Cabsidii Belshaasar ee qoraalka dahsoon waxay qusaysaa ma aha oo keliya dhimashadiisa iyo dhammaadka boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegidda Kitaabka Quduuska ah, laakiin sidoo kale waxay qusaysaa barta taariikhda waxsii sheegidda ee cabsidu ku qabato boqorrada dhulka. Cabsidoodu waxaa dhalisa “dabaysha bari” ee Islaamka. Cabsidoodu waa sida naag foolanaysa; sidaas darteedna waxay tilmaamaysaa xanuun si tartiib-tartiib ah u sii kordhaya, kaas oo imanaya si isa soo taraysa oo aad u degdeg badan. Cabsidu waxay ka bilaabataa “saacadda” diyaafaddii Belshaasar, in kastoo ay markii ugu horraysay timid Sebtembar 11, 2001. Laga bilaabo markaas dabayluhu waxay bilaabaan inay ka siibtaan gacmaha afarta malaa’igood ee haya inta lagu jiro wakhtiga shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun. Baroorta Turos ee uu Yexesqeel tilmaamayo waxay qeexdaa Turos iyada oo waydiinaysa su’aasha waxsii sheegidda ah, “Magaalo tee baa la mid ah Turos, sida tan lagu baabbi’iyey badhtamaha badda?”
Maraakiibtii Tarshiish ayaa suuqyadaada kugu ammaanay; adiguna waad buuxsamaysay, oo aad u weynaatay oo aad u qurux badnaatay badaha dhexdooda. Kuwa doonyahaaga kaxeeya ayaa ku geeyey biyaha waaweyn; dabayshii bari ayaa kugu jebisay badaha dhexdooda. Maalkaaga, iyo alaabtaadii ganacsi, baayacmushtarkaaga, badmaaxiintaada, iyo duuliyeyaashaada, kuwii jeexjeexyada maraakiibtaaga hagaajin jiray, iyo kuwii ka shaqayn jiray baayacmushtarkaaga, iyo raggaaga dagaalka oo dhan oo kugu jira, iyo ururkaaga oo dhan oo dhexdaada ku jira, waxay ku dhici doonaan badaha dhexdooda maalinta halligaaddaada. Nawaaxigeedu way gariiri doonaan codka qaylada duuliyeyaashaada. Oo kulli kuwa seebka qabsada, badmaaxiinta, iyo duuliyeyaasha badda oo dhan, ayaa maraakiibtooda ka soo degi doona; waxay istaagi doonaan dhulka. Oo codkooda ayay kaa maqli doonaan, oo aad bay u qayshan doonaan, oo boodh bay madaxyadooda ku dul tuuri doonaan, dambas bayna isku dhex rogi doonaan. Oo iyagu gebi ahaanba ayay kuu xiiri doonaan, joonyadna way isku guntan doonaan, waxayna kaaga ooyi doonaan qadhaadhnimo qalbi iyo baroor qadhaadh leh. Oo baroortooda dhexdeeda ayay kaaga qaadi doonaan gabay baroor ah, oo kuu barooran doonaan, iyagoo leh, Magaalo tee baa la mid ah Turos, tan lagu baabbi'iyey badda dhexdeeda? Markii alaabtaadii baddaha ka baxday, waxaad dhergisay dadyow badan; boqorradii dhulkana waxaad ku taajirisay maalkaaga badan iyo baayacmushtarkaaga faraha badan. Wakhtiga lagugu jebin doono badaha dhexdooda, moolka biyaha, baayacmushtarkaaga iyo ururkaaga oo dhan oo dhexdaada ku jira way dhici doonaan. Dadka deggan gasiiradaha oo dhammu way kugula yaabi doonaan, boqorradooduna aad bay u cabsan doonaan, wajiyadooduna way qasmi doonaan. Ganacsatada dadyowga ku dhex jira ayaa kugu foodhyi doona; waxaad noqon doontaa wax laga naxo, oo mar dambe ma jiri doontid. Yexesqeel 27:25–36.
