William Miller’s foundational truths were covered up over the four generations of Adventism. The restoration of those foundational truths are set forth in his second dream, and repeatedly identified in the Bible and Spirit of Prophecy as the work God’s last day people are to accomplish. Miller’s dream identifies that when the dirt brush man restores the jewels, they will shine ten times brighter than the sun.
Xaqiiqooyinkii aasaasiga ahaa ee William Miller waa la daboolay afartii jiil ee Adventism-ka. Soo celinta xaqiiqooyinkaas aasaasiga ah waxaa lagu muujiyey riyadiisii labaad, waxaana si isdaba-joog ah loogu aqoonsaday Kitaabka Quduuska ah iyo Ruuxa Waxsii-sheegidda inay tahay shaqada ay tahay in dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya ay gutaan. Riyadii Miller waxay tilmaamaysaa in marka ninka buraashka wasakhda leh uu jawharadaha soo celiyo, ay u iftiimi doonaan toban jeer ka sii dhalaal badan qorraxda.
Miller’s framework was based upon recognizing the two desolating powers of paganism followed by papalism, and the apostle Paul’s testimony in chapter two of Thessalonians, provided Miller with the anchor for his framework. There Paul identifies that pagan Rome had restrained the papacy from rising to power, until pagan Rome was taken away. In 2 Thessalonians, Paul also provided the anchor for the framework of Future for America, when Paul identified that the “man of sin” in the chapter was also represented as the king that exalted himself, in Daniel chapter eleven, and verse thirty-six.
Qaab-dhismeedka Miller wuxuu ku dhisnaa garashada labada awoodood ee baabbi’inta keena, kuwaas oo ah heethennimada oo ay ku xigto baabtiisnimada papal-ka; markhaatiga rasuul Bawlos ee cutubka labaad ee Tesaloniika ayaana Miller u noqday barroosinka qaab-dhismeedkiisa. Halkaas Bawlos wuxuu ku caddeeyey in Roomaankii heethenka ahaa uu ka celinayey papalnimada inay talada qabsato, ilaa Roomaankii heethenka ahaa meesha laga qaaday. 2 Tesaloniika gudaheeda, Bawlos wuxuu kaloo bixiyey barroosinka qaab-dhismeedka Future for America, markii uu tilmaamay in “ninkii dembiga” ee cutubkaas ku jira uu sidoo kale yahay kii lagu metelay boqorka is-sarraysiiyey ee ku xusan Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad, aayadda lix iyo soddonaad.
It is essential to see that the increase of knowledge in the movement of both the first and third angels, was directly connected with Paul’s testimony in chapter two of Thessalonians. At the time of the end in 1798, and also in 1989, the book of Daniel was unsealed, thus initiating a three-step testing process. The testing process always produces two classes of worshippers in the history where the book of Daniel is unsealed. It is essential to see Paul’s writings in connection with the increase of knowledge at the time of the end, for it is in that very chapter where Paul warns that those who do not receive the “love of the truth,” will receive strong delusion from God. The strong delusion is what is brought upon the wicked in Daniel chapter twelve, who reject the increase of knowledge. In both histories the strong delusion is most directly referring to Adventism.
Waa lama huraan ah in la arko in kordhinta aqoonta ee dhaqdhaqaaqa malaa’igta koowaad iyo tan saddexaadba ay si toos ah ugu xidhnayd markhaatifurkii Bawlos ee cutubka labaad ee Tesaloniika. Wakhtiga dhammaadka ee 1798, iyo sidoo kale 1989, kitaabka Daanyeel waa la furay, sidaas darteedna waxaa la bilaabay geeddi-socod imtixaan oo saddex-tallaabo ah. Geeddi-socodka imtixaanku mar walba wuxuu soo saaraa laba qaybood oo caabudayaal ah taariikhda lagu furo kitaabka Daanyeel. Waa lama huraan in qoraallada Bawlos lagu arko xidhiidh la leh kordhinta aqoonta ee wakhtiga dhammaadka, waayo isla cutubkaas ayuu Bawlos kaga digayaa in kuwa aan aqbalin “jacaylka runta,” ay Ilaah ka heli doonaan khiyaano xoog leh. Khiyaanada xoogga leh waa waxa lagu soo dejiyo kuwa sharka leh ee ku xusan Daanyeel cutubka laba iyo tobnaad, kuwaas oo diida kordhinta aqoonta. Labada taariikhoodba, khiyaanada xoogga leh waxa ay si toos ah ugu tilmaamaysaa Adventism-ka.
“One who sees beneath the surface, who reads the hearts of all men, says of those who have had great light: ‘They are not afflicted and astonished because of their moral and spiritual condition.’ Yea, they have chosen their own ways, and their soul delighteth in their abominations. I also will choose their delusions, and will bring their fears upon them; because when I called, none did answer; when I spake, they did not hear: but they did evil before Mine eyes, and chose that in which I delighted not.’ ‘God shall send them strong delusion, that they should believe a lie,’ because they received not the love of the truth, that they might be saved,’ ‘but had pleasure in unrighteousness.’ Isaiah 66:3, 4; 2 Thessalonians 2:11, 10, 12.
“Kan waxa ka hooseeya dusha sare arka, oo akhriya qalbiyada dadka oo dhan, wuxuu ka leeyahay kuwii helay iftiin weyn: ‘Iyagu ma dhibtoona mana yaabna sababta xaaladdooda akhlaaqeed iyo ruuxeed.’ Hubaal, jidadkoodii ayay doorteen, naftooduna waxay ku faraxdaa karaahiyadooda. Aniguna waxaan dooran doonaa khiyaanooyinkooda, oo waxaan korkooda ku soo dejin doonaa wixii ay ka cabsanayeen; maxaa yeelay markii aan yeedhay, ciduna iima jawaabin; markii aan hadlayna, ma ay dhegaysan; laakiinse waxay xumaan ku sameeyeen indhahayga hortooda, oo waxay doorteen wixii aanan ku farxin.’ ‘Ilaahna wuxuu u soo diri doonaa dhalanteed xoog leh, inay rumaystaan beenta,’ maxaa yeelay ma ay aqbalin jacaylka runta si ay u badbaadaan,’ ‘laakiinse waxay ku farxeen xaqdarrada.’ Ishacyaah 66:3, 4; 2 Tesaloniika 2:11, 10, 12.”
