Markii iftiinka Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad, aayadaha afartan ilaa afartan iyo shan, la furay wakhtigii dhammaadka sannadkii 1989, cadowga runta ayaa keenay iska-caabin u saamaxday Ilaah inuu muujiyo runno difaacaya qodobbada aasaasiga ah ee tuduca ku jira kitaabka Daanyeel, kaas oo markaas noqday mawduuca iyo diiradda weerarrada Shayddaanka. Murankaas ku saabsan runta iyo qaladka ee taariikhdaas ayaa Ruuxa Quduuska ah u adeegsaday inuu ku aqoonsado xeerar nebiyadeed oo qaarkood, kuwaas oo sii kordhin lahaa aqoontii la furay, dabadeedna tijaabin lahaa jiilka ugu dambeeya ee taariikhda dhulka. Waxaannu ka fiirsanay “adeegsiyada saddex-geesoodka ah ee wax sii sheegidda,” annagoo aqoonsanayna adeegsiyadaas inay yihiin xeer asaasi ah oo laga muujiyey habsocodkii iska-caabbinta ee Shayddaanku soo bandhigay maalmahaas hore. Habsocodkaas muranka leh ayay Walaasha White ku tilmaantay “gariiridda.”
“Waxaa la i tusay maamulidda Ilaah ee dhex taal dadkiisa, waxaana la i tusay in tijaabo kasta oo habka sifaynta iyo daahirinta ahi ku samayso Masiixiyiinta sheegta iimaanka ay caddayso in qaar ka mid ahi yihiin qashin. Dahabka saafiga ahi mar walba ma muuqdo. Dhibaato kasta oo diineed gudaheed, qaar baa ku dhacda jirrabaadda. Ruxidda Ilaah waxay u afuufaysaa dad aad u badan sida caleemo engegan. Barwaaqadu waxay badisaa tiro badan oo kuwa iimaanka qirta. Dhibaataduna waxay ka nadiifisaa kaniisadda. Koox ahaan, ruuxyadoodu Ilaah kuma adka. Way naga baxaan, maxaa yeelay innaga kama ay ahayn; waayo markii dhib ama silic u kacaan ereyga aawadiis, qaar badan baa turunturooda.” Testimonies, volume 4, 89.
“Gariiridda” waxa la keenaa marka runta uu shaabadda ka qaado Libaaxa qabiilka Yahuudah, dabadeedna la soo bandhigo.
“Waxaan weyddiistay micnaha gariirkii aan arkay, waxaana la i tusay in uu ka dhalan doono markhaatifurka toosan ee uu soo saaray talada Markhaatiga Runta ah ee reer La’odikiya. Tani saamaynteeda waxay ku yeelan doontaa qalbiga kan aqbala, oo waxay u horseedi doontaa inuu kor u qaado calanka oo uu ku dhawaaqo runta toosan. Qaarna ma qaadi doonaan markhaatifurkan toosan. Way ka soo horjeesan doonaan, tanina waa waxa keeni doona gariir ka dhex dhaca dadka Ilaah.” Early Writings, 271.
Soo bandhigista “runta” had iyo jeer waxay keentaa gariir, runta la furayna 1989-kii waxay samaysay isla waxaas. Mid ka mid ah faa’iidooyinkii ka dhashay iska-caabbintii runta laga horyimid wuxuu ahaa samaysanka xeerar lagu dhiso korodhka aqoonta sannadihii ka dambeeyey 1989. Horumarinta xeerarku waxay la barbar socotaa samaysanka xeerar xilligii Milleriyiinta. Dhammaan adeegsiyada saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegyada Kitaabka Quduuska ahi waxay ka qayb qaataan caddaynta dhacdooyinka maalmaha ugu dambeeya.
Saddexda dabaq ee Rooma iyo Baabuloon waxay caddaynayaan xiriirka ka dhexeeya naagta iyo bahalka ay fuushan tahay oo ay xukunto inta lagu jiro taariikhda qalalaasaha sharciga Axadda, taas oo iyaduna ah taariikhda xukunka fulinta ee Ilaah ku soo dejinayo dhillada Baabuloon.
