Cutubka tobnaad ee Muujintii, halkaas oo taariikhda farriimaha malaa’igta koowaad iyo tan labaad lagu matalayo, Yooxanaa, isaga oo astaan u ah dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya, ayaa hore loogu sii sheegay in ay jiri doonto niyad-jab ku jira taariikhda uu si astaameed ah u matalayay; niyad-jabkaasina wuxuu ahaa qodobka ka mid ah taariikhda malaa’igta koowaad iyo tan labaad oo laga shaabadeeyey fahamka Milleriyiinta, si loo tijaabiyo rumaysadkooda.
Oo codkii aan samada ka maqlayna mar kale ayuu ila hadlay, oo yidhi, Tag oo qaado kitaabka yar ee furan oo ku jira gacanta malaa’igta taagan badda dusheeda iyo dhulka dushoodaba. Markaasaan u tegey malaa’igtii, oo ku idhi, I sii kitaabka yar. Oo isna wuxuu igu yidhi, Qaado oo wada cun; calooshaadana wuu qadhaadhin doonaa, laakiinse afkaaga wuxuu ugu macaanaan doonaa sida malab. Markaasaan kitaabkii yaraa ka qaaday gacantii malaa’igta, oo wada cunay; afkaygana wuxuu ugu macaanaa sida malab; oo isla markii aan cunayna, calooshaydu way qadhaadhatay. Muujintii 10:8–10.
Aayadda tobnaad, Yooxanaa wuxuu matalaa taariikhda ka bilaabmaysa Agoosto 11, 1840, markii malaa’igtii xoogga lahayd ay soo degtay iyadoo buug yar gacanta ku haysa, ilaa Niyad-jabkii Weynaa ee Oktoobar 22, 1844. Ka hor intuusan si astaan ahaan ah u matalin taariikhdaas, waxaa loogu sheegay “codkii” uu “samada ka maqlay” oo u sheegay in marka uu cuno buugga yar, “uu calooshaada ka dhigi doono qadhaadh, laakiinse afkaaga wuxuu ugu ahaan doonaa macaan sida malabka.” Niyad-jabka qadhaadhka ahu waa kii tijaabiyey iimaankii Milleriyiinta, mana ay habboonayn in iyagu ogaadaan niyad-jabkaas ka hor intuusan iman, hase yeeshee Yooxanaa wuxuu matalaa dadka maalmaha ugu dambeeya jooga ee laga doonayo inay ogaadaan xaqiiqooyinka la xidhiidha qeexidda dhacdooyinka, kuwaas oo ah taariikhda farriinta malaa’igta kowaad iyo tan labaad.
Taariikhdaas quduuska ahi waxay muujinaysaa in imtixaan lagu soo dejin doono dadka maalmaha ugu dambeeya, oo uu noqon doono imtixaan ku salaysan wax aan u roonayn iyaga inay hore u fahmaan ka hor imtixaanka, hase ahaatee ma ahayn isla waayo-aragnimadii Mileriyiinta, in kastoo ay si qumman ula jaanqaadday taxanaha dhacdooyinka ee uu matalayay malaa’igta koowaad iyo tan labaad, waayo toddobada onkodna waxay sidoo kale matalaan, “dhacdooyin mustaqbalka ah oo la muujin doono siday u kala horreeyaan.”
Inkasta oo looga baahnaa inay ogaadaan taariikhda aasaasiga ah ee Milleriyiinta, dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya waxay fulin lahaayeen isla kala-soociddii dhacdooyinka sida Milleriyiintu u fuliyeen; hase yeeshee wixii tijaabiyey Milleriyiinta—taas oo ay iyaga u roonayd inaan hore loo sii ogaan—waxay ahaan lahayd imtixaan ka duwan, oo uu keenay cunsur la shaabadeeyey ilaa wakhtigu ka gaadho in Libaaxa qabiilka Yahuudah uu furo Muujintii Ciise Masiix, taas oo ka dhacda taariikhda qarsoon ee aayadda afartanka ee Daanyeel kow iyo toban.