“The heavenly Teacher inquired: ‘What stronger delusion can beguile the mind than the pretense that you are building on the right foundation and that God accepts your works, when in reality you are working out many things according to worldly policy and are sinning against Jehovah? Oh, it is a great deception, a fascinating delusion, that takes possession of minds when men who have once known the truth, mistake the form of godliness for the spirit and power thereof; when they suppose that they are rich and increased with goods and in need of nothing, while in reality they are in need of everything.’
“Macallinkii samada ayaa weyddiiyey: ‘Waa maxay khiyaano ka xoog badan oo maskaxda marin-habaabin karta intii ay tahay is-yeelyeelka ah inaad ku dhisaysaan aasaaska saxda ah oo Ilaah aqbalayo shuqulladiinna, halka xaqiiqadu tahay inaad waxyaalo badan ku fulinaysaan siyaasad adduunyo oo aad dembi kaga galaysaan Rabbiga? Hoogay, waa khiyaano weyn, waana dhalanteed soo jiidasho leh, oo qabsada maskaxda marka dadkii mar runta yaqaanay ay qaabka cibaadada ku khaldaan ruuxeeda iyo xooggeeda; marka ay u maleeyaan inay hodan yihiin, hanti badanna heleen oo aanay waxba u baahnayn, halka xaqiiqadu tahay inay wax walba u baahan yihiin.’”
“God has not changed toward His faithful servants who are keeping their garments spotless. But many are crying, ‘Peace and safety,’ while sudden destruction is coming upon them. Unless there is thorough repentance, unless men humble their hearts by confession and receive the truth as it is in Jesus, they will never enter heaven. When purification shall take place in our ranks, we shall no longer rest at ease, boasting of being rich and increased with goods, in need of nothing.
“Ilaah uma uu beddelmin xaggiisa addoommadiisa aaminka ah ee dharkooda aan wasakhda lahayn ku haya. Laakiin qaar badan ayaa ku qaylinaya, ‘Nabad iyo ammaan,’ halka halaag kedis ahi ku soo degayo iyaga. Haddii aanay jirin toobad dhab ah oo dhammaystiran, haddii aanay dadku qalbiyadooda isu hoosaysiin qirasho, oo aanay runta u aqbalin sida ay Ciise ku tahay, weligood jannada ma geli doonaan. Marka daahirintu ka dhex dhacdo safafkeenna, mar dambe kuma nasan doonno raaxo, innagoo ku faanayna inaynu hodan nahay oo maal ku korodhnay, oo aan waxba u baahnayn.”
“Who can truthfully say: ‘Our gold is tried in the fire; our garments are unspotted by the world’? I saw our Instructor pointing to the garments of so-called righteousness. Stripping them off, He laid bare the defilement beneath. Then He said to me: ‘Can you not see how they have pretentiously covered up their defilement and rottenness of character? ‘How is the faithful city become an harlot!’ My Father’s house is made a house of merchandise, a place whence the divine presence and glory have departed! For this cause there is weakness, and strength is lacking.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.
“Yaa si run ah u odhan kara: ‘Dahabkeennii dab baa lagu tijaabiyey; dharkayaguna dunidu kama wasakhayn’? Waxaan arkay Macallinkayaga oo farta ku fiiqaya dharkii waxa loogu yeedhay xaqnimada. Intuu ka siibay, ayuu qaawiyey wasakhdii hoos taal. Markaasuu igu yidhi: ‘Miyaadan arkayn sida ay si is-yeelyeel ah ugu qariyeen wasakhdooda iyo qudhunka dabeecaddooda? “Sidee bay magaalada aaminka ah u noqotay dhillo!” Gurigii Aabbahay waxaa laga dhigay guri baayacmushtar, meel ay joogitaankii iyo ammaantii rabbaanigu ka tageen! Sababtaas aawadeed waxaa jira tabardarri, xoogguna waa maqan yahay.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.
Adventism was “the faithful city” when it proclaimed the Midnight Cry in 1844. By 1863, it began the process of rejecting the “foundations” that were established through the ministry of William Miller. When they began to set aside the foundational truths, thus covering them with counterfeit jewels and coins, they were building a new foundation. Those that began, carried out and continue that work, are represented in the writing of the Spirit of Prophecy as “those who have had great light.”
Adventistnimadu waxay ahayd “magaalada aaminka ah” markii ay ku dhawaaqday Qayladii Habeennimo-badhkii sannadkii 1844. Markii la gaadhay 1863, waxay billowday habkii ay ku diidday “aasaasyadii” lagu dhisay iyada oo loo marayo adeegiddii William Miller. Markay bilaabeen inay dhinac dhigaan runihii aasaasiga ahaa, sidaas darteedna ay ugu daboolaan dahabyo been-abuur ah iyo lacag bir ah oo been ah, waxay dhisayeen aasaas cusub. Kuwa bilaabay, fuliyey, welina sii wada hawshaas, waxaa qoraallada Ruuxa Waxsii-sheegidda lagu metelaa inay yihiin “kuwa helay iftiin weyn.”
The “great light” they once had, was represented in Miller’s dream as the jewels in the casket, which Miller placed upon a table in the center of his room, that shone brighter than “the sun.” In the passage just cited Sister White identifies, “those who have had great light,” but who “have chosen their own ways.”
“Iftiinkii weynaa” ee ay mar lahaan jireen, waxa lagu matalay riyadii Miller sida dahabkii qaaliga ahaa ee sanduuqa ku jiray, kuwaas oo Miller saaray miis yaallay bartamaha qolkiisa, kuwaas oo ka sii iftiimayay “qorraxda.” Qoraalka hadda la soo xigtay Sister White waxay ku aqoonsanaysaa, “kuwa iftiin weyn helay,” laakiin “doortay jidadkooda u gaarka ah.”
They chose a new way in 1863. She says it is “a fascinating delusion, that takes possession of minds when men who have once known the truth, mistake the form of godliness for the spirit and power thereof; when they suppose that they are rich and increased with goods and in need of nothing, while in reality they are in need of everything.”