Saddexda adeegsi ee “rasuulka jidka u sii diyaariya Rasuulka Axdiga,” iyo sidoo kale ee “Eliyaah,” waxay aqoonsanayaan shaqada iyo farriinta ku jirta labada xilli ee tusaaleeya xidhitaanka wakhtiga nimcada maalmaha ugu dambeeya. Xilliga koowaad wuxuu ka bilaabmaa codkii kowaad ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, kaas oo matala bilowga xukunka baaritaanka ee kuwa nool ee Adventism-ka Laodikiya, halka xilliga ugu dambeeyana uu ka bilaabmo codkii labaad ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, kaas oo matala xukunka fulinta ee dhilladii Baabuloon.
Saddexda dabaq ee Rooma iyo Baabuloon waxay metelaan taariikhda dibadda ee dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya, halka saddexda dabaq ee Eliiyaah iyo rasuulka jidka diyaariya ay metelaan taariikhda gudaha ee dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya. Saddexda dabaq ee saddexda Hoog waxay aqoonsadaan farriinta dhex marta labadaas xilli oo wadajir u metela muddada xidhitaanka xukunka, kaas oo ka bilaabma guriga Ilaah, dabadeedna ku dhacaya kuwa ka baxsan guriga Ilaah. Saddexda Hoog waxay tilmaamayaan in Islaamku yahay farriinta roobka dambe, isla markaana uu yahay aaladda xukunka ee Ilaah u adeegsado kuwa ku khasba cibaadada qorraxda dadka oo dhan. Dhammaadka xukunku wuxuu metelaa “maalmaha aarsashada Ilaah,” kuwaas oo ku soo degaya kaniisaddiisa riddada gashay iyo weliba kuwa sharka leh ee ka baxsan kaniisaddiisa.
Markii Ciise markii ugu horraysay bilaabay adeeggiisii kiniisadda Naasared, wuxuu adeegsaday Ishacyaah cutubka lixdan iyo kow si uu u qeexo adeeggiisa, farriintiisa, iyo hawshiisa, kuwaas oo ay ku jirtay aqoonsiga wakhtiga aargudashada Ilaah. Adeeggiisa, farriintiisa, iyo hawshiisu waxay horay u sii tilmaameen adeegga, farriinta, iyo hawsha boqol iyo afar iyo afartan kun, waayo, si nebiyad ah ayay u raacaan Wanka meel kastoo uu tagoba.
Ruuxa Sayidka Rabbiga ah ayaa i dul saaran; waayo, Rabbigu wuxuu ii subkay inaan war wanaagsan ugu wacdiyo kuwa qalbi-jabka ah; wuxuu ii soo diray inaan kuwa qalbigoodu jabay dhayo, inaan xorriyad u naadiyo maxaabiista, iyo furidda xabsiga kuwa xidhan; Inaan naadiyo sannadda Raalli ahaanshaha Rabbiga, iyo maalinta aargudashada Ilaaheenna; inaan u qalbiqaboojiyo kuwa barooranaya oo dhan; Inaan u diyaariyo kuwa Siyoon ku barooranaya, inaan dambas ugu beddelo qurux, oo baroorashada ugu beddelo saliidda farxadda, oo ruuxa caloolxumada ugu beddelo marada ammaanta; si loogu yeedho geedo xaqnimo, beeriddii Rabbiga, inuu isagu ku ammaano. Oo waxay dhisi doonaan burburkii hore, waxayna kicin doonaan baabba’ii hore, oo waxay hagaajin doonaan magaalooyinkii dumay, baabba’ii qarniyo badan. Oo shisheeyayaal baa istaagi doona oo adhigiinna daajin doona, oo wiilasha qalaaduna waxay idiin ahaan doonaan beerfalayaal iyo canab-beerayaal. Laakiinse idinka waxaa laydiin magacaabi doonaa Wadaaddadii Rabbiga; dadkuna waxay idiinku yeedhi doonaan Adeegayaashii Ilaaheenna; waxaad cuni doontaan hodantinimada quruumaha, oo ammaantooda ayaad ku faani doontaan. Ishacyaah 61:1–6.