Waxii la shaabadeeyey waxaa loo dejiyey in lagu tijaabiyo dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya, tijaabaduna waxay la jaanqaadi lahayd calaamaddii jidka ee reer Miller lagu tijaabiyey; waayo, ha noqoto rumoobiddii ugu horraysay ee taariikhda reer Miller ama rumoobidda ugu dambaysa ee maalmaha ugu dambeeya, toddobada onkod waxay ahaayeen “tilmaamid dhacdooyin” “oo lagu muujin lahaa sida ay isugu xigaan.”
Waxa aan si weyn loo garanayn waa in sida Yooxanaa u matalayo taariikhda soo-degidda Masiixa isagoo sita kitaabkii yaraa 11-kii Agoosto, 1840, ilaa Niyad-jabkii Weynaa ee Oktoobar 22, 1844, isla taariikhdaasna ay sidoo kale matalaysay soo-degidda malaa’igta labaad 19-kii Abriil, 1844. Niyad-jabkii ugu horreeyey waxaa loo fahmi karaa inuu yahay niyad-jabkii Yooxanaa, kaas oo, ka dib markuu cunay kitaabkii yaraa 11-kii Agoosto, 1840, la kulmay niyad-jab 19-kii Abriil, 1844. Markii niyad-jabkaasu yimid, malaa’igta labaad ayaa soo degtay iyadoo gacanteeda ku sidata “qoraal.”
“Malaa’ig kale oo xoog badan ayaa loo igmaday inuu dhulka ku soo dego. Ciise wuxuu gacantiisa geliyey qoraal, oo markii uu dhulka ku yimid, ayuu qayliyey, ‘Baabuloon way dhacday, way dhacday.’ Markaas waxaan haddana arkay kuwii niyad jabay oo indhahooda kor ugu taagaya samada, iyagoo rumaysad iyo rajo ku sugaya muuqashada Rabbigood. Laakiin kuwo badan waxay u ekaayeen kuwo weli ku sii jira xaalad doqonnimo ah, sidii iyagoo hurda; hase ahaatee waxaan wejiyadooda ka arkay raad murugo qoto dheer. Kuwii niyad jabay waxay Qorniinka ka arkeen inay ku jireen wakhtigii dib-u-dhaca, iyo inay tahay inay samir ku sugaan rumoobidda riyada. Isla caddayntii ku hoggaamisay inay Rabbigooda sugaan 1843, ayaa ku hoggaamisay inay filaan isaga 1844. Habase yeeshee waxaan arkay in intooda badan aanay lahayn firfircoonidii calaamadisay rumaysadkooda 1843. Niyad-jabkoodu wuxuu wiiqay rumaysadkooda.” Early Writings, 247.
Taariikhdii Millerite ee Yooxanaa matalayo cutubka tobnaad, waa taariikhdii malaa’igta kowaad iyo weliba tan labaad. Soo-degidda malaa’igta kowaad iyadoo sidata farriin, iyo soo-degidda malaa’igta labaad iyadoo sidata farriin, waxay calaamadiyaan bilowga taariikho u gaar ah oo labaduba ku dhammaaday niyad-jab; in kastoo Yooxanaa si toos ah uga sii sawirayo taariikhda oo dhan ee labada malaa’igood. Xataa ka dib Oktoobar 22, 1844, markii malaa’igta saddexaad ay timid iyadoo sidata farriin, niyad-jabkii fallaagadii 1863, wuxuu bixiyaa markhaati saddexaad oo ku saabsan xilli ka bilaabma farriin kuna dhammaada niyad-jab.
Niyad-jabkii ugu horreeyey ee dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad ee 18-ka Luulyo, 2020, wuxuu la ekaa niyad-jabkii ugu horreeyey ee Milleriintii. Run baa la shaabadeeyey, sida runtii 1844 uu Rabbigu u shaabadeeyey isagoo gacantiisa ku daboolaya qalad ku jiray qaar ka mid ah tirooyinkii, kaas oo keenay niyad-jabkii ugu horreeyey ee Milleriinta. Markii qaladkii dabadeed la fahmay, qaladkii waa la furay, sida Libaaxa qabiilka Yahuudah uu gacantiisii uga qaaday. Qaladkii 18-ka Luulyo, 2020, waxaa sababay diidmada in la qiro in gacantiisii la qaaday 22-ka Oktoobar, 1844, intuu ku dhawaaqayay in “waqti mar dambe jiri doonin.”
