Dhammaystirka calaamadaha ay qorraxda, dayaxa, iyo xiddiguhu metelaan waxaa si ballaadhan uga hadlay taariikhyahannadu, hormuudkii Adventism-ka, iyo qoraallada Sister White. Qaar ka mid ah calaamadaha Ciise ka hadlay ma aha kuwo sida kuwa kale loo yaqaan. In yar baa garanaya in “cidhiidhiga quruumaha” ee ka jira “dhulka” uu lahaa dhammaystir gaar ah. Mana cadda waxa ay ka dhigan tahay astaanta gariiridda “xoogagga samada,” marka loo eego gariiridda ay metelaan xoogagga dhulka. Waxaana yar Adventist-yada Laodicean-ka ah ee fahmaya in “imaatinka” ee “Wiilka Aadanaha oo daruur ku imanaya” uu ku dhammaystirmay taariikhda Millerite-ka.
“Maalinta saxda ah iyo saacadda imaatinka Masiixa lama muujin. Badbaadiyuhu wuxuu xertiisii u sheegay in isaga qudhiisu uusan caddayn karin saacadda muuqashadiisa labaad. Hase ahaatee, wuxuu xusay dhacdooyin gaar ah oo ay ku garan karaan marka imaatinkiisu dhow yahay. ‘Calaamooyin baa jiri doona,’ ayuu yidhi, ‘qorraxda, iyo dayaxa, iyo xiddigaha.’ ‘Qorraxdu way madoobaan doontaa, dayaxuna iftiinkiisa ma bixin doono, xiddigaha samaduna way soo dhici doonaan.’ Dhulka korkiisa, ayuu yidhi, waxaa jiri doona ‘cidhiidhi quruumaha ku dhaca, iyagoo wareersan; badda iyo hirarkeedu qaylinaya; qalbiyada dadka oo ka itaal dhacaya cabsi awgeed, iyo filashada waxyaalaha dunida ku soo socda.’”
“‘Oo waxay arki doonaan Wiilka Aadanaha oo ku imanaya daruuraha samada isagoo leh xoog iyo ammaanta weyn. Oo wuxuu soo diri doonaa malaa’igihiisa iyadoo dhawaaq weyn oo buun ah jira, oo iyagu waxay ka soo ururin doonaan kuwii uu doortay afarta dabaylood, tan iyo daraf samada ilaa darafka kale.’”
“Calaamooyinka qorraxda, dayaxa, iyo xiddigaha waa la rumoobiyey. Tan iyo wakhtigaas dhulgariirro, duufaanno, hirar badeed waaweyn, belaayooyin, iyo macaluul baa sii batay. Burburrada ugu cabsida badan, ee dab iyo daadba leh, ayaa midba midka kale si degdeg ah ugu xigaya. Aafooyinka xunxun ee toddobaadba toddobaadka ka dambeeya dhacaya waxay noogula hadlaan codad digniin ah oo dhab ah, iyagoo ku dhawaaqaya in dhammaadku dhow yahay, iyo in wax weyn oo go’aan leh ay dhawaan lagama maarmaan ahaan u dhici doonaan.”
“Waqtiga tijaabadu ma sii socon doono waqti dheer. Hadda Ilaah wuxuu dhulka ka qaadanayaa gacantiisii xannibaysay. Muddo dheer ayuu ragga iyo dumarka kula hadlayay adeegidda Ruuxiisa Quduuska ah; laakiin iyagu ma ay dhegaysan baaqa. Hadda wuxuu kula hadlayaa dadkiisa, iyo dunidaba, xukummadiisa. Waqtiga xukummadanu waa wakhti naxariis u ah kuwa aan weli helin fursad ay ku bartaan waxa runta ahi tahay. Rabbigu si jilicsan ayuu u eegi doonaa iyaga. Qalbigiisa naxariistu way taabatay; gacantiisuna weli way fidsan tahay si uu u badbaadiyo. Tiro aad u badan ayaa lagu soo gelin doonaa adhiga badbaadada kuwaas oo maalmahan ugu dambeeya markii ugu horraysay maqli doona runta.” Review and Herald, November 22, 1906.