Ciise waxaa la subkay markii la baabtiisay, calaamadaas jidkuna waxay u taagan tahay Sebtembar 11, 2001, markii subkidii Ruuxa Quduuska ahi bilowday inay ku soo degto kuwii garowsaday in daadinta roobka dambe ee maalmaha ugu dambeeya lagu sii-sawiray taariikhdii Milleriyiinta, kuwaas oo ahaa meelihii burbursanaa ee hore oo ay boqol iyo afartan iyo afar kun dib u dhisi lahaayeen, marka ay ku soo noqdaan jidadkii hore ee Yeremyaah.
Farriinta xaqnimada Masiixa ee ka timid fallaagadii 1888 mar kale waxay noqotay runta hadda taagan, farriintii ka timid fallaagadii 1888-na waxay ahayd warka wanaagsan ee leh awood uu ku duubo qalbiyadii jabay, hase ahaatee aan lahayn awood uu ku furo qalbiyada adag ee kuwa leh indho ay wax ku arkaan, laakiinse aan garanayn, oo leh dhego ay wax ku maqlaan, laakiinse aan waxba fahmin. Farriinta xaqnimada Masiixa ee ka timid fallaagadii 1888 waxay kaloo ahayd farriintii La'odikiya oo markaas mar kale timid si ay u furto albaabka xabsiga kuwa maxaabiista dembiga u ahaa, iyada oo ka timid Kan leh awood uu ku furo albaabbada aanu ninna furi karin, oo ku xidho albaabbada aanu ninna xidhi karin.
11-kii Sebtembar, 2001 kuwii loo diray inay soo bandhigaan warkaas wanaagsan, waxaa kaloo la gudboonaa inay ku dhawaaqaan sannadka la aqbali karo ee Rabbiga iyo maalinta aargudashada Ilaah. Sannadka aqbalidda Rabbiguna isla waqtigaas ayuu bilaabmay, oo isagu si buuxda ayuu u diyaar u yahay inuu aqbalo toobadda qof La’odikiya ah, ilaa ay timaaddo maalinta aargudashada Ilaah ee ku imanaysa sharciga Axadda ee dhowaan ka iman doona Maraykanka. Markaas aargudashadiisu waxay ku muuqan doontaa kaniisad diidday inay garato wakhtigii booqashadeeda, isla mar ahaantaana waxaa bilaabmaya xukunka isa soo taraya ee dusha ka imanaya dhilladii Baabuloon.
Maalinta aqbalaaddiisa, wuxuu ballanqaadaa inuu u qalbiqaboojiyo kuwa barooranaya oo dhan, kuwa Yeruusaalem ku barooranayana waxaa lagu muujiyey Yexesqeel cutubka sagaalaad. Qalbiqaboojintoodana waxaa keena Qalbiqaboojiyaha, iyada oo loo marayo aqbalidda farriinta roobka dambe oo markaas lagu shubayo iyaga. Laakiin keliya haddii ay gartaan roobka. Markay hantaan Qalbiqaboojiyaha, oo ay gutaan shaqada dhisidda meelihii hore ee burburay, iyaga oo adeegsanaya habka “xariiqba xariiq,” taas oo lagu muujiyey tuduca Ishacyaah sida ay tahay shaqada lagu dul saarayo xariiqda wax sii sheegidda ee matalaysa baabba’a taariikhda quduuska ah, xariiq kale oo wax sii sheegid ah oo muujinaysa baabba’. Shaqadaas gudaheeda ayay ku taagaan burburkii qarniyo badan. Markaasaa “shisheeyayaashu” u jawaabi doonaan kuwa barooranaya, kuwaas oo kor loo qaadayo sida calamad, si ay shisheeyayaashu u arkaan.