Waxay doorteen jid cusub sannadkii 1863. Iyadu waxay leedahay waa “khiyaano soo jiidasho leh, oo qabsata maskaxda marka rag mar ay runta garteen ay ekaanshaha cibaadada ku khaldaan ruuxdeeda iyo xooggeeda; marka ay u maleeyaan inay taajir yihiin, hanti badanna ku koreen oo aanay waxba u baahnayn, halka dhab ahaantii ay wax walba u baahan yihiin.”
She is identifying the Laodicean condition, which she and her husband identified occurred in 1856. They were then tested for seven years, but failed the test in 1863, and began erecting the false foundation that brings the strong delusion of Paul’s warning message in Thessalonians. Paul’s warning in Thessalonians is an anchor for both the movement at the beginning and ending of Adventism, and aligns perfectly with Miller’s dream, which addresses both the beginning and ending of Adventism. His dream identifies that when the work of restoring the original jewels of truth is accomplished, those truths will shine ten times brighter than when they first shone at the Midnight Cry in the beginning of Adventism. How is it that Miller’s understanding shines any brighter now, than when he first recognized the truth?
Iyadu waxay tilmaamaysaa xaaladda La’odikiya, taas oo iyada iyo ninkeedu aqoonsadeen inay dhacday sannadkii 1856. Markaas ayaa la tijaabiyey toddoba sannadood, hase yeeshee waxay ku guul-darraysteen imtixaanka sannadkii 1863, waxayna bilaabeen inay dhisaan aasaaska beenta ah ee keena marin-habaabinta xooggan ee ku jirta farriinta digniinta ee Bawlos ee Tesaloniika. Digniinta Bawlos ee Tesaloniika waa barroosin u ah dhaqdhaqaaqa bilowga iyo dhammaadka Adventism-ka labadaba, waxayna si qumman ula jaanqaadaysaa riyadii Miller, taas oo ka hadlaysa bilowga iyo dhammaadka Adventism-ka labadaba. Riyadiisu waxay tilmaamaysaa in marka shaqada soo-celinta dahabkii asalka ahaa ee runta la dhammaystiro, runahaasu ay toban jeer ka sii iftiimi doonaan sidii ay markii ugu horraysay u iftiimeen qayladii Habeenbarka bilowgii Adventism-ka. Sidee bay ku tahay in fahamkii Miller uu maanta uga sii iftiimo wax ka badan markii uu isagu markii ugu horraysay gartay runta?
There are several truths represented upon the two sacred charts of Habakkuk chapter two. Those truths were represented in Miller’s dream as jewels that would ultimately be restored in the last days, just before the Midnight Cry. The counterfeit jewels that are carried out of the window in Miller’s dream represent both the false doctrines that were brought into Adventism to create a false foundation, and also to hide the true foundation; but they also represent those who refuse to turn loose of the false doctrines that make up the false foundation. “The daily” was the anchor for William Miller’s framework of truth that established the original foundation, and in the last days “the daily,” symbolizes not only paganism, as Miller correctly identified, but it is the symbol of the rebellion that produced the false foundation.
Waxaa jira runno dhowr ah oo lagu matalay labada jaantus ee quduuska ah ee Haabaquuq cutubka labaad. Runtaas waxaa riyadii Miller lagu matalay sidii jawharado oo ugu dambayntii lagu soo celin doono maalmaha ugu dambeeya, wax yar ka hor Qaylada Saqda Dhexe. Jawharadaha been-abuurka ah ee daaqadda laga bixiyo riyadii Miller waxay matalaan labadaba caqiidooyinka beenta ah ee lagu soo geliyey Adventism-ka si loo abuuro aasaas been ah, iyo sidoo kale in la qariyo aasaaska runta ah; hase yeeshee waxay kaloo matalaan kuwa diida inay ka tanaasulaan caqiidooyinka beenta ah ee ka kooban aasaaska beenta ah. “Kan joogtada ah” wuxuu ahaa barroosinka qaab-dhismeedkii runta ee William Miller kaas oo dhisay aasaaskii asalka ahaa, maalmaha ugu dambeyana “kan joogtada ah” wuxuu astaan u yahay, ma aha oo keliya heethinnimada, sida uu Miller si sax ah u aqoonsaday, balse sidoo kale waa astaanta fallaagadii soo saartay aasaaska beenta ah.
The Bible, the Spirit of Prophecy and history all testify that the judgment-hour cry of 1798 through 1844, was the proclamation of the message discovered and presented by William Miller. This is why the movement is called the Millerite movement. Logically to reject that movement, is to reject the light that was produced in 1798, that Daniel identified as an increase of knowledge.
Kitaabka Quduuska ah, Ruuxa Waxsii‑sheegidda, iyo taariikhduba dhammaantood waxay markhaati ka yihiin in qayladii saacadda xukunka ee 1798 ilaa 1844 ay ahayd ku dhawaaqiddii farriintii uu William Miller helay oo soo bandhigay. Taas aawadeed dhaqdhaqaaqaas waxaa loo yaqaan dhaqdhaqaaqa Millerite‑ka. Sida macquulka ah, in la diido dhaqdhaqaaqaas waa in la diido iftiinkii la soo saaray 1798, kaas oo Daanyeel u aqoonsaday kordhid aqoon.
Isaiah speaks of the drunkards of Ephraim, and identifies those drunkards as the scornful men that rule the people of Jerusalem. Isaiah identifies that they are not drunk with literal wine, they are drunk with spiritual wine. Spiritual wine in the Bible is either true or false doctrine, depending upon the context. The drunkards of Ephraim are drunk on false doctrine, which is the wine of Babylon, as represented by the whore of Tyre in chapter seventeen, of Revelation and by Belshazzar in his last night of partying.
