Roma Inosimbisa Chiratidzo – Nhamba Gumi neShanu

Iye zvino tiri munguva yokuedzwa yomufananidzo wechikara, uye gakava rokutanga rouprofita munhoroondo yeAdventism rava kudzokororwa zvino. Muna Chikunguru wa2023, Mikaeri mukuru wengirozi akaburuka kuzomutsa mapfupa akaoma akafa aEzekieri, akanga akarara akaurayiwa mumugwagwa weguta guru iro reSodhoma neEgipita. Imomo muchitsauko chegumi nerimwe chaZvakazarurwa, vanobudiswa muhope dzavo dzerufu nokupiwa kwoMweya. Muchitsauko chemakumi matatu nenomwe chaEzekieri, shoko remhepo ina rinoratidzwa seshoko rinoshandura mapfupa akaoma akafa, ayo anozivikanwa seimba yose yaIsraeri, kuva hondo yaJehovha. Muprofita Danieri anomiririra zvapupu zviviri zvaJohani zvakaurayiwa, uye anomiririrawo avo vari mumupata wamapfupa akaoma akafa pamwe chete nemhandara dzakachenjera dziri mumufananidzo.

Millerites pavakazadzisa mufananidzo uyu, vakaziva kuti ruzivo rwavo rwakanga rwakamiririrwa mumufananidzo wacho. Vane zviuru zana namakumi mana nezvina vachadawo kuziva kuti vakanga vari munguva yokunonoka. SaDanieri muchitsauko chechipfumbamwe, vachadawo kuziva kuti vakanga vapararira munyika yavavengi, sezvinomiririrwa nenguva nomwe dzaRevhitiko makumi maviri nenhanhatu, uyewo vanzwisise mufananidzo wakavanzika waNebhukadhinezari wezvikara.

Mune mumitsara iyi yose munomiririrwa muedzo wechiporofita unobva muShoko raMwari. Zvapupu zviviri zvakafa mumugwagwa zvinozadzwiswa noMweya pazvinomutswa. Mapfupa akafa aEzekieri aifanira kunzwa shoko rechiporofita. Dhanieri akanga achidzidza zvinyorwa zvaMozisi naJeremia paakamutsirwa kuziva mamiriro ake okupararira. Muchitsauko chechipiri Dhanieri navatatu vaya vakanga vakafanira vanomutswa nenzira yokufananidzira kuti vazive kuti vakanga vaiswa pasi pomutongo worufu, uye ipapo chiedza chechiporofita, chakanga chakavanzwa zvikazozarurwa, chakaponesa Dhanieri neshamwari dzake nhatu. Mhandara dzomumufananidzo dzinomutswa ne“kuchema” pakati pousiku. VaMillerite vakamutswa Kristu paakabvisa ruoko rwake pamifananidzo yaiva pachati. Muzvapupu zvitanhatu izvi zvose, ishoko rechiporofita rinomutsa vakafa kana vakarara. Zvino rinobudisa muedzo umo mapoka maviri anoratidzwa pakupera kwemaitiro omuedzo.

Kubva pamitsara iyi, zvinotsinhirwa kuti kana vane zviuru zana namakumi mana nezvina vakamutswa mumazuva okupedzisira, ndiwo mashoko aEzekieri pamusoro pemhepo ina, uye okuparadzirwa kwaMosesi kunotaurwa muRevhitiko makumi maviri nematanhatu kwemikaha minomwe. Ndiwo mashoko okuva kuvakafa anounzwa naMikaeri ngirozi huru. Ndiwo mashoko echiroto chakavanzika chaNebhukadhinezari chomufananidzo wezvikara.

Mhandara dzinoedzwa zvichienderana nokuti dzine mafuta here, ayo anozivikanwa se“mashoko oMweya waMwari.” VaMillerite vakamutswa pavakaziva kuti vaizivikanwa mukati meshoko rechiporofita raMwari, uye zvakare pavakaona kuti humbowo humwe chete hwakatanga kuvatungamirira kufanotaura gore ra1843 ndihwo chaihwo hwairatidza Gumiguru 22, 1844. Zvichibva pamitsara iyi, zvinoratidzwa kuti kana vane zana namakumi mana nezvina zvuru vakamutswa mumazuva okupedzisira, vachamutsirwa kushoko rechiporofita rokuyedza rinobudisa mapoka maviri avanamati.