Ku-dhawaaqiddii Masiix ee ku saabsan shuqulkiisa iyo adeeggiisa, sida loogu dhigay Ishacyaah cutubka lixdan iyo kow, waa shuqulka iyo adeegga boqolka iyo afartan iyo afarta kun. Shuqulkaas waxaa lagu muujiyey dhaqdhaqaaqyadii quduuska ahaa ee dib-u-habaynta, waxaana sannadkii 1989 yimid wakhtigii ugu dambeeyey oo ay dhammaan “wakhtiyadii ugu dambeeyey” ee ka horreeyey sii-sawireen. Sida aayad keliya, Daanyeel cutubka siddeedaad, aayadda afar iyo tobnaad, loogu aqoonsaday inay tahay aasaaska iyo tiirka dhexe ee dhaqdhaqaaqii Millerite-ka, ayaa aayadda ah aasaaska iyo tiirka dhexe ee dhaqdhaqaaqa Future for America ay tahay Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad, aayadda afartan. Millerite-yada, iftiinka tiirka dhexe waxaa loo matalay sidii iftiinka araggii Webiga Ulay, dhaqdhaqaaqa Future for Americana iftiinka tiirka dhexe waxaa loo matalay sidii iftiinka araggii Webiga Hiddeqel.
“Iftiinka Daanyeel ka helay Ilaah waxaa si gaar ah loo siiyey maalmahan ugu dambeeya. Ru’yadii uu ku arkay hareeraha webiyada Ulaay iyo Hiddeqel, oo ah webiyada waaweyn ee Shincaar, hadda waxay ku jiraan geeddi-socodka rumoobidda, oo dhacdooyinkii hore loo sii sheegay oo dhammuna dhowaan way dhici doonaan.” Testimonies to Ministers, 112.
Iftiinka labada riyo ee ay labada webi matalaan way isku xidhan yihiin, waxaana ay rumoobaan maalmaha ugu dambeeya. “Xidhiidhkooda” wadajirka ahi wuxuu metelaa isu-geynta aadanaha iyo rabbaaninimada, taas oo ah farriinta ay Sister White si joogto ah ugu aqoonsato inay tahay farriintii Masiixa, iyadoo ku jirta macnaha ah in bini-aadminimada marka ay la midoobto rabbaaninimada aanay dembaabin. Labada webi waxay matalaan isla xidhiidhkaas.
“Wax ka yar addeecid kaamil ah ma gaadhi karto heerka shuruudda Ilaah. Isagu shuruudihiisa ugama tegin wax aan caddayn. Ma uu amrin wax aan lagama maarmaan u ahayn in lagu soo celiyo aadanaha iswaafajin la leh Isaga. Waa inaynu dembilayaasha tusnaa hannaankiisa qumman ee dabeecadda, oo aynu u hoggaaminnaa Masiixa, kaas oo nimcadiisa oo keliya lagu gaadhi karo hannaankan.”
Badbaadiyuhu wuxuu isku dulsaaray tabardarrada dadnimada, wuxuuna ku noolaa nolol aan dembi lahayn, si dadku aanay uga cabsan in tabar-darrada dabeecadda aadanaha aawadeed aanay ka adkaan karin. Masiixu wuxuu u yimid inuu naga dhigo “kuwa ka qaybqaata dabeecadda Ilaahnimada,” noloshiisuna waxay caddaynaysaa in dadnimo, marka ay la midoobto Ilaahnimada, aanay dembi gelin.
“Badbaadiyuhu wuu ka adkaaday si uu dadka u tuso sida uu isaguna uga adkaan karo. Tijaabo kasta oo Shaydaanku keenay, Masiixu wuxuu kaga hortagay ereyga Ilaah. Isagoo ku kalsoon ballammada Ilaah, wuxuu helay awood uu ku addeeco amarrada Ilaah, oo kii wax duufsadana wax faa’iido ah kama uusan helin. Tijaabo kasta jawaabtiisu waxay ahayd, ‘Waa qoran tahay.’ Sidaas oo kale Ilaah wuxuu ina siiyey Eraygiisa si aynu sharka isaga caabinno. Ballammo aad u waaweyn oo qaali ah baa innaga leh, si ay kuwan daraaddood aynu ‘uga qaybqaadanno dabiicadda rabbaaniga ah, annagoo ka baxsannay qudhunka dunida ku jira ee damacu keenay.’ 2 Butros 1:4.”
