Maqaalladii dhowaa ee aynu tixraacayney waxa aynu soo xiganaynay dhowr tuduc oo ka mid ah Ruuxa Waxsii-sheegidda, kuwaas oo tilmaamaya waqti ka bilaabmaya Sebtembar 11, 2001 ilaa Miikaa’iil istaago oo tijaabada nimcadu u xidhanto aadanaha. Inta lagu jiro muddadaas, waxaa jira tusaalooyin waxsii-sheegid ah oo kooban kuwaas oo muujinaya shaqada ugu dambaysa ee Masiixu ka wado Meesha Ugu Quduusan.
Hawsha Masiixu ka hayo meesha quduuska ah waxaa lagu metelay araggii Wabiga Ulaay ee Daanyeel cutubka siddeedaad, waxaana Walaasha White na ogeysiisay in araggii Wabiga Ulaay uu hadda ku jiro geeddi-socodkii rumoobiddiisa. Hawsha ugu dambaysa ee lagu dhammaystirayo meesha quduuska ah ee jannada, taas oo hadda ku jirta geeddi-socodkii rumoobiddeeda, waxaa lagu metelay erayo nebiyadeed oo kala duwan. Waxaa lagu metelay, ka mid ahaan matalaadahaas nebiyadeed, wakhtiga shaabadaynta, roobka dambe, hawsha xidhitaanka ee badbaadada, iyo nadiifinta macbudka. Waa muhiim in erayadaas la isu geeyo, iyo sidoo kale in lagu meeleeyo duruufahooda taariikheed ee saxda ah.
“Waqtigaas, intii shaqada badbaadadu soo gabagabowdayso, dhib baa dunida ku soo degi doona, quruumuhuna way cadhoon doonaan, hase yeeshee waa la xakamayn doonaa si aanay u hor istaagin shaqada malaa’igta saddexaad. Waqtigaas ‘roobka dambe,’ ama qaboojinta ka timaadda hortiisa Rabbiga, ayaa iman doona, si uu awood u siiyo codka weyn ee malaa’igta saddexaad, oo quduusiinta ugu diyaariyo inay istaagaan xilliga toddobada belaayo ee ugu dambeeya la daadin doono.” Early Writings, 85.
“Shaqada malaa’igta saddexaad” sidoo kale waa “shaqada badbaadada,” taas oo diyaarinaysa “quduusiinta inay istaagaan wakhtiga toddobada belaayo ee ugu dambaysa la shubi doono.”
Quruumihii way cadhoodeen, cadhadaadiina way timid; waxaana la gaadhay wakhtigii kuwii dhintay in la xukumo, iyo inaad abaalmarin siisid addoommadaada nebiyada ah, iyo quduusiinta, iyo kuwa magacaaga ka cabsada, yar iyo weynba; iyo inaad baabbiʼisid kuwa dhulka baabbiʼiya. Muujintii 11:18.
Quruumuhu way cadhoodaan intuusan xilliga tijaabadu xidhmin ka hor (taas oo ah marka cadhada Ilaah la shubo), hase yeeshee marka quruumuhu cadhoodaan, iyaguna sidoo kale waa “la xakameeyaa.” “Waqtiga” ay quruumuhu cadhoodaan, wuxuu tilmaamayaa bilowga hawsha gunaanadka ah ee badbaadada, hawshaas gunaanadka ah ee badbaadaduna waa shaabadaynta dadka Ilaah.