Hadday ay ahayd dhaqdhaqaaqii Filadelfiya ee niyad-jabkii ugu horreeyey ee malaa’igtii kowaad, ama niyad-jabkii ugu horreeyey ee dhaqdhaqaaqa La’odikiya ee malaa’igta saddexaad, gacantiisu waxay meteshaa calaamadda jidka. Abriil 19, 1844 iyo Luulyo 18, 2020 niyad-jabku wuxuu soo saaray wakhti kala-firdhin ah. Kuwii lagu soo ururiyey Agoosto 11, 1840 ama Sebtembar 11, 2001, waa la kala firdhiyey, dabadeedna Masiixu wuxuu bilaabay inuu mar labaad dadkiisa soo ururiyo.
Wuxuu ururiyey dad ka bilaabmaya Sebtembar 11, 2001, waayo sida uu baabtiiskii Masiixu u metelayo, waa marka calaamadda Ilaahnimadu soo degto inuu bilaabo ururinta xertiisa, ee aan ka horrayn. Dabadeed, kala firidhsanaan ka dib, Masiixu dadkiisa ayuu mar labaad ururiyaa. Masiixu wuxuu bilaabay inuu ururiyo xertiisa laga bilaabo baabtiiskiisii, oo kala firidhsanaantii iskutallaabtu keentay dabadeed, wuxuu bilaabay inuu mar labaad ururiyo xertiisa. Xaqiiqada nebiyadeed ee ururin labaad oo bilaabatay Luulyo 2023, waxay qayb ka ahayd wixii la shaabadeeyey Luulyo 18, 2020, in kastoo ay si cad u ahayd qayb ka mid ah taariikhda Millerites-ka.
Aayadda afartan ee Daanyeel kow iyo tobnaad, bahalkii ka soo baxay yamayska aan gunta lahayn ayaa kacay oo dilay labadii gees ee bahalkii dhulka sannadkii 2020. Bishii Luulyo ee 2023, Rabbigu wuxuu bilaabay inuu mar labaad soo ururiyo dadkiisa maalmaha ugu dambeeya. Hannaanka ururintu waxaa lagu matalayaa taariikhda quduuska ah ee Millerite-ka, taariikhdaasna waxaa ku jira laba markhaati oo taariikheed oo ku saabsan inuu mar labaad soo ururiyo dadkiisa. Hannaanka ururintu waa curiye nebiyadeed oo la shaabadeeyey ilaa Luulyo 2023. Hawsha mar labaad loo ururinayo dadkiisa waxaa la dhammeystiraa inta lagu jiro taariikhda Dagaalka Yukrayn, wax yar ka hor doorashadii labaad ee madaxweynihii siddeedaad, kaas oo ka mid ah toddobada.
11-kii Ogoosto, 1840, Rabbigu wuxuu isu soo ururiyey dhaqdhaqaaqii Millerite-ka, wuxuuna kulankaas ku calaamadeeyey soo bandhigiddii jaantuskii 1843, kaas oo la daabacay bishii Maayo ee 1842. Jaantusku wuxuu matalayey farriintii aasaaska ahayd, waayo markaas wuxuu dhigayey aasaaska macbudka Millerite-ka. Soo degiddii malaa’igta ee Muujintii cutubka tobnaad, 11-kii Ogoosto, 1840, waxay la siman tahay baabtiiskii Masiixa, taas oo, waxyaalaha kale ka mid ah, calaamad u ahayd bilowgii Masiixu xulanayey xertiisii.
