Waxaa Hagaya Gacanta Rabbiga

Labada Loox ee Xabaquuq 4 ee 95

Aniga ahaan, aad bay iigu adag tahay inaan ku gudbo siddeed bog oo qoraallo ah inta lagu jiro bandhig qiyaastii hal saac ah. Oo haddii aad fiirsataan, waxa inoo yaal 20 bog; sidaas darteed, waxaan idin ogeysiinayaa oo keliya inaanan ku talo jirin inaan akhriyo qoraalladan. Waxaan ku talo jiraa inaan halkan ka akhriyo qaar ka mid ah tuducyadan, si kuwa ku daawanaya LiveStream-ka ee soo dejisan kara qoraallada; iyo kuwa ugu dambaynta tan ku daawan doona DVD-ga, ay arrintan ugu haystaan diiwaankooda iyaga qudhooda, haddii aanay hore u haysan maqaalladan oo ay heli karaan. Waxa aynu halkan kaga hadlayno waa Labadii Loox ee Xabaquuq, oo xilligan waxa keliya ee aynu samaynaynaa waa inaan caddaynno in Ellen White ay ku waafaqsanayd runta lagu matalay Shaxdan 1843.

Saddexdii bandhig ee ugu horreeyey ee aynu shalay soo gabagabaynay waxay muujinayeen in Ellen White si cad oo gaar ah ugu ansixiso waxsii sheegidda wakhtiga ee 2520 inay sax tahay, ee ku qoran Early Writings, bogga 236.

Markay ka hadlaysay niyad-jabkii ugu horreeyey ee dhacay Maarso 1844, waxay tiri in niyad-jabkaas dabadiis reer Miller ay sii wadeen barashada Kitaabka Quduuska ah, oo ay ogaadeen in isla caddayntii ku hoggaamisay inay sii sheegeen 1843 ee 2520-ka, 2300-ka, iyo 1335-ka, isla caddayntaasi markii dambe lagu aqoonsaday 1844 si loo caddeeyo in xilliyadaas nebiyadeed ay ku dhammaadeen 1844. Waxaannu ka wada hadalnay sida xilliyada nebiyadeed ee keliya ee ay ka hadli kartay ay yihiin labadan [iyadoo tixraacaysa 2520-ka iyo 2300-ka ee Shaxda 1843], ee aanay ahayn 1335-ka. 1335-ku wuxuu ka bilaabmay xilligii taariikhda Miilaadiga; wuxuuna ku dhammaaday 1843. Sidaas daraaddeed, waxay saareysaa oggolaanshaheeda fahamka 2520-ka iyo waxsii sheegidda 2300-sano.

Kadibna way sii raacisay iyadoo leh in muddadaas, markii ay bilaabeen inay caddaynayaan in saddex waxsii-sheegidood oo waqti ahi ay ku dhammaadeen 1844, tani ay ahayd wixii sababay silcintii Milleriyiinta kaga eryay kaniisadda. Sidaas darteed, ma aha wax iska dhacay in halkan dhammaadka dunida rag iyo dumar loogu silcinayo Kaniisadda Adventist-ka iyagoo soo bandhigaya xogta sababta 2520 uu ugu dhammaaday 1844.

Sidaas awgeed, imminka waxaynu u gudbaynaa mawduuc kale, kan halkan ku yaal [oo tixraacaya AD508 ee Shaxda 1843]. Waxaad ogaan doontaan, haddii aydnaan eegin Shaxyadan, in Sister White ay ka tidhi Shaxdan 1843, “Waxaan arkay in Rabbigu hagay Shaxdan,” oo ay sidoo kale ka tidhi Shaxdan 1850 in Ilaah ku jiray daabicidda Shaxdan. Sidaas darteed, waxay noo sheegtay in Ilaah ku lug lahaa samaynta labadan Shax, iyo in habka loo habeeyey uu ahaa mid bini’aadanku si ula kac ah u sameeyey. Milleriyiintu si ula kac ah ayay u sameeyeen, laakiin waxay ku ahayd qorshaha Ilaah.

Halkan kore, laga bilaabo 677BC ilaa wixii ay rumaysnaayeen, AD1843, kani waa tiirka [isagoo tixraacaya tiirka labaad ee ku xiga bidixda ee Shaxda 1843] ee qeexaya 2520-ka, kaas oo ka bilaabma 677BC, waxayna u malaynayeen inuu ku dhammaanayo AD1843.

Waxayna ku hayeen sawirkan tusaalaha ah ee cad Jaantuskii 1850, laga bilaabo halkan [iyaga oo tixraacaya tiirka saddexaad ee bidixda ka xiga] 677BC ilaa halkan, AD1844. Kani waa tiirka 2520 ee ku yaal labada Jaantusba.

Oo si qumman dhexdeeda tiirarkan waxaa yaal iskutallaabta, labada xaaladoodba.

Oo isla markaana isla hoosta iskutallaabta waxaa ku qoran tixraaca ku saabsan Qurbaanka Joogtada ah. Astaanta Qurbaanka Joogtada ahna, oo ah Jaahilnimada, asal ahaan diinta jaahilnimada, waa is-weynayn; oo, tani waa meesha aad ka arki karto gacanta Rabbiga ee arrintan ku jirta, ee aan khasab ahaan ahayn gacanta aadanaha ee ku taal labadan shaxoodba.

Aniga iyo aniga, ama qof kasta, si is-sarraysiinteenna nalaga fogeeyo, waa in aynu nimaadnaa cagta iskutallaabta, sida ka muuqata labadan Shaxoodba. Casharkaas waa la tusaaleeyey.