“Kan la jirrabay ha fiirin duruufaha, ama tabardarrada naftiisa, ama xoogga jirrabaadda, ee ha eego awoodda ereyga Ilaah. Xooggiisa oo dhammu annagaa leh. ‘Ereygaaga,’ ayuu sabuuliyuhu leeyahay, ‘qalbigaygaan ku dhex qariyey, si aanan kuugu dembaabin.’ ‘Erayada bushimahaaga ayaan isku dhawray oo aan kaga leexday jidadka baabbi’iyaha.’ Sabuurka 119:11; 17:4.” The Ministry of Healing, 181.
Korodhka aqoonta ee sannadihii 1798 iyo 1989 waxa ay ka dhiganayd furitaanka Erayga nebinnimada ee Ilaah. Eraygiisu waxa uu bixiyaa awoodda lagu adkaado siduu isagu u adkaaday, oo “noloshiisuna waxay caddaynaysaa in bini’aadannimadu, marka ay la midoobto ilaahnimada, aanay dembi gelin.” Muujintii Webiga Ulai waa muujinta marah ee muuqashadiisa, taas oo ay matasho wax sii sheegidda laba kun iyo saddex boqol oo maalmood. Muujintii Webiga Xiddeqel waa muujinta chazon ee taariikhda nebinnimada, taas oo ay matasho wax sii sheegidda laba kun iyo shan boqol iyo labaatan sannadood. Muujinta marah waxay matashaa ilaahnimada, muujinta chazon-na waxay matashaa bini’aadannimada.
Labada webi ee Shiinaar hore, kuwaas oo ah Ulaay iyo Hiddeqel, ama waxa maanta loo yaqaan Tigris iyo Yufraad, ugu dambayntii waxay ku biiraan marin-biyoodka Shaṭṭ al-Carab ee koonfurta Ciraaq, dabadeedna Shaṭṭ al-Carab wuxuu ku shubmaa Gacanka Faaris. Ciise wuxuu adeegsadaa waxyaalaha muuqda iyo kuwa dabiiciga ah si uu ugu matalo kuwa ruuxiga ah, waxaana riyooyinka la xidhiidha labada webi, kuwaas oo hadda ku jira geeddi-socodka rumoobidda, ay metelaan isku-xidhka banii-aadmiga iyo rabbaaniga ee dhacaya markay ku sii dhowaanayaan dhammaadka socdaalkooda ee badda. Runtaasu waxay ku dhisan tahay bilowga labada waxsii-sheegid ee ay matalaan labada riyo ee Daanyeel cutubka siddeedaad, aayadaha saddex iyo toban iyo afar iyo toban. Mid ka mid ah riyooyinku waa su’aasha, kan kalena waa jawaabta, waxaana si caqli ah aan loo kala saari karin.
Aragtida aadanaha, oo tilmaamaysa ku tuntidda quduuska iyo ciidanka, waxay bilaabatay sannadkii 677 BC, halka aragtida ilaahnimada, oo tilmaamaysa muuqashada Masiixa, ay bilaabatay sannadkii 457 BC. Isku-xidhka ilaahnimada iyo aadanaha waxaa matala laba boqol iyo labaatan sannadood, kuwaas oo isku xidhaya labada bilow ee labada aragti. Laba boqol iyo labaatan waa astaan u ah “isku-xidhka aadanaha iyo ilaahnimada,” waxaana sidoo kale lagu matalaa isku-xidhka kordhinta aqoonta wakhtiga dhammaadka ee 1798, iyo kordhinta aqoonta wakhtiga dhammaadka ee 1989.
