zamani,” na kundi jingine lilikuwa Uadventista wa Kimileri ambao Mungu angeingia nao katika agano tarehe 22 Oktoba, 1844. Kipindi cha kujaribiwa na mgawanyiko ni kisa cha shamba la mizabibu, kwa kuwa Uadventista wa Kimileri ulionyeshwa kuwa nabii wa kweli katika wakati huohuo ambapo Uprotestanti wa Kisardi ulianza kutimiza wajibu wake kama Uprotestanti ulioasi. Kama vile manabii wa Baali walivyofichuliwa kuwa wa uongo, vivyo hivyo watu wa agano la zamani walifichuliwa na kisha kutambuliwa na Wamileri kuwa binti ya Rumi. Kisa cha Mlima Karmeli, na pia utimilifu wa historia hiyo katika wakati wa Wamileri, hutoa shahidi wa pili kwa Isaya sita kwamba swali, “mpaka lini,” ni ishara ya kipindi cha wakati kutoka 9/11 hadi sheria ya Jumapili.
“‘Oo Mukama Katonda wa Ibulayimu, Isaaka, ne Isiraeri,’ nnabbi awoleza, ‘kimanyike leero nti ggwe Katonda mu Isiraeri, era nti nze ndi muddu wo, era nti nkolede ebyo byonna olw’ekigambo kyo. Mpulira, ai Mukama, mpulira, abantu bano bamanye nti ggwe Mukama Katonda, era nti okyusizza emitima gyabwe okudda nate gy’oli.’”
“Kunyarara, kunorema nokuda kwokuremekedzwa kwako, kwagara pamusoro pavose. Vaprista vaBhaari vanodedera nokutya. Vachiziva mhosva yavo, vanotarisira chirango chinokurumidza.”
“Munamato waEriya uchingopera bedzi, murazvo womoto, wakaita sokupenya kunopenya kwemheni, unoburuka kubva kudenga pamusoro pearitari yakanga yamiswa, ukapedza kupisa chipiriso, uchinanzva mvura yaiva mugoronga, uye uchiparadzawo kunyange mabwe eartari. Kupenya kukuru kwomurazvo kunovhenekera gomo uye kunopofumadza meso evazhinji. Mumipata iri pasi, umo vazhinji vari kutarira nokushushikana kukuru kufamba kwaavo vari kumusoro, kuburuka kwomoto kunoonekwa pachena, uye vose vanoshamiswa nechiono ichocho. Zvakafanana nembiru yomoto iyo paGungwa Dzvuku yakaparadzanisa vana vaIsiraeri neuto ravaEgipita.”
“Vanhu vari pamusoro pegomo vanowira pasi nechiso vachinamata mukutya kukuru pamberi paMwari vasingaonekwi. Havatongotsungi kuramba vakatarisa moto wakatumwa kubva kudenga. Vanotya kuti ivo pachavo vangaparadzwa; uye, vachibatwa pamwoyo pamusoro pebasa ravo rokubvuma Mwari waEria saMwari wamadzibaba avo, wavane chikwereti chokumuteerera nokuvimbika kwaari, vanodanidzira pamwe chete sokunge nenzwi rimwe chete, ‘Jehovha, ndiye Mwari; Jehovha, ndiye Mwari.’ Nekujeka kunoshamisa kudanidzira uku kunonzwika pamusoro pegomo uye kunodzokororwa mubani riri pasi. Pakupedzisira Israeri yamutswa, yasisisanyengedzwi, yapfidza. Pakupedzisira vanhu vanoona kukura kwokuzvidzisa kwavakaita Mwari. Hunhu hwokunamata Bhaari, zvichienzaniswa nokushumira kunonzwisisika kunodiwa naMwari wechokwadi, hwabudiswa pachena zvizere. Vanhu vanobvuma kururamisira netsitsi dzaMwari pakunyima dova nemvura kusvikira vaunzwa pakureurura zita rake. Zvino vava kugadzirira kubvuma kuti Mwari waEria ari pamusoro pechifananidzo chose.” Prophets and Kings, 153.