“Markii loogu yeedhay Yooxanaa iyo Andareyos iyo Simoon, iyo Filibos iyo Nataanaa’eel, ayaa la bilaabay aasaaska kaniisadda Masiixiga. Yooxanaa wuxuu laba ka mid ah xertiisii u tilmaamay Masiixa. Markaas midkood oo ka mid ah, Andareyos, ayaa helay walaalkiis, oo ugu yeedhay Badbaadiyaha. Filibosna dabadeed ayaa loo yeedhay, isaguna wuxuu u baxay inuu Nataanaa’eel soo raadiyo.” The Desire of Ages, 141.
Shaqadii William Miller laga soo bilaabo wakhtigii dhammaadka ee 1798 ilaa Agoosto 11, 1840, waxay matalaysay shaqadii Yooxanaa Baabtiisaha; hase yeeshee markii malaa’igtii Muujintii tobnaad soo degtay, sida ay astaan ahaan ugu muujisay soo degiddii Ruuxa Quduuska ah ee baabtiiskii Masiixa, Rabbigu wuxuu “ururiyey” xertiisii aasaaska ahayd. Labadan markhaati waxay caddeynayaan in Masiixu ururiyey dadkiisii maalmaha ugu dambeeya Sebtembar 11, 2001, markii malaa’igtii cutubka siddeed iyo tobnaad ee Muujintii soo degtay; laakiin sida Milleriyiintii oo kale, waxay ahayd in lagu tijaabiyo qayb ka mid ah toddobadii onkod ee la shaabadeeyey, dabadeedna Rabbigu wuxuu dadkiisa ururin lahaa mar labaad.
Ururintii labaad ee dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya waxay ka bilaabatay taariikhda lagu matalay dhammaadka ugu dambeeya ee aayadda kow iyo tobnaad ee cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeel, wax yar ka hor guushii Putin ka gaadhay Ukraine, iyo wax yar ka hor aayadda laba iyo tobnaad, halkaas oo markhaatiga nebiyaysan ee Ruushka iyo Putin ku dhammaado. Sidaas darteed, Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad, aayadda kow iyo tobnaad, waxay la jaanqaadaysaa Muujintii cutubka kow iyo tobnaad, aayadda kow iyo tobnaad, waayo halkaas ayaa labadii markhaati dib loogu soo nooleeyaa.
Taariikhda quduuska ah ee Millerite-ka dhexdeeda, Rabbigu wuxuu bilaabay inuu mar labaad soo ururiyo dadkiisa ka dib niyad-jabkii Abriil 19, 1844, waxaana wixii Rabbigu u adeegsaday inuu dadkiisa wakhtigaas ku soo ururiyo ahaa garashada ah inay fulinayeen wakhtigii dib-u-dhaca ee masaalka tobanka bikradood ee Matayos cutubka shan iyo labaatanaad, iyo weliba Xabaquuq cutubka labaad. Si ay Millerite-yadu u gartaan xaaladdooda oo ay ugu soo noqdaan, waxay ahayd inay gartaan inay iyagu yihiin kuwa lagu metelay ereyga nebiyadeed ee Ilaah dhexdiisa. Waxay u baahnaayeen inay arkaan inay iyagu yihiin dadkii Ilaah marka loo eego kuwa sheeganayay inay yihiin dadkiisa. Markuu soo ururinayay dadkiisii niyad-jabsanaa, wuxuu bixinayay tusaale ah calanka quruumaha loo taago, sidaasna wuxuu ku adkaynayay kala sooca u dhexeeya dadkiisa runta ah laakiin niyad-jabsan, iyo dadkiisa magaca uun ku sheegta.
Oo maalintaas waxaa jiri doona xididkii Yesay, kaas oo u taagnaan doona calan ay dadyowgu raacaan; isaga ayay quruumaha aan Yuhuudda ahayn doondooni doonaan; nasashadiisuna waxay ahaan doontaa mid ammaanu ku dheehan yahay. Oo maalintaas waxaa dhici doonta in Rabbigu mar labaad, markii labaad, gacantiisa u fidin doono si uu u soo ceshado hadhaaga dadkiisa oo hadhi doona, kuwaas oo ka iman doona Ashuur, iyo Masar, iyo Pathros, iyo Kuush, iyo Ceelaam, iyo Shincaar, iyo Xamaad, iyo jasiiradaha badda. Oo isagu quruumaha ayuu u taagi doonaa calan, oo wuxuu soo ururin doonaa kuwa Israa'iil laga fogeeyey, oo wuxuu ka soo wada ururin doonaa kuwa Yahuudah ku kala firdhay afarta geesood ee dhulka. Ishacyaah 11:10–12.
