Cutubka tobnaad Daniel saddex jeer baa la taabtay, saddexdaas taabashana waxay u dhigmaan saddexda jeer ee Daniel qudhiisu la kulmo “mareh,” oo ah muuqasho. Muuqaalladii hore iyo kuwii ugu dambeeyeyba waxay ahaayeen kuwii Gabrii'eel, oo ah rasuulka Muujintii Ciise Masiix. Gabrii'eel waa kan farriinta ka qaada Masiixa, taas oo Aabbuhu siiyey Isaga, oo u geeya nebiga, kaas oo ay tahay inuu u diro kaniisadaha.
Laakiin waxaan ku tusin doonaa waxa ku qoran Qorniinka runta; oo ma jiro cid igala adkaysata arrimahan marka laga reebo Miikaa’iil oo ah amiirkiinna. Daanyeel 10:21.
Jibriil wuu og yahay inuu yahay makhluuq la abuuray, waana sababtaas tan uu Yooxanaa si toos ah ugu sheegay inuusan isaga caabudin kitaabka Muujintii.
Oo waxaan ku dhacay cagihiisa hortooda inaan caabudo isaga. Markaasuu igu yidhi, Iska jir inaad saas samayso; anigu waxaan ahay addoon kula shaqeeya, oo ka mid ah walaalahaaga haysta maragga Ciise; Ilaah caabud; waayo, maragga Ciise waa ruuxa wax sii sheegidda. Muujintii 19:10.
Sidaas awgeed, ardayga waxsii sheegidda waa inuu fahmaa in sababta Jibriil u caddeeyo inaanu jirin mid isaga ka sarreeya oo la xidhiidha waxa “ku qoran kitaabka runta,” ay leedahay ujeeddo waxsii sheegid oo gaar ah. Markuu caddeeyo xaqiiqda ah in Masiixa keliya uu Qorniinka isaga kaga sii faham wanaagsan yahay, wuxuu Masiixa ku tilmaamayaa “Miikaa’iil oo ah amiirkiinna.” Laakiin Miikaa’iil ma aha amiir oo keliya; waa malaa’igta sare.
Laakiinse Miikaa'iil oo ah malaa'igtii sare, markuu Ibliiska kula murmayey jidhkii Muuse aawadiis, kuma dhicin inuu eed cay ah ku soo oogto isaga, laakiin wuxuu yidhi, Rabbigu ha ku canaanto. Yuudas 7.
Sidaas awgeed, dhammaan saddexda taabasho waa taabashooyin malaa’ig ah, oo saddexda jeer ee Daanyeel la kulmo “mareh”-ga, aragga, waa mid malaa’ig ah. Markii saddexaad ee Daanyeel la taabto waxa weeye in la xoogeeyo, waayo markii hore, taabashadii labaad ayuu xooggiisii waayay.
Markaasaa haddana waxaa ii yimid oo i taabtay mid u eg muuqaal nin, wuuna i xoogeeyey, oo wuxuu yidhi, Ninyahow aad loo jecel yahayow, ha baqin; nabad ha kuu ahaato; xoog yeelo, haa, xoog yeelo. Oo markuu ila hadlay ayaan xoogaystay, oo waxaan idhi, Sayidkaygu ha hadlo; waayo, waad i xoogeeysay. Markaasuu yidhi, Ma taqaan sababta aan kuugu imid? Oo haatan waxaan ku noqon doonaa inaan la diriro amiirka Faaris; oo markaan baxo, bal eeg, amiirka Giriiggu wuu iman doonaa. Daanyeel 10:18–20.
Gabriʼeel wuxuu Daanyeel xusuusinayaa inuu “u yimid inuu” Daanyeel “fahansiiyo waxa ku dhici doona dadkaaga maalmaha ugu dambeeya,” markii uu Daanyeel weyddiiyey, “Miyaad garanaysaa sababta aan kuugu imid?” Isagoo waafaqsan wixii uu Daanyeel ka baray maalmaha ugu dambeeya, Gabriʼeel dabadeed wuxuu leeyahay inuu haddana “u noqon doono inuu la diriro amiirka Faaris; oo markaan baxona, bal eeg, amiirka Gariigga ayaa iman doona.” Dabadeedna wuxuu bilaabaa qisada nebiyadeed ee cutubka kow iyo tobnaad, taas oo sharraxaysa waxa ku dhaca boqolka iyo afartan iyo afarta kun maalmaha ugu dambeeya. Qisadaas nebiyadeed waxaa lagu dhex meeleeyey macnaha dagaalka lala jiro “amiirka Faaris” iyo “amiirka Gariigga”.