Ho fihlela neng? Moshe
Nthawi yoyamba funso lophiphiritsa lakuti, “mpaka liti,” likuwoneka m’Mawu aulosi, ndi pa mliri wachisanu ndi chitatu umene unagwera Aigupto m’nthawi ya Mose. Mliri wachisanu ndi chitatu ndi “dzombe” (chizindikiro cha Chisilamu) chimene chinabweretsedwa ndi “mphepo ya kum’mawa” (chizindikiro cha Chisilamu).
Zvino Mozisi naAroni vakapinda kuna Faro, vakati kwaari, “Zvanzi naJehovha Mwari wavaHebheru, ‘Ucharamba kuzvininipisa pamberi pangu kusvikira rinhiko? Rega vanhu vangu vaende, kuti vandishumire. Asi kana ukaramba kurega vanhu vangu vachienda, tarira, mangwana ndichauyisa mhashu munyika yako. Dzipfeke pachiso chenyika, zvokuti munhu haangagoni kuona nyika; uye dzichadya zvasara pane zvakapunyuka, zvakasiyirwa imi nechimvuramabwe, uye dzichadya muti mumwe nomumwe unokumererai kubva kusango. Dzichazadza dzimba dzako, nedzimba dzavaranda vako vose, nedzimba dzavaIjipiti vose; izvo zvisina kumboonekwa namadzibaba ako, kana namadzibaba amadzibaba ako, kubvira pazuva ravakava panyika kusvikira zuva ranhasi.’” Ipapo akatendeuka, akabuda kuna Faro.
Vashumiri vaFarao vakati kwaari: Munhu uyu uchava musungo kwatiri kusvikira rinhi? Regai varume vaende, kuti vanoshumira Jehovha Mwari wavo; hamusati maziva here kuti Ijipiti raparadzwa?
Musa na Haruni wakaletwa tena mbele ya Farao; naye akawaambia, Nendeni, mkamtumikie BWANA, Mungu wenu; lakini ni nani hao watakaokwenda?
Mose akati, Tichaenda navaduku vedu navakuru vedu, navanakomana vedu navanasikana vedu; tichaenda namakwai edu nezvipfuwo zvedu, nokuti tinofanira kuitira Jehovha mutambo.
Iye akati kwavari, Jehovha ngaave nemi saizvozvo sezvandinokutenderai kuenda pamwe navana venyu vaduku; zvichenjererei, nokuti zvakaipa zviri pamberi penyu. Hazvina kudaro; endai zvino imi muri varume, mundoshumira Jehovha; nokuti ndizvo zvamaikumbira. Ipapo vakadzingwa pamberi paFarao.
Zvino Jehovha akati kuna Mozisi, Tambanudza ruoko rwako pamusoro penyika yeIjipiti nokuda kwemhashu, kuti dzikwire pamusoro penyika yeIjipiti, dzidye miriwo yose yenyika, izvo zvose zvasiyiwa nechimvuramabwe. Ipapo Mozisi akatambanudza tsvimbo yake pamusoro penyika yeIjipiti, Jehovha ndokauyisa mhepo yokumabvazuva pamusoro penyika zuva iro rose, nousiku ihwohwo hwose; zvino kwakati ava mangwanani, mhepo yokumabvazuva ikauyisa mhashu. Mhashu dzikakwira pamusoro penyika yose yeIjipiti, dzikagara pamiganhu yose yeIjipiti; dzakanga dzichityisa kwazvo; hadzina kumbovapo mhashu dzakadai pamberi padzo, uye hadzichazovipo dzakadai shure kwadzo. Nokuti dzakafukidza chiso chenyika yose, zvokuti nyika yakasviba; uye dzakadya miriwo yose yenyika, nezvibereko zvose zvemiti zvakanga zvasiyiwa nechimvuramabwe; uye hakuna kusara chinhu chipi nechipi chakasvibira pamiti, kana pamiriwo yesango, munyika yose yeIjipiti.