Turos waa magaalada, ama boqortooyada ay ganacsatada dunidu aad ugu ooyaan qadhaadh, dabadeedna yidhaahdaan, “magaalo tee baa la mid ah Turos?” Waxay sidaas yeelaan “wakhtiga” magaalada lagu jebiyo badda dhexdeeda. Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, dhilladii Turos, oo ah dhilladii Rooma, oo sinaysi la samaysay boqorrada dhulka, laguna garto inay tahay magaaladaas weyn oo xukunkeedu ku yimaado hal saac gudahood, iyo hal maalin gudaheed. Iyadu waa magaalada kicisa su’aasha nebiyadeed ee ka soo baxda boqorrada iyo ganacsatada barooranaya.
Sidaas daraaddeed belaayooyinkeedu waxay ku iman doonaan maalin keliya gudaheed, kuwaas oo ah dhimasho, iyo baroor, iyo abaar; oo dab bay gebi ahaanteed ku guban doontaa; waayo Rabbiga Ilaah ah oo iyada xukuma waa xoog badan yahay. Oo boqorradii dhulka, kuwii iyada sinaystay oo la noolaaday raaxo iyo macaan, way u ooyi doonaan oo u barooran doonaan, markay arkaan qiiqa gubashadeeda, iyagoo meel fog ka taagan cabsi ay ka qabaan cadaabkeeda oo leh, Hoogay, hoogay magaaladaas weyn ee Baabuloon, magaaladaas xoogga badan! waayo saacad keliya gudaheed baa xukunkaagu yimid. Oo baayacmushtariyadii dhulku way u ooyi doonaan oo u barooran doonaan; waayo ninna mar dambe ma iibsanayo alaabtoodii: alaabtii dahabka, iyo lacagta, iyo dhagaxyada qaayaha badan, iyo luulka, iyo maro wanaagsan, iyo guduud, iyo xariir, iyo casaan guduudan, iyo qoryo udgoon oo kasta, iyo weelal fool-maroodi ah oo cayn kasta ah, iyo weelal ka samaysan qoryaha ugu qaalisan oo cayn kasta ah, iyo naxaas, iyo bir, iyo marmar, iyo qorfe, iyo udug, iyo saliid cadar ah, iyo foox, iyo khamri, iyo saliid, iyo bur wanaagsan, iyo sarreen, iyo xoolo, iyo ido, iyo fardo, iyo gaadhifardoodyo, iyo addoommo, iyo nafaha dadka. Oo midhihii ay naftaadu damacday way kaa tageen, oo waxyaalihii macaan iyo quruxda badnaa oo dhammu way kaa tageen, oo mar dambe innaba ma heli doontid. Baayacmushtariyadii waxyaalahan, kuwii iyada ku hodmay, waxay meel fog ka istaagi doonaan cabsi ay ka qabaan cadaabkeeda, iyagoo ooyaya oo barooranaya, oo leh, Hoogay, hoogay, magaaladaas weyn oo huwanayd maro wanaagsan, iyo guduud, iyo casaan guduudan, oo dahab, iyo dhagaxyo qaali ah, iyo luul lagu qurxiyey! waayo saacad keliya gudaheed baa maal intaas le’eg baabba’day. Oo badmaax walba, iyo dhammaan kuwii maraakiibta ku shaqayn jiray, iyo badmaaxiinta, iyo intii badda ka ganacsan jirtay oo dhammu, meel fog bay istaageen, oo way qayliyeen markay arkeen qiiqa gubashadeeda, iyagoo leh, Magaalo noocee ah baa la mid ah magaaladan weyn! Oo boodh bay madaxyadooda ku daadiyeen, oo qayliyeen iyagoo ooyaya oo barooranaya, oo leh, Hoogay, hoogay, magaaladaas weyn, taas oo kuweenna maraakiibta badda lahaa oo dhammu ay ku hodmeen qaaliyadeeda aawadeed! waayo saacad keliya gudaheed bay cidlo noqotay. Muujintii 18:8–19.