Taariikhdii Milleriyiinta waxaa lagu soo celiyaa maalmaha ugu dambeeya ilaa xarafka ugu dambeeya. “Calaamadaha” tilmaamay imaatinka iyo taariikhda malaa’igtii kowaad, waxay astaan u yihiin “calaamadaha” tilmaamaya imaatinka iyo taariikhda malaa’igta saddexaad. Dhammaan dhaqdhaqaaqyadii quduuska ahaa ee dib-u-habaynta waxay barbar socdaan dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad ee maalmaha ugu dambeeya.
“Shaqada Ilaah ee dhulka ka socotaa waxay, qarniba qarniga ka dambeeya, muujisaa isu-egaan aad u muuqata dib-u-habayn kasta oo weyn ama dhaqdhaqaaq kasta oo diineed. Mabaadi’da uu Ilaah dadka ula macaamilo mar walba waa isku mid. Dhaqdhaqaaqyada waaweyn ee wakhtigan jira waxay leeyihiin wax u dhigma kuwii waayihii hore, waayo-aragnimada kiniisadduna ee qarniyadii hore waxay xambaarsan tahay casharro qiime weyn leh oo ku saabsan wakhtigeenna.” The Great Controversy, 343.
Taariikhda uu matalay malaa’igta xoogga badan ee Muujintii siddeed iyo tobnaad ku xusan, waa ta malaa’igta saddexaad; taariikhda ay malaa’igta saddexaadna matashona waxay la socotaa, isla barbar socota, taariikhda malaa’igtii kowaad iyo tii labaad ee taariikhdii Millerite-ka.
“Ilaah wuxuu farriimaha Muujintii 14 siiyey meeshooda ku jirta safka waxsii sheegidda, oo shaqadooduna ma joogsanayso ilaa la soo xiro taariikhda dunidan. Farriimaha malaa’igta koowaad iyo tan labaad weli waa run wakhtigan u taal, waana inay barbar socdaan kan tan xigta. Malaa’igta saddexaad digniinteeda waxay ku dhawaaqdaa cod weyn. ‘Waxyaalahaas dabadeed,’ ayuu Yooxanaa yidhi, ‘waxaan arkay malaa’ig kale oo samada ka soo degaysa, iyadoo leh awood weyn, oo dhulkuna wuxuu ku iftiimay ammaanteeda.’ Iftiinkaasi dhexdiisa, iftiinka saddexda farriimood oo dhan baa la isu geeyey.” The 1888 Materials, 803, 804.
Hawsha malaa’igta kowaad iyo tan labaad, oo la barbar dhigay hawsha malaa’igta saddexaad, waxaa sidoo kale lagu muujiyey masaalka tobanka bikradood.
“Inta badan waxaa la ii tilmaamaa masaalkii tobanka bikradood, shan ka mid ah oo xigmad lahaa, shanna nacasnimo lahaa. Masaalkan waa la fuliyey, welina waa la fulin doonaa ilaa faahfaahinta ugu dambaysa; waayo, wuxuu leeyahay ku-dhaqan gaar ah oo ku saabsan wakhtigan, oo sida farriinta malaa’igta saddexaad, waa la fuliyey, wuxuuna sii ahaan doonaa runta wakhtigan ilaa dhammaadka wakhtiga.” Review and Herald, August 19, 1890.