Mitsara yose aya anowana kuzadziswa kwawo kwakakwana uye kwekupedzisira munguva yokuedzwa kwechiporofita inomiririrwa nokuumbwa kwemufananidzo kuchikara nowechikara. Kuedzwa ikoko kunopera apo nguva yenyasha inovharirwa pamusoro pemhandara pamutemo weSvondo. Naizvozvo, nzira yokuedzwa kwemufananidzo wechikara, iyo inoramba ichimiririrwa sekuyedzwa kunoratidza avo vakanzwisisa shoko rakazarurwa, inomirirwawo nemitsara yose iyi yechiporofita. Muna Danieri 12, vakachenjera vanonzwisisa kuwedzera kwezivo vanopfuura nomunzira yokuedzwa ine matanho matatu, inomiririrwa sokucheneswa, kuitwa vachena, nokuedzwa. Matanho iwayo matatu ndiwo matanho okutendiswa kunounzwa noMweya Mutsvene, achimiririra kutendiswa kwechivi, kwekururama, nokwekutongwa. Matanho iwayo matatu ndiwo ruvanze, nzvimbo tsvene, neNzvimbo Tsvene-tsvene. Matanho iwayo matatu anomirirwawo nengirozi nhatu dzaZvakazarurwa 14, pamwe chete nechiitiko chaDanieri navatatu vaya vakanga vakakodzera muchitsauko 1. Ikoko vakatanga kupasa muedzo wezvokudya, vakazotevera muedzo wezvinoonekwa nameso, uye pakupedzisira vakapasa muedzo wechitatu wakapiwa namambo wokumusoro—anomiririrwa naNebhukadhinezari.

Jaribio la mwisho kati ya majaribio matatu kwa Danieli na wale watu watatu mashuhuri lilikuwa jaribio lililofanywa na Nebukadreza; kwa hivyo, kwa mfano wa kinabii, jaribio la mwisho la kinabii analoliwakilisha Danieli na wale watu watatu mashuhuri linahusu Babeli, kwa maana Nebukadreza alikuwa mfalme, jambo ambalo katika Isaya sura ya saba, aya ya nane na ya tisa, huweka msingi wa mfalme, mji mkuu wa taifa, na “kichwa,” ambavyo ni alama zinazoweza kutumiwa kwa kubadilishana. “Kichwa” hicho kinamwakilisha kichwa cha Babeli ya Kisasa katika siku za mwisho. Hicho “kichwa” katika siku za mwisho ni yule kahaba wa Ufunuo kumi na saba, ambaye juu ya kipaji chake cha uso kumeandikwa, “SIRI, BABELI MKUU, MAMA WA MAKAHABA NA MACHUKIZO YA DUNIA.”

Muedzo wekupedzisira wouprofita wevane zana namakumi mana nezvina zvuru unobatanidzwa nokunzwisisa kwakakarurama kana kusakarurama kwe“musoro” weBhabhironi razvino mumazuva okupedzisira. Muedzo wavo wokupedzisira unosanganisirawo kunzwisisa kuti Bhabhironi razvino neRoma Razvino zviratidzo zvinotsinhaniswa, uye naizvozvo “musoro” weBhabhironi razvino ndiwo “musoro” mumwe chetewo mune rimwe nerimwe bumbiro, nokuti zviratidzo zvinotsinhaniswa.

Danieri nevarume vatatu vanoratidza kuti muedzo wokupedzisira wechiprofita, nokuti nguva dzose muedzo unobata chiprofita, muedzo unoenderana nenyaya yeRoma, nokuti musoro wemazuva okupedzisira isimba repapa, rinofananidzirwa naNebhukadhinezari, musoro wokutanga weBhabhironi, uyo pachake akaedza Danieri nevarume vatatu. Kupokana kunofananidzirwa naDanieri nevarume vatatu kunoratidzwawo mberi nokupokana kokutanga munhoroondo yenheyo yeAdventism, sezvakamiririrwa pachati ya1843, iyo yakatungamirirwa noruoko rwaShe, uye yakanga isingafaniri kuchinjwa. Kupokana kwakamiririrwa pachati ya1843 kwakanga kwakavakirwa pakuzivisa Antiochus Epiphanes kana kuti Roma yechihedheni sesimba rakasimbisa chiratidzo chiri mundima yegumi nechina yaDanieri chitsauko chegumi nerimwe.

Mu nhoroondo yemazuva okupedzisira, vane zana namakumi mana nezvina zvuru vachayedzwa pamusoro pokunzwisisa kwavo kwechiporofita. Kunzwisisa kwechiporofita kunosimbiswa nemitsara yakawanda yechiporofita inotsigira muedzo wokupedzisira sechinhu chine chimiro chechiporofita. Muedzo wacho uchava unofambira mberi uye uchasvika pamugumo wawo nokuratidzwa kwemapoka maviri avanamati.