Ipapo Faro akadana Mose na Aroni nokukurumidza; akati, Ndatadzira Jehovha Mwari wenyu, nokukutadziraiwo. Naizvozvo zvino, ndinokumbira kuti mundikanganwire zvivi zvangu panguva ino chete, mugoreverera kuna Jehovha Mwari wenyu, kuti andibvisire rufu urwu chete. Ipapo akabuda kuna Faro, akagoreverera kuna Jehovha. Jehovha akabva ashandura mhepo ine simba guru yokumabvazuva ikava mhepo ine simba guru yokumavirira, ikabvisa mhashu dzacho, ikadzikanda muGungwa Dzvuku; hapana kana mhashu imwe chete yakasara munyika yose yeIjipiti. Ekisodho 10:3–19.
Kutanga “Jehovha Mwari wavaHebheru” anobvunza achiti, “Ucharamba kuzvininipisa pamberi pangu kusvikira rinhiko?” uye ipapo varanda vaFarao vakazobvunzazve Farao vachiti, “Murume uyu achava musungo kwatiri kusvikira rinhiko?” Mubvunzo uyu unobvunzwa panguva yedenda rechisere, iro rinowirirana ne9/11 nokuda kwezvikonzero zvinoverengeka. Denda regumi nderekuurayiwa kwematangwe, iro rinowirirana nemuchinjikwa uye rinoteverwa nokuora mwoyo paGungwa Dzvuku, uko kufemerwa kunoriyananisa nokuora mwoyo kwevadzidzi pamuchinjikwa, uko kunowiriranawo nokuora mwoyo kukuru kwevaMillerite muna 1844. Zvapupu zvitatu izvozvo zvose zvinowirirana nemutemo weSvondo. Denda regumi ndiwo mutemo weSvondo, uye matenda maviri pamberi paro denda rechisere rakaunza “mhashu” pamusoro pe“mhepo yokumabvazuva.” “Mhashu” dzakazadza nyika yose, sezvakangoitawo Islam ichizunungusa nyika yose nhasi apo yakaparadzira rima rayo kubudikidza nokumanikidzirwa kwekutama kwevanhu. Zita rechiLatin remhashu yomurenje nderekuti “locusta migratoria,” richimiririra kupararira kweIslam kubudikidza nokutama kwevanhu, uko kunofananidzirwa munyika yezvakasikwa sokutama.
Mliri wa chisanu ndi chinayi unali mdima wogwirika.
Zvino Jehovha akati kuna Mozisi, “Tambanudza ruoko rwako kudenga, kuti rima rive pamusoro penyika yeIjipiti, rima rinobatika.” Ipapo Mozisi akatambanudza ruoko rwake kudenga; kukava nerima guru munyika yose yeIjipiti kwamazuva matatu. Vakanga vasingaonani, uye hakuna kana mumwe akasimuka panzvimbo yake kwamazuva matatu; asi vana vose vaIsiraeri vakanga vane chiedza mudzimba dzavo. Ekisodho 10:21–23.
Mu mifananidzo yechiprofita ye“kusvikira riniko” inomiririrwa neGomo reKarimeri naEria, munoonekwa musiyano unoratidzwa apo moto unodzika uchibva kudenga. Mwari waEria akaita izvo zvisingagoni kuitwa naBhaari. Munhoroondo yevaMillerite, musiyano uyu wakaiswa pakati pechiPurotesitendi cheSadhisi chakawa neAdventism yevaMillerite. Kuna Mozisi, musiyano wacho waive rima kana chiedza. Makanga mune chiedza mudzimba dzevaHebheru. Isaya anotizivisazve kuti avo vasina chiedza mumutsara waMozisi, variwo avo vanoparadzwa naEria, uye avo vanorasikirwa nejasi rechiPurotesitendi munguva yevaMillerite, ndivo “vanhu” vano“nzwa” zvirokwazvo, asi vasinganzwisisi; uye vano“ona” zvirokwazvo, asi vasingapereri. Ipapo panobudiswa chirevo pamusoro pevanhu ava chinoti, “Konesa mwoyo yavanhu ava, uremedze nzeve dzavo, uvhare meso avo; kuti varege kuona nameso avo, nokunzwa nenzeve dzavo, nokunzwisisa nomwoyo yavo, nokutendeuka, nokuporeswa.”