Ishacyaah wuxuu ka hadlayaa kuwa sakhraansan oo reer Efrayim ah, wuxuuna kuwaas sakhraansan ku aqoonsanayaa inay yihiin nimanka wax quudhsada ee xukuma dadka Yeruusaalem. Ishacyaah wuxuu caddaynayaa inaanay ku sakhraansanayn khamri macne ahaan ah, balse ay ku sakhraansan yihiin khamri ruuxi ah. Khamriga ruuxiga ah ee Kitaabka Quduuska ah ku jira wuxuu noqon karaa caqiido run ah ama caqiido been ah, iyadoo ku xidhan macnaha guud. Kuwa sakhraansan ee reer Efrayim waxay ku sakhraansan yihiin caqiido been ah, taas oo ah khamriga Baabuloon, sida ay u metesho naagta dhillada ah ee Turos ee ku xusan cutubka toddoba iyo tobnaad ee Muujintii iyo weliba Belshaasaar habeenkiisii u dambeeyey ee damaashaadka.
Isaiah identified the effects of the spiritual drunkenness that comes upon the scornful men that rule the people of Jerusalem.
Ishacyaah wuxuu aqoonsaday saamaynta sarkhaannimada ruuxiga ah ee ku dhacda ragga wax quudhsada ee u taliya dadka Yeruusaalem.
Stay yourselves, and wonder; cry ye out, and cry: they are drunken, but not with wine; they stagger, but not with strong drink. For the Lord hath poured out upon you the spirit of deep sleep, and hath closed your eyes: the prophets and your rulers, the seers hath he covered. And the vision of all is become unto you as the words of a book that is sealed, which men deliver to one that is learned, saying, Read this, I pray thee: and he saith, I cannot; for it is sealed: And the book is delivered to him that is not learned, saying, Read this, I pray thee: and he saith, I am not learned. Wherefore the Lord said, Forasmuch as this people draw near me with their mouth, and with their lips do honour me, but have removed their heart far from me, and their fear toward me is taught by the precept of men: Therefore, behold, I will proceed to do a marvellous work among this people, even a marvellous work and a wonder: for the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid. Woe unto them that seek deep to hide their counsel from the Lord, and their works are in the dark, and they say, Who seeth us? and who knoweth us? Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay: for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it, He had no understanding? Isaiah 29:9–16.
Isku yaabsada, oo la yaaba; qayliya, oo qayliya; way sakhraansan yihiin, laakiinse khamri kuma ay sakhraansana; way lulanayaan, laakiinse cabbid xoog leh kuma ay sakhraansana. Waayo, Rabbigu wuxuu idinku shubay ruux hurdo dheer ah, indhihiinniina wuu xidhay; nebiyadiinna iyo taliyayaashiinnii, wax arkayaashiinna, isagaa daboolay. Oo araggii wax walba wuxuu idiin noqday sidii erayada kitaab la shaabadeeyey, kaas oo ay u dhiibaan mid aqoon leh, iyagoo leh, Fadlan tan akhri; oo isna wuxuu yidhaahdaa, Ma awoodo; waayo, waa la shaabadeeyey. Oo kitaabkii waxaa loo dhiibaa kii aan aqoonta lahayn, iyadoo lagu leeyahay, Fadlan tan akhri; oo isna wuxuu yidhaahdaa, Anigu aqoon ma lihi. Sidaas daraaddeed Rabbigu wuxuu yidhi, Maaddaama dadkanu afkooda iigu soo dhowaadaan, oo bushimahooda igu maamuusaan, laakiinse qalbigooda iga fogeeyeen, oo cabsidooda xaggayga ku saabsan lagu baray amarka dadka, sidaas daraaddeed, bal ogaada, waxaan mar kale dadkan dhexdiisa ka samayn doonaa shuqul yaab leh, kaas oo ah shuqul yaab leh iyo cajab; waayo, xigmaddii nimankooda xigmadda leh way baabbi’i doontaa, oo waxgaradnimadii nimankooda miyirka lehna waa la qarin doonaa. Waxaa iska hoogay kuwa taladooda si qoto dheer uga qariya Rabbiga, oo shuqulladooduna gudcurka ku jiraan, oo yidhaahda, Bal yaa na arka? yaase na garta? Hubaal waxyaalaha aad rogrogtay waxaa loo tixgelin doonaa sidii dhoobadii dheryasameeyaha; waayo, ma shuqulku ma kii sameeyey buu ka odhan doonaa, Ima uu samayn? mise waxa la sameeyey ma kii qaabeeyey buu ka odhan doonaa, Waxgarasho ma uu lahayn? Ishacyaah 29:9–16.
Sister White quotes these verses and then adds:
Walaashaa White waxay soo xiganaysaa aayadahan dabadeedna waxay ku dartaa:
“Every word of this will be fulfilled. There are those who do not humble their hearts before God, and who will not walk uprightly. They hide their true purposes, and keep in fellowship with the fallen angel, who loveth and maketh a lie. The enemy puts his spirit upon the men whom he can use to deceive those who are partially in the dark. Some are becoming imbued with the darkness that prevails, and are setting the truth aside for error. The day pointed out by prophecy is come. Jesus Christ is not understood. Jesus Christ is to them a fable. At this stage of the earth’s history, many act like drunken men. ‘Stay yourselves, and wonder; cry ye out, and cry; they are drunken, but not with wine; they stagger, but not with strong drink. For the Lord hath poured out upon you the spirit of deep sleep, and hath closed your eyes. The prophets and your rulers, the seers hath he covered.’ A spiritual drunkenness is upon many who suppose they are the people who shall be exalted. Their religious faith is just as is represented in this Scripture. Under its influence, they cannot walk straight. They make crooked paths in their course of action. One and then another, they reel to and fro. They are looked upon by the Lord with great pity. The way of truth they have not known. They are scientific schemers, and those who could and should have helped, because of a clear spiritual eyesight, are themselves deceived, and are sustaining an evil work.