Markii nebi Yeremyaah matalo kuwa niyad-jabay kuwii niyad-jabay 19-kii Abriil, 1844, wuxuu caddeeyey inuusan mar dambe la tirsanayn “shirkii kuwa wax jeesjeesa,” kuwaas oo adeegsanayay saadaashii fashilantay ee 1843 si ay daliil uga dhigtaan in kuwii uu Yeremyaah matalayay ay ahaayeen nebiyo been ah.
Anigu ma aanan fadhiisan shirkii kuwa jeesjeesa, kumana aanan farxin; keliday baan u fadhiistay gacantaada aawadeed, waayo, waxaad iga buuxisay cadho. Yeremyaah 15:17.
“Kiniisaddii kuwa wax quudhsada” waxay dibadda u tuureen kuwii uu Yeremyaah metelayay.
“Dad badan ayaa waxaa silciyey walaalahoodii aan rumaysnayn. Si ay u sii haystaan meeshooda kaniisadda, qaar baa oggolaaday inay ka aamusaadaan rajadooda; laakiinse kuwo kale waxay dareemeen in daacadnimada Ilaah ay ka reebayso inay sidaas ku qariyaan runnada uu isagu ku aammintay. Kuwo aan yarayn ayaa laga gooyey wehelnimada kaniisadda sabab kale darteed mooyaane iyagoo muujiyey rumaysadkooda ku saabsan imaatinka Masiixa. Aad bay qaali ugu ahaayeen kuwii u adkaystay tijaabadan rumaysadkooda erayadii nebiga: ‘Walaalihiin idin neceb, oo magacayga aawadiis idiin eryay, waxay yidhaahdeen, Rabbiga ha la ammaano; laakiinse isagu wuxuu u muuqan doonaa farxaddiinna, iyaguna way ceeboobi doonaan.’ Ishacyaah 66:5.” Khilaafkii Weynaa, 372.
Marka Rabbigu kor u qaado calan quruumaha loo taago, waxay dhici doontaa markii uu gacantiisa mar labaad fidiyey si uu u soo ururiyo hadhaagii dadkiisa, kuwaas oo ah kuwii reer binu Israa’iil ee la eryay. Iyagu waa kuwa aan mar dambe ku fadhiyin “shirka kuwa wax quudhsada.”
“Xididka Yesay” waa astaan u ah laba silsiladood oo dhiig ah, mid ka timid Yuhuudnimada oo lagu daray nasab dhiig oo ka baxsan Yuhuudnimada, mana matasho oo keliya nasabka dhiigga ee Ciise, balse sidoo kale waa astaan u ah isku-darka Ilaahnimada iyo aadminimada; waayo, calamadda kor loo qaadayo waxay matalaysaa dad lagu shaabadeeyey weligood xaaladda iyo waayo-aragnimada isku-darka Ilaahnimada iyo aadminimada, taas oo sidoo kale aayadda tobnaad ee Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad lagu matalay astaan ahaan “qalcadda”. Aayadda tobnaad, wakhtiga shaabadaynta ee boqol iyo afartan iyo afarta kun waxaa laga dheehan karaa fahamka nebiyadeed ee qalcadda, taas oo ah madaxa. Taariikhda aayadda kow iyo tobnaad iyo Dagaalka Yukrayn, Rabbigu gacantiisa ayuu mar labaad u fidiyaa inuu soo ururiyo kuwa la eryey ee niyad jabay.