Taariikhda lagu matalay Muujintii cutubka tobnaad ee Kitaabka Muujintii waxaa lagu matalay toddobada onkod, toddobada onkodna waxay matalaan dhacdooyinkii dhacay intii lagu jiray taariikhda dadka Millerite-ka, taas oo ahayd taariikhdii farriimaha malaa’igta kowaad iyo tan labaad. Toddobada onkod sidoo kale waxay matalaan “dhacdooyin mustaqbalka” ka dhaca maalmaha ugu dambeeya, waxaana loo rumoobaa isla “nidaamka” ay ugu rumoobeen taariikhda dadka Millerite-ka.
“Iftiinka gaarka ah ee Yooxanaa la siiyey, oo lagu muujiyey toddobada onkod, waxay ahayd sawirid dhacdooyin dhici lahaa intii lagu jiray farriimaha malaa’igta kowaad iyo tan labaad. …”
“Markii toddobadan onkod codkoodii ku hadleen dabadeed, amarku wuxuu u yimaadaa Yooxanaa sida uu ugu yimid Daanyeel oo ku saabsan buugga yar: ‘Shaabad ku xidh waxyaalaha ay toddobada onkod ku hadleen.’ Kuwanu waxay khuseeyaan dhacdooyin mustaqbal ah oo lagu muujin doono siday u kala horreeyaan.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Dhammaan dhaqdhaqaaqyada dib-u-habayntu way is barbar socdaan, waana in la isu geeyo “xarriiq dusheed xarriiq,” si loo muujiyo dhaqdhaqaaqa ugu dambeeya ee dib-u-habayneed ee boqol iyo afartan iyo afarta kun. Masaalka tobanka bikradood wuxuu tusaale u yahay waayo-aragnimada gudaha ee dadka Ilaah ku dhex lahaayeen dhaqdhaqaaqii Millerite-ka iyo dhaqdhaqaaqa boqol iyo afartan iyo afarta kun.
“Masaalka tobanka bikradood ee ku qoran Matayos 25 wuxuu kaloo muujinayaa waayo-aragnimada dadka Adventist-ka ah.” Khilaafkii Weynaa, 393.
Shaqada iyo farriinta labadaba reer Miller iyo boqol iyo afartan iyo afarta kunba waxaa matala saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad.
“Waxaan helay fursado qaali ah oo aan waayo-aragnimo ku helo. Waxaan leeyahay waayo-aragnimo ku saabsan farriimaha malaa’igta koowaad, labaad, iyo saddexaad. Malaa’igta waxaa loo sawiray iyagoo ku duulaya bartamaha samada, iyagoo dunida ku dhawaaqaya farriin digniin ah, taas oo si toos ah ugu saabsan dadka ku nool maalmaha ugu dambeeya ee taariikhda dhulkan. Qofna ma maqlo codka malaa’igtan, waayo, iyagu waa astaan u taagan dadka Ilaah ee ku shaqaynaya iswaafaqsanaan la leh koonka samada. Rag iyo dumar, oo uu Ruuxa Ilaah iftiimiyey, oo runta quduus lagaga dhigay, ayaa ku dhawaaqa saddexda farriimood siday isugu xigaan.” Life Sketches, 429.
Dhacdooyinka nebiyadeed ee lagu matalay Muujintii cutubka tobnaad, waxaa lagu matalay toddobada onkod. Dhacdooyinkaas waxay calaamad u yihiin meesha Ilaahnimadu kula midoobayso aadanaha. “Calaamooyinka” uu Masiixu ku aqoonsaday Matayos cutubka afar iyo labaatanaad, Markos cutubka saddex iyo tobnaad, iyo Luukos cutubka kow iyo labaatanaad, waxay matalaan “calaamooyinkii” horseday dhaqdhaqaaqii Millerite-ka, waxayna markhaati barbar socda u yihiin dhaqdhaqaaqa boqol iyo afar iyo afartan kunka. Boqolka iyo afarta iyo afartan kun ma dhadhamiyaan dhimashada, sida uu u matalay Enoog iyo Eliyaah. Sebtembar 11, 2001, “calaamadda” uu Masiixu ku aqoonsaday inay tilmaamayso imaatinka jiilka ugu dambeeya ee taariikhda dunida, waxaa lagu aqoonsaday Luukos cutubka kow iyo labaatanaad. In laga mid noqdo kooxdaas lagu matalay Enoog iyo Eliyaah, kuwaas oo loogu yeedho boqolka iyo afarta iyo afartan kun, waxay u baahan tahay in “calaamadda” iyo wax kasta oo ay matasho la garto.