Ari kuda kuita basa, asi akaremerwa nebasa rokuparidza kuna avo vasingazoteereri, Isaya “akabva ati,” “Ishe, kusvikira rinhiko?”
Zvirwere zvitatu zvekupedzisira pazvirwere gumi zveEgipita zvinopa uchapupu hwematanho matatu anobva pa9/11 achisvika kumutemo weSvondo. Musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840, shoko remutumwa wokutanga rakapiwa simba, uye musi wa19 Kubvumbi, 1844, mutumwa wechipiri akasvika uye akapiwa simba paExeter Camp Meeting kubva 12–17 Nyamavhuvhu, uye mutumwa wechitatu akasvika musi wa22 Gumiguru, 1844. Mutumwa wechitatu unowirirana nomutemo weSvondo, uye naizvozvo unoratidza nzira yematanho matatu, nokuti haugoni kuva newechitatu pasina wokutanga nowechipiri.
“Ujumbe wa kwanza na wa pili ulitolewa katika miaka ya 1843 na 1844, na sasa tuko chini ya utangazaji wa ujumbe wa tatu; lakini jumbe zote tatu bado zinapaswa kutangazwa. Ni muhimu sasa kama ilivyowahi kuwa hapo awali kwamba zirudiwe kwa wale wanaoitafuta kweli. Kwa kalamu na kwa sauti tunapaswa kuutangaza ujumbe huo, tukionyesha mpangilio wake, na matumizi ya unabii yanayotufikisha kwenye ujumbe wa malaika wa tatu. Hakuwezi kuwa na wa tatu pasipo wa kwanza na wa pili. Jumbe hizi tunapaswa kuupa ulimwengu katika machapisho, katika hotuba, tukionyesha katika mfuatano wa historia ya unabii mambo yaliyokuwapo na mambo yatakayokuwapo.” Selected Messages, kitabu cha 2, 104, 105.
Denda rechigumi reEgipita rakarongedzerwa noufemerwo nemuchinjikwa pamwe chete nokuodzwa mwoyo kwakatevera kwakabatana nawo. Naizvozvo denda rechigumi ndiro shoko rechitatu, iro, nokuda kwokudikanwa kwechiporofita, rinofanira kutangirwa neshoko rokutanga nerechipiri. Pa9/11 Ishe vakabvunza Faro kuti, “kusvikira rinhi,” uye pakarepo mushure maizvozvo varanda vaFaro vakabvunza zvakare kuti, “kusvikira rinhi.” Mushure mokunge Mozisi aunza mubvunzo waMwari wokuti, “kusvikira rinhi,” kuna Faro, uye nguva pfupi varanda vasati vadzokorora mubvunzo waMozisi kuna Faro, Mozisi anoratidza nguva yokutendeuka sezvinoti, “akatendeuka, akabuda kuna Faro.” Eksodho 10:6.
9/11 yaive nguva yokushanduka yechiporofita, yakafananidzirwa apo Mozisi akaunza denda remhashu rakauya nemhepo yokumabvazuva.
“Panawo ma nyengo izo zikuŵa mphambano mu mbiri ya mitundu ndi ya mpingo. Mu chisamaliro cha Mulungu, pamene mavuto osiyanasiyana amenewa afika, kuŵala kwa nyengo imeneyo kumaperekedwa.” Bible Echo, August 26, 1895.