Sidaas darteed, annagoo maragga Daanyeel kow iyo tobnaad ka dhiganayna qaab-dhismeedka, waxaannu aqoonsannay faragelintii baabbanimada ee taariikhda waxsii sheegidda, wax yar ka hor sharciga Axadda. Waxaannu aragnay hawsha geeska Jamhuuriga ah ee uu Trump metelo, markuu noqdo kii siddeedaad oo ka mid ah toddobada, oo uu bilaabo hawsha isku darka kaniisadda iyo dawladda. Waxaannu haynaa xariiqda geeska riddada ah ee Borotestannimada, sida ay Makkabiyiintu u metelaan. Isla taariikhdaas ay aayadahaasu metelaan, waxaannu ku dabaqaynaa xariiqda toddobada onkod, taas oo iyaduna ah xariiqda masalka tobanka bikradood, annagoo aqoonsanayna waayo-aragnimada boqol iyo afar iyo afartan kun, iyo weliba xariiqda saddexda malaa’igood ee qeexaysa hawsha geeska Borotestanka runta ah. Mid ka mid ah dhacdooyinka geeska Borotestanka runta ah ee taariikhdaas ku jira waa isu-ururinta labaad.
Ururintii labaad wuxuu ka dhacay taariikhda farriinta malaa’igta labaad, wuxuuna sidoo kale ka dhacay taariikhda malaa’igta saddexaad intii u dhexaysay 1844 ilaa 1863, isagoo ka dhigay taariikhda Millerite laba markhaati oo caddaynaya in Rabbigu gacantiisa mar labaad u fidiyey inuu soo ururiyo adhigiisa kala firdhan.
“23 Sebtembar, Rabbigu wuxuu i tusay inuu mar labaad gacantiisa u fidiyey inuu soo celiyo kuwa hadhay ee dadkiisa, iyo in dadaalka la labanlaabo wakhtigan ururinta. Wakhtigii kala firdhinta, Israa’iil waa la garaacay oo la kala jeexjeexay, laakiin hadda wakhtigan ururinta Ilaah wuxuu bogsiin doonaa oo duubi doonaa dadkiisa. Wakhtigii kala firdhinta, dadaalladii la sameeyey si runta loo faafiyo saamayn yar mooyaane ma yeelan, wax yar ama waxba ma ayan qaban; laakiin wakhtigan ururinta, marka Ilaah gacantiisa u taagay inuu dadkiisa soo ururiyo, dadaallada lagu faafinayo runta waxay yeelan doonaan saamayntii loogu talagalay. Dhammaan waa inay ku midoobaan shaqada oo ay qiiro yeeshaan. Waxaan arkay inay khalad ahayd in qofna u noqdo wakhtigii kala firdhinta tusaalooyin nagu xukuma hadda wakhtigan ururinta; waayo, haddii Ilaah uusan hadda innaga wax ka badan noo samayn lahayn intuu markaas sameeyey, Israa’iil weligeed lama ururin lahayn.” Early Writings, 74.
Lifaaqa ku lifaaqan Qoraalladii Hore, Sister White waxay sharraxaysaa faallada hadda la soo xigtay:
“3. Aragtida ah in Rabbigu ‘gacantiisii mar labaad u fidiyey inuu soo celiyo hadhaaga dadkiisa,’ ee ku qoran bogga 74, waxay keliya tilmaamaysaa midnimadii iyo xoogii mar ka jiray kuwii Masiixa sugayay, iyo xaqiiqda ah inuu bilaabay inuu mar kale mideeyo oo kor u qaado dadkiisa.” Early Writings, 86.
Taariikhda quduuska ah ee toddobada onkod, oo ka bilaabmaysa Agoosto 11, 1840 ilaa Oktoobar 22, 1844, waxay ahayd tusaale u ah taariikhda quduuska ah ee Oktoobar 22, 1844 ilaa kacdoonkii 1863. Amarba amar, taariikhdii koowaad waxay metelaysay sawir ka turjumaya bikradaha xigmadda leh, halka xariiqda labaadna ay bixisay sawir ka turjumaya bikradaha nacasyada ah. Labada taariikhoodba waxay bilaabmeen markii malaa’ig ay soo degtay iyadoo sidda farriin la cuni lahaa. Imaatinka malaa’igta ee labada taariikhoodba wuxuu bilaabay hab tijaabo ah oo keenay kala firdhid, waxaana la gaadhay 1849 iyadoo Walaasha White loo muujinayey in Rabbigu haddana mar labaad gacantiisa soo fidinayo, markanna si uu u soo ururiyo kuwii lagu kala firdhiyey Oktoobar 22, 1844.