“Dadka runta ah ee Ilaah, oo qalbigooda ku haya ruuxa hawsha Rabbiga iyo badbaadinta nafaha, had iyo goor waxay dembiga u arki doonaan dabcaddiisa runta ah ee dembile ah. Mar walba waxay garab istaagi doonaan la macaamilidda aaminka ah oo tooska ah ee dembiyada si fudud u hareereeya dadka Ilaah. Gaar ahaan hawsha gabagabada ah ee kaniisadda, wakhtiga shaabadaynta ee boqol iyo afartan iyo afar kun oo kuwa carshiga Ilaah hortiisa istaagi doona iyagoo aan iin lahayn, waxay si qoto dheer u dareemi doonaan xumaatooyinka dadka Ilaah sheegta. Tan waxaa si xoog leh u muujiyey tusaalaha nebiga ee hawsha ugu dambaysa oo lagu sawiray qaabka niman mid walba gacantiisa ku haysto hub wax lagu laayo. Mid iyaga ka mid ahna wuxuu xidhnaa maro linen ah, dhiniciisana waxaa uga yiilay weelkii khadka ee qoraaga. ‘Oo Rabbiguna wuxuu ku yidhi isaga, Magaalada dhexdeeda dhex mar, Yeruusaalem dhexdeeda dhex mar, oo calaamad ku dheji wejiyada nimanka ka taaha oo u ooya karaahiyooyinka oo dhan ee dhexdeeda lagu sameeyo.’” Testimonies, volume 3, 266.
Quruumaha waa la xakameeyey si aanay u hor istaagin shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun. Muujintii cutubka toddobaad, quruumaha cadhaysan ee la xakameeyey waxaa lagu matalay afar dabaylood oo la xakameeyey isla muddadaas qudheeda, muddadaasna si gaar ah ayaa loogu aqoonsaday inay tahay wakhti go’an.
“Shayddaanku hadda wuxuu adeegsanayaa xeelad kasta wakhtigan shaabadaynta si uu maskaxda dadka Ilaah uga leexiyo runta hadda jirta oo uu uga dhigo inay laba-labbeeyaan. Waxaan arkay dabool Ilaah ku fidinayay dadkiisa si uu ugu ilaaliyo wakhtiga dhibaatada; oo naf kasta oo runta go’aan ku taagnayd oo qalbi daahir ah lahayd waxaa dabooli lahaa daboolka Qaadirka.”
“Shayddaanku wuu ogaa tan, oo wuxuu ku hawlanaa awood weyn si uu maskaxda dad intii ugu badnayd ee uu kari karaba ugu hayo kuwo ka labalabaynaya oo aan ku sugneyn runta. …”
“Waxaan arkay in Shayddaanku siyaabahan uga shaqaynayay inuu ku mashquuliyo, ku khiyaaneeyo, oo ka leexiyo dadka Ilaah, waqtigan hadda ah ee shaabadaynta. Waxaan arkay qaar aan si ad-adag ugu taagnayn runta waqtigan taagan. Jilibyadoodu way gariirayeen, cagahooduna way simbiriirixanayeen, maxaa yeelay si adag looguma aas-aasin runta, oo daboolidda Ilaaha Qaadirka ahna laguma soo jiidi karin korkooda intay sidaas u gariirayeen.
“Shaydaanku wuxuu ku dadaalay xeelad kasta oo uu hayay inuu ku sii hayo halkay joogeen, ilaa shaabadayntu dhammaato, ilaa daboolka lagu dul fidiyo dadka Ilaah, oo ay ka tagaan iyagoo aan lahayn gabbaad kaga ilaasha cadhada kulul ee Ilaah, toddobada belaayo ee ugu dambaysa. Ilaah wuxuu bilaabay inuu daboolkan ku dul fidiyo dadkiisa, oo mar dhow waxaa lagu dul fidin doonaa kulli kuwa yeelan doona gabbaad maalinta gowraca. Ilaah wuxuu dadkiisa ugu shaqayn doonaa si xoog leh; Shaydaankana waxaa loo oggolaan doonaa inuu isna shaqeeyo.” Early Writings, 43, 44.