Dabcan, dabcan, markaan ka hadlayno tiirarka 2520 oo iskutallaabtu dhexda kaga taallo, waxaynu ognahay in, sidii loo dhammaystiray Daanyeel 9, markii Masiixu u yimid inuu axdiga la xaqiijiyo kuwo badan hal toddobaad, toddobaadkaas keligii ahi uu u dhigmo 2520 maalmood, oo bartamaha toddobaadkaasna Isaga waa la iskutallaabay. Sidaas daraaddeed, dhexda tiirarkan ee ku yaal Mid kasta oo ka mid ah Jaantusyadan waxaynu ku aragnaa iskutallaabta, oo kuwaasuna waxay tilmaamayaan 2520-kii maalmood ee Masiixu axdiga la xaqiijiyey kuwo badan.

Haddaba, imminka waxaynu qaadan doonnaa “Daily”-ga iyo taageeridda Ellen White ee arrintaas.

Waxyaalo kooban oo aannu muujin doonno waxaa ka mid ah inaan haysanno qormo ka mid ah Early Writings, bogga 74. Arrintan hore ayaannu uga hadalnay. Waxyaalahan badan ee aannu ku falanqayn doonno soo-jeedintan, hore ayaannu uga soo hadalnay; hase yeeshee, badankeen ma garanayno in qormadan ku jirta Early Writings ay soo martay isbeddel. Sida ay hadda ugu qoran tahay buugga Early Writings, dadku waxay adeegsan doonaan waxa ku qoran Early Writings si ay runta u marin-habaabaan. Laakiin haddii aad dib ugu noqotaan dukumentiyadii ilaha asalka ahaa, sababtii ay runta ugu marin-habaynayeen way meesha ka baxaysaa.

Sidaas darteed, wax badan baa arrintan laga odhan karaa. Waxaan halkan ku tilmaami doonaa oo keliya laba qodob, maxaa yeelay halkan waxa aynu ka hadlaynaa Kan Joogtada ah. Laakiin, tuducan ku jira Early Writings, waxaan idinka doonayaa inaad fiiro gaar ah u yeelataan labada fikir ee ugu horreeya, Sebtembar 23-keedii.

Hagaag. Sebtembar 23-keedii, haddii aadan aqoon u lahayn arrintan, waxaad halkaas ku qori kartaa 1850; Sebtembar 23, 1850. Tani waxay saamayn ku leedahay fahamka saxda ah ee Daily-ga.

Dhammaadka faqradda kowaad waa hadal aynu halkan hore ugu soo qaadannay maalmihii la soo dhaafay, “Waxaan arkay in jaantuskii 1843 uu hagayay gacanta Rabbiga, oo aan la beddeli karin; in tirooyinku ahaayeen sidii uu Isagu doonayay; in gacantiisu dul saarnayd oo ay qarisay qalad ku jiray qaar ka mid ah tirooyinka, si aan ninna u arki karin ilaa gacantiisa laga qaaday.”

Faqradda labaad waxay leedahay, “Markaasaan arkay anigoo la xidhiidha ‘joogtada’ (Daanyeel 8:12) . . . .” Haddaba, waxaan idinka doonayaa inaad taas si fudud ugu kaydisaan xusuustiinna—waxaan shaki la’aan arrintan dib uga hadli doonnaa mar dambe, haddii Rabbigu idmo—marka Joogtada lagu muujiyo Shaxdii 1843, halkan isla goobtan, waxay leedahay, “ka qaadista joogtada”; waxayna leedahay, “Daanyeel 12:11 iyo 12.” Shaxdii 1850, marka ay ka hadlayso Joogtada, waxay leedahay, “xukunkii jaahiliga ama markii joogtada la qaaday, Daanyeel 11:31.” Sidaas daraaddeed, labadaas Shaxadood, xoogga ay ka tilmaamayaan Daanyeel 11:31 iyo Daanyeel 12:11 waa ka qaadista Joogtada. Hagaag?

Laakiin, Daanyeel 8, aayadda 11, meesha ay ku leedahay Qurbaanka Joogtada ah waa la qaaday, erayga Cibraaniga ahi waa ka duwan yahay. Waa *rum*, wuxuuna macnihiisu yahay “kor u qaadid iyo sarraysiin.”

Sidaas darteed, William Miller wuxuu adeegsaday Cruden’s Concordance, Cruden’s Concordance-na kuma siinayo wax garasho ah oo ku saabsan Cibraaniga ama Giriigga. Haddaba, Rabbigu wuxuu hagayay Millerites-ka; maxaa yeelay, saddexda meelood ee “Maalinlaha” lagu xuso Kitaabka Daniel—Daniel cutubka 8, Daniel cutubka 11, iyo Daniel cutubka 12—cutubyada 11 iyo 12 erayga Cibraaniga ah ee loo turjumay “laga qaado” wuxuu micnihiisu yahay “laga qaado.” Taasina waa waxa ay ku adkaynayaan Jaantusyadan, in markii Paganism-ka laga qaaday ay markaas bilaabanayaan waxsii sheegyada 1290-ka iyo 1335-ka.

Laakiin, Daanyeel 8, marka “Qurbaan Joogtada ah” la qaadayo, ma ka hadlayso in la saaray; waxa ay ka hadlayso waa in diinta jaahiliga kor loo qaadayo oo la sarraysiinayo. Sidaas awgeed, Milleriyiintu way saxnaayeen. Waxay tixraaceen labada cutub ee ku jira Daanyeel ee ka hadlaya “Qurbaan Joogtada ah” oo la qaadayo.

Laakiin halkan, gudaha Early Writings, marka aynu dib ugu noqonnona dukumentiyadii asalka ahaa ee ilaha, waxaad cutubkan ku arki doontaan in markii hore tixraacan Daanyeel 8:12 aanu halkaas oollin. Ma garanayo in Ellen White ay ku amartay in taas lagu daro 1882 markii la daabacay Early Writings, ama in mid ka mid ah tifaftirayaashu geliyey. Anigu taas khatar igama dareemayo, waayo halkan kama hadlayso qaadista laga qaadayo.

Waxay ku leedahay faqradda labaad, “Markaas waxaan arkay, marka la eego —maalmeedka’ (Daniel 8:12), in erayga —allabari’ lagu daray xigmadda dadka, oo aanu ka tirsanayn qoraalka, iyo in Rabbigu aragtida saxda ah ka siiyey kuwa bixiyey qayladii saacadda xukunka.”