Denda rinotevera rakaunza rima kana chiedza zvichienderana nekuti waiva muchikwata chipi. 9/11 rakanga riri “shanduko huru munhoroondo yamarudzi neyechechi.” Panguva iyoyo vanhu vaMwari vakadanwa kuti vadzokere vagofamba munzira dzekare, asi vakaramba kufamba madziri, uye havana kuteerera kurira kwehwamanda. Kuparadzaniswa pakati perima nechiedza kwakaitwa mushure maEria, uye Mozisi akabvunza achiti, “kusvikira riniko?” Anoendererawo mberi achitaura mundima iyi:
“Kune nguva dzinova nzvimbo dzekutendeukira munhoroondo yendudzi neyekereke. Mukutungamirira kwaMwari, kana matambudziko akasiyana aya asvika, chiedza chenguva iyoyo chinopiwa. Kana chikagamuchirwa, panova nekufambira mberi pamweya; kana chikarambwa, kuderera pamweya nokuputsikirwa kwekutenda zvinotevera.” Bible Echo, August 26, 1895.
Ticharamba nenyaya yokuti “kusvikira rinhiko” muchinyorwa chinotevera.
“Muna Chivabvu, 1842, Koniferensi Huru yakaitwa muBoston, Massachusetts. Pakuvhurwa kwemusangano uyu, Hama Charles Fitch naApollos Hale, vekuHaverhill, vakaratidza zviporofita zvine mifananidzo zvaDanieri naJohane, izvo zvavakanga vakapenda pajira, pamwe chete nenhamba dzechiporofita, zvichiratidza kuzadzikiswa kwazvo. Hama Fitch, pakutsanangura kubva pachati yavo pamberi peKoniferensi, vakati, pavaiongorora zviporofita izvi, vakanga vafunga kuti dai vaigona kuburitsa chinhu cherudzi urwu sezvachiri kuratidzwa pano, zvaizorerutsa nyaya yacho uye zvigoita kuti zvive nyore kwavari kuitsanangurira vateereri. Pano pakanga pava nechiedza chakawedzera munzira yedu. Hama idzi dzakanga dzichiita izvo Ishe vakaratidza Habakuki muchiratidzo chake makore 2,468 akanga apfuura, vachiti, ‘Nyora chiratidzo, uye uchinyatsichiisa pachena pamahwendefa, kuti anochiverenga amhanye. Nokuti chiratidzo chichakamirira nguva yakatarwa.’ Habakuki 2:2.”
“Mushure mehukurukurirano yakati pamusoro penyaya iyi, zvakabvumiranwa nomoyo mumwe kuti paitwe mazana matatu akafanana neiri, achidhindwa nenzira ye lithograph, izvo zvakakurumidza kuitwa. Zvakadanwa kuti ‘machati e’43.’ Uyu wakanga uri Musangano wakakosha zvikuru.” The Autobiography of Joseph Bates, 263.
“Ndzi vonile leswaku chati ya 1843 yi kongomisiwile hi voko ra Hosi, naswona a yi fanelanga ku cinciwa; leswaku tinhlayo a ti ri hilaha Yehovha a a lava ha kona; leswaku voko Rakwe a ri ri ehenhla ka swona naswona ri tumbetele xihoxo eka yin’wana ya tinhlayo, leswaku a ku nga vi na un’we loyi a nga xi vonaka, ku fikela loko voko Rakwe ri susiwa.” Early Writings, 74.
“Chaiva hwaiva uchapupu hwakabatana hwevadzidzisi nemapepanhau eKuuya kweChipiri, pavaimira pa‘kutenda kwekutanga,’ kuti kubudiswa kwechati kwaiva kuzadziswa kwaHabhakuki 2:2, 3. Kana chati yaiva nyaya yechiporofita (uye avo vanoizviramba vanosiya kutenda kwekutanga), zvino zvinotevera kuti BC 457 ndiro gore rinofanira kutorerwa kutangira pakurangarira mazuva ane 2300. Zvaiva zvinodikanwa kuti 1843 rive nguva yokutanga yakabudiswa, kuti ‘chiratidzo’ ‘chinonoke,’ kana kuti kuti pave nenguva yokunonoka, umo boka remhandara raifanira kukotsira nokurara panyaya huru yenguva, nguva pfupi vasati vamutswa neKuchema kwaPakati pousiku.” Second Advent Review and Sabbath Herald, Volume I, Number 2, James White.