Waxa kala firdhay Niyad-jabkii Weynaa, sida kuwii xigmadda lahaa ay 19-kii Abriil, 1844, ugu kala firdheen niyad-jabkoodii ugu horreeyey. Isu-ururintii labaad waxay caddeysay in Rabbigu “bilaabay inuu mar kale midaynayo oo kor u soo qaadayo dadkiisa.” Isu-ururinta labaad gudaheeda, shaqada Rabbigu waxay ku jirtaa kor u qaadidda calan, kaas oo isku xidhan oo ku midoobay farriinta, isla markaana bini’aadantinimadiisu ku midoowday Ilaahnimadiisa. Ujeeddada calanku waa inuu adhiga kale ee Ilaah uga yeedho Baabuloon, taas oo lagu dhammaystiro marka rag iyo dumar ay arkaan calanka.
Calanku waa ciidanka kuwa bini-aadminimadooda la mideeyey Ilaahnimada Masiixa wakhtiga imtixaanka sharciga Axadda. Sidaas awgeed, ururinta labaad waxay aqoonsanaysaa in “xididka Yesay” kor loo taagi doono, isagoo sidda astaanta nebiyadeed ee laba-geesoodka ah ee Ruud, oo ah qof aan Yuhuudi ahayn oo calanka lagu soo ururiyey iyada oo lagu daray Boocas, kaas oo calaamad u ah boqol iyo afartan iyo afarta kun, isla mar ahaantaana calaamad u ah Bixiyaha, kii Ruud qiimaheeda bixiyey oo ahaa xigaalkeeda dhow. Jir-qaadashadii Masiixa, markii dabeecaddiisa Ilaahnimada ah lagu mideeyey jidhka dhacay ee dabeecadda aadanaha, wuxuu noqday xigaalkeenna dhow. Calanka kor loo taagay waa kuwa farriinta lagu mideeyey, kuwaas oo dhammaystira hawsha ku xidhidda bini-aadminimadooda Ilaahnimada Masiixa ka hor sharciga Axadda.
Waxaan daraasaddan ku sii wadi doonnaa maqaalka xiga.
Qaddarinta Kitaabku way sii kordhaysaa marka la barto. Jiho kasta oo ardaygu u jeesto, wuxuu ka dhex heli doonaa xigmadda aan dhammaadka lahayn iyo jacaylka Ilaah oo la muujiyey.
Muhiimadda nidaamka Yuhuudda weli si buuxda looma garan. Xaqiiqooyin waaweyn oo qoto dheer ayaa lagu muujiyey hadh ahaan cibaadooyinkiisa iyo astaamihiisa. Injiilku waa furaha fura qarsoodiyadiisa. Aqoonta qorshaha furashada dhexdeeda, xaqiiqooyinkiisu waxay u furmaan fahamka. In ka badan inta aynu hadda fahanno, waa mudnaanteenna inaan garanno mawduucyadan yaabka leh. Waa inaynu fahamnaa waxyaalaha qotoda dheer ee Ilaah. Malaa’igtu waxay jecel yihiin inay dhex milicsadaan xaqiiqooyinka loo muujiyey dadka qalbiyadoodu qoomamaysan yihiin, kuwaas oo Baalka Ilaah baadhaya, oo u ducaysanaya dhererro iyo ballacyo iyo qoto-dheeryo iyo sarreeyo badan oo aqoonta ah ta uu Isagu keligiis bixin karo.