Markii Ciise xertiisii ku hoggaamiyey dhex maridda taariikhda “calaamadaha” hordhacay dhaqdhaqaaqii Millerite-ka, dabadeedna mar kale ayuu ku celiyey oo sii ballaariyey maraggiisii taariikheed, isaga oo ku daray masaal matalaysay isla taariikhdaas.
Markaasuu masaal kula hadlay oo ku yidhi, Bal eega geedka berdaha iyo geedaha oo dhan; marka ay haddaba caleemo soo saaraan, idinku waad aragtaan, oo naftiinna ayaad ka garanaysaan in xagaagu soo dhowaaday. Sidaas oo kalena idinku, markaad aragtaan waxyaalahan oo dhacaya, ogaada in boqortooyada Ilaah dhow dahay. Runtii waxaan idinku leeyahay, Qarniganu ma idlaan doono ilaa waxyaalahan oo dhammu rumoobaan. Samada iyo dhulku way idlaan doonaan, laakiinse erayadaydu ma idlaan doonaan. Luukos 21:29–33.
Ciise wuxuu masaalka ku bilaabaa isagoo muujinaya kala duwanaansho u dhexeeya “geedka berdaha,” oo keligiis ah, iyo “dhammaan geedaha.” “Geedka berdaha” waa dadka axdiga, kuwaas oo maalmaha ugu dambeeya ah Adventism-ka La’odikiya, kuwaas oo qirta inay yihiin dadka hadhay ee Ilaah. “Geedaha” kale waxay ahaayeen dadka aan Yuhuudda ahayn.
“Eega habaaridda geedka berdaha ah, oo matalaya quruunta Yuhuudda, oo ku daboolan caleemo qirasho ah, hase ahaatee aan midho laga helin korkiisa. Inkaarta waxaa lagu dhawaaqay geedka berdaha ah, kaas oo matalaya wakiilka akhlaaqda leh, fekeraya, nool, ee Ilaah inkaartiis ku dhacay, isagoo u nool sida ay Yuhuuddu u noolaayeen afartan sannadood ka dib dhacdadan, hase yeeshee dhintay. Eega, geedaha kale, oo matalaya dadka aan Yuhuudda ahayn, ma ay daboolnayn. Waxay ahaayeen caleemo la’aan, iyagoo aan iska dhigayn inay leeyihiin aqoon Ilaah. Wakhtigoodii midho-dhalintu weli ma iman.” Special Testimonies for Ministers and Workers, number 7, 59–61.
Adventisamka La’odikiya ee maalmaha ugu dambeeya waa habaaran tahay, waayo in kasta oo ay ku andacoonayso inay tahay dadka hadhay ee Ilaah, qirashadeedu waa mid aan miro lahayn. Ciise wuxuu marinka ku soo bandhigayaa laba qodob oo isugu xidhan, hase ahaatee kala duwan. Wuxuu caddaynayaa farqiga u dhexeeya dadka qirta inay Ilaah leeyihiin iyo dadka aan Yuhuudda ahayn, kuwaas oo aan qiran inay dhawraan sharciga Ilaah ama ay haystaan Ruuxa Waxsii-sheegidda, kuwaas oo ah astaamaha dadka hadhay ee maalmaha ugu dambeeya, kuwaas oo Adventisamka La’odikiya ku andacoodo inay taageerto. Caleemuhu maalmaha ugu dambeeya waxay u taagan yihiin sheegashada qirashada ah in la yahay dadka hadhay ee Yooxanaa ku aqoonsaday kitaabka Muujintii.