Furitaanka Muujintii Ciise Masiix waxa ku jira farriinta Qaylada Saqda-dhexe. Farriintaasu waa waxsii sheegiddii labaad ee Yexesqeel toddoba iyo soddon, taas oo lafihii qalalay ee dhintay oo saddex maalmood iyo badh waddooyinka yiillay dib ugu soo noolaynaysa iyagoo ah ciidan weyn oo xoog leh. Farriintaasu waa farriinta ay ku jirto runta ah in Islaamku yahay kan Rabbigu u adeegsado inuu xukun fulineed ku soo dejiyo Maraykanka sababo la xidhiidha dhaqan-gelinta Axadda. Xukunkaasu waxa uu yimaadaa “saacadda” dhulgariirka weyn, taas oo sidoo kale ah “saacaddii” qoraalku kaga soo baxay derbigii Belshaasaar. Qoraalkaasu waxa uu keenay cabsidii, taas oo loo sawiray inay qabato dhammaan boqorrada iyo baayacmushtariyaasha marka qaab-dhismeedka dhaqaale ee meeraha dhulka lagu dumiyo “dabaysha bari” ee Islaamka, kuwaas oo si qarsoodi ah ugu soo dhex siibtay boqortooyadii Belshaasaar, iyagoo ka soo maray “derbiga” hoose ee koonfureed ee la dayacay.
“Magaalada” ama boqortooyada ay boqorrada iyo baayacmushtariyadu u barooranayaan oo ay ka yidhaahdaan, “magaaladee baa la mid ah magaaladan weyn,” waa boqortooyada dhilladii Turos, oo markaas heesaheeda qaadaysa oo sino kula jirta isla boqorradaas. Nebiyadu dhammaantood waxay ka hadlaan dhammaadka dunida, wayna isku waafaqsan yihiin; sidaas darteed baayacmushtariyadii Yexesqeel waa isla baayacmushtariyadii ku xusan Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad. Saddex jeer Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad waxay ku barooranayaan, “hoog, hoog,” markii la duminayo magaalada weyn iyo qaab-dhismeedka maaliyadeed ee meeraha dhulka. Ereyga Giriigga ah ee meeshan lagu tarjumay “hoog” waa isla eraygii lagu tarjumay saddex jeer Muujintii cutubka siddeedaad iyo aayadda saddex iyo tobnaad, kaas oo halkaas lagu turjumay erey Ingiriisi ah oo ka duwan.
Oo bal eegay, oo waxaan maqlay malaa’ig cirka badhtankiisa ku duulaysa, iyadoo cod weyn ku leh, Hoog, hoog, hoog, waxaa ku sugan kuwa dhulka deggan codadka kale ee buunka saddexda malaa’igood aawadood, kuwaas oo weli dhawaaqi doona! Muujintii 8:13.
Boqorrada iyo baayacmushtariyadu waxay ka barooranayaan burburka dhaqaalaha dunida iyagoo leh, “hoogay, hoogay,” oo macnihiisu yahay “halaag, halaag,” waxaana “Hoogga” astaan u ah Islaamka. Cabsida qabsata Belshaasaar iyo saraakiishiisa markii fartii qorniinku derbiga ka muuqato, waa cabsida ka dhalata marka qaab-dhismeedka dhaqaale ee meeraha dhulka lagu burburiyo weerarro joogto ah oo ka imanaya Islaamka, kaasoo Ilaah u adeegsado sidii qalabkiisa qaddariga ah si uu ugu soo dejiyo xukunkiisa fulineed kuwa cabba khamriga Baabuloon, taas oo ah dhaqan-gelinta Axadda. Runtaasu waa mawduuca “culeyska” Ishacyaah labaatan iyo saddex ee dhillada “Turos.”