Taariikhda dhabta ah ee u dhexeysay Cyruskii Weynaa iyo Alexanderkii Weynaa waxay ka badnayd laba boqol oo sannadood. Laakiin dhulgariirka weyn ee Muujintii cutubka kow iyo tobnaad ku xusan dhexdiisa, dhaqdhaqaaqyada ugu dambeeya waa kuwo degdeg ah, oo isla marka boqortooyadii lixaad uu qabsado boqorka woqooyi ee been-abuurka ah, boqortooyada toddobaad, oo ah tobanka boqor, kuwaas oo ay Giriiggu matasho, markiiba waxay isku raacaan inay boqortooyadooda siiyaan bahalka.
Hal heer, aragga “mareh” ayaa toddoba jeer lagu adeegsaday Daanyeel cutubka tobnaad. Waxaannu ka fiirsannay afar ka mid ah toddobadaas jeer, waxaanaannu garannay in tixraaca ugu horreeya uu yahay Daanyeel oo sheegay in ka hor sannaddii saddexaad ee Kuuros, Daanyeel uu fahmay aragga. Saddexda tixraac ee xiga, saddexda taabasho ee aragti kasta la socda waxay tilmaamayaan waaya-aragnimada Daanyeel marka uu ka soo tooso baroorashadii kow iyo labaatanka maalmood. Toositaankiisa soo-nooleynta waxaa lagu qaabeeyey habka saddex-tallaabo ah ee injiilka weligiis ah, saddexdaas tallaabona waxaa matala malaa’ig, in kastoo tallaabada labaad uu yahay Mikhaa’iil oo ah madaxmalaa’igta, kaas oo ah Kan Muuse geerida ka soo sara kiciyey oo samada u wareejiyey.
Saddexda jeer ee kale ee erayga “vision” laga helo cutubka tobnaad, ma aha “mareh,” ee waa “marah.” “Marah” waa qaabka dheddigga ee “mareh.” Waxay ka dhigan tahay aragti, oo dhinaca sababeedkana “muraayad” ama “muraayad la iska eego”. Furaha qeexitaankeeda ayaa ah in ay tahay “sababeed.” Waa aragtida “muuqashada”, hase ahaatee waxay ku kala duwan tahay jinsigeeda, sidaas awgeedna waxay tilmaamaysaa farriin nebiyadeed oo ka duwan. Sida uu qeexitaankeeda “muraayaddu” u tilmaamayo, kuwa aragtida arka waxay arkaan nooc ka mid ah milicsi. Tani waa curiyaha erayga ee ah “sababeed.” Qeexidda eray sababeed ah marka loo eego macnaha “marah,” waa qoto dheer.
Ereyga “causative” waxay la xidhiidhaa fikradda sababayn ama falka keenaya in wax dhacaan. Cilmiga afafka, gaar ahaan qaab-dhismeedka falalka, qaabka causative-ku waa dhisme naxweeed oo muujinaya in mawduuca falku uu qof kale ama shay kale ku sababayo inuu qabto falka uu falku tilmaamayo. Tusaale ahaan, af-Ingiriisiga, falka “to read” wuxuu noqdaa causative marka la yidhaahdo “to make someone read.” Halkan, mawduucu wuxuu qof kale ku sababayaa inuu sameeyo falka akhriska.
Qaabka sababeed wuxuu tilmaamayaa in mawduucu masuul ka yahay inuu keeno falka uu falkaasi qeexayo. “Sababeed” wuxuu tixraacayaa habka ficil ama dhacdo loo sababo inay u dhacdo. Saddexda jeer ee Daanyeel adeegsado erayga Cibraaniga ah “marah,” aragtida la fiirinayaa waxay keentaa in kii daawanayay loo beddelo ekaanta sawirka uu eegayo.