Farriinta si rasmi ah loo habeeyey ee ka dhalatay kordhinta aqoonta ee 1798, waxaa markii ugu horraysay soo bandhigay Miller sannadkii 1831 (dabadeedna wargeyska Vermont Telegraph sannadkii 1833). Sannadka 1831 waa laba boqol iyo labaatan sano ka dib daabacaaddii King James Bible ee sannadkii 1611. King James Bible wuxuu matalayey dukumenti laba-geesood ah oo ka kooban Axdigii Hore iyo Axdiga Cusub. Bilowga iyo dhammaadka labada boqol iyo labaatanka sannadood waxay “isku xireen” daabacaad Rabbaani ah iyo daabacaad aadane. Macluumaadka daabacaadda aadanaha waxaa laga soo qaatay nuurka Rabbaaniga ah ee la furay wakhtigii dhammaadka ee 1798, dabadeedna waxaa loo habeeyey si rasmi ah iyada oo loo marayo hawsha qalab aadane ah, kaas oo bilaabay inuu daabaco sannadkii 1831. Waxay ahayd daabacaad Rabbaani ah, oo leh farriin si Rabbaani ah loo shaabadeeyey, taas oo dabadeed bini’aadanku furay, kaddibna uu soo bandhigay qalab aadane ahi. Ereyga Cibraaniga ah ee loogu turjumay “daabac” ee ku jira erayga Ilaah wuxuu ka dhigan yahay in la dhawaaqo si qaylo ah (loo jeediyo), in la caan bixiyo, marti, la casuumo, la xuso, magac (la bixiyo), la wacdiyo, lagu naadiyo, lagu dhawaaqo, la daabaco. Miller wuxuu bilaabay inuu daabaco farriintiisa sannadkii 1831, dabadeedna sannadkii 1833 waxaa si dhab ah loogu daabacay Vermont Telegraph.
Farriinta habaysan ee ka dhalatay kordhinta aqoonta ee 1989 ayaa markii ugu horraysay la daabacay 1996 (majalladda The Time of the End), laba boqol iyo labaatan sano ka dib daabiciddii labada dukumenti ee quduuska ah ee loo yaqaan Bayaanka Madax-bannaanida 1776 (iyo dabadeedna Dastuurka Maraykanka) 1789. Bilowga iyo dhammaadka labada boqol iyo labaatanka sano waxay isku xidhayaan ilaahnimada iyo aadamiga, waxanay sidaas ku sameeyaan iyagoo maraya daabicidda labada dukumenti ee rabbaaniga ah, laga bilaabo 1776. Markii kitaabka Daanyeel la furfuray wakhtiga dhammaadka ee 1989, farriinta habaysan ee ku timid hawsha qalab bani’aadmi ah ayaa la daabacay 1996. Isku xigxiggu wuxuu ahaa daabicid rabbaani ah, dabadeed furfurid, dabadeedna daabicid bani’aadmi ah.
Labada wakhti ee dhammaadka, saddexda tallaabo ee runta waa la aqoonsadaa. Labadooduba waxay ku billowdaan daabacaad rabbaani ah oo ah tallaabada koowaad, halka daabacaad bini’aadmi oo sharxaysa farriin rabbaani ahi ay tahay tallaabada ugu dambaysa. Tallaabada dhexe waa marka Libaaxa qabiilka Yahuudah uu furo farriinta rabbaaniga ah ee taariikhdaas gaarka ah, dabadeedna uu doorto qalab bini’aadmi ah si uu u ururiyo iftiinka laga furay dukumentiga rabbaaniga ah. Marka furitaanku dhaco, waxaa soo baxa fallaago ay muujiyaan kuwa sharka leh oo aan garanayn korodhka aqoonta. Sidaas darteed, daabacaad rabbaani ah waxaa matala xarafka koowaad ee alifbeetada Cibraaniga, korodhka aqoontana waxaa matala xarafka saddex iyo tobnaad meesha fallaagadu ka muuqato, halka daabacaadda bini’aadmiga ee farriinta rabbaaniga ah ee gaarka u ah taariikhdaas ay tahay xarafka ugu dambeeya ee alifbeetada Cibraaniga; marka saddexda xaraf la isu geeyo, waxay ka dhigan yihiin “run”.
Riyooyinkii wabiyada Uulaay iyo Hiddeqel ee hadda ku jira geeddi-socodka rumoobidda waxay tilmaamayaan in maalmaha ugu dambeeya korodhka aqoonta ee ka imanaya labada webi ay isku biiraan si loo caddeeyo in ilaahnimada oo la midoobtay aadaminnimada aanay dembaabin. Daanyeel wuxuu helay riyadii matalaysa muuqashada Masiixa dhammaadka waxsii sheegidda laba kun iyo saddex boqol oo sannadood ee 1844, isagoo ag joogay Webiga Uulaay.