Walaal White ayaa erayadan qortay sannadkii 1851, shan sannadood ka hor intaan dadka Ilaah gelin xaaladda La’odikiya, oo ay dib u dhigeen hawshii shaabadaynta iyagoo diiday iftiinkii kordhay ee “toddobada goor.” Iftiinkaasu wuxuu kordhin lahaa oo dhammaystiri lahaa shaqada Ilaah ee ah inuu dadkiisa daboolo ka hor belaayooyinka toddobada ugu dambeeya. Halkii, dadka Ilaah way caasiyoobeen, waxaana lagu xukumay inay ku warwareegaan cidlada La’odikiya, sida ay astaan ahaan u muujisay caasinnimadii reer binu Israa’iil ee hore iyo ku warwareegiddoodii cidlada. Immisa ka mid ah kuwii fallaagada ahaa ee reer binu Israa’iil hore ayaa galay Dhulkii Ballanka? Tuducee ku jira Kitaabka Quduuska ah, ama Ruuxa Waxsii sheegidda, ayaa tilmaamaya wax La’odikiyaan ah oo badbaadi doona? Jawaabtu waa, “Midna ma jiro!” waayo La’odikiyaanigu wuxuu u lumay si la mid ah kuwii reer binu Israa’iil hore ee ku dhinteen cidlada.
Shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun waa wakhti go’an, waxayna bilaabataa marka afarta malaa’igood ay celiyaan afarta dabaylood, taas oo ah isla marka quruumuhu cadhoodaan, hase ahaatee la xakameeyo. Inta lagu jiro wakhtiga shaabadaynta, Ilaah wuxuu dadkiisa u diyaariyaa inay istaagaan wakhtiga toddobada belaayo ee ugu dambaysa, diyaargarowgaasna waxaa lagu matalayaa sidii “dabool” loogu jiidayo dadkiisa korkooda, waxaana sidoo kale lagu matalayaa dhammaystirka shaqada badbaadada iyo dhammaystirka shaqada malaa’igta saddexaad. Diyaargarowga ay matalayaan sawirradan oo dhammu wuxuu ku salaysan yahay aqbalidda “runta hadda taagan.”
Kuwa aan si “adag ugu istaagi doonin runta wakhtigan,” waa kuwii “liicliicayay,” maxaa yeelay maskaxdoodu kuma ayan jeedsanayn “runta wakhtigan.” Iyadu waxay qortay inay “aragtey qaar aan si adag ugu taagnayn runta wakhtigan. Jilbahoodu way gariirayeen, cagahooduna way simbiriirixanayeen, maxaa yeelay si adag uguma ayan qotomin runta, daboolka Ilaaha Qaadirka ahna laguma soo jiidi karin korkooda intay sidaas u gariirayeen.”
“Runta hadda jirta” waa waxa bixiya “daboolka,” “daboolkuna” sidoo kale waxaa lagu metelay “shaabadda Ilaah.” “Shaabadda Ilaah” waxaa hore loogu astaynayay dhiiggii daboolay albaabbadii Cibraaniyiinta, kaas oo u oggolaaday malaa’igtii wax baabbi’inaysay inay ka gudubto guryihii albaabkoodu “daboolnaa” dhiigga. “Daboolku” waa “shaabadaynta,” “shaabadayntuna” waxaa lagu dhammaystiraa “runta hadda jirta.”
Ku quduusi runtaada; eraygaagu waa run. Yooxanaa 17:17.
Dhaqdhaqaaq kasta oo dib-u-habayn ahi wuxuu lahaa mawduuc u gaar ah, mawduuca dhaqdhaqaaqa dib-u-habayneed ee boqol iyo afar iyo afartan kununa waa “Islaamka hoogga saddexaad”. “Runta haatan taagan” maalmaha ugu dambeeya waa Islaamka hoogga saddexaad.
“Qorniinku had iyo goorba way u furmayaan dadka Ilaah. Had iyo goorba waxaa jiray, mar walbana jiri doona, run si gaar ah ugu habboon fac kasta.” Review and Herald, June 29, 1886.
Waa “farriin” runta wakhtigan taagan ah oo shaabadaysa dadka Ilaah maalmaha ugu dambeeya, waxaana wakhtiga shaabadaynta loo muujiyey inuu bilaabmayo marka afarta dabaylood la xannibo. Quruumihii way cadhoodeen Sebtembar 11, 2001, waxaana xilligaas bilaabmay shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun, iyada oo roobka dambe, kaas oo ah “farriin”, uu bilaabay in shaabadda laga qaado.