Haddaba, dhowr sano ka hor waxaan Jarmalka kula yeelannay kulan qaar ka mid ah wadaaddada caanka ah ee Jarmalka iyo qaar ka mid ah macallimiinta kulliyadaha fiqiga ee Jarmalka, halkaas oo aan ku soo bandhigay, iyaguna ay farriintan ku tureen dhagaxyaalhoodii.

Oo halkaas waxaa joogay wadaad ka yimid Talyaaniga, oo wuxuu soo bandhigay mid ka mid ah doodaha nacasnimada ah ee ku saabsan aayaddan. Waxa uu yidhi—oo waxaa jira dhowr doodood oo nacasnimo ah oo ku saabsan “Maalinlaha,” sidaas darteed waxaad arkaysaa dooddan nacasnimada ah iyadoo marar badan la adeegsanayo, annaguna halkan ayaannu ku diiwaangelinaynaa. Waxay leedahay, “Markaas waxaan arkay, marka la eego —maalinlaha’ (Daniel 8:12), in erayga —allabari’ lagu daray xigmadda dadka, oo aanu ka tirsanayn qoraalka, iyo in Rabbigu uu siiyey aragtida saxda ah ee arrintan kuwa bixiyey qaylada saacadda xukunka.” Halkan waxaa yaal doodda nacasnimada ah: Waxay leeyihiin Ellen White halkan kuma ay taageerayso Maalinlaha; waxay taageeraysaa fahamkii Hormuudyada ee ahaa in erayga allabari lagu daray xigmadda aadanaha oo aanu ka tirsanayn qoraalka. Hagaag? Sidaas darteed, wadaadkan Talyaaniga ahi wuxuu soo jeedinayaa dooddan.

Markaasaan idhi, “Haddaba, ii sharax weedha xigta, Wadaad.”

Jumladda xigta waxay leedahay, “Markii midnimadu jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad dhammaantood waxay ku midoobeen fahamka saxda ah ee —maalinlaha ah’; . . . .” Tani kuma saabsana aragtida saxda ah ee ah in ereyga allabari lagu daray xigmadda aadanaha. Ellen White halkan—tanina waa arrin adag, waa arrin aad ugu adag dadka maanta ku diidaya inay maqlaan oo ku diidaya inay ku arkaan Adventism-ka. Baaragaraafkan, waxaa laga yaabaa in fiqiyiin ka badan ay badbaadadoodii ku waayeen baaragaraafkan marka loo eego baaragaraaf kasta oo kale oo ku jira Ruuxa Waxsii-sheegidda. Ma buunbuuninayo; waxaan u malaynayaa in taasi ay u badan tahay inay sax tahay.

Bilowgii qarnigii 20aad, markii aragtida beenta ah ee “Daily” la bilaabay in lagu soo geliyo Adventism-ka, qof kasta oo labada dhinacba arrintaas uga dagaallamayay wuu ogaa in ay tuducan ku saabsan tahay dagaalkoodu. Markii Stephen Haskell u istaagay difaaca aragtidii Aasaasayaashii ee ahayd in “Daily”-gu yahay Paganism, muxuu sameeyey? Wuxuu dib u daabacay Shaxdan 1843, wuxuuna tuducan ku daray xagga hoose. Sidaas darteed tuducani waa xudunta muranka, waana halkan meesha rag badan, aad iyo aad u badan, ay seefahooda ku dul dhaceen oo ku dhinteen.

Sidaas darteed, ugu yaraan heerka ugu hooseeya ee waxa aan doonayo inaad halkan ku aragtaan, maxaa yeelay waxaa jira niman sida dhowaanahan, Steve Wohlberg oo ka tirsan White Horse Ministries, kaas oo ka soo horjeeday farriintan. Mid ka mid ah doodihiisuna waa, “Hagaag, Ellen White weligeed mowqif kama ay lahayn Daily-ga, sidaas darteed aniguna khasab iguma aha inaan mid yeesho,” taas oo ahayd mowqif doqonnimo ah gebi ahaanba. Laakiin, xataa haddii aan u oggolaanno suurtagalnimada ah in Ellen White aysan mowqif ka lahayn arrintaas, maxay ku leedahay oraahdan? Waxay leedahay hormuudyadii waxay ka qabeen aragtida saxda ah. Xataa haddii aysan iyadu garanayn waxa ay ahayd, haddana halkan waxay ku sheegaysaa inuu jiro aragti sax ah, taas oo macnaheedu yahay inay jiraan aragti qaldan, laga yaabee dhowr aragti oo qaldan.

Waxaad haysataan rag la mid ah Vance Ferrell. Vance Ferrell; dadku kalsooni bay ku qabaan fasiraadaha nebinnimo ee Vance Ferrell, aniguse ma garanayo sababta. Vance Ferrell keligiis ma aha, laakiin waa mid ka mid ah ragga yidhaahda in “Daily”-gu uu matalo labadaba Jaahilnimada iyo adeegga Masiixa ee Quduuska. Hagaag? Wuxuu leeyahay summaddani waxay matalaysaa Shaydaan iyo Masiix.

Waa noocee kala-garasho ah ayaa la adeegsanayaa marka la adeegsado sababaynta noocaas ah?

Haye, Walaashay White, wax kasta oo “Maalinlaha” halkan uga dhigan yahay, waxay leedahay waxaa jira aragti sax ah. Sidaas darteed, ugu yaraan taas ayaynu ku wada heshiin karnaa halkan, miyaanay ahayn?

Tani waa wixii aan u sheegay wadaadka Talyaaniga. Waxaan idhi, “Hagaag. Ma i siin kartaa tixraacyo taariikheed oo muujinaya in 1844 ka dib ay jireen aragtiyo kale oo ku saabsan erayga allabari oo la qaatay?

Oo markaas si uun buu uga noqday arrintaas xilligan.