“Eray kasta oo tan ku jira waa la oofin doonaa. Waxaa jira kuwo aan qalbigooda isku hoosaysiin Ilaah hortiisa, oo aan si qumman u socon doonin. Waxay qariyaan ujeeddooyinkooda runta ah, oo waxay sii hayaan wehelnimada malaa’igtii dhacday, tan jecel oo samaysa beenta. Cadowgu wuxuu ruuxiisa saaraa ragga uu u adeegsan karo inay khiyaaneeyaan kuwa qayb ahaan mugdiga ku jira. Qaar baa sii noqonaya kuwo ay mugdigii talinayay huwiyeen, oo runta dhinac u dhigaya iyagoo qaladka dooranaya. Maalintii wax sii sheegiddu tilmaantay way timid. Ciise Masiix lama garto. Ciise Masiix iyaga wuxuu ula yahay sheeko aan run ahayn. Marxaladdan taariikhda dhulka, kuwo badan waxay u dhaqmaan sida niman sakhraansan. ‘Is-hakiyoo yaaba; qayliya oo qayliya; way sakhraansan yihiin, laakiin khamri ma aha; way liicayaan, laakiin cabbid adag ma aha. Waayo, Rabbigu wuxuu idinku shubay ruuxa hurdo weyn, oo indhihiinna wuu xidhay. Nebiyadii iyo taliyayaashiinnii, wax arkayaashii, isagu wuu daboolay.’ Sakhraannimo ruuxi ah ayaa saaran kuwo badan oo u malaynaya inay yihiin dadka la sarraysiin doono. Rumaysadkooda diineed waa sida Qorniinkan lagu matalay. Saamayntiisa hoosteeda, si toos ah uma socon karaan. Jidad qalloocan bay ka sameeyaan hab-socodkooda. Mid dabadeedna mid kale, way ruxmayaan oo hore iyo gadaal u liicayaan. Rabbigu wuxuu ku eegaa naxariis weyn. Jidka runta ma ay aqoon. Waa xeeldheerayaal cilmi ku dhisan oo dhagar maleega, oo kuwii kari lahaa oo ay ahayd inay caawiyaan, sababta oo ah aragti ruuxi ah oo cad, iyaguna waa la khiyaaneeyey, oo waxay taageerayaan hawl shar ah.”
“The developments of these last days will soon become decided. When these spiritualistic deceptions are revealed to be what they really are,—the secret workings of evil spirits,—those who have acted a part in them will become as men who have lost their minds.
“Horumarrada maalmahan ugu dambeeya dhowaan bay si go’aan leh u caddaan doonaan. Marka khiyaamooyinkan ruuxaaniyiinta ahi loo muujiyo waxa ay dhab ahaan yihiin,—hawlaha qarsoon ee jinniyada sharka leh,—kuwa qayb ka qaatay iyaga waxay noqon doonaan sida niman miyirkoodii waayay.
“‘Wherefore the Lord saith, Forasmuch as this people draw near me with their mouth, and with their lips do honor me, but have removed their hearts far from me, and their fear toward me is taught by the precept of men therefore, behold I will proceed to do a marvelous work among this people, even a marvelous work and a wonder for the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid. Woe unto them that seek deep to hide their counsel from the Lord, and their works are in the dark, and they say, who seeth us, and who knoweth us? Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’
“Sidaa darteed Sayidku wuxuu leeyahay, Dadkanu afkooda ayay iigu soo dhowaadaan, bushimahoodana way igu maamuusaan; laakiinse qalbigoodu aad buu iiga fogeeyey, cabsidooda ay iga qabtaanna waxaa lagu baray amarka dadka. Haddaba bal ogaada, waxaan mar kale dadkan dhexdiisa ku samayn doonaa shaqo yaab leh, shaqo yaab leh iyo wax lala yaabo; waayo, xigmadda nimankooda xigmadda leh way baabbi’i doontaa, garashada nimankooda miyirka lehna waa la qarin doonaa. Waxaa iska hoogay kuwa si qoto dheer u doondoona inay taladooda Rabbiga ka qariyaan, oo shuqulladooduna mugdiga ku jiraan, oo yidhaahda, Yaa ina arka? oo yaa ina garanaya? Hubaal waxyaalaha aad rogrogaysaan waxaa loo tixgelin doonaa sida dhoobada dheryasameeyaha; waayo, miyaa wixii la sameeyey ka odhan doonaa kii sameeyey, Isagu ima uu samayn? Mise wixii la qaabeeyey ma ka odhan doonaa kii qaabeeyey, Isagu wax garasho ah ma lahayn?”
“It is presented to me that in our experience we have been and are meeting this very condition of things. Men who have had great light and wonderful privileges have taken the word of leaders who think themselves wise, who have been greatly favored and blessed by the Lord, but who have taken themselves out of the hands of God and placed themselves in the ranks of the enemy. The world is to be flooded with specious fallacies. One human mind, accepting these fallacies, will work upon other human minds, who have been turning the precious evidence of God’s truth into a lie. These men will be deceived by fallen angels, when they should have stood as faithful guardians, watching for souls, as they that must give an account. They have laid down the weapons of their warfare, and have given heed to seducing spirits. They make of no effect the counsel of God and set aside his warnings and reproofs, and are positively on Satan’s side, giving heed to seducing spirits and doctrines of devils.
“Waxaa la ii soo bandhigay in waaya‑aragnimadeenna aynu ku jirnay oo aynu welina la kulmayno isla xaaladdan waxyaalaha ah. Rag helay iftiin weyn iyo mudnaan yaab leh ayaa qaatay erayga hoggaamiyayaal isu haysta kuwo caqli leh, kuwaas oo Rabbigu si weyn u raalli ka noqday oo u barakeeyey, hase yeeshee iyagu iskood ayay gacmaha Ilaah uga baxeen oo isku dhex dhigeen safafka cadowga. Dunida waxaa lagu fatahin doonaa khiyaanooyin qurux‑u‑eg. Mid ka mid ah maskaxaha aadanaha, isagoo aqbalaya khiyaanooyinkan, ayaa ku hawlgeli doona maskaxo kale oo aadanaha ah, kuwaas oo caddaynta qaaliga ah ee runta Ilaah u rogay been. Nimankan waxaa khiyaanayn doona malaa’igihii dhacay, halka ay ahayd inay u istaagaan sida waardiyayaal aamin ah, iyagoo nafaha ilaalinaya, sida kuwa xisaab bixin doona. Waxay dhigeen hubkii dagaalkooda, oo dheg u dhigeen ruuxyo wax sasaba. Waxay talada Ilaah ka dhigaan wax aan tarin, oo dhinac bay iska dhigaan digniinihiisa iyo canaanihiisa, waxayna si cad ugu jiraan dhinaca Shayddaanka, iyagoo dheg u dhigaya ruuxyo wax sasaba iyo cilmiyo jinniyo.”