“Dunida aan Yuhuudda ahayn waxaa lagu metelay geedihii berdaha ee aan caleen lahayn oo aan midho lahayn. Dadka aan Yuhuudda ahayn waxay ahaayeen kuwo ka madhan cibaado iyo taqwo, sida Yuhuudduba ahaayeen, laakiin ma ayan sheegan in ay raalli ahaanshaha Ilaah ku jiraan. Kuma ayan faanin ruuxiyad sare oo kor loo qaaday. Waxay dhinac kasta kaga indho la’ayeen jidadka iyo shuqullada Ilaah. Iyaga weli waqtigii berdaha uma iman. Weli waxay sugayeen maalin u keeni doonta iftiin iyo rajo.” Signs of the Times, February 15, 1899.
Kala duwanaanshaha u dhexeeya geedka berdaha iyo geedaha kale waxa Masiixu siiyey kala soocid kale oo dheeraad ah. Wakhtiga geedahaasi u biqli lahaayeen geedka berdaha aawadiis, wuu ka duwanaa wakhtigii geedaha quruumaha ay u biqli lahaayeen. Maalmaha ugu dambeeya “laba baaq oo kala duwan ayaa la siiyaa kiniisadaha,” codkii ugu horreeyeyna ee malaa’igta ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, waxa uu tilmaamayaa wakhtiga ay biqlidda boqol iyo afartan iyo afarta kun dhici lahayd. “Codka labaad” ee Muujintii siddeed iyo tobnaadna, waxa uu ka dhigan yahay goortii geedaha kale ay biqli lahaayeen.
Maalmihii Masiixa, Yuhuuddu waxay ahaayeen geedkii berdaha, quruumaha kalena waxay ahaayeen geedaha kale. Taariikhda Millerite-ka, Protestant-ku waxay ahaayeen geedkii berdaha, Millerite-kuna waxay ahaayeen geedaha kale. Maalmaha ugu dambeeya, Adventism-ka Laodikiya waa geedkii berdaha ee aan midho lahayn oo laga qaadayo Yeruusaalem (beerta canabka ah), boqol iyo afartan iyo afar kunna waa geedaha berdaha ee midho dhala. Carruurta kale ee Ilaah oo weli Baabuloon ku jira waxaa lagu matalaa quruumaha kale.
“Quruun,” sida qeexitaanku yahay, waa “shisheeye.” Geedaha quruumaha kale waa hurdaan (dhintay), mana laha burooyin ama miro wakhtiga geedka berdaha ahi buroobayo oo nolol ku soo noqonayo. Geed hurdaa waa geed engegan, oo marka quruumaha kale loogu yeedho inay ka soo baxaan Baabuloon codka labaad ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, markaasay dooran doonaan inay dhawraan Sabtida maalinta toddobaad oo ay axdi la galaan Rabbiga.
Wiilka shisheeyaha ahu, kan Rabbiga isku xidhay, yuusan odhan, “Rabbigu dadkiisa ayuu gebi ahaanba iga soocay”; bohonkuna yuusan odhan, “Bal eeg, waxaan ahay geed qallalan.” Waayo, Rabbigu wuxuu bohonada sabtiyadayda xajiya, oo doorta waxa iga farxiya, oo axdigayga xajista, ku leeyahay sidan: Xataa iyaga waxaan gurigayga iyo derbiyadayda gudahooda ku siin doonaa meel iyo magac ka sii wanaagsan kan wiilasha iyo gabdhaha; waxaan siin doonaa magac weligiis jira oo aan go’i doonin. Oo weliba wiilasha shisheeyaha ah ee Rabbiga isku xidha inay isaga u adeegaan, oo ay magaca Rabbiga jeclaadaan, si ay addoommadiisa u noqdaan, mid kasta oo sabtida xajiya oo aan nijaasayn, oo axdigayga xajista; xataa iyaga waxaan keeni doonaa buurtayda quduuska ah, oo waxaan kaga farxin doonaa gurigayga salaadda; qurbaannadooda la gubo iyo allabaryadooduba waxaa lagu aqbali doonaa meeshayda allabariga dusheeda; waayo, gurigayga waxaa loogu yeedhi doonaa guri salaad oo dadyowga oo dhan u wada ah. Ishacyaah 56:3–7.