Sezvinomirirwa muna Danieri chitsauko chegumi nembiri, kuedzwa kunotanga apo chiedza chitsva chechiprofita chinosunungurwa pachisimbiso, uye muedzo wokutanga ipapo ndewokuti munhu adye shoko iri kana kuriramba. Muedzo iwoyo unomiririrwa naDanieri sokuti “vacheneswe,” uye muedzo unotevera Danieri akauti, “vaitwe vachena,” uye muitiro wacho wakaguma pamuedzo wechitatu nowokupedzisira unomiririrwa sokuti “vaedzwe.” Muedzo wechitatu nowokupedzisira ndiwo apo mapoka maviri aya “anoedzwa,” uye ndipo pavanoratidza kana vane mafuta, kana kuti havana.

Isahluko sokuqala sikaDaniyeli sibonisa ngokucacileyo uvavanyo lokugqibela, yaye ngoko ke uDaniyeli uchaza uvavanyo olufanekiselwa “njengokwakhiwa komfanekiso werhamncwa,” olulo “uvavanyo abantu bakaThixo ekufuneka baluphumelele,” kokubini phambi “kokuba batywinwe” kwanaphambi “kokuvalwa kwexesha lovavanyo” kumthetho weCawa osondelayo.

ܒܚܝܢܬܐ ܕܐܝܟܢܐ ܡܬܬܩܢܐ ܨܠܡܐ ܕܚܝܘܬܐ، ܚܒܫܐ ܒܗ̇ ܠܒܘܚܢܐ ܢܒܝܘܬܝܐ ܕܡܕܥܬܐ ܕܡܒܢܝܢܐ ܢܒܝܘܬܝܐ ܕܚܘܝܕܐ ܬܠܝܬܝܐ. ܬܢܝܢܐ، ܘܚܝܘܬܐ، ܘܢܒܝܐ ܕܓܠܐ ܐܝܬ ܠܗܘܢ ܡܒܢܝܢܐ ܢܒܝܘܬܝܐ ܕܝܠܢܝܐ، ܕܡܬܩܝܡ ܥܠ ܣܓܝܐܘܬܐ ܕܣܗܕܐ ܢܒܝܘܬܝ̈ܐ. ܠܡܣܬܟܠܘ ܐܝܟ ܚܘܝܕܐ ܬܠܝܬܝܐ ܡܬܟܢܫ ܚܕܐ ܚܝܠܐ ܢܒܝܘܬܝܐ ܒܝܘܡܬܐ ܐܚܪ̈ܝܐ، ܗ̇ܘ ܗܘ ܠܡܣܬܟܠܘ ܐܝܟ ܡܬܬܩܢܐ ܨܠܡܐ ܕܚܝܘܬܐ.

Mfananidzo wakapfava, asi wakaoma, wekukosha kwekunzwisisa maumbirwo anoitwa mufananidzo wechikara mumazuva okupedzisira, uri muuchapupu hwaPauro pamusoro pomunhu wechivi muchitsauko chechipiri chaVaTesaronika Wechipiri. Pauro anotaura pamusoro peukama hwechiporofita huri pakati peRoma yechihedheni neRoma yapapa, uye paanoita saizvozvo, anoratidza kuti “ukama hwechiporofita huri pakati peRoma yechihedheni neRoma yapapa” inyaya inoratidza mapoka maviri avanamati.

Rimwe itsinda rikunda ukuri kw’“umubano w’ubuhanuzi hagati ya Roma ya gipagani na Roma ya papacy,” naho irindi tsinda ntirikunda uko kuri, bityo rikakira ubuyobe bukomeye. Umubano w’ubuhanuzi hagati ya Roma ya gipagani na Roma ya papacy Pawulo yagaragaje ni umwe gusa mu bice byinshi by’ubuhanuzi bigaragaza umubano w’izo mbaraga zombi, kandi n’umubano w’izo mbaraga zombi na Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Roma ya kipagani ni yule joka, Roma ya kipapa ni yule mnyama, na Marekani ni yule nabii wa uongo. Ahabu ni yule mfalme-joka wa wafalme kumi, aliyeoa Yezebeli, yule kahaba, ambaye anatawala juu ya mkusanyiko wa pande mbili wa manabii wa uongo. Manabii wa kiume walikuwa manabii wa Baali, na makuhani wa Ashera waliwakilisha mungu wa kike Ashtarothi. Kwa pamoja wanamwakilisha yule nabii wa uongo wa siku za mwisho anayefanya sanamu ya yule mnyama, kama inavyowakilishwa na makuhani wa kike na manabii wa kiume.