Waxsii ku saabsan Turos. Ooya, doonyaha Tarshiishow; waayo, waa la baabbi'iyey, si aan guri iyo meel laga galo toona u jirin; dalka Kittiim baa warkeedu iyaga loo muujiyey. Aamusnaada, kuwii degganaa jasiiradda; adigii ganacsatada Siidoon, kuwa badda ka tallaaba, ku hodmiyeen. Oo biyaha waaweyn dushooda farcankii Siihoor, goosashadii webiga, baa ahayd dakhligeeda; iyaduna waxay ahayd suuqii quruumaha. Ceeboow, Siidoonay; waayo, baddu way hadashay, xataa qalcadda badda, iyadoo leh, Anigu ma foolanayo, carruurna ma dhaliyo, niman dhallinyaro ahna ma koriyo, gabdho bikro ahna ma barbaariyo. Sida warbixintii Masar laga maqlo ayay aad uga murugoon doonaan warbixinta Turos. U gudba Tarshiish; ooya, kuwii degganaa jasiiraddow. Kanu ma magaaladaadii farxadda lahayd baa, tii qaddiimigeedu ka soo bilaabmay waayihii hore? Cagaha iyada qudhooda ayaa iyada meel fog u qaadi doona si ay halkaas ugu martiyooto. Yaa taladan uga qaatay Turos, magaaladii taajta saari jirtay, tan ganacsatadeedu amiirro yihiin, tan baayacmushtariyadeedu yihiin kuwa dhulka lagu maamuuso? Rabbiga ciidammadu ayaa taas qasdiyey, inuu nijaaseeyo kibirka ammaanta oo dhan, oo uu quudhsado kuwa dhulka lagu maamuuso oo dhan. Dalkaaga uga gudub sida webi oo kale, gabadhii Tarshiishay; xoog dambe ma jiro. Gacantiisuu badda ku fidiyey, boqortooyooyinkiina wuu gariiriyey; Rabbigu wuxuu amar ku bixiyey magaaladii baayacmushtarka ahayd inuu qalcadaheeda dumiyo. Oo wuxuu yidhi, Mar dambe ma rayrayn doontid, ta bikradda ah ee la dulmay, gabadhii Siidoonay; kac, u gudub Kittiim; halkaasna nasasho ka heli maysid. Bal eeg dalka reer Kaldayiin; dadkani ma jirin ilaa reer Ashuur ay u aasaaseen kuwa cidlada deggan; waxay dhiseen munaaradaheeda, waxay kor u qaadeen daaraha waaweyn; isaguna wuxuu ka dhigay burbur. Ooya, doonyaha Tarshiishow; waayo, xooggiinnii waa la baabbi'iyey. Oo waxay ahaan doontaa in maalintaas Turos la illoobi doono toddobaatan sannadood, sida cimriga boqor keliya oo kale; oo toddobaatanka sannadood dabadood Turos waxay u gabyi doontaa sida naag dhillo ah. Kataarad qaado, magaalada ku wareeg, ta dhillada ah ee la illoobay; si macaan u tum, gabayo badan qaad, si laguu xusuusto. Oo waxay ahaan doontaa in toddobaatanka sannadood dhammaadkooda Rabbigu Turos soo booqan doono, iyaduna waxay u noqon doontaa mushaharkeedii, oo waxay sinaysi la geli doontaa boqortooyooyinka dunida oo dhan oo dhulka korkiisa jooga. Oo baayacmushtarkeeda iyo mushaharkeeduba waxay quduus u ahaan doonaan Rabbiga; lama ururin doono, lamana kaydin doono; waayo, baayacmushtarkeedu wuxuu ahaan doonaa kuwa Rabbiga hortiisa deggan, inay si ku filan wax u cunaan, iyo dhar waara. Ishacyaah 23:1–18.
Toddobaatanka sannadood, oo ah sida “maalmaha hal boqor”, waxaa matala boqortooyadii Baabuloon; waayo boqor waa boqortooyo, Baabuloonkii dhabta ahaana wuxuu xukumayey toddobaatan sannadood. Toddobaatankii sannadood ee Baabuloonkii dhabta ahaa waxay ku dhammaadeen “saacaddii” ay far-qoraalku ka soo muuqday derbiyada hoolkii cashada Belshaasar. Isla habeenkaas ayaa la dilay, xoogga ka soo galay “derbiga” isagoo aan la dareemin, waayo wuxuu ku jiray xaflad uu ku cabbayey khamrigii Baabuloon, intii ay orkestradii Nebukadnesar tumaysay muusigga, oo dhilladii Turos ay ku luuqaynaysay laxanka macaan, oo Israa’iishii riddowdayna ay cayaaraysay oo sujuudaysay.