“Yooxanaa waxaa loo furay muuqaallo qoto dheer oo kicin iyo cabsi leh ku leh waayo-aragnimada kiniisadda. Wuxuu arkay xaaladda, khataraha, dagaallada, iyo samatabbixinta ugu dambaysa ee dadka Ilaah. Wuxuu diiwaangeliyey farriimaha gunaanadka ah ee bisleyn doona goosashada dhulka, ha noqdaan xidhmooyin loogu talagalay bakhaarka jannada ama xidhmo qoryo ah oo loogu talagalay dababka halligaadda. Mawduucyo aad u waaweyn oo muhiim ah ayaa loo muujiyey, gaar ahaan kiniisaddii ugu dambaysay, si kuwa qaladka ka soo jeesan doona oo runta u soo noqon doona loogu baro khataraha iyo dagaallada hortooda yaal. Qofna uma baahna inuu mugdi kaga jiro waxa dhulka ku soo socda.” The Great Controversy, 341.
Markii quruumuhu cadhoodeen, isla mar ahaantaana waa la xannibay, oo “roobkii dambe” ayaa bilaabmay inuu da’o, roobka dambena waa farriinta “runta wakhtigan la joogo” ee shaabadaysa dadka Ilaah.
“Shaqada Battle Creek waxay ku socotaa isla nidaamkaas. Hoggaamiyeyaasha sanatoriyamka waxay isku dhex dareen kuwa aan rumaysadka lahayn, iyagoo si ka badan ama ka yar ugu oggolaaday golayaashooda, hase ahaatee waxay la mid tahay inay shaqada u galaan iyagoo indhahoodu xiran yihiin. Waxay ka maqan tahay garashada kala-soocda si ay u arkaan waxa mar kasta nagu soo degi kara. Waxaa jira ruux quus ah, oo dagaal iyo dhiig-daadin ah, ruuxaasaana sii kordhi doona ilaa dhammaadka wakhtiga. Isla marka dadka Ilaah lagu shaabadeeyo fooddooda—mana aha shaabad ama calaamad muuqan karta, balse waa ku degganaansho runta ah, xagga garashada iyo xagga ruuxa labadaba, si aan loo dhaqaajin karin—islaba marka dadka Ilaah la shaabadeeyo oo loo diyaariyo gariirka, wuu iman doonaa. Runtii, durba wuu bilaabmay. Xukummada Ilaah hadda waxay saaran yihiin dalka, si ay noogu noqdaan digniin, si aynu u ogaanno waxa soo socda.” Manuscript Releases, volume 10, 252.
“Shaabadayntu” waa “ku sugnaansho runta ku jirta.” Marka laga hadlayo wakhtiga shaabadaynta waxay qortay, “Waxaa jira ruux quusasho leh, oo dagaal iyo dhiig-daadin leh, ruuxaasuna wuu sii kordhayaa ilaa dhammaadka ugu dhow ee wakhtiga.” Markay quruumuhu cadhoodaan, waa la celin doonaa, laakiin “dagaalka iyo dhiig-daadinta,” oo lagu matalay afarta dabaylood, “wuu sii kordhayaa ilaa dhammaadka ugu dhow ee wakhtiga.” Islaamka hooggii saddexaad si tartiib-tartiib ah ayuu u kordhiyaa dagaalkiisa ilaa dhammaadka ugu dhow ee wakhtiga, isla mar ahaantaana fahamka nebiyadeed ee Islaamka sida “mawduuca” ku jira dib-u-habaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun, isaguna wuu sii kordhaa isla muddadaas. Kordhinta tartiib-tartiibka ah ee uu Islaamku fuliyo waxay barbar socotaa shubista roobka dambeba isla muddadaas oo isla eg, waayo roobka dambeba waa “fariin”.