Qariib waa “Quruun,” oo “codkii labaadna” wuxuu ugu yeedhaa inay Baabuloon ka soo baxaan, waxaana la keenaa buurta quduuska ah ee Ilaah; markaasay noqon doontaa buurtiisa “quduuska” ah, waayo sarreenkii iyo gocoshii waxaa lagu kala saari doonaa habka imtixaanka ee lagu matalay taariikhda “codkii kowaad”. Markay yimaadaan buurta Rabbiga maalmaha ugu dambeeya, Quruumuhu mar dambe ma ahaan doonaan qariibbo ama geedo engegan.
Qorraxda iyo dayaxu way madoobaan doonaan, xiddiguhuna iftiinkoodii way ceshan doonaan. Rabbiguna Siyoon buu ka qaylin doonaa, codkiisana Yeruusaalem buu ka dhawaaqi doonaa; samada iyo dhulkuna way gariiri doonaan; laakiinse Rabbigu wuxuu rajo u ahaan doonaa dadkiisa, wuxuuna xoog u ahaan doonaa reer binu Israa’iil. Markaas waxaad ogaan doontaan inaan anigu ahay Rabbiga Ilaahiinna ah oo deggan Siyoon, buurtayda quduuska ah; markaas Yeruusaalem quduus bay ahaan doontaa, oo shisheeyayaal dambena iyada ma dhex mari doonaan. Yoo’eel 3:15–17.
Soo gelitaanka taariikhda uu “codka labaad” adhiga kale ee Ilaah uga yeedhayo Baabuloon waxay leedahay “calaamado” hore loogu sii tusaaleeyey calaamadihii dhaqdhaqaaqii Millerite-ka. Matayos cutubka afar iyo labaatanaad, Markos cutubka saddex iyo tobnaad, iyo Luukos cutubka kow iyo labaatanaad waxaa lagu soo bandhigay markhaatiga Masiixa ee aynu ka fiirsanayno. Mid kasta oo ka mid ah saddexdaas markhaati, mid ka mid ah “calaamadaha” la tilmaamay waa in xoogagga samadu gariiri doonaan; laakiinse sawirkii Yoo’eel ee “calaamadaha” lagu garto goorta Yeruusaalem ay “quduus” ahaan doonto, labadaba “samooyinka iyo dhulkuba way gariiri doonaan.”
Yoo’eel waxa uu tilmaamayaa dhammaystirka kaamilka ah ee “calaamadaha” la sii sheegay, kuwaas oo dhaca marka Yeruusaalem quduus tahay. Wakhtigaasu waa marka Rabbigu dembiyadii ka qaaday boqol iyo afartan iyo afar kun, oo kiniisaddii La’odikiya ay u gudubtay dhaqdhaqaaqa Filadelfiya. Markaas ayay dhaqdhaqaaqa lixaad (Filadelfiya) u noqotaa dhaqdhaqaaqa siddeedaad (Filadelfiya), kaas oo ka mid ah toddobada kiniisadood. Markaas ayay Kaniisadda Dagaallamaysa u noqotaa Kaniisadda Guulaysatay. Kaniisadda Dagaallamaysa waa magaca loogu yeedho kiniisadda Ilaah ee ka kooban sarreenka iyo haramaha. Kaniisadda Guulaysatayna waa buurta quduuska ah ee Ilaah oo “quduus” ah, oo “ajnabi dambena ma dhex mari doono mar dambe.”