“Spiritual drunkenness is now upon men who ought not to be staggering as men under the influence of strong drink. Crimes and irregularities, fraud, deceit, and unfair dealing fill the world, in accordance with the teaching of the leader who rebelled in the heavenly courts.
“Sakhraannimada ruuxiga ah ayaa hadda ku dul timid dadka aan habboonayn inay u liicliicaan sida niman khamri culus saameyntiisu ku jirto. Dambiyo iyo habacsanaan, khiyaano, dhagar, iyo macaamil aan caddaalad ahayn ayaa dunida buuxiyey, taasoo waafaqsan waxbaridda hoggaamiyihii ku caasiyey barxadaha jannada.
“History is to be repeated. I could specify what will be in the near future, but the time is not yet. The forms of the dead will appear, through the cunning device of Satan, and many will link up with the one who loveth and maketh a lie. I warn our people that right among us some will turn away from the faith, and give heed to seducing spirits and doctrines of devils, and by them the truth will be evil spoken of.” Battle Creek Letters, 123–125.
“Taariikhdu way soo noqon doontaa. Waxaan si gaar ah u sheegi kari lahaa waxa mustaqbalka dhow jiri doona, laakiin wakhtigu weli ma iman. Qaababka kuwii dhintay ayaa soo muuqan doona, iyada oo loo marayo xeeladda khiyaanada leh ee Shaydaanka, dad badanna waxay isku xidhi doonaan kan jecel oo sameeya beenta. Waxaan dadkeenna uga digayaa in xataa dhexdeenna qaarkood ay iimaanka ka leexan doonaan, oo dhegaysan doonaan ruuxyo wax khiyaaneeya iyo cilmiyo jinniyo, oo iyaga aawadood runta si xun ayaa looga hadli doonaa.” Battle Creek Letters, 123–125.
All the prophets, including Isaiah and Sister White are identifying the last days. In these days the leaders of Adventism “are positively on Satan’s side, giving heed to seducing spirits and doctrines of devils.” Sister White sets forth a prediction when she says, “When these spiritualistic deceptions are revealed to be what they really are,—the secret workings of evil spirits,—those who have acted a part in them will become as men who have lost their minds.” The leadership of Adventism will become as men who have lost their minds, at the point in the history of the last days when their drunkenness is revealed to be “the secret workings of evil spirits.”
Nebiyaashii oo dhan, oo ay ku jiraan Ishacyaah iyo Walaashii White, waxay tilmaamayaan maalmaha ugu dambeeya. Maalmahan hoggaamiyeyaasha Adventism-ka “si cad ayay dhinaca Shayddaanka uga jiraan, iyagoo dheg u dhigaya ruuxyo wax sasaba iyo waxbaridda jinniyada.” Walaashii White waxay soo bandhigaysaa saadaal markay tidhaahdo, “Marka khiyaamooyinkan ruuxaaniga ah la muujiyo inay yihiin waxa ay dhab ahaan yihiin,—hawlgalka qarsoon ee ruuxyada sharka ah,—kuwa qayb ka qaatay waxay noqon doonaan sida niman maskaxdoodii lumisay.” Hoggaanka Adventism-ku wuxuu noqon doonaa sida niman maskaxdoodii lumisay, xilliga taariikhda maalmaha ugu dambeeya ee sakhraannimadooda loo muujiyo inay tahay “hawlgalka qarsoon ee ruuxyada sharka ah.”
There is an unsealing of the work of the scornful men that rule the people in Jerusalem in the last days. That unsealing was illustrated in Miller’s dream, when Miller prayed and then there was a door opened. It takes place just before he closed his eyes for a moment, identifying the very end of the sealing process of the one hundred and forty-four thousand. The opening of a door identifies a change of dispensations, and at that point the Laodicean movement of the third angel transitions into the Philadelphian movement of the third angel.
Waxaa jira furfurid lagu samaynayo hawsha ragga quudhsada ee dadka Yeruusaalem xukuma maalmaha ugu dambeeya. Furfuriddaas waxaa lagu muujiyey riyadii Miller, markii Miller tukaday dabadeedna albaab baa furmay. Waxay dhacdaa wax yar ka hor intuusan indhihiisa daqiiqad kooban isku qaban, taasoo tilmaamaysa dhammaadka ugu sarreeya ee habka shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afar kun. Furitaanka albaabku wuxuu tilmaamayaa isbeddel xagga maamul-xilliyooyinka ah, oo markaas dhaqdhaqaaqa La'odikiya ee malaa'igta saddexaad ugu gudbayo dhaqdhaqaaqa Filadelfiya ee malaa'igta saddexaad.
In the passage in Isaiah, there is a summary of the evil work of the drunkards of Ephraim, who are the men who “should have stood as faithful guardians.” The summary is expressed as, “‘Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’”
Qoraalka ku jira Ishacya, waxaa ku jira soo koobid ku saabsan shuqulkii sharka ahaa ee sakhraamiinta reer Efrayim, kuwaas oo ah nimanka “ay ahayd inay u istaagaan sidii waardiyayaal aamin ah.” Soo koobiddu waxaa loo muujiyey sidan: “‘Hubaal rogrogiddiinna waxyaalaha madax‑hoosaysiintoodu waxaa loo qaddarin doonaa sida dhoobada dheryasameeyaha; waayo, shuqulku miyuu ka odhan doonaa kii sameeyey, Ima uu samayn? Mise waxii la sameeyey miyuu ka odhan doonaa kii sameeyey. Waxgarasho ma lahayn?’”
Miller’s identification of “the daily,” as either the religion of paganism or pagan Rome is ultimately a symbol of Satan, for Satan and pagan Rome are both represented as the dragon.
Aqoonsiga Miller ee “tan maalinlaha ah,” inay tahay ama diinta heethenimada ama Roomaankii heethenka ahaa, ugu dambayntii waa astaan Shayddaan, waayo Shayddaan iyo Roomaankii heethenka ahaa labadaba waxaa lagu metelaa masduulaagga.
“Thus while the dragon, primarily, represents Satan, it is, in a secondary sense, a symbol of pagan Rome.” The Great Controversy, 439.