Markaas cabsi ayaa wada qabsatay dhammaan kuwii arrintu khusaysay, waayo, Ilaah wuxuu “taloba la qaatay Turos” oo wuxuu “u qasdiyay” “inuu nijaaseeyo kibirka ammaanta oo dhan, oo uu quudhsado dhammaan kuwa sharafta leh ee dhulka.” Sidaa darteed Ilaah wuxuu “ruxay boqortooyooyinkii” isagoo ku riday “dhulgariirkii weynaa” ee “saacaddaas,” waayo, Ilaah wuxuu “amar ka bixiyey boqortooyada ganacsadaha ah,” “in la dumiyo qalcadihiisa adag.” “Saacaddii” cabsida ee Belshaasar, boqorradii iyo baayacmushtariyiintii waxay bilaabeen baadhitaan ay ku fahmayaan micnaha erayadii dabka ahaa ee derbiga ku qornaa. Dhimashada Belshaasar waxay ku dhowdahay inay dhacdo, hase yeeshee markaas weli wuu nool yahay. Sidaa darteed wuxuu doonay inuu garto erayadaas dahsoon, oo wuxuu abaalgudyo u ballanqaaday nimankii xigmadda lahaa, haddii ay qorniinka fasiri karaan, laakiin taas lama samayn karin, maxaa yeelay nimanka xigmadda leh ee Baabuloon waxay adeegsadaan hab-barasho Kitaab oo ahaa been-abuurkii runta. Erayadaas dahsoon waxay la mid yihiin waxyiga buug la shaabadeeyey.
Markaasaa waxaa soo galeen dhammaan nimankii xigmadda lahaa ee boqorka; laakiinse ma ay akhriyi karin qoraalkii, mana ay boqorka ogeysiin karin fasirkiisii. Markaasaa Boqor Belshaasaar aad iyo aad u dhibtooday, wejigiisiina isaguu ku beddelmay, oo amiirradiisiina way naxeen. Haddaba boqoraddii, hadalladii boqorka iyo amiirradiisa aawadood, ayay soo gashay gurigii diyaafadda; boqoraddiina way hadashay oo tidhi, Boqorkow, weligaa noolow; fikirradaadu yaanay ku dhibin, wejigaaguna yuusan isbeddelin. Waxaa boqortooyadaada jooga nin ay ku jirto ruuxa ilaahyada quduuska ah; oo wakhtigii aabbahaa waxaa isaga laga helay iftiin iyo waxgarasho iyo xigmad u eg xigmadda ilaahyada; oo Boqor Nebukhadnesar oo ahaa aabbahaa, boqorku, waxaan leeyahay, aabbahaa, wuxuu ka dhigay madaxii saaxiriinta, xiddigiyaasha, reer Kaldayiin, iyo faaliyayaasha; maxaa yeelay, ruux aad u wanaagsan, iyo aqoon, iyo waxgarasho, iyo fasiridda riyooyin, iyo muujinta hadallo adag, iyo furidda shakiyo, ayaa laga helay isla Daanyeelkan, kii boqorku u bixiyey Belteshaasar. Haddaba Daanyeel ha loo yeedho, oo isagaa sheegi doona fasirka. Markaasaa Daanyeel la keenay boqorka hortiisa. Boqorkiina wuu hadlay oo wuxuu Daanyeel ku yidhi, Ma adigaa Daanyeelkii ka mid ahaa maxaabiistii Yahuudah, oo boqorkii aabbahay uu Yahuudiya ka soo kaxeeyey? Waxaan xaggaaga ka maqlay in ruuxa ilaahyadu kugu jiro, iyo in iftiin iyo waxgarasho iyo xigmad heer sare ah lagaa helo. Oo haatan nimankii xigmadda lahaa iyo xiddigiyayaashii ayaa hortayda la keenay, inay akhriyaan qoraalkan oo ay ii ogeysiiyaan fasirkiisa; laakiinse ma ay sheegi karin fasirka arrinta. Aniguse wax baan kaa maqlay, inaad fasiri karto, oo aad shakiyo furi karto; haddaba haddii aad qori kartaa akhrintiisa, oo aad ii ogeysiin kartaa fasirkiisa, waxaa laguu gashan doonaa guduud, silsilad dahab ahna qoorta ayaa lagaa sudhi doonaa, oo waxaad boqortooyada ku ahaan doontaa taliyaha saddexaad. Daanyeel 5:8–16.