Maalintii afar iyo labaatanaad ee bisha kowaad, anigoo jooga dhinaca webiga weyn oo ah Hideqeel, ayaan indhahaygii kor u qaaday oo eegay; oo bal eeg, nin dhar wanaagsan oo linen ah xiran, dhexdiisana ku guntan yahay dahab saafi ah oo Uufaas ah. Jidhkiisuna wuxuu u ekaa berel, wejigiisuna wuxuu ahaa sida muuqaalka (mareh) hillaaca, indhihiisuna sida laambado dab ah, gacmihiisa iyo cagihiisuna midabkoodu wuxuu la ekaa naxaas la safeeyey, codka hadalladiisuna wuxuu ahaa sida codka dad badan. Aniga oo Daanyeel ah oo keliya ayaa arkay riyadan (marah); waayo, nimankii ila joogay ma ay arkin riyada (marah); hase ahaatee gariir weyn baa ku dhacay, sidaas darteed way carareen si ay isu qariyaan. Sidaas daraaddeed aniga keliya ayaa hadhay, oo arkay riyadan weyn (marah), xoogna iguma hadhin; waayo, quruxdaydii igu jirtay waxay isu beddeshay hallig, xoogna ma aanan haysan. Habase yeeshee waxaan maqlay codka hadalladiisa; oo markii aan maqlay codka hadalladiisa, markaas ayaan wejigayga ku dhacay hurdo qoto dheer, wejigayguna dhulka ayuu u jeeday. Daanyeel 10:4–9.
Dhamaadkii kow iyo labaatanka maalmood ee baroorta, kuwaas oo maalmaha ugu dambeeya la jaanqaadaya saddexda maalmood iyo badhka ay labada markhaati mayd ahaan ugu yaalliin jidka, Daanyeel si kedis ah ayaa loo sababay inuu arko muuqaalka Masiixa, oo muuqaalkiisuna waa “sida muuqaalka (mareh) hillaaca.” Dhacdadaas, dhammaadka saddexda maalmood iyo badhka ee Muujintii cutubka kow iyo tobnaad, waxay keentaa kala-soocid, waayo, “raggii ila joogay” Daanyeel waxaa loo sababay inayan “arka[yn] riyadii/muuqaalka (marah); laakiin gariir weyn baa ku dhacay, sidaas daraaddeed way carareen si ay isu qariyaan. Sidaas darteed” Daanyeel “keligiis baa la iga tegey,” laakiin “raggii ila joogay [waxaa loo sababay inayan arag] riyadii/muuqaalka (marah); laakiin gariir weyn baa ku dhacay, sidaas daraaddeed way carareen si ay isu qariyaan”.
Riyadii uu Daanyeel arkay intii uu keligiis ahaa wuxuu ahaa riyad dhedig ah oo sababaysa, taas oo Daanyeel u beddeshay ekaanta riyada. Isbeddelkaas waxaa lagu dhammaystiray iyadoo xooggii bini’aadamnimo ee Daanyeel laga qaaday, quruxdiisiina loo beddelay halligaad.
Jidhka qudhiisa ee naftu ku hoyato oo ay ku shaqayso waa kan Rabbiga. Xuquuq uma lihin inaan dayacno qayb ka mid ah mishiinka nool. Qayb kasta oo ka mid ah jirkan noolaha ahi waa kan Rabbiga. Aqoonta aan u leenahay hab-dhiska jireedkeenna qudhiisu waa inay ina baraysaa in xubin kasta loo baahan yahay inay u adeegto Ilaah, iyada oo ah aalad xaqnimo.
“Cid aan Ilaah ah mooyaane ma hoosayn karo kibirka ku jira qalbiga aadanaha. Isma badbaadin karno. Isma cusboonaysiin karno. Maxkamadaha jannada lagama qaadi doono hees tidhaahda, Aniga isjeclaaday, oo ismaydhay, isfuray, anigaa leh ammaanta iyo sharafta, barakada iyo mahadda. Laakiin tani waa hal-ku-dhegga heesta ay dad badani halkan dunidan ku heesaan. Ma yaqaanaan waxa ay ka dhigan tahay in qalbi ahaan loo noqdo qabow oo is-hoosaysiiya; mana damacsana inay tan ogaadaan, haddii ay ka baaqsan karaan. Injiilka oo dhammu wuxuu ku kooban yahay in Masiixa laga barto qabownimadiisa iyo is-hoosaysiintiisa.”