Tan iyo 1844 waxaa la qaatay aragtiyo kale oo ku saabsan “Maalinlaha,” maxayse keeneen? Mugdiga iyo jahawareerka.

Hoosta ka xarriiq “mugdi iyo jahawareer,” waayo marka Sister White ay sii hadasho wax ku saabsan Daily-ga, waxay ka hadlaysaa mugdi iyo jahawareer, annaguna saaka waxaannu idin tusaynaa qaar ka mid ah kuwaas.

“Waqtigu imtixaan ma aha tan iyo 1844, mar dambena imtixaan noqon mayso.”

Sidaas darteed, marka lala xidhiidhinayo allabariga joogtada ah ee aad halkan ku aragtaan, halkan waxaa yaal doodda. Halkan waxaa yaal doodda maanta; halkan waxaa yaal dooddii uu soo bandhigay wiilka Ellen White. Qaar kale ayaa iyaguna soo bandhigay, laakiin isaga ayaa ahaa kii geliyey diiwaanka taariikhiga ah ee Adventism-ka. Waxay tahay in marka aad akhridaan tuducan, waxa aad u baahan tihiin inaad fahantaan waa macnaha dejinta wakhtiga.

—“aragtiyo kale ayaa la qaatay,”—marka laga hadlayo Kan Joogtada ah—“oo gudcur iyo jahawareer ayaa ka dhashay. Waqtigu imtixaan ma noqon tan iyo 1844, mar dambena imtixaan ma noqon doono.”

Rabbigu wuxuu i tusay in farriinta malaa’igta saddexaad ay tahay inay tagto oo lagu dhawaaqo carruurta Rabbiga ee kala firidhsan, hase yeeshee waa inaan lagu xidhin waqti.

Ma aragtaa sababta uu Willy White u leeyahay waa in aynu aragno macnaha guud ee waqti-go’aaminta?

Waxay ka hadlaysaa jahawareerkii ay dhalisay fahamka khaldan ee allabariga joogtada ah; wakhtigu imtixaan ma ahayn; dabadeedna waxaa jira faqrado ku saabsan goynidda wakhtiga.

Hagaag, waxa ay tahay inaad fahamtaan waa tan: Cutubkan ku saabsan waqti cayimidda kuma uu jirin dukumentigii asalka ahaa; oo weliba, weedha sheegaysa in arrinta waqtigu aanay imtixaan ahayn, weedhaas waa la beddelay. Waxay si qaldan u meteshaa fikraddii asalka ahayd ee Ellen White. Iyadu waxba kama ay xiriirin arrin ku saabsan waqti cayimidda iyo “Daily”-ga. Tani waa waxa aynu doonayno inaynu saaka eegno.

Sidaan darteed, sidii aan idhi, ma akhrin doonno dhammaan bogaggan. Waxaan keliya hubin doonaa inaad haysataan si aad u tijaabisaan waxa aan leeyahay; maxaa yeelay, anigoo ah bini’aadam, waxaa suurtagal ah inaan idin habaabiyo.

Arthur White—“Mawduuca Dejinta Waqtiga”

Kuwa taageerayaashii aragtidii hore waxay ku adkaysteen in qaabka eraybixinta hadalkan [Early Writings, 74–75.] uu saarayay oggolaanshaha Jannada aragtida ku saabsan “the daily” ee uu qabay Miller, taas oo markii dambe uu ku celceliyey Uriah Smith.

Arthur White, oo ah wiilka Willy White, buugtiisa lixda mujalladood ka kooban ee ku saabsan taariikhda Ellen White, isagoo ka hadlayay mowqifka aabbihiis ee diidmada aragtida saxda ah ee “Joogtada,” wuxuu ku yidhi EGW, mujalladka 6aad, bogga 252,

“Kuwa taageerayaasha aragtidii hore”—oo ahayd in “Kan Joogtada ah” uu matalayey Heesinnimada—“waxay ku adkaysteen in ereyada bayaankan [Early Writings, 74–75.] ay saarayeen ansixinta Samada aragtida ku saabsan kan joogtada ah ee uu hayay Miller oo dabadeed uu ku celceliyey Uriah Smith.”

Haddii Arthur White uu ahaan lahaa taariikhyahan dhab ah oo sax ah, ma ogtihiin waxa uu halkaas ka odhan lahaa? Wuxuu halkaas ku dari lahaa hal eray oo keliya; laakiin, Arthur White, halkan wuu ku gefay. Wuxuu odhan lahaa, “Taageerayaashii aragtidii hore waxay ku adkaysteen [si sax ah] in erey-bixinta bayaankan, —waxay ku adkaysteen in erey-bixinta bayaankan [Early Writings, 74-75.],’ ay dul saartay ansixinta Jannada aragtida ku saabsan allabariga joogtada ah ee uu haystay Miller oo markii dambe uu ku celceliyey Uriah Smith.”

Laakiin isagu si sax ah uguma qoro halkaas. Wuxuu keliya sheegayaa waxa ay ku adkaysanayaan, sida iyadoo ay jirto suurtagalnimada in ay ku adkaysanayeen mowqif khaldan. Hase yeeshee, sidaas ma ahayn; waxay haysteen mowqifka saxda ah.

—“Kuwa u doodda aragtida cusub”—aabbihiis, Willy, A. G. Daniells, W. W. Prescott, aniguna hadda taas geli maayo—“Kuwa u doodda aragtida cusub waxay ku adkaysteen in bayaanka loo qaato macnihiisa marka la eego duruufihiisa—taas oo ah duruufaha dejinta wakhtiga.”

Waxaan idiin sheegnay dooddooda ku qoran Early Writings, bogga 74.