Boqoraddii qasriga joogtay ma ahayn naagtii Belshaasaar, balse waxay ahayd boqoraddii awoowgiis, oo iyadu way garanaysay kii akhrin kari lahaa qoraalkii derbiga ku qornaa. Waxaa boqortooyada ku jirtay kaniisad (waayo naagtu nebiyad ahaan waa kaniisad) oo garanaysay kii fahmi kari lahaa waxyaalaha qarsoon ee Ilaah.
“Qasriga waxaa joogtay naag ka xigmad badnayd kulligood,—boqoraddii awoowgii Belshaasaar. Markii xaaladdan degdegga ahi timid ayay boqorka kula hadashay hadal iftiin yar u soo diray gudcurka. Waxay tidhi, ‘Boqorow, weligaa noolow; yaanay fikirradaadu ku dhibin, wejigaaguna yuusan is beddelin. Boqortooyadaada waxaa ku jira nin uu ku jiro ruuxa ilaahyada quduuska ah; oo waagii aabbahaa waxaa laga helay iftiin iyo garasho iyo xigmad, xigmad la mid ah xigmadda ilaahyada; kaasoo boqorkii Nebukhadnesar, aabbahaa, boqorka, waxaan leeyahay, aabbahaa, ka dhigay madaxii sixiroolayaasha, xiddig-faliyayaasha, reer Kaldayiin, iyo waxsheegayaasha; …haddaba Daanyeel ha loo yeedho, isna fasiraadda wuu sheegi doonaa.’”
“Markaasaa Daaniyeel ayaa la soo geliyey boqorka hortiisa.” Isagoo ku dadaalaya inuu is adkeeyo oo uu muujiyo amarkiisa, Belshaasar wuxuu yidhi, “Adigu ma waxaad tahay Daaniyeelkaas ka mid ah maxaabiistii Yahuudah, oo boqorka, aabbahay, ka soo kaxeeyey dalka Yuhuudda? Xataa waan kaa maqlay in ruuxa ilaahyadu kugu jiro, iyo in iftiin iyo garasho iyo xigmad aad u heer sarreysaa lagaa helo…. Haddaba haddii aad qorniinka akhriyi karto, oo aad ii ogeysiin karto fasirkiisa, waxaa laguu huwin doonaa guduud, silsilad dahab ahna qoorta ayaa laguu suri doonaa, oo waxaad noqon doontaa taliyaha saddexaad ee boqortooyada.”