“Sidaas darteed, in kastoo bahalku, marka ugu horraysa, matalo Shaydaanka, haddana, macne labaad ahaan, waa astaan Roomaankii jaahilka ahaa.” The Great Controversy, 439.
Speaking of the men who rule Jerusalem in the last days, Sister White states: “Some are becoming imbued with the darkness that prevails, and are setting the truth aside for error. The day pointed out by prophecy is come. Jesus Christ is not understood. Jesus Christ is to them a fable.” In 1901, a leader of Adventism from Germany began to introduce apostate Protestantism’s false view of “the daily” in the book of Daniel. That view identifies that “the daily” represents Christ’s sanctuary work, or some variation of that thought. I say some variation for there have been different emphasis placed upon the falsehood through the history that followed 1901, but those false views always manifest a conclusion that “the daily” represents some type of Christ’s work.
Iyadoo ka hadlaysa ragga Yeruusaalem xukuma maalmaha ugu dambeeya, Sister White waxay tiri: “Qaar waxay ku sii dheehmayaan gudcurka jira, oo waxay runta dhinac u dhigayaan khalad. Maalintii wax sii sheegiddu tilmaantay way timid. Ciise Masiix lama fahmin. Ciise Masiix iyaga wuxuu u yahay sheeko mala-awaal ah.” Sannadkii 1901, hoggaamiye ka tirsan Adventism-ka oo ka yimid Jarmalka ayaa bilaabay inuu soo geliyo aragtida beenta ah ee Protestantism-ka riddaysan ee ku saabsan “kan joogtada ah” ee ku jira kitaabka Daanyeel. Aragtidaasu waxay aqoonsanaysaa in “kan joogtada ah” uu matalo shaqada Masiixa ee meesha quduuska ah, ama wax la mid ah fikraddaas. Waxaan leeyahay wax la mid ah, waayo waxaa jiray kala duwanaansho xagga xoogga la saaray beentaas intii lagu jiray taariikhdii ka dambaysay 1901, hase ahaatee aragtiyadaas beenta ah mar walba waxay muujiyaan gunaanad ah in “kan joogtada ah” uu matalo nooc ka mid ah shaqada Masiixa.
The jewel that was the doctrine of “the daily,” which Miller identified as a satanic symbol, in the Adventism of the last days, is a symbol of Christ. When introduced in 1901, very few accepted the view that “the daily” was a symbol of Christ, and not a symbol of Satan, but by the 1930’s the jewel of the doctrine of “the daily,” which Miller had dug out of the vein of truth found in 2 Thessalonians, chapter two, was rejected as had the “seven times” of Leviticus twenty-six been rejected in 1863. Somewhere in the history of 1863 unto the 1930’s Adventism had changed leaders, without recognizing it.
Dahabkii ahaa caqiidada “tan maalinlaha ah,” oo Miller u aqoonsaday inuu yahay calaamad Shaydaani ah, wuxuu ku noqday Adventism-ka maalmaha ugu dambeeya calaamad Masiixa. Markii la soo bandhigay 1901, aad bay u yaraayeen kuwii aqbalay aragtida ah in “tan maalinlaha ah” ay ahayd calaamad Masiixa, oo aanay ahayn calaamad Shaydaan; hase yeeshee, marka la gaadhay 1930-meeyadii, dahabkii caqiidada “tan maalinlaha ah,” oo Miller ka soo qoday xididka runta ee laga helay 2 Tesaloniika, cutubka labaad, ayaa la diiday, sida “toddobada goor” ee Laawiyiintii lix iyo labaatanaad loo diiday 1863. Meel ka mid ah taariikhda u dhexeysa 1863 ilaa 1930-meeyadii Adventism-ku wuxuu beddelay hoggaamiyayaashii, isagoo aan taas garanayn.
“Brethren, I see your peril, and again I ask, Do you who err make any effort to correct the wrong? Souls may be stumbling along, walking in darkness, because you have not made straight paths for your feet. If you are in positions of trust, I appeal the more earnestly to you, for your own souls’ sake and for the sake of those who look to you as guides, repent before God for every mistake made, and confess your error.
“Walaalayaal, waxaan arkayaa khatartiinna, mar kalena waxaan idin weydiinayaa, Kuwa idinka mid ah ee qaldamaa ma sameeyaan dadaal ay ku saxaaan wixii khaldan? Nafo ayaa laga yaabaa inay turunturoodaan iyagoo socda oo mugdi ku jira, maxaa yeelay idinku jidad toosan ugama aydin dhigin cagihiinna. Haddii aad ku sugan tihiin jagooyin lagu aamino, si ka sii daran ayaan idiin baryayaa, naftiinna dartood iyo dartii kuwa idiin eegaya sida hageyaal, Ilaah hortiisa uga toobadkeena khalad kasta oo la sameeyey, oo qirta qaladkiinna.”
“If you indulge stubbornness of heart, and through pride and self-righteousness do not confess your faults, you will be left subject to Satan’s temptations. If when the Lord reveals your errors you do not repent or make confession, his providence will bring you over the ground again and again. You will be left to make mistakes of a similar character, you will continue to lack wisdom, and will call sin righteousness, and righteousness sin. The multitude of deceptions that will prevail in these last days will encircle you, and you will change leaders, and not know that you have done so.” Review and Herald, December 16, 1890.
“Haddaad ku sii adkaysato madax-adaygga qalbiga, oo adigoo kibir iyo is-qummanaysiin awgeed aan qiran khaladaadkaaga, waxaa lagaa tegi doonaa adigoo u nugul jirrabaadaha Shayddaanka. Haddii, marka Rabbigu kuu muujiyo gefafkaaga, aadan toobad keenin ama aadan qiran, gacantiisa maamulkeedu marar badan ayay dib kuugu soo celin doontaa isla dhulkaas. Waxaa lagaa tegi doonaa inaad samayso qaladaad dabeecad la mid ah leh; waxaad sii wadi doontaa inaad xigmad la’aan ahaato, oo waxaad dembiga ugu yeedhi doontaa xaqnimo, xaqnimadana dembi. Tirada badan ee khiyaanooyinka ka hanaqaadi doona maalmahan ugu dambeeya ayaa kugu wareegi doona, oo waxaad beddeli doontaa hoggaamiyeyaasha, adigoon ogaanin inaad sidaas samaysay.” Review and Herald, December 16, 1890.