—“Kuwa u doodda aragtida cusub qabay waxay haysteen in hadalkaas lagu qaato macnihiisa guud—macnaha guud ee dejinta wakhtiga. Hadallada soo noqnoqda ee Ellen White ee ah ‘I have no light on the point’ (Letter 226, 1908) iyo ‘I am unable to define clearly the points that are questioned’ (Letter 250, 1908), iyo sida ay u kari weyday inay bixiso hadal go’an markii su’aashaas lagu adkeeyey, waxay u ekaayeen inay taageero siinayaan gunaanadkooda. Waxay kaloo ku kalsoonaayeen in farriimaha lagu bixiyey Ellen White aysan ka hor iman doonin dhacdooyinka taariikhda ee si cad loo sugay.” Arthur White, EGW, volume 6, 252.

Nuqulkii Asalka ahaa—Review and Herald, Noofambar 1, 1850

Oo Qoraalladii Hore, bogga 74, goormaa la daabacay? 1882; buugga Early Writings waxaa la daabacay 1882.

Laakiin meesha markii hore laga helayo tuduca ku jira Early Writings ee aynu ka fiirsanayno waa Review and Herald, Noofambar 1, 1850, taasna waxaad ku haysaan qoraalladiinna. Oo waa dhowr faqradood, sidaan idhi na, dhammaantood ma wada akhriyeyno.

Waxaan ku aragnaa afar faqradood bogga 2, dabadeedna afar faqradood bogga 3:

Kadibna waxa uu ku soo gunaanadmayaa shan cutub oo kale oo aan sanduuq kuugu geliyey, maxaa yeelay shantan cutub ee maqaalka ka mid ahi waa kuwii ugu dambayntii geli doona Early Writings. Taas aawadeed ayaa shantan cutub ee ugu dambeeya sanduuqa loogu wareejiyey.

Miyaad aragtaa iyaga? Ma garanaysaa waxa aan ka hadlayo?

Hagaag. Haddii aynu galno shantan cutub ee ugu dambeeya, waxaad arki doontaan waxyaalo qaarkood oo qoraalkii asalka ahaa kaga duwan kuwa aad ka heli doontaan Early Writings, bogga 74.

DHAGAYSTAYAASHA KA TIMID: Haddaba, waxaad leedahay kuwa sanduuqa ku jiraa waa kuwii asalka ahaa?

Kuwan sanduuqa ku jira, waa shanta faqradood ee ugu dambeeya ee maqaalkan asalka ah, sanduuqanuna wuu ku wareegsan yahay. Shantan faqradood ayaa ugu dambayntii lagu daabacay Early Writings, bogga 74.

Laakiin, goormaa tan la daabacay, goormaa tan la qoray? Nofeembar 1850.

Sidaas awgeed, waxaan ku muujiyey far waaweyn waxyaalaha laga beddeli doono shantan faqradood. Arrintan waxaa ku dhici doona isbeddel qaab-beddel ah; maxaa yeelay, mustaqbalka aadka u dhow, sannadka 1851, buugga A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White ayaa la daabici doonaa, waxaana shantan faqradood laga qaadi doonaa oo lagu dari doonaa A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White. Halkaanna [maqaal ku jira Review and Herald, November 1850] ilaa A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, waxaa ka dhacay waxoogaa isbeddello tifaftireed oo yar-yar oo lagu sameeyey shantan faqradood. Dabadeedna, laga bilaabo A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White ee 1851 ilaa Early Writings ee 1882, waxaa jiray isbeddello tifaftireed oo dheeraad ah, waana isbeddelladaas tifaftireed kuwa ka dhigaya Early Writings, bogga 74, mid qalloocan.

Sidaas darteed, shantan cutub oo gaagaaban ee ku soo gunaanadma qoraalkii asalka ahaa, cutubka koowaadna, “Sebtembar 23d, Rabbigu wuu i tusay . . . ,” taas waa la beddeli doonaa.

Faqradaha xiga: “Markaasaan arkay . . .”; “Markaasaan arkay . . .”; “Rabbigu wuu i tusay . . .”; iyo, “Markaasaa fiiro gaar ah laygu jeediyey . . .”; waxyaalahan waxaa lagu sameeyaa wax-ka-beddello yaryar.

Lagu Muujiyey Toban Runood oo Muhiim ah Saddex iyo Toban Cutub Ku Jira

Laakiin, waxa aan doonayo inaad ku aragtaan saddex iyo tobankan tuduc ee maqaalka asalka ah, waxay ku muujisay toban qodob oo waaweyn.

Haddana waxaan xusuustaa sababta aan waxyaalahan u dhumucsiiyey. Ma aha sababta oo ah kuwani waa la beddeli doonaa. Waxaan idiin adkaynayaa wax, haddii aad arki doontaan, in saddex iyo tobankan faqradood lagu tusay tan . . . , lagu tusay tan . . . , lagu tusay tan . . . , lagu tusay tan. Oo markii hal shay la tusay, dabadeed markay nooga warranto, haddana waxaa la tusaa wax aan khasab ahaan ku xidhnayn wixii hadda ka hor la tusay: “Waxaa la i tusay tan . . . ; waxaa la i tusay tan . . . ; waxaa la i tusay tan . . . .”

Waad i baari kartaa oo adigu naftaada ayaad u akhrisan kartaa, laakiin iyada waxaa lagu tusay toban xaqiiqo oo aasaasi ah saddexdan iyo tobanka faqradood.

Waa kan wixii iyada la tusay. Waxaa la tusay wax ku saabsan jacaylka Ilaah, wax ku saabsan qurbaannada, wax ku saabsan salaadda loogu duceeyo kuwa buka, wax ku saabsan adeegga wadaagga quduuska ah, wax ku saabsan Toddobada Belaayo ee Ugu Dambeysa oo la xidhiidha Kun-sannadka, wax ku saabsan iftiin cusub, wax ku saabsan ururintii ka dambaysay 1844, wax ku saabsan hawsha daabacaadda, wax ku saabsan Jaantuskii 1843, wax ku saabsan “Maalinlaha,” wax ku saabsan “waqti” ahaan imtixaan, iyo wax ku saabsan xajka Yeruusaalem. Oo haddii aad si taxaddar leh u akhrido, tani ma aha socod fikir oo isku xidhan. Tani aad bay u tahay, “Wax baa la i tusay,” oo iyadu waxay qortaa wixii la tusay; oo waxaa la tusay wax aan daruuri ahaan isku xidhnayn. Waa inaad taas aragtaa; maxaa yeelay, markay bilaabaan inay faqradahan isu geeyaan, waxay bilaabaan inay abuuraan fikradda ah inay iyadu wax leedahay oo ay run ahaantii aanay odhan.