“Daanyeel laguma yaabin muuqaalkii boqorka, ereyadiisiina ma ay wareerin mana ay cabsi gelin. ‘Hadiyadahaagu adigaa ha kuu ahaadeen,’ ayuu ku jawaabay, ‘abaalmarinnadaadana mid kale sii; hase ahaatee qorniinka ayaan boqorka u akhriyi doonaa, oo micnihiisana waan u caddayn doonaa. Boqorow, Ilaaha ugu sarreeya ayaa Nebukadneesar, aabbahaa, siiyey boqortooyo, weynaan, ammaan, iyo sharaf…. Laakiin markii qalbigiisu kor isu qaaday oo maankiisuna kibir ku adkaaday, waxaa laga dejiyey carshigiisii boqornimada, oo ammaantiisiina waa laga qaaday…. Oo adiga, wiilkiisa, Belshaasarow, qalbigaaga ma aadan hoosaysiin, in kastoo aad waxyaalahan oo dhan ogayd; se waxaad iska sarraysiisay Ilaaha samada; oo weelashii gurigiisa ayaa hortaada la keenay, adiga, amiirradaada, xaasaskaaga, iyo naagahaagii addoommaha ahaa ayaadna ku cabteen, oo waxaad ammaanteen ilaahyadii lacagta iyo dahabka, naxaasta, birta, qoryaha, iyo dhagaxa, kuwaas oo aan waxba arag, waxna maqal, waxna ogayn; oo Ilaaha gacantiisa ay ku jirto neeftaadu, oo ay jidkaaga oo dhammu isaga u yihiin, ma aadan ammaanin.’”
“‘Kanu waa qorniinkii la qoray, Mene, Mene, Tekel, Upharsin. Kanu waa fasiraadda arrinta: Mene: Ilaah boqortooyadaada wuu tiriyey, wuuna dhammeeyey. Tekel: Waxa lagu miisaamay miisaannada, waxaana lagugu helay wax kaa dhimman. Peres: Boqortooyadaadii waa la qaybiyey, waxaana la siiyey reer Maaday iyo Faaris.’
“Daaniyeel waajibkiisii kama leexan. Wuxuu dembigii boqorka hortiisa dhigay, isaga oo tusaya casharradii uu baran kari lahaa, hase yeeshee uusan baran. Belshaasar ma uu dhegaysan dhacdooyinkii isaga u lahaa ahmiyad weyn. Taariikhdii awoowgiis si sax ah uma uu akhrin. Mas’uuliyadda aqoonta runta ayaa dusha laga saaray, laakiin casharkii wax-ku-oolka ahaa ee uu baran kari lahaa oo uu ku dhaqmi kari lahaa qalbiga ma gelin; hab-dhaqankiisiina wuxuu keenay natiijadii la hubo.
“Tani waxay ahayd iidii ugu dambaysay ee faanka ee uu boqorkii reer Kaldayiin qabtay; waayo, Isaga kan muddo dheer u adkaysta qallooca dadka ayaa xukun aan laga noqosho lahayn ku dhawaaqay. Belshaasar aad buu u maamuus dilay Kii isaga boqor ahaan u sarraysiiyey, oo fursaddii tijaabadiisana waa laga qaaday. Intii boqorka iyo saraakiishiisu ku jireen heerkii ugu sarreeyey ee damaashaadkooda, reer Faaris waxay Webiga Yufraad ka leexiyeen marinkiisii, oo waxay galeen magaalada aan la ilaalinayn. Intii Belshaasar iyo amiirradiisu ka cabbayeen weelashii quduuska ahaa ee Rabbiga, oo ay ammaanayeen ilaahyadoodii lacagta iyo dahabka ahaa, ayaa Kuros iyo askartiisii taagnaayeen derbiyada qasriga hoostooda. ‘Habeenkaas,’ ayaa qoraalku leeyahay, ‘ayaa Belshaasar oo ahaa boqorkii reer Kaldayiin la dilay. Oo Daariyus kii reer Maadayna boqortooyadii qaatay.’” Bible Echo, May 2, 1898.
Dhibaatada dhexdeeda, boqoraddii (kaniisad), waxay garatay in uu jiro il awood u leh inay aqoonsato “Future for America”. Daanyeel mar kale ayuu meeshiisii ku taagan yahay si uu u guto ujeeddadiisa dhammaadka maalmaha. Markhaatiga calanka ee lagu bixiyey foornada dabka kulul dhexdeeda oo ay bixiyeen Shadraak, Meeshaakh iyo Cabednego, ayaa imminka waxaa bixinaya Daanyeel, isaga oo ku daraya xariiqda runta in “saacadda” dhibaatada sharciga Axadda, kuwa matala calanka la hor keeni doono madaxda dawladda si ay runta uga markhaati furaan.