“Waa maxay xaqnimada rumaysadka? Waa shuqulka Ilaah ee ah inuu ammaanta aadanaha boodhka ku rido, oo uu aadanaha u sameeyo wixii aanay awooddiisa ku jirin inuu naftiisa u sameeyo.” Testimonies to Ministers, 456.
Khibradda xaqnimada rumaysadka lagu helo waa shuqulka Ilaah ee ah in ammaanta dadka boodhka lagu rido. Araggii nimankii Daanyeel la jiray lagu qasbay inay ka cararaan wuxuu ahaa araggii dheddigga ee “sababta keenaya” ee muuqashadii Masiixa, oo isla markiiba dabadeed markii is-xaq-u-yeelashada Daanyeel boodhka lagu riday, waxaa lagu dabaqay saddexdii taabasho ee malaa’igaha kuwaas oo ugu dambayntii Daanyeel ku xoojiyey inuu farriinta qaado.
Sannadkii 1888, malaa’igtii xoogga badnayd ayaa soo degtay iyadoo sidda farriinta xaqnimada rumaysadka, sida ay u soo bandhigeen Odayaasha Jones iyo Waggoner. Isla malaa’igtaas qudheeda ayaa haddana soo degtay Sebtembar 11, 2001, iyadoo sidda isla farriintii xaqnimada rumaysadka. Taasu waxay calaamad u ahayd bilowgii shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun. Marka la gaaro dhammaadka shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun, farriintii bilowga jirtay ayaa dib loo celinayaa, waayo Ciise had iyo jeer wuxuu dhammaadka wax ku muujiyey bilowga wax.
11-kii Agoosto, 1840, isla malaa’igtaas qudheedu way soo degtay oo waxay billowday saddexda tallaabo ee la dhammaystiray intii u dhexaysay 1840 ilaa 1844. Saddexdaas tallaabo waxay ku bilaabmeen xoojintii malaa’igta kowaad 11-kii Agoosto, 1840, imaanshihii malaa’igta labaad 19-kii Abriil, 1844, iyo imaanshihii malaa’igta saddexaad 22-kii Oktoobar, 1844. Taariikhdaasu waxay sii-sawirtay soo-degidda middii kowaad ee saddex malaa’igood 11-kii Sebtembar, 2001, taas oo ay raacday malaa’igta labaad niyad-jabkii 18-kii Luulyo, 2020, waxaana taas lagu soo gabagabaynayaa imaanshaha malaa’igta saddexaad ee sharciga Axadda ee dhowaan imanaya.
Dhammaadka taariikhdaas, marka Miikaa’iil u soo dego inuu Muuse iyo Eliyaas soo sara kiciyo ka dib saddexda maalmood iyo badhka ah ee dhimashada ee jidadka, sida lagu metelay Muujintii cutubka kow iyo tobnaad, iyo sida sidoo kale loogu metelay kow iyo labaatanka maalmood ee baroorashada Daanyeel, Masiixu mar kale wuu soo degaa. Marka hore wuxuu soo bandhigaa araggii ammaantiisa, araggaas oo ammaanta dadka boodhka ku rida, kana dhaliya kala soocid. Marka Daanyeel boodhka ku jiro, iyo ka dib markii Daanyeel is beddelay eegidda aragga dheddigga ah ee “sababta keena”, waxaa markii ugu horraysay taabta Jibriil, waxaana lagu taagaa cagihiisa gariiraya.
Markaasaa Miikaa’iil oo ah malaa’igta madaxda ahi wuu soo degaa si uu “Muuse u soo sara kiciyo,” wuxuuna Daanyeel taabtaa mar labaad, isaga oo ka taga awood la’aan, maxaa yeelay waxaa si buuxda uga adkaaday xaqiiqada ah inuu dhab ahaan la hadlayay Rabbigiisa. Dabadeed Jibriil baa yimaada oo taabta mar saddexaad, wuxuuna ku xoogeeyaa hawsha ah inuu noqdo calan-sidaha sharciga Axadda ee dhowaan imanaya. Saddexda taabasho waa astaamo u taagan saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad, in kastoo ay ku wada dhacaan hal maalin gudaheed.