The scornful men that rule over the people of Jerusalem, who are men “in positions of trust,” will “call sin righteousness and righteousness sin,” and “Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’” In the progressive rebellion over the four generations of Adventism, those who are positions of trust change leaders, and don’t know it. They do not know it, for they progressively and consistently rejected evidence of their errors. In that progressive rebellion “the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid.”
Nimanka quudhsada leh ee dadka Yeruusaalem u taliya, kuwaas oo ah niman “jagooyin amaano ah” ku jira, waxay “dembiga ugu yeedhi doonaan xaqnimo, xaqnimadana dembi,” oo “Hubaal rogiddiinna waxyaalaha madax‑hoos u dhigaysaan waxaa loo qaddarin doonaa sida dhoobada dheryasameeyaha; waayo, shuqulku miyuu kii sameeyey ka odhan doonaa, Isagu ima uu samayn? mise waxa la sameeyey miyuu kii sameeyey ka odhan doonaa, Isagu waxgarasho ma lahayn?” Kacdoonka sii kordhaya ee afarta jiil ee Adventism‑ka dhexdiisa, kuwa ku jira jagooyinka amaanada leh waxay beddelaan hoggaamiyayaal, mana ay garanayaan. Ma ay garanayaan, maxaa yeelay si tartiib‑tartiib ah oo joogto ah ayay u diideen caddaynta qaladaadkooda. Kacdoonkaas sii kordhaya dhexdiisa “xigmaddii nimankooda xigmadda leh way baabbi’i doontaa, waxgarashadii nimankooda miyirka lehna way qarsoomi doontaa.”
They will turn things upside down, and call sin righteousness and righteousness sin. The symbol of this rebellion is the doctrine of “the daily,” which for Miller was a satanic symbol, and which Adventism today identifies as a symbol of Christ. What once was the anchor that established the framework of William Miller’s prophetic applications, is now become a symbol of the drunkenness of the scornful men that rule over the people of Jerusalem. The symbolism associated with “the daily,” in the book of Daniel shone bright as the sun when recognized in Miller’s casket at the beginning of Adventism, but in the last days that truth shines ten times brighter, for the number ten is a symbol of a test, and for ancient Israel the tenth test was the final test.
Waxay wax walba rogrogayaan, oo dembiga waxay ugu yeedhayaan xaqnimo, xaqnimadana dembi. Astaanta fallaagadan waa caqiidada “the daily,” taas oo Miller u ahayd astaan Shaydaani ah, halka maanta Adventism-ku u aqoonsanayo inay tahay astaan Masiixa. Wixii mar ahaa barroosinkii dhisay qaab-dhismeedka adeegsiyada nebiyadeed ee William Miller, ayaa hadda noqday astaan u ah sakhraannimada nimanka wax quudhsada ee ka taliya dadka Yeruusaalem. Astaanta la xidhiidha “the daily,” ee ku jirta kitaabka Daanyeel waxay u iftiintay sida qorraxda markii lagu gartay sanduuqii Miller bilowgii Adventism-ka, laakiin maalmaha ugu dambeeya runtaasu waxay u ifaysaa toban jeer ka sii dhalaal badan, waayo tirada toban waa astaan imtixaan, oo reer binu Israa’iiltii hore imtixaankii tobnaad wuxuu ahaa imtixaankii ugu dambeeyey.
Modern Pharisees have “attributed” “the works of Christ” “to satanic agencies” identifying paganism as “the holy power of God.”
Farrisiyiinta casriga ahi waxay “shuqulladii Masiixa” “u nisbeeyeen” “wakiillo shaydaani ah,” iyagoo jaahilnimada u aqoonsaday inay tahay “xoogga quduuska ah ee Ilaah.”
“The Pharisees sinned against the Holy Ghost. Their talent of speech was used to abuse the world’s Redeemer, and the recording angel wrote their words in the books of heaven. They attributed to satanic agencies the holy power of God, manifested in the works of Christ. They could not evade His wonderful works, or attribute them to natural causes, so they said, ‘They are the works of the devil.’ In unbelief they spoke of the Son of God as a human being. The works of healing done before them, works which no man had done or could do, were a manifestation of the power of God, but they charged Christ with being in league with hell. Stubborn, sullen, ironhearted, they determined to close their eyes to all evidence, and thus they committed the unpardonable sin.” Manuscript Releases, volume 4, 360.
“Farrisiintii waxay ku dembaabeen Ruuxa Quduuska ah. Hibadoodii hadalka waxaa loo adeegsaday in lagu caayo Bixiyihii dunida, malaa’igtii wax qortayna erayadoodii waxay ku qortay buugaagta jannada. Waxay awooddii quduuska ahayd ee Ilaah, oo ka muuqatay shuqulladii Masiixa, u nisbeeyeen quwado shaydaani ah. Ma ay ka baxsan karin shuqulladiisii yaabka badnaa, mana ay u nisbayn karin sababbo dabiici ah, sidaas daraaddeed waxay yidhaahdeen, ‘Kuwanu waa shuqullada Ibliiska.’ Rumaysadla’aan ayay Wiilka Ilaah uga hadleen sidii nin caadi ah. Shuqulladii bogsiinta ee hortooda lagu sameeyey, shuqullo aanu ninna samayn ama samayn karin, waxay ahaayeen muujin xoogga Ilaah; hase yeeshee waxay Masiixa ku eedeeyeen inuu la heshiiyey jahannamo. Iyagoo madax-adayg leh, calool-xun, qalbi bir ah leh, waxay go’aansadeen inay indhahooda ka xidhaan caddayn kasta, sidaasayna ku galeen dembiga aan la cafiyi karin.” Manuscript Releases, volume 4, 360.
We will continue our consideration of the increase of knowledge, that was unsealed in the movement of the first angel, in the next article.
Waxaan maqaalka xiga ku sii wadi doonnaa tixgelintayada ku saabsan korodhka aqoonta ee lagu furfuray dhaqdhaqaaqii malaa’igtii kowaad.