“‘Waxay idin geeyn doonaan golayaal, … weliba taliyayaal iyo boqorro hortood ayaa laydiin keeni doonaa magacayga aawadiis, si markhaati loogu ahaado iyaga iyo quruumaha.’ Matayos 10:17, 18, R. V. Cadaadisku wuxuu faafin doonaa iftiinka. Addoommada Masiixa waxaa la hor keeni doonaa ragga waaweyn ee dunida, kuwaas oo, haddaan sidan la ahaan lahayn, laga yaabo inaanay weligood maqlin injiilka. Runta ayaa si qaldan loogu soo bandhigay nimankan. Waxay dhegaysteen eedaymo been ah oo ku saabsan rumaysadka xerta Masiixa. Marar badan habka keliya ee ay ku baran karaan dabeecaddeeda dhabta ah waa markhaatiga kuwa maxkamad loo soo taagay rumaysadkooda aawadiis. Marka la baarayo, waxaa laga doonayaa inay jawaab bixiyaan, garsoorayaashoodana inay dhegaystaan markhaatiga la bixinayo. Nimcada Ilaah waxaa loo qaybin doonaa addoommadiisa si ay ula kulmaan xaaladda degdegga ah. Ciise wuxuu leeyahay, ‘Saacaddaas qudheeda ayaa laydin siin doonaa waxa aad ku hadli doontaan. Waayo idinku ma tihidin kuwa hadlaya, laakiin waa Ruuxa Aabbihiin oo idinku hadlaya.’ Sida Ruuxa Ilaah u iftiimiyo maanka addoommadiisa, runta waxaa lagu soo bandhigi doonaa xooggeeda rabbaaniga ah iyo qaali ahaanteeda. Kuwa diida runta waxay istaagi doonaan si ay u eedeeyaan oo u dulmiyaan xerta. Laakiin iyadoo ay jirto khasaare iyo silic, xataa ilaa dhimasho, carruurta Rabbigu waa inay muujiyaan qabownimada iyo degganaanta Tusaalahooda rabbaaniga ah. Sidaas ayaa loo arki doonaa farqiga u dhexeeya wakiillada Shayddaanka iyo matalayaasha Masiixa. Badbaadiyaha waxaa kor loogu qaadi doonaa hortooda taliyayaasha iyo dadka.” The Desire of Ages, 354.
Sida saddexdii geesiyaalba ahayd, Daanyeel ma uu danaynayn hadiyado kasta, mana uu baahnayn inuu sii sii tababarto waxa uu odhan lahaa. Si aad u fudud ayuu u soo bandhigay fasiraadda “toddobada wakhti,” oo gidaarka lagu muujiyey.
Waxaannu sheekada Belshaasar ku sii wadi doonnaa maqaalka xiga.
“Kuwa aan daacad u ahayn shuqulka Ilaah waxay ka madhan yihiin mabda’; ujeeddooyinkoodu ma laha dabeecad ku hoggaamin karta inay doortaan waxa qumman duruuf kasta oo jirta. Addoommada Ilaah waa inay mar kasta dareemaan inay ku jiraan indhaha kan shaqaalaysiiyey. Kii daawaday cashadii xurmada-darrada ahayd ee Belshaasar wuxuu joogaa dhammaan hay’adahayaga, qolka xisaabaadka ee ganacsadaha, iyo aqoon-is-weydaarsiga gaarka ah; gacanta aan dhiigga lahaynna si la hubo ayay u qoreysaa dayacaaddiinna, sida ay u qortay xukunkii cabsida lahaa ee boqorkii caytama ahaa. Xukunkii Belshaasar waxaa lagu qoray erayo dab ah, ‘Waxaa lagugu miisaamay miisaannada, oo waxaa lagugu helay wax ka dhiman’; oo haddii aad ku guuldarraysataan inaad gudataan waajibaadyadiinna Ilaah idin siiyey, xukunkiinnu wuxuu ahaan doonaa isla kaas.” Messages to Young People, 229.