Waayo-aragnimada malaa’igtii kowaad waxa ku jira muuqashada Masiixa sida hillaac, aragtida “sababaysa” ee kala soocda, iyo taabashadii ugu horraysay ee Daanyeel ka soo kicisa boodhka ammaantiisa aadanaha. Malaa’igtii kowaad waxay haysataa dhammaan saddexda tallaabo ee ku jira tan kowaad, waayo waxay matalaysaa farriintii ugu horraysay. Ma aha wax iska yimid in taabashadii ugu horraysay lagu diiwaangeliyey aayadaha SAGAAL ilaa KOW IYO TOBAN.
Haddana waxaan maqlay codkii erayadiisa; oo markii aan maqlay codkii erayadiisa, waxaan ku dhacay hurdo qoto dheer anigoo wejigayga ku sujuudsan, wejigayguna xagga dhulka u jeedo. Oo bal eeg, gacan baa i taabatay, taas oo igu taagtay jilbahayga iyo calaacalaha gacmahayga. Markaasuu igu yidhi, Daanyeelow, nin aad loo jecel yahayow, garo erayada aan kula hadlayo, oo toos u istaag; waayo hadda ayaa laygu soo diray xaggaaga. Oo markii uu eraygan ila hadlay, ayaan istaagay anigoo gariiraya. Daanyeel 10:9–11.
Khibraddii taabashadii labaad, oo Masiixu qudhiisu sameeyey, waxay Daanyeel ka beddeshaa isagoo aan hadli karin una beddeshaa inuu la hadli karo Rabbigiisa. Taabashadii labaad Daanyeel neef ma leh, sidaas daraaddeed halkan waxaa lagu matalayaa isagoo jooga meeshii farriintii ugu horraysay ee Yexesqeel kaga jirtay cutubka toddoba iyo soddonaad.
Oo markuu erayadaas oo kale igula hadlay, ayaan wejigayga dhulka u jeediyey, oo waxaan noqday carrab la’. Oo bal eeg, mid u eg ekaanshaha wiilasha dadka ayaa bushimahayga taabtay; markaasaan afkayga furay, oo waan hadlay, oo waxaan ku idhi kii hortayda taagnaa, Sayidkaygiiyow, araggii aawadiis xanuunnadaydii ayaa igu soo noqday, oo xoogna iguma hadhin. Waayo, sidee buu addoonka sayidkayganu ula hadli karaa sayidkaygan? waayo aniga xaggayga, markiiba xoog iguma hadhin, neefna iguma hadhin. Daniel 10:15–17.
Farriintii labaad ee Yexesqeel, farriin ka timaadda afarta dabaylood waa in lagu neefsiiyaa lafaha, si ay u noolaadaan oo ay u istaagaan iyagoo ah ciidan xoog badan. Awood-siinta ciidankaasna waxaa matalaya taabashadii saddexaad.
Markaasaa haddana waxaa ii yimid oo i taabtay mid u eg muuqaalka nin, wuuna i xoogeeyey, oo wuxuu yidhi, Ninyahow aad loo jecel yahayow, ha cabsan; nabaddu ha kula jirto; xoog yeelo, haa, xoog yeelo. Oo markuu ila hadlay, waa lay xoogeeyey, markaasaan idhi, Sayidkaygu ha hadlo; waayo, adigu waad i xoogeeysay. Markaasuu yidhi, Ma ogtahay sababta aan kuugu imid? Oo imminkana waxaan ku noqon doonaa inaan la diriro amiirka Faaris; oo markaan baxona, bal eeg, amiirka Giriigga ayaa iman doona. Laakiin waxaan ku tusi doonaa waxa ku qoran kitaabka runta; oo ma jiro mid ila garab taagan waxyaalahan, Mikaa’iil oo ah amiirkiinna mooyaane. Aniguna sannaddii kowaad ee Daariyus kii reer Maaday ahaa, xataa anigu, waxaan u istaagay inaan isaga adkeeyo oo aan xoogeeyo. Oo imminka waxaan ku tusi doonaa runta. Bal eeg, weli saddex boqor ayaa ka kici doona Faaris; oo kii afraadna aad buu uga taajirsanaan doonaa iyaga kulligood; oo xooggiisa xagga maalkiisa uu ku leeyahay ayuu kulligood ku kicin doonaa boqortooyada Giriigga. Daanyeel 10:18–11:2.