Review and Herald, Noofambar 1, 1850

Hagaag. U fiirso faqradaha koowaad ee shanta faqradood ee aynu ka shaqaynayno ee ka yimid Noofambar 1850.

Jumladda ugu dambaysa ee cutubkaas waxay leedahay, “Waa sida ay lagama maarmaan u tahay in runta lagu daabaco warqad, sida loo wacdiyoba.” Hagaag. Fikraddan waa la dayici doonaa.

Faqradda labaad ee shanta aan ka fiirsanayno, meesha ay ku qoran tahay, “Rabbigu wuu i tusay,” waxaad arkaysaan inaan hoosta ka xarriiqay.

—“Rabbigu wuxuu i tusay in jaantuskii 1843 ay gacantiisu hagaysay, oo aan qayb ka mid ah aan la beddelin; in tirooyinkuna ahaayeen sidii uu doonayay. In gacantiisu ku dul jirtay oo qarisay qalad ku jiray qaar ka mid ah tirooyinka, si aan ninna u arki karin, ilaa gacantiisa laga qaaday.”—

Sababta aan wax uga hoos xarriiqay afartan tuduc ee ku yaal dusha boggan waa in kuwaasu mari doonaan wax-ka-beddello tafatireed marka dib loogu daabaco A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White sannadkii 1851.

Hagaag. “Rabbigu wuu i tusay,” waa la beddeli doonaa; “gacantiisa” waa la beddeli doonaa; “in aan qayb ka mid ahi isbeddelin” waa la beddeli doonaa.

Markaas cutubka xiga ee far waaweyn lagu muujiyey [cutubka afraad] ee bogga ku yaal wuxuu leeyahay,

—“Rabbigu wuxuu i tusay in Wakhtigu aanu imtixaan ahayn tan iyo 1844, oo wakhtigu mar dambe marnaba imtixaan ma noqon doono.”—

“Sayidkuu i tusay,” taas waa la beddeli doonaa. Waxa ay samayn doonaan sannadka ku xiga ee A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, waxa ay qaadan doonaan faqradkaas hal-jumladeedka ah, oo waxa ay ku dari doonaan faqradkii ka horreeyey. Waxa ay ka dhigi doonaan hal faqrad.

Laakiin sidoo kale, haddii eray ama erayo la madoobeeyey, waxaa jiri doona isbeddello kale oo nooca qorista ah; waxaana idiin siin doonaa tusaale muujinaya waxa aan uga jeedo.

Oo cutubka saddexaadna waxa uu leeyahay,

—“Markaas waxaan arkay, marka laga hadlayo —Maalinlaha,’ in erayga —allabari’ lagu daray xigmadda dadka, oo uusan ka mid ahayn qoraalka; iyo in Rabbigu siiyey aragtida saxda ah ee arrintan kuwa ku dhawaaqay qaylada saacadda xukunka. Markii midnimo jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad dhammaan waxay ku midoobeen aragtida saxda ah ee —Maalinlaha;’ laakiin tan iyo 1844, jahawareerka dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, waxaana ka dhashay gudcur iyo jahawareer.”

Markaas cutubka xiga ee far waaweyn lagu muujiyey [cutubka afraad] ee bogga ku yaal wuxuu leeyahay,

“Rabbigu wuxuu i tusay in wakhtigu aanu imtixaan ahayn tan iyo 1844, oo wakhtigu mar dambe weligiisna aanu mar kale imtixaan noqon doonin.”—

“Sayidku wuxuu i tusay,” taas waa la beddeli doonaa.

Waxa ay samayn doonaan sannadka xiga ee *A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White*, waxay qaadan doonaan faqradkaas hal-jumladeedka ah, waxayna ku dari doonaan faqradkii ka horreeyey. Waxay ka dhigi doonaan hal faqrad.

Oo waxay beddeli doonaan “Rabbigu wuu i tusay” oo ka dhigi doonaan “Anigana waa la i tusay.” Hagaag? Waxay labadaas faqradood ka dhigi doonaan hal faqrad, waxayna u beddeli doonaan, “Anigana waa la i tusay,” sannadkii 1851.

—“Markaas waxaa fiiro gaar ah la ii jeediyey qaar ku jira qaladka weyn oo ah in quduusiintu weli ay tahay inay tagaan Yeruusaalemtii hore, iwm., ka hor intuusan Rabbigu iman. Aragti caynkaas ah waxaa loo habeeyey inay maskaxda iyo danaynta ka weeciso hawsha Ilaah ee hadda taagan, oo ku hoos jirta farriinta malaa’igta saddexaad; waayo, haddii ay tahay inaan tagno Yeruusaalem, markaas maskaxdeennu si dabiici ah halkaas bay ahaan doontaa, hantideennana waa laga joojin doonaa adeegsi kale si quduusiinta loo geeyo Yeruusaalem. Waxaan arkay in sababta loogu daayey inay ku dhacaan qaladkan weyn ay tahay iyagoo aan qiran oo ka tegin qaladaadkoodii ay ku jireen sannado badan oo la soo dhaafay.” Review and Herald, November 1, 1850.