“Kuwa la subkay oo Rabbiga dhulka oo dhan ag taagan, waxay hayaan jagadii mar loo siiyey Shayddaanka isagoo ahaa keruubkii daboolka ahaa. Makhluuqaadka quduuska ah ee carshigiisa ku wareegsan ayuu Rabbigu ku sii wadaa xidhiidh joogto ah oo uu la leeyahay dadka dhulka deggan. Saliidda dahabka ahi waxay astaan u tahay nimcada uu Ilaah ku sii hayo laambadaha rumaystayaasha, si aanay u libdhin oo u damin. Haddaanay ahaan lahayn in saliiddan quduuska ahi samada looga soo shubo farriimaha Ruuxa Ilaah, wakiillada sharka ahi waxay si buuxda u maamuli lahaayeen dadka.”
“Ilaah waa la ceebeynayaa marka aynaan aqbalin farriimaha uu noo soo diro. Sidaas ayaan ku diidnaa saliidda dahabka ah ee uu doonayo inuu nafahayaga ku shubo, si loogu gudbiyo kuwa gudcurka ku jira. Marka qayladu timaaddo, ‘Bal eega, aroosgalkii waa imanayaa; u baxa inaad ka hortagtaan,’ kuwa aan helin saliidda quduuska ah, kuwa aan qalbiyadooda ku hayn nimcada Masiixa, waxay ogaan doonaan, sidii bikradihii nacasyada ahaa, inaanay diyaar u ahayn inay Rabbigood la kulmaan. Iyagu kuma laha naftooda awood ay saliidda ku helaan, noloshooduna way burburtaa. Laakiin haddii Ruuxa Quduuska ah ee Ilaah la baryo, haddii aynu ku qayshanno sidii Muuse yeelay, ‘I tus ammaantaada,’ jacaylka Ilaah ayaa lagu daadihin doonaa qalbiyadeenna. Iyada oo loo marayo dhuumaha dahabka ah, saliidda dahabka ah ayaa nala soo gaadhsiin doonaa. ‘Mana aha xoog, mana aha itaal, laakiinse waa Ruuxayga, ayaa Rabbiga ciidammadu leeyahay.’ Markay carruurta Ilaah helaan fallaadhaha ifaya ee Qorraxda Xaqnimada, waxay dunida uga ifayaan sida iftiinno.” Review and Herald, July 20, 1897.
Roobka dambena waxay ku bilaabataa inay “si dhibco-dhibco ah u da’do,” ugu dambayntiina waxay u korodhaa daadad buuxa. “Dhibco-dhibco u da’ista” roobka dambena waxaa lagu aqoonsadaa roobka oo “qiyaas lagu bixinayo”, halka daadadka buuxaa ay yihiin marka la shubo “iyadoon qiyaas lahayn”. Sister White si cad ayay u tilmaamaysaa wakhti uu roobka dambena da’ayo, oo qaar helayaan, qaar kalena aanay helayn. Wakhtigaas roobka waxaa “qiyaas lagu bixinayaa,” ama wuxuu u da’ayaa “si dhibco-dhibco ah.”
Dadka qaarkood way garan doonaan in wax dhacayaan, laakiin taasu waxay kaliya ku abuuri doontaa cabsi.