Farriinta labada markhaati u soo noolaynaysa ee ku jirta cutubka toddoba iyo soddonaad ee Yexesqeel waa farriinta Islaamka ee hoogga saddexaad; hase yeeshee, sadarba sadar, farriinta uu Jibriil ku garto masaalka Miikaa’iil Muuse ku kicinayo oo uu kor ugu qaadayo samada isagoo calamad ah, waa farriinta madaxweynihii ugu dambeeyey ee Maraykanka. Waa farriinta madaxweynihii lixaad (geeskii Jamhuuriga) oo la dilay sannadkii 2020, sidii geeskii runta ahaa ee Protestant-kana loo dilay. Qisada Daanyeel dhexdeeda, sarakicidda ka timid maalmihii baroorashada geeskii runta ahaa ee Protestant-ka, waxay horseedday aqoonsiga sarakicidda geeskii Jamhuuriga.
Toddoba jeer ayaa cutubka tobnaad ee Daanyeel lagu adeegsaday erayga “riyo” ama “muuqasho.” Toddobadaas tixraacba waxaa lagu gartaa isla erayga Cibraaniga ah, marka laga reebo in saddex ka mid ah jeerahaas eraygu ku jiro qaabka dheddigga, afarta kale se uu ku jiro qaabka labka. Maaddaama toddoba uu yahay tirada kaamilnimada, iyo isu-geynta saddex iyo afar ee noqota toddoba ay tahay astaan aasaasi ah oo ka mid ah kitaabka Muujintii, halkaas oo saddexda ugu dambeysa ee toddobada kaniisadood, iyo saddexda ugu dambeysa ee toddobada shaabadood, iyo saddexda ugu dambeysa ee toddobada buun ay si gaar ah uga soocan yihiin afarta hore.
Buugaagta Daanyeel iyo Muujintii waa isku buug, oo sidaas darteed Daanyeel iyo Yooxanaa waa isla astaanta maalmaha ugu dambeeya. Araggii Masiixa ee cutubka tobnaad ku jira waa isla araggii Masiixa ee Muujintii cutubka koowaad.
Muujintii cutubka koowaad, Yooxanaa wuxuu maqlay cod ka dambeeya, markaasuu u jeestay inuu arko kan la hadlayay.
Waxaan Ruuxa ku jiray maalintii Rabbiga, oo gadaashayda waxaan ka maqlay cod weyn oo sidii buun oo kale ah, oo leh, Anigu waxaan ahay Alfa iyo Oomeega, kan ugu horreeya iyo kan ugu dambeeya; oo, Waxa aad aragto ku qor kitaab, oo u dir toddobada kiniisadood ee Aasiya ku jira; kuwaas oo ah Efesos, iyo Simurna, iyo Bergamos, iyo Tiyatira, iyo Saardis, iyo Filadelfiya, iyo La'odikiya. Muujintii 1:10, 11.
Hadday ay noqoto saddexdii taabasho ee ku jira Daanyeel cutubka tobnaad, ama isla muujintaas ee ku jirta Muujintii cutubka koowaad, ama labada farriimood ee Yexesqeel ku jira cutubka toddoba iyo soddonaad, ama Ishacyaah oo lagu taabtay dhuxul nool oo meeshii allabariga laga soo qaaday, waayo-aragnimadu waxay tilmaamaysaa awood-siinta farriinta digniinta ugu dambaysa, farriintaasuna waxay ka bilaabmaysaa sarakicidda labada markhaati bishii Luulyo ee sannadka 2023. Daanyeel, Yooxanaa, Yexesqeel, iyo Ishacyaah dhammaantood waxay matalaan rasuul maqla “codka” ka imanaya “jidadkii hore” ee gadaashiisa ka yeedhaya, kaas oo weyddiinaya, “yaa aan diraa?” Marka rasuulkaasu ku jawaabo, “waa i kan, i dir,” waxaa la siiyaa xoog, codkiisana wuu kor u qaadaa, sida mid cidlada ka qaylinaya. “Kii dhego leh, ha maqlo waxa Ruuxu ku leeyahay kiniisadaha.”