Laakiin, markaad gaadhaan Early Writings, ma ogtihiin waxa ay sameeyaan? Waxay ka saaraan weedha “I was also shown,” halkaas oo ku jirta Early Writings, tuducdan keliya, oo ay ku qoran tahay, “Markii midnimo jirtay ka hor 1844, ku dhowaad dhammaantood waxay ku midoobeen aragtida saxda ah ee —Daily,’ laakiin tan iyo 1844, jahawareerkii dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, waxaana ka dhashay gudcur iyo jahawareer.” Waxay ka saareen “I was also shown,” jumladda xigtana waa, “time had not been a test since 1844.” Si kedis ahna mar dambe ma ogaanaysid in fikirkan ah in wakhtigu aanu imtixaan ahayn tan iyo 1844 uu ka mid yahay waxyaalihii si gaar ah loo tusay iyada. Waxaad rumaysanaysaa in tani qayb ka ahayd iftiinkeedii ku saabsanaa Daily-ga, ee ahayd in aragtida khaldan ay dhalisay jahawareer.

Taasi ma aha kii asalka ahaa. Waxaad haysataa kii asalka ahaa. Hubi.

Tallaabada Xigta (Tallaabada Labaad)—1851 Dulmar Kooban oo ku Saabsan Khibradda Masiixiga ah iyo Aragtiyaha Ellen G. White

Markaas hoosta tan, waxaad haysataan, Qoraal Kooban oo ku Saabsan Waaya-aragnimada Masiixiga iyo Aragtida Ellen G. White, oo la daabacay 1851; waxaadna haysataan kala-faahfaahinta isbeddelladii dhacay, waxaana jira isbeddel aad iyo aad muhiim u ah.

“Sebtembar 23-keedii, Rabbigu wuxuu i tusay [hore—“i tusay”] inuu gacantiisii mar labaad u fidiyey inuu soo celiyo hadhaaga dadkiisa, iyo in dadaallada ay tahay in laba-laabo wakhtigan isu-ururinta. Wakhtigii kala firdhinta, Israa’iil waa la garaacay oo la kala jeexjeexay; laakiin hadda wakhtiga isu-ururinta Ilaah wuxuu bogsiin doonaa oo duubi doonaa dadkiisa. Wakhtigii kala firdhinta, dadaalladii la sameeyey si runta loo faafiyo wax yar mooyaane saameyn ma lahayn, wax yar ama waxba ma ay qaban; laakiin wakhtiga isu-ururinta, markii Ilaah gacantiisa u taagay inuu dadkiisa isu keeno, dadaallada lagu faafinayo runta waxay yeelan doonaan saamayntii loogu talogalay. Dhammaan waa inay ku midoobaan oo ay xamaasad ku lahaadaan hawsha. Waxaan arkay inay khalad tahay in qofna uu u noqdo wakhtigii kala firdhinta tusaalooyin innagu hago hadda wakhtigan isu-ururinta; waayo, haddii Ilaah uusan hadda innaga wax ka badan noo samayn intuu markaas sameeyey, Israa’iil weligeed lama soo ururin lahaa. [La saaray: Waa sida lagama maarmaanka u ah in runta lagu daabaco warqad, sida loogu wacdiyo.] [Faqrado la isu geeyey] Waxaan arkay [hore—“Rabbigu wuxuu i tusay] in jaantuskii 1843 uu ku hagayey gacanta Rabbiga, [hore—“gacantiisa”] iyo inaan la beddelin; [hore—“qayb ka mid ah lama beddeli karo”] in tirooyinku ahaayeen sida uu doonayay. In gacantiisu korkooda ahayd, oo ay qarisay qalad ku jiray qaar ka mid ah tirooyinka, si aan qofna u arki karin, ilaa gacantiisa la qaaday.”

Markaas waxaan arkay, marka la xidhiidho “—Maalinlaha ah,” in erayga “—allabari” lagu daray xigmadda dadka, oo aanu ka mid ahayn qoraalka; iyo in Rabbigu siiyey aragtida saxda ah ee arrintaas kuwii ku dhawaaqay qaylada saacadda xukunka. Markii midnimo jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad dhammaantood waxay ku midoobeen aragtida saxda ah ee “—Maalinlaha ah”; laakiin tan iyo 1844, jahawareerka dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, waxaana raacay gudcur iyo jahawareer. [Faqradaha la isku daray] Waxaan kaloo arkay [Hore—“Rabbigu wuu i tusay”] in wakhtigu aanu imtixaan ahayn tan iyo 1844, oo wakhtiguna mar dambe weligiis imtixaan ma noqon doono.] A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 61–62.

Waqti aan La Xidhiidhin Fariinta Malaa’igta Saddexaad

Ellen White waxay lahayd aragti ka duwan aragtidii ay lahayd ee ugu dambayntii ku dambaysay Early Writings. Waxay lahayd dhowr aragtiyood; hase yeeshee, waxay lahayd aragti gudaheeda lagu sheegay wax; waxaa loo sheegay hal faqrad, wayna qortay.

“Rabbigu wuxuu i tusay in farriinta malaa’igta saddexaad ay tahay inay baxdo oo lagu dhawaaqo carruurta Rabbiga ee kala firidhsan, iyo inaan lagu xidhin waqti; waayo, mar dambe wakhti imtixaan noqon maayo. Waxaan arkay in qaar ay ku dhacayeen kicin been ah oo ka dhalanaysa ku wacdinta waqti; in farriinta malaa’igta saddexaad ay ka xoog weyn tahay intii waqti keeni karo. Waxaan arkay in farriintani ay ku taagan karto aasaaskeeda qudheeda, iyo inaanay u baahnayn wakhti si uu u xoojiyo, iyo inay ku bixi doonto xoog weyn, oo ay qabsan doonto shaqadeeda, oo lagu soo gaabin doono xaqnimo.” A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 48.

Maxay halkaas kaga hadlayso? Inaanan mar dambe weligeen fariinta Malaa'igta Saddexaad ku xidhiidhin wakhti, sax?

Aamiin? Ma ila jirtaan?

Xaggee baad ka helaysaa tan? Xaggee ayay ku taallaa?

KA SOO JEEDA DHEGAYSATAYAASHA: (Jawaab ma jiro.)