Oo waxaa igu dhacay inaan riyo ku arkay; oo waxay noqotay, markaan arkay, inaan joogay Shuushan oo qasriga ku taal, taas oo ku jirta gobolkii Ceelaam; oo waxaan ku arkay riyada, anigoo ag jooga webiga Uulaay. Daanyeel 8:2.
Daaniyeel wuxuu helay muujintii matalaysa muujintii laba kun iyo shan boqol iyo labaatan sannadood ee taariikhda nebiyadeed isagoo joogay webiga Xiddeqel.
Oo maalintii afar iyo labaatanaad ee bisha kowaad, anigoo jooga webiga weyn agtiisa, kaas oo ah Hiddeqel. Daanyeel 10:4.
Markaas dabadeed Jibriil wuxuu aayadda afar iyo tobnaad ku qeexay ujeeddada aragga chazon ee Webiga Hiddeqel.
Haddaba waxaan u imid inaan ku fahamsiiyo waxa ku dhici doona dadkaaga maalmaha ugu dambeeya; maxaa yeelay aragtidu weli waa maalmo badan. Daanyeel 10:14.
Riyadii lagu bixiyey Webiga Ulai waxay aqoonsanaysaa “muuqashada” Masiixa, (ilaahnimadiisa), markii uu si kedis ah ugu yimid macbudkiisa Oktoobar 22, 1844. Waxay matalaysay “ilaahnimada” oo gelaysa macbudka Milleriyiinta (aadminimada) taariikhdaas, maalinta Kafaaraggudka aawadeed; taasoo ah maalinta “mid-noqoshada”, waxayna ka dhigan tahay isu-darka ilaahnimada iyo aadminimada. Riyadii lagu bixiyey Webiga Hiddekelna waxay aqoonsanaysaa waxa ku dhici doona dadka Ilaah (aadminimada) maalmaha dambe.
Bilowgii riyada “muuqaalka” waxay ahayd sannadkii 457 BC. Laba boqol iyo labaatan sannadood ka dib muddadii nebiyadeed ee tilmaamaysay ku tumanidda meesha quduuska ah iyo ciidanka, taas oo bilaabatay 677 BC. Dhammaadka labada boqol iyo labaatanka sannadood ee isku xidhnaa barta bilowga labada riyo, waxaa calaamadeeyey Tiriyaha Yaabka leh, kaas oo sidoo kale ah Af-yaqaanka Yaabka leh ee ku xusan Xabaquuq 2:20.
Laakiinse Rabbigu wuxuu ku jiraa macbudkiisa quduuska ah; dhulka oo dhammu hortiisa ha ku aamuso. Xabaquuq 2:20.
Xidhiidhka ka dhexeeya dadnimada iyo ilaahnimada, oo bilowgii lagu metelay meelaha ay ka bilaabmeen labada waxsii-sheegid, ayaa lagu aqoonsaday dhammaadkoodii wadajirka ahaa cutubka iyo aayadda qeexaysay muuqashada ilaahnimada oo si kedis ah ugu imanaysa macbudka uu dhisay afartan iyo lixda sannadood ee ka bilaabmay wakhtiga dhammaadka ee 1798, kuna dhammaaday afartan iyo lix sannadood dabadeed Oktoobar 22, 1844.
Miyaydaan ogayn in idinku tihiin macbudka Ilaah, oo Ruuxa Ilaahna idinku deggan yahay? Haddii nin macbudka Ilaah nijaaseeyo, Ilaah baa isaga halaagi doona; waayo, macbudka Ilaah waa quduus, waana macbudkaas idinku. 1 Corinthians 3:16, 17.
22-kii Oktoobar, 1844, iyadoo waafaqsan araggii “muuqashada,” Xabaquuq wuxuu aqoonsaday in Rabbigu ku jiro macbudkiisa quduuska ah. Wuxuu dib u taagay macbudkii la dumiyey oo la tuntay laba kun iyo shan boqol iyo labaatan sannadood, isagoo ku dhisay lix iyo afartan sannadood.