Waxaannu daraasaddan ku sii wadi doonnaa maqaalkeenna xiga.
“Munaasabaddii hadda la sharraxay, malaa’igta Jibriil waxay Daanyeel siisay dhammaan waxbariddii uu markaas awoodi karay inuu helo. Habase yeeshee, dhawr sannadood dabadeed, nebigu wuxuu jeclaaday inuu wax badan ka ogaado arrimo aan weli si buuxda loo fasirin, markaasuu mar kale isu xilqaamay inuu Ilaah ka doono iftiin iyo xigmad. ‘Waagaas aniga Daanyeel ahu waxaan barooranayay saddex toddobaad oo dhan. Kibis macaan maan cunin, hilibna iyo khamrina afkayga ma gelin, innaba isma aanan subkin…. Markaasaan indhahaygii kor u qaaday, oo wax fiiriyey, oo bal eeg nin gaar ah oo huwadnaa dhar wanaagsan, dhexdiisana waxaa ku guntanaa dahab saafi ah oo Uufaas ah. Jidhkiisuna wuxuu u ekaa beriyal, wejigiisuna wuxuu ahaa sida hillaaca oo kale, indhihiisuna sida laambado dab ah, gacmihiisa iyo cagihiisuna waxay midab ahaan u ekaayeen naxaas la safeeyey, codkii hadalladiisuna wuxuu la mid ahaa codka dad badan’ (Daanyeel 10:2–6).”
“Tilmaantani waxay la mid tahay tii uu Yooxanaa bixiyey markii Masiixu isaga loogu muujiyey Jasiiradda Patmos. Qof aan ka yarayn Wiilka Ilaah ayaa u muuqday Daanyeel. Rabbigeennu wuxuu la yimaadaa farriinwade kale oo samawi ah si uu Daanyeel u baro waxa dhici doona maalmaha ugu dambeeya.
“Runta waaweyn ee uu muujiyey Bixiyaha dunidu waxaa loogu talagalay kuwa runta u doondoona sida khasnado qarsoon. Daanyeel wuxuu ahaa nin da’ weyn. Noloshiisii waxay ku dhammaatay dhexda soo jiidashooyinka maxkamad jaahil ah, maskaxdiisuna waxay ku mashquulsanayd arrimaha boqortooyo weyn. Hase yeeshee, waxyaalahan oo dhan ayuu ka leexdaa si uu naftiisa ugu dhibo Ilaah hortiisa, oo uu u raadiyo aqoonta qasdiyada Kan ugu Sarreeya. Jawaabna baryootankiisii, iftiin ka yimid barxadaha samada ayaa la gaadhsiiyey kuwa noolaan doona maalmaha ugu dambeeya. Haddaba, sidee bay tahay daacadnimada aynu Ilaah ugu doonayno, si uu fahamkeenna u furo, si aynu u garanno runaha samada nooga yimid.
“‘Aniga Daanyeel oo keliya ayaa arkay riyadii; waayo, nimankii ila joogay ma ay arkin riyadii; laakiinse gariir weyn baa ku dhacay, sidaas daraaddeed way carareen si ay isu qariyaan…. Oo xoogna iguma hadhin innaba; waayo, quruxdaydii waxaa igu dhex rogmatay qudhun, mana aanan haysan xoog’ (aayadaha 7, 8). Kuwa run ahaantii quduus laga dhigay dhammaantood waxay yeelan doonaan waayo-aragnimo la mid ah. Sida ay u sii caddaadaan aragtiyahoodu ku saabsan weynaanta, ammaanta, iyo kaamilnimada Masiixa, sidaas oo kale ayay si ka sii muuqata u arki doonaan tabardarradooda iyo kaamil la’aantooda. Ma yeelan doonaan damac ay ku sheegtaan dabeecad aan dembi lahayn; wixii iyaga qudhooda ugu muuqday kuwo sax ah oo qurux badan, marka lala barbardhigo daahirnimada iyo ammaanta Masiixa, waxay u muuqan doonaan oo keliya kuwo aan mudnayn oo qudhmi kara. Waa marka dadku Ilaah ka go’een, oo ay Masiixa ka haystaan aragtiyo aad u madmadow, markaasay yidhaahdaan, ‘Anigu dembi ma lihi; quduus baa layga dhigay.’”