“Markaan ku soo dhowaanayno dhammaadka taariikhda dunidan, waxsii sheegyada khuseeya maalmaha ugu dambeeya waxay si gaar ah nooga baahan yihiin daraasaddeenna. Buugga ugu dambeeya ee Qorniinka Axdiga Cusub waxaa ka buuxa run aan u baahan nahay inaan fahanno. Shayddaan wuxuu indhatiray maskaxda dad badan, si ay ugu farxaan marmarsiiyo kasta oo ay kaga baaqsanayaan inay Muujintii ka dhigtaan daraasaddooda. Laakiin Masiixu, addoonkiisa Yooxanaa dhexdiisa, halkan wuxuu ku caddeeyey waxa jiri doona maalmaha ugu dambeeya, oo Wuxuu leeyahay, ‘Waxaa barakaysan kan akhriya, iyo kuwa maqla erayada waxsii sheeggan, oo xajiya waxyaalaha ku qoran dhexdeeda.’ Muujintii 1:3.”
“‘Tanu waa nolosha weligeed ah,’ Masiixu wuxuu yidhi, ‘inay ku gartaan Adiga oo ah Ilaaha keliya ee runta ah, iyo Ciise Masiix, kan aad soo dirtay.’ Yooxanaa 17:3. Maxaa inoo diidaya inaynaan garan qiimaha aqoontan? Maxaa runahan ammaanta leh uga iftiimi waaya qalbiyadeenna, uga gariiri waaya bushimaheenna, ugana dhex faafi waaya jiritaankeenna oo dhan?”
Markuu Ilaah na siiyey Eraygiisa, wuxuu ina geliyey lahaanshaha run kasta oo lagama maarmaan u ah badbaadadeenna. Kumanyaal badan ayaa biyo ka dhaansaday ceelashan nolosha, hase yeeshee sahaydu kama ay dhamaan. Kumanyaal badan ayaa Rabbiga hortooda isa soo dhigay, oo markay fiirsadeen ayaa loo beddelay isla ekaantaas. Ruuxoodu gudaha ayuu ku gubtaa markay ka hadlaan dabeecaddiisa, iyagoo sheegaya waxa Masiixu iyaga u yahay, iyo waxa ay iyagu Masiixa u yihiin. Laakiin kuwa wax baadha ma ay dhammeystirin mawduucyadan waaweyn oo quduuska ah. Kumanyaal kale oo badan ayaa ku mashquuli kara hawsha baaritaanka waxyaalaha qarsoon ee badbaadada. Marka lagu sii fekero nolosha Masiixa iyo dabeecadda hawshiisii, fallaadhaha iftiinku si ka sii cad ayay u ifayaan isku day kasta oo runta lagu ogaanayo. Baaritaan kasta oo cusub wuxuu muujin doonaa wax ka sii qoto dheer oo xiiso leh intii hore loo muujiyey. Mawduucani waa mid aan dhammaad lahayn. Barashada jidhqaadashadii Masiixa, allabarigiisii kafaaraggudka ahaa, iyo hawshiisa dhexdhexaadinnimo, waxay mashquulin doontaa maskaxda ardayga dadaalka badan inta wakhtigu jiro oo dhan; isagoo samada eegaya oo ay sannado aan tiro lahayn ku jiraan, wuxuu ku dhawaaqi doonaa, “Weyn baa ah qarsoodiga cibaadada.”
“Weligeen waxaynu baran doonnaa wixii, haddii aynu halkan ku heli lahayn iftiiminta ay suurtoob ahayd in la helo, furi lahaa garashadeenna. Mawduucyada furashadu waxay qalbiyada, maskaxaha, iyo carrabyada kuwa la furtay ku mashquulin doonaan qarniyada weligood ah oo dhan. Waxay garan doonaan runihii Masiixu aad ugu hamiyey inuu xertiisa u furo, laakiin aanay lahayn iimaankii ay ku qabsan lahaayeen. Weligeed iyo weligeedba aragtiyo cusub oo ku saabsan kaamilnimada iyo ammaanta Masiixa ayaa soo bixi doona. Qarniyo aan dhammaad lahayn ayaa Mulkiilaha aaminka ah gurigiisu khasnaddiisa ka soo saari doonaa waxyaalo cusub iyo kuwo duug ah.” Christ’s Object Lessons, 132–134.