Oo la hadal, adigoo leh, Rabbiga ciidammadu wuxuu leeyahay sidan: Bal eega ninka magiciisu yahay LAANTA; meeshiisuu ka soo bixi doonaa, oo wuxuu dhisi doonaa macbudka Rabbiga. Isagu qudhiisaa dhisi doona macbudka Rabbiga; oo ammaanta ayuu qaadi doonaa, oo carshigiisuu ku fadhiisan doonaa oo ku talin doonaa; oo wuxuu wadaad ku ahaan doonaa carshigiisa; oo talada nabadduna waxay dhex ahaan doontaa iyaga labadooda. Oo taajajkuna waxay u ahaan doonaan Helem, iyo Toobiyaah, iyo Yedacayyaah, iyo Xen oo ah ina Sefanyaah, xusuus ahaan macbudka Rabbiga dhexdiisa. Oo kuwa fogfoguna way iman doonaan oo waxay wax ka dhisi doonaan macbudka Rabbiga, oo idinkuna waxaad ogaan doontaan in Rabbiga ciidammadu ii soo diray xaggiinna. Oo tanuna way dhici doontaa, haddaad codka Rabbiga Ilaahiinna aad ugu addeecdaan. Sekaryaah 6:12–15.
Yooxanaa 2:20, ka dib markii Masiixu macbudka nadiifiyey, taas oo sida ay Sister White sheegtay ahayd dhammaystiridda Maalakhii cutubka saddexaad, sidaas oo kalena ahayd Oktoobar 22, 1844, Rasuulkii Axdiga ayaa si kedis ah macbudkiisii u yimid.
Ciise ayaa u jawaabay oo ku yidhi, Dumiya macbudkan, oo saddex maalmood gudahood ayaan mar kale kicin doonaa. Markaas Yuhuuddu waxay yidhaahdeen, Lix iyo afartan sannadood ayaa macbudkan la dhisayey, adiguna ma saddex maalmood gudahood baad mar kale ku taagi doontaa? Laakiinse wuxuu ka hadlayey macbudka jidhkiisa. Yooxanaa 2:19–20.
Iyadoo lagu dhammaystirayo Malaakii cutubka saddexaad, Masiixu si kedis ah ayuu macbudkiisii ugu yimid markii uu macbudka nadiifiyey bilowgii adeeggiisa ee Yooxanaa cutubka labaad, taas oo ahayd astaamayn u ahayd Oktoobar 22, 1844. Nadiifintii macbudka ee Masiixu ku sameeyey Yooxanaa cutubka labaad, iyo Oktoobar 22, 1844, waxay ahaayeen dhammaystirka Malaakii cutubka saddexaad. Yooxanaa cutubka LABAAD iyo aayadda LABAATANAAD, waxaa naloo sheegay in macbudka aadanaha lagu dhisay lix iyo afartan sannadood, halka macbudka rabbaaniga ah lagu sara kiciyey saddex maalmood gudahood. Macbudka aadanaha wuxuu keliya markaas noqdaa “macbudkiisa quduuska ah” ee Xabaquuq marka rabbaaninnimadu si kedis ah ugu timaaddo dhexdiisa, sidii ay samaysay Oktoobar 22, 1844, waayo rabbaaninnimada iyo aadannimadu marka ay midoobaan ma dembaabaan. Aragtiyada labada webi ee waaweyn ee Shinaar waxay matalaan runta ah in aadannimada marka ay la midoobto rabbaaninnimada aanay dembaabin.
Waxaan sii wadi doonnaa ka fiirsashadeenna aayadda afartanaad ee cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeel maqaalka xiga.
Idinkuna, idinkoo ah dhagxanno nool, waxaa laydinku dhisayaa guri ruuxi ah, oo ah wadaadnimo quduus ah, si aad u bixisaan allabaryo ruuxi ah oo Ilaah ka aqbalayo xagga Ciise Masiix. 1 Butros 2:5.