“Haddaba Jibriil ayaa haddana u muuqday nebiga, oo sidaas ula hadlay: ‘Daaniyeelow, nin aad loo jecel yahayow, erayada aan kula hadlayo garo, oo si qumman u istaag; waayo hadda adigaan kuu soo diranahay. Oo markuu eraygan ila hadlay, ayaan anigoo gariiraya istaagay. Markaasuu igu yidhi, Ha cabsan, Daaniyeelow; waayo tan iyo maalintii ugu horraysay ee aad qalbigaaga u jeedisay inaad wax garato, oo aad naftaada ku hoosaysiiso Ilaahaaga hortiisa, erayadaadii waa la maqlay, anna erayadaada aawadood ayaan u imid’ (aayadaha 11, 12).”
“Sharaf weyn oo intee le’eg ayaa Daanyeel loo muujiyey Majaajilada jannada! Isagu addoonkiisa gariiraya wuu qalbiqaboojiyaa oo wuxuu u xaqiijiyaa in baryadiisii jannada laga maqlay. Jawaabta baryadaas kulul awgeed malaa’igtii Jibriil ayaa loo diray inay saamayso qalbiga boqorkii Faaris. Boqorku wuxuu ka horyimid taabashooyinkii Ruuxa Ilaah intii lagu jiray saddexda toddobaad ee Daanyeel soomanaa oo tukanayay, laakiin Amiirka jannada, Malaa’igta Sare Miikaa’iil, ayaa loo diray inuu leexiyo qalbiga boqorkaas madax-adaygga ah si uu u qaado tallaabo go’aan leh oo jawaab u noqota baryadii Daanyeel.”
“‘Oo markuu erayo caynkaas ah ila hadlay, ayaan wejigayga dhulka u jeediyey, oo carrab la’aan noqday. Oo bal eeg, mid u eg ekaanta binu-aadmiga ayaa bushimahayga taabtay…. Oo wuxuu yidhi, Ninyahow aad loo jecelyahayow, ha baqin; nabaddu ha kula jirto; xoog yeelo, haa, xoog yeelo. Oo markuu ila hadlay, ayaan xoogaystay, oo waxaan idhi, Sayidkaygu ha hadlo; waayo, adigu waad i xoogaysiisay’ (aayadaha 15–19). Ammaanta rabbaaniga ah ee loo muujiyey Daanyeel aad bay u weynayd, sidaas darteedna ma uu adkaysan karin araggeeda. Markaasaa farriintii samadu iftiinka joogitaankiisa qarisay oo nebigii ugu muuqday sida ‘mid u eg ekaanta binu-aadmiga’ (aayadda 16). Awooddiisa rabbaaniga ah ayuu ku xoojiyey ninkan daacadda iyo iimaanka leh, si uu u maqlo farriinta xagga Ilaah uga timid ee loo soo diray.”
“Daanyeel wuxuu ahaa addoon daacad ah oo u heellan Kan ugu Sarreeya. Noloshiisii dheeraa waxaa ka buuxsamay falal sharaf leh oo adeeg uu u qabtay Sayidkiisa. Daahirnimada dabeecaddiisa iyo aaminnimadiisa aan gilgilan waxaa la barbar dhigi kara oo keliya is-hoosaysiinta qalbigiisa iyo qoomamayntiisa Ilaah hortiisa. Mar kale ayaan ku celinaynaa, Nolosha Daanyeel waa tusaale waxyooni leh oo muujinaya quduus-ka-dhigista runta ah.” Sanctified Life, 49–52.