“Kaniisadaha waxaa ka muuqan doona muujin la yaab leh oo ah awoodda Ilaah; hase yeeshee ma saameyn doonto kuwa aan isku hoosaysiin Rabbiga hortiisa, oo aan qalbigooda albaabkiisa ku furin qirasho iyo toobadkeen. Markii la muujiyo awooddaas iftiimisa dhulka oo dhan ammaanta Ilaah, indho la’aantooda darteed waxay ku arki doonaan oo keliya wax ay u malaynayaan inuu khatar yahay, wax kicin doona cabsidooda, oo waxay isugu diyaarin doonaan inay ka hor istaagaan. Maxaa yeelay Rabbigu uma shaqeeyo si waafaqsan filashadooda iyo fikraddooda ku habboon, way ka gees iman doonaan hawsha. “Maxaa,” ayay yidhaahdaan, “aynaan u aqoonsanayn Ruuxa Ilaah, annagoo sannado badan hawshan ku jirnay?” Sababtu waa iyagoo aan ka jawaabin digniinaha iyo baryada farriimaha Ilaah, balse si joogto ah u yidhaahda, “Waxaan ahay taajir, oo maal baa ii kordhay, oo waxba uma baahni.”” Maranatha, 219
“Qaar badan ayaa si aad u weyn ugu guuldarraystay inay helaan roobkii hore. Ma ayan helin dhammaan faa’iidooyinkii uu Ilaah sidaas ugu diyaariyey iyaga. Waxay filayaan in waxa ka dhiman lagu buuxin doono roobka dambe. Marka nimcada ugu hodansan badnaanteeda la siiyo, waxay damacsan yihiin inay qalbigooda furaan si ay u helaan. Waxay samaynayaan qalad aad u daran. Shaqada uu Ilaah ka bilaabay qalbiga aadanaha isagoo siinaya nuurkiisa iyo aqoontiisa waa inay si joogto ah u sii socotaa. Qof walba waa inuu gartaa baahidiisa gaarka ah. Qalbiga waa in laga madhxiyaa wasakh kasta oo loo nadiifiyaa degganaanshaha Ruuxa. Waxay ahayd qirashada iyo ka tegidda dembiga, tukasho kulul, iyo inay naftooda Ilaah u quduusaan, taas oo xertii hore ugu diyaarisay daadinta Ruuxa Quduuska ah maalintii Bentakostiga. Isla shaqadaas, laakiin heer ka sii weyn, waa in hadda la sameeyo. Markaas wakiilka bani’aadamku wuxuu u baahnaa oo keliya inuu weyddiisto barakada, oo uu Rabbiga sugo inuu u dhammaystiro shaqada khusaysa isaga. Waa Ilaah kii bilaabay shaqada, isaguna wuu dhammaystiri doonaa shaqadiisa, isagoo ka dhigaya aadanaha mid kaamil ku ah Ciise Masiix. Laakiin waa inaan la dayacin nimcada uu roobka hore u taagan yahay. Kuwii keliya ee ku socda iftiinka ay haystaan ayaa heli doona iftiin ka weyn. Haddaanan maalin walba ku sii horumarayn muujinta firfircoon ee wanaagyada Masiixiga, ma aqoonsan doonno muujinta Ruuxa Quduuska ah ee roobka dambe. Waxaa laga yaabaa inuu ku da’ayo qalbiyo inagu hareeraysan oo dhan, laakiinse innagu ma kala garan doonno mana heli doonno.” Testimonies to Ministers, 506, 507.
Qoraalkaas gudaheeda waxay tilmaamaysaa in uu jiro wakhti “barakada nimcada ugu hodansan la siin doono,” sidaas darteedna waxay caddaynaysaa wakhti roobka dambe lagu shubayo iyada oo aan qiyaas lahayn. Arrintaas la xidhiidha, waxay tilmaamaysaa in kuwa keliya ee ku nool iftiinka ay haystaan ay heli doonaan iftiin ka sii weyn. Mabda’aas dhexdiisa, waxaa caddaan ah in iftiinku (kaas oo ah runta waqtigan) si tartiib-tartiib ah u kordhayo. Weedha ugu dambaysa waxay ku tilmaamaysaa wakhti roobka dambe da’ayo, oo qaar ay garanayaan oo ay qaadanayaan, halka qaar kalena aanay garanayn ama aanay qaadanayn. Haddii aadan garan farriinta, taas oo ah roobka dambe, ma heli doontid.
“Waa in aynaan sugin roobka dambe. Wuxuu ku soo degayaa kulli kuwa garan doona oo qaadan doona sayaxa iyo roobabka nimcada ee nagu soo da’a. Marka aynu ururinnno jajabka iftiinka, marka aynu qaddarinno naxariisaha xaqiiqda ah ee Ilaah, kaas oo jecel in aynu isaga ku kalsoonaanno, markaas ballan kasta waa la oofin doonaa. [Ishacyaah 61:11 ayaa la soo xigtay.] Dhulka oo dhan waa in laga buuxiyaa ammaanta Ilaah.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, mugga 7, 984.