Chiratu ichi ndi Ahabu, amene ali chizindikiro cha mafumu khumi a pa Chivumbulutso 17, ndipo ndiye ufumu wachisanu ndi chiwiri mwa maufumu asanu ndi atatu. Ufumu wachisanu ndi chimodzi ndi United States, aneneri abodza a Yezebeli; ufumu wachisanu ndi chiwiri ndi mafumu khumiwo, United Nations, mphamvu ya chinjoka; ndipo ufumu wachisanu ndi chitatu, umene uli wa mwa asanu ndi awiriwo, ndi ufumu wachisanu umene unalandira chilonda chopha, amene awukitsidwa monga ufumu wachisanu ndi chitatu ndi womaliza, umene ndi chilombo, chimene United States, ndipo pambuyo pake dziko lonse lapansi, limapangira fano, ndi kukhala fano lake.

Sura ya kwanza ya Danieli inatambulisha jaribu la mwisho la kinabii linalohusisha kuelewa Roma kama inavyowakilishwa ndani ya Neno la Mungu. Wathesalonike wa Pili inatambulisha kwamba jaribu la mwisho la kinabii linajumuisha nuru kuhusu muundo wa Roma ya Kisasa, kama inavyowakilishwa na uhusiano wa kinabii na wa kisiasa kati ya Roma ya kipagani na Roma ya kipapa.

Daniyeli chitsauko chechipiri chinoratidza kuti kune chakavanzika chinobviswa chisimbiso mumazuva okupedzisira chinoyedza zviuru zana namakumi mana nezvina, nokuti Daniyeli navatatu vakakodzera vari muchitsauko chechipiri vanomirira vanhu vaMwari vomuzuva rokupedzisira. Chakavanzika chouprofita chinobviswa chisimbiso, uye nokudaro chinovayedza, chiroto chakavanzika chaNebhukadhinezari chomufananidzo wezvikara, nokudaro chichimirira muedzo wokupedzisira wezviuru zana namakumi mana nezvina uyo, sezvakanyorwa naSista White, uri “kuumbwa komufananidzo wechikara.”

Kuyesedwa komwe kukuyimiridwa ndi chaputala chachiwiri cha Danieli kwayikidwa pansi pa chiwopsezo cha imfa. Monga chitsanzo cha masiku otsiriza, kukutsimikizira zimene Paulo anaphunzitsa pamene anazindikiritsa chinyengo champhamvu chimene chimagwera pa iwo amene sakonda choonadi. M’mbiri ya Danieli, kumvetsetsa kwake kunapulumutsa anzeru a ku Babulo, koma pambuyo pa mayeso otsiriza a masiku otsiriza palibenso nthawi ya chisomo.

Mutsetse wega wega wenharo pamusoro peRoma sechiratidzo chatakazivisa hunopa uchapupu hwakananga kunharo iri kuitika zvino. Sezvo kufamba kwekuiswa kwemutemo weSvondo kuchifambira mberi murima, shoko raMwari rechiporofita riri kuzivisa kuswedera kwako, kunyange zvazvo mweya mishoma zvikuru iri vana vezuva; uye avo vasiri vana vezuva, naizvozvo havazivi kuti jecha renguva yekuedzwa riri kukurumidza kupera. Izvi zviri kuitika mukati memamiriro ezvinhu akaziviswa naSister White, apo mafambiro okupedzisira achava anokurumidza. Muna Chikunguru 2023, Mikaeri akaburuka kuti amutsire hondo Yake ine simba kuti isimuke netsoka dzayo, asi kuti munhu ave chikamu chehondo iyi pane basa rechiporofita rinofanira kutanga rapedzerwa, uye rinopedzerwa munzvimbo yezvematongerwo enyika umo mufananidzo wechikara uri kuumbwa.

Utume wa unabii unaopaswa kutimizwa unajumuisha utambuzi wa kuundwa kwa sanamu ya mnyama. Mwanafunzi wa unabii anapaswa kutambua, kwa matukio yanayotukia katika historia ya sasa, kwamba vipengele vya kidini na vya kisiasa vinavyozalisha sanamu ya mnyama katika Marekani vinaendelea kutekelezwa. Mwanafunzi huyo anapaswa pia kutambua jinsi sanamu ya mnyama inavyoundwa kiunabii kama ilivyowekwa katika neno la Mungu. Anapaswa pia kutambua kwamba, sanamu ya mnyama inapoendelea kuundwa katika Marekani, sura ya Mungu inaendelea kuundwa katika wale mia moja arobaini na nne elfu. Anapaswa kuelewa ulinganifu wa historia ya siku za mwisho na Wamillerite wakati wa kukuzwa kwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane katika historia yao, walipoamshwa kwa ukweli kwamba walikuwa katika wakati wa kukawia wa mfano, na kwa hiyo wao wenyewe ndio mabikira. Vipengele hivyo vyote vitatu ni sehemu ya mtihani wa unabii ulioanza kujitokeza mwezi Julai 2023.