Soo gelinta calanka kor loo taagay, kaas oo ah Kaniisadda Guulaysatay, kaas oo ah “kan siddeedaad oo ka mid ah toddobada”, kaas oo ah marka Yeruusaalem “quduus” tahay, waxa la socda “calaamado.” Si Ciise u bixiyo qodobka tixraaca ee dadkiisu ku gartaan “calaamadda” nolosha ama dhimashada, taas oo aqoonsanaysa shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afar kun, wuxuu adeegsaday geedo iyo wareegga dabiiciga ah ee nolosha geedka si uu u baro casharka aadka muhiimka u ah.
“Masiixu wuxuu dadkiisii ku amray inay dhawraan calaamadaha imaatinkiisa oo ay farxaan markay arkaan astaamaha Boqorkooda imanaya. Wuxuu yidhi, ‘Markay waxyaalahanu bilaabmaan inay dhacaan, markaas kor u fiiriya, oo madaxyadiinna kor u qaada; waayo, madaxfurashadiinnu way soo dhowaanaysaa.’ Wuxuu xertiisii u tilmaamay geedaha gu’ga soo baxaya, oo wuxuu yidhi: ‘Markay hadda soo biqlaan, idinku waad aragtaan oo nafsaddiinna ayaad ku garataan in xagaagu imminka dhow yahay. Sidaas oo kale idinkuna, markaad aragtaan waxyaalahan oo dhacaya, ogaada in boqortooyada Ilaah dhow dahay.’ Luukos 21:28, 30, 31.” The Great Controversy, 308.
Marka geedaha Guga ay bilaabaan inay buro yeeshaan, Xagaa waa dhow.
Goosashii waa dhammaatay, xagaagiina waa gudbay, innaguna ma aynu badbaadin. Yeremyaah 8:20.
Geedaha soo baxaya waxay muujinayaan in ay tahay gu’, markaasna waxaynu garanaynaa in xagaa dhow yahay, oo xilliga xagaaga ayaana la ururiyaa goosashada.
Cadawga iyaga beeray waa Ibliiska; goosashaduna waa dhammaadka dunida; kuwa gooyana waa malaa'igaha. Matayos 13:39.
Goosashadu waxay tahay dhammaadka dunida. Markay geeduhu bilaabaan inay caleemo soo saaraan, waxaa lagaa doonayaa inaad garato in dhammaadka dunidu dhow yahay.
“Hadal keliya oo Badbaadiyuhu yidhi looma adeegsan karo in lagu baabi’iyo mid kale. In kastoo aan ninna garanayn maalinta iyo saacadda imaatinkiisa, haddana waxaa nala barayaa oo nalaga doonayaa inaan ogaanno marka ay dhowdahay. Waxa kale oo nala baraa in haddii aynu iska indhatirno digniintiisa, oo aynu diidno ama dayacno inaan ogaanno marka imaatinkiisu dhow yahay, ay innagu noqon doonto mid u halligta sida ay ugu ahayd kuwii noolaa waagii Nuux inaanay ogaan goortii daadku imanayay.” The Great Controversy, 371.
Waxaan sii wadi doonnaa daraasaddeenna Luukos cutubka kow iyo labaatanaad maqaalka xiga.
“Waxaan arkay in quwadaha dhulku hadda la ruxayo iyo in dhacdooyinku u yimaadaan si isdaba-joog ah. Dagaal, iyo wararka dagaalka, seef, abaar, iyo belaayo ayaa ugu horrayn ruxaya quwadaha dhulka; dabadeedna codka Ilaah ayaa ruxi doona qorraxda, dayaxa, iyo xiddigaha, iyo dhulkan sidoo kale. Waxaan arkay in ruxitaanka quwadaha Yurub uusan ahayn, sida qaar baraan, ruxitaanka quwadaha samada, balse uu yahay ruxitaanka quruumaha cadhaysan.” Early Writings, 41.