Waqtiga quruumaha cadhaysan la xannibayo, roobka dambe wuxuu bilaabmaa in “la qiyaaso.” Marka “fadliga ugu hodansan ee nimcada la deeqi doono,” waxaa lagu tilmaamayaa waqtiga roobka dambe lagu shubo iyada oo aan qiyaas lahayn.
Wakhtiga ay quruumuhu cadhoodaan, hase yeeshee la xakameeyo, roobka dambe ayaa bilaabma inuu da’o, laakiin waa “la qiyaasay” maxaa yeelay kiniisaddu wakhtigaas waxay isku dhex jirtaa sarreen iyo haramcad. Waa roobka kan keena in sarreenka iyo haramcadkuba bislaadaan, roobka dambena waa farriinta runta wakhtigan oo ama la garto lana aqbalo, ama aan la garan oo aan la aqbalin. Dhammaan fikradahan nebiyadeed si cad ayaa loogu aqoonsaday Qorniinka. Sebtembar 11, 2001, roobka dambe wuxuu bilaabay inuu “saydho”, wuxuuna si tartiib-tartiib ah u sii xoogaystaa ilaa ay timaaddo farriinta Qaylada Saqda Dhexe oo bikradaha caqliga leh iyo kuwa nacaska ah weligood laga sooco.
Markaas kuwa xigmadda leh waxaa kor loo qaadaa sidii calan si ay ugu yeedhaan adhiga kale ee Ilaah inay ka soo baxaan Baabuloon, waxaana roobkii dambe markaas lagu shubaa qiyaas la’aan, wuxuuna sii da’aa ilaa Miikaa’iil istaago oo tijaabadii aadmigu xidhanto.
“Waxaan arkay in afarta malaa’igood ay hayn doonaan afarta dabaylood ilaa shaqadii Ciise ku dhex waday meesha quduuska ah ay dhammaato; markaas dabadeedna waxaa iman doona toddobada belaayo ee u dambeeya.” Early Writings, 36.
Xajinta afarta dabaylood waxay ka dhigan tahay xukunka hagidda leh ee Ilaah ku hayo xukunnada sii xoogaysanaya ee uu oggolaado inay dhacaan maalmaha ugu dambeeya. Afarta malaa’igood waxay xajistaan afarta dabaylood inta lagu jiro wakhtiga shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun, laakiin muddadaas waxaa jira “ruuxa quusta, dagaalka iyo dhiigdaadinta, ruuxaasaana sii kordhi doona.” Marka kii ugu dambeeya oo ka mid ah carruurta Ilaah la shaabadeeyo, Miikaa’iil wuu istaagi doonaa, afarta dabayloodna si buuxda ayaa loo sii dayn doonaa, Toddobada Belaayo ee Ugu Dambeeyana way iman doonaan.
“Saacaddii dhulgariirka weyn” ee Muujintii cutubka kow iyo tobnaad, oo ah “waqtiyada dhibka badan” ee Daanyeel cutubka sagaalaad, marka jidka iyo derbigu dhammaystirmaan, waa wakhtiga ay “quruumuhu cadhoon doonaan.” Muddadaas, roobka dambe waxaa lagu shubi doonaa “qiyaas” ahaan. Ishacyaah wuxuu tilmaamayaa wakhtiga roobka dambe lagu qiyaaso, wuxuuna wakhtigaas ku calaamadiyaa “maalinta dabaysha bari.” “Maalinta dabaysha bari” waxay ahayd Sebtembar 11, 2001.
Waxaannu sii wadi doonnaa ka fiirsashada “cabbiridda” roobka dambe maqaalka xiga, hase yeeshee waa in la xusuusnaadaa in dahabkii riyada Miller, oo lagu matalay miisaska quduuska ah ee Xabaquuq sida saddexda Hoog ee Islaamka, uu maalmaha ugu dambeeya u iftiimi doono toban jeer ka sii dhalaal badan sidii uu ahaa markii ugu horraysay ee Miller isu geeyey.