KA TIRSAN DHAGEYSTAYAASHA: Sawir Kooban oo ku Saabsan Waayo-aragnimada iyo Aragtiyaha Masiixiga.

Qeexid Kooban oo ku Saabsan Waayo-aragnimada Masiixiga iyo Aragtiyaha Ellen G. White, bogga 48, bogga 48.

Hagaag. Xaggee baynu ka helaynaa tuducan aynu ka hadlayno ee laga soo qaatay Review and Herald, Noofambar 1850; xaggee buu kaga yaal A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White? Hagaag, waxa uu ku yaal, haddii aad dib ugu noqotaan qoraalladiinna, A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, bogga 61 iyo bogga 62.

Waxaad haysataan aragti ku jirta A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White oo lagu diiwaangeliyey bogga 48; dabadeedna waxaad haysataan aragtida ugu dambayntii ku bixi doonta Early Writings, bogagga 61 iyo 62. Waxaa u dhexeeya 13 ama 14 bog, sax?

Oo maxay samayn doonaan markay timaaddo Early Writings? Waxay ka soo qaadi doonaan tuducan bogga 48, waxayna gelin doonaan isla markiiba ka dib hadalkeedii ahaa in wakhtigu aanu mar dambe ahayn imtixaan. Waxay isku dari doonaan laba riyo oo waxyoon ah.

Ma waxaad la socotaa waxa aan ula jeedo?

NIN KA MID AH DADWEYNAHA: Haa.

Ma raacaysaa waxa aan ula jeedo?

QOFKA LALA HADLAYO DHEGEYSTAYAASHA DHEXDOODA: (Xaqiijin.)

Hagaag, maxaa yeelay adiga ayaa ah kan aan ka arkayo xaqiijin ka yar.

Tallaabadii Ugu Dambaysay (Tallaabada Saddexaad)—Qoraalladii Hore 1882

Hagaag. Haddaba, waxaan ku soo noqday bogga 6aad ee qoraalladiinna; oo hadda waxaad mar kale haysataan Early Writings.

Sababta tan loo adkeeyey far waaweyn ayaa ah tan: qodobkan halkan ku qoran ee leh, “. . . Markii midnimo jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad kulligood waxay ku midoobeen aragtida saxda ah ee —‘maalinlaha’; laakiin jahawareerkii jiray tan iyo 1844 dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, waxaana raacay gudcur iyo wareer. Wakhtigu imtixaan ma ahayn tan iyo 1844, mar dambena imtixaan noqon maayo.” waxaad u baahan tahay inaad xusuusnaato in markii hore, diiwaankeedii ugu horreeyey ee aragtidan, ay tidhi, “Waxaa la i tusay in wakhtigu imtixaan ahayn tan iyo 1844,” taasuna waxay ahayd qodob ka duwan. Waxay hubisay in kala sooc uu u dhexeeyey wixii la tusay ee ku saabsanaa Maalinlaha iyo wixii iyada laga tusay ee ku saabsanaa in wakhtigu imtixaan yahay; iyo in qodobka xiga, oo ka hadlaya inaan wakhti lagu xidhin Fariinta Malaa’igta Saddexaad, aanu ku jirin aragtidii asalka ahayd. Waxay ku taallay bogga 48 ee Life Sketches, ee ma ahayn bogagga 61 iyo 62.

Laakiin, markaad timaaddaan Early Writings sannadkii 1882, way isu geeyeen; sidaas darteedna, markaad gaadhaan 1930-meeyadii oo aad ku sii dhacaysaan gudcur qoto dheer oo ku dhex jira Adventism-ka, oo Willie White yidhaahdo in markaad baranaysaan Daily ay khasab tahay inaad ku barataan macnaha wakhtiga—“Waan ka xumahay, Willie, mas’uuliyaddaadu waxay ahayd inaad noqoto kii bixiya diiwaanka taariikheed ee saxda ah ee Ruuxa Waxsii-sheegidda. Waxay ahayd inaad noqoto kii difaaca Ruuxa Waxsii-sheegidda. Oo soo-bandhiggaaga Early Writings, bogga 75, waxaad iska indho tirtay ilihii asalka ahaa, ilahaas asalka ahaana waxay sheegayaan in markii aad soo qaadatay doodda ah in Daily ay khasab tahay in lagu eego macnaha wakhtiga ee Early Writings, 74, taasu gebi ahaanba run ma aha.”—Waa wax aan run ahayn! Laguma adkayn karo diiwaanka ku jira Ruuxa Waxsii-sheegidda. Laguma adkayn karo taariikhda muddadaas wakhtiga ah.

Hagaag. Qodobka 1aad, Sister White waxay sheegaysaa in uu jiro aragti sax ah oo ku saabsan Daily, sida ku qoran Early Writings, 74. Doodda ugu weyn ee markii dambe taariikhda lagu soo dhoodhoobay waa in markaad daraasayso tuduca ku qoran Early Writings, 74, ay khasab kugu tahay inaad geliso macnaha guud ee waqti‑cayimidda. Dooddaasu waa been-abuur; ma aha mid ansax ah!

Haddaba, hadda waxa aynu ku hadhnay oo keliya qodobkan ah in uu jiro aragti sax ah oo ku saabsan Daily-ga. Haye? Laakiin, waxa aynu ka qaadan doonnaa faqraddan hal fikrad oo kale.

Waxay leedahay, “Sebtembar 23-keedii, Rabbigu wuu i tusay . . . .” Sebtembar 23-keedii, goorma? 1850: “Sebtembar 23-keedii, 1850, Rabbigu wuu i tusay.”

Muxuu iyada tusay?

Hagaag, mid ka mid ah waxyaalihii uu iyada tusay wuxuu ahaa in tan iyo 1844, aragtiyo kale oo ku saabsan “Maalinlaha” la qaatay.

“Sebtembar 23, 1850, Rabbiguu i tusay . . . . Markii midnimo jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad dhammaantood waxay ku midoobeen fahamka saxda ah ee —Maalinlaha;’ laakiin tan iyo