“Mutsara pamusoro pomutsara” kupokana kumwe nokumwe pamusoro peRoma kwakabuda munhoroondo yeAdventi kwaiva nhoroondo tsvene iri kudzokororwa mumazuva okupedzisira. Kupokana kwokupedzisira pamusoro peRoma kuri kuuya somugumisiro wakananga wokuti vanhu vaMwari vakaramba kumuka pashoko rakasvika muna Chikunguru wa2023.

MaPurotesitendi venguva yaMiller vakaramba kutongwa nemitemo yegirama, vakasarudza kufuratira shoko rokuti “zvakare” mundima yechina negumi, iro maererano negirama rinotsanangura kuti “makororo avanhu vako” aimirira simba idzva raipinzwa mukutevedzana kwezviitiko zvairatidzwa mundima dzinowanikwa ndima yechina negumi. Uriah Smith akaita chinhu ichocho chaizvo paakafuratira humbowo hwegirama hunoratidza kuti mambo wokumusoro mundima yechitanhatu negumi, uye gare gare mundima yemakumi mana, aifanira kuva mambo wokumusoro mumwe cheteyo akanga ari musoro wenyaya kubva pandima yechitatu negumi.

නූතන කාලයේ එක්සත් ජනපදය “කොල්ලකාරයෝ” බව උගන්වන අය, අන්තිම දවස්වල ප්‍රධාන පීඩාකාරී බලයන් දෙක ලෙස පාප්තන්ත්‍රික බලයත් එක්සත් ජනපදයත් හඳුනා දක්වන සොහොයුරිය වයිට්ගේ ප්‍රකාශයක කොටසක් භාවිත කරති; එහි ව්‍යාකරණය විකෘති කරමින්, යුරෝපය නිර්වචනය කිරීමට සොහොයුරිය වයිට් භාවිත කරන “පැරණි ලෝකය” යන සඳහන ඇත්ත වශයෙන් අතීත ඉතිහාසය නියෝජනය කරයි යයි තර්ක කරති. එම ප්‍රකාශයේ ව්‍යාකරණය මගින් මෙය වැරදි අනුමානයක් බව සනාථ වන අතර, එම ප්‍රකාශයේදී සොහොයුරිය වයිට් “පැරණි ලෝකය” යන පදය භාවිත කරන ආකාරය, ඇය තම ලේඛනවල අනෙකුත් ස්ථානවලද එය භාවිත කරන ආකාරයට එකඟ වේ. ඇය එසේ කරන විට, “නව ලෝකය” සමඟ සම්බන්ධ කර “පැරණි ලෝකය” යන ප්‍රකාශය යුරෝපය හා ඇමරිකා මහද්වීපයන් අතර භේදයක් දැක්වීමට භාවිත කරන ඉතිහාසඥයන් සමඟද ඇය එකඟ වේ.

Mupasina maererano negrama, mashoko anoti “vachatevera” anoratidza kuti masimba ose ari maviri anomiririrwa ne“nyika yekare” ne“itsva” ose “anotevera” kutambudzwa kwevanhu vaMwari mumazuva okupedzisira; uye kukakavadzana kwacho kune kukanganisa kwegrama kutaura kuti mutongo uyu uri kureva “nyika yekare” senhoroondo yakapfuura, uye “itsva” semazuva okupedzisira. “Mutsara pamusoro pomutsara,” gakava rose rekare reRoma rinodzidzisa mudzidzi wechiprofita pamusoro pemazuva okupedzisira kuti, pavanomutswa, muedzo wemufananidzo wechikara uchabatanidza mamiriro ezvinhu umo kuzivikanwa kwakarurama kwembavha dzavanhu vako kunoratidzwa. Kunzwisisa kwakarurama kwe“mbavha” kunoiswa pachena pachati yevapayona ya1843, uye naizvozvo ichokwadi chenheyo, chakatsinhirwa nesimba reMweya weChiprofita. Izvi zvinoratidza kuti kana vadzidzi vechiprofita vachimutswa kumuedzo wavo wokupedzisira, nyaya ye“mbavha” ichamirirawo kurwiswa kwokupedzisira kwezvokwadi dzenheyo, uye kweMweya weChiprofita.

Aya mafikirwo tichaapfuuridzira mberi munyaya inotevera.