“Mar aan joogay Magaalada New York, habeenkii ayaa la iigu yeedhay inaan arko dhismayaal dabaqba dabaq ka koraya oo xagga samada u sii kacaya. Dhismayaashaas waxaa lagu dammaanad qaaday inay dabka ka adkaysanayaan, waxaana loo dhisay in lagu ammaano milkiilayaashooda iyo kuwii dhisay. Dhismayaashaas waxay sii kacayeen marba marka ka dambaysa, iyagoo aad iyo aad u dheer, waxaana lagu isticmaalay waxyaalaha ugu qaalisan. Kuwii dhismayaashaas lahaa isma ay waydiinayn: ‘Sidee baynu ugu wanaagsanaan karnaa ammaanta Ilaah?’ Rabbigu kuma jirin fikirradooda.
Waxaan is-idhi: “Alla kuwa sidaas maalkooda u gelinaya haddii ay dariiqooda u arki lahaayeen sida Ilaah u arko! Waxay urursanayaan dhismayaal waaweyn oo qurux badan, laakiinse sida ay nacasnimo ugu tahay indhaha Taliyaha koonka qorshayntooda iyo hindisahooda. Iyagu kuma dadaalayaan awoodaha oo dhan ee qalbiga iyo maskaxda inay bartaan sida ay Ilaah u ammaani karaan. Waxay indhaha ka lunteen tan, oo ah waajibka ugu horreeya ee aadanaha.”
Markii dhismayaashan dhaadheer la dhisayay, milkiilayaashu waxay ku faraxsanaayeen kibir damac badan leh, iyagoo ku faanaya inay haystaan lacag ay ku raalli geliyaan naftooda oo ay ku kiciyaan xaasidnimada derisyadooda. Lacagta badan oo ay sidaas ku maalgeliyen waxaa lagu helay baad iyo dulmi, iyagoo masaakiinta ku cadaadinaya oo ku tumanaya. Waxay illoobeen in samada lagu hayo xisaabta macaamil kasta oo ganacsi; heshiis kasta oo aan caddaalad ahayn, fal kasta oo khiyaano ah, halkaas baa lagu diiwaangeliyaa. Wakhtigu wuu imanayaa marka dadku khiyaanadooda iyo isla-weynaantooda ku gaadhi doonaan heer aanu Rabbigu u oggolaan doonin inay ka gudbaan, markaasay baran doonaan in dulqaadka Yehowah uu leeyahay xad.
“Muuqaalkii xigay ee hortayda soo maray wuxuu ahaa digniin dab. Dadku waxay eegeen dhismayaashii dhaadheeraa ee loo haystay inay dabka ka badbaado yihiin, oo waxay yidhaahdeen: ‘Aad bay u ammaan badan yihiin.’ Laakiin dhismayaashaas waa gubteen sidii iyagoo daamur laga sameeyey. Gaadiidkii dab-demisku waxba kama qaban karin joojinta halaagga. Dab-demiyayaashuna ma ay awoodin inay shaqaysiiyaan mishiinnada.”
“Waxaa la i faray in marka wakhtiga Rabbigu yimaado, haddii aan wax isbeddel ahi ku dhicin qalbiyada dadka kibirka badan oo hamiga leh, dadku ogaan doonaan in gacantii xoogga lahayd inay badbaadiso ay sidoo kale xoog u yeelan doonto inay baabbi’iso. Ma jiro xoog dhuleed oo hor istaagi kara gacanta Ilaah. Ma jiro wax qalab ama agab ah oo loo adeegsan karo dhismaha guryo kuwaas oo ka ilaalin doona halligaad marka wakhtiga Ilaah ee la cayimay yimaado si uu dadka ugu soo dejiyo aargudasho sababta ay u ixtiraami waayeen sharcigiisa iyo damacooda nafsaddooda ku kooban.” Testimonies, volume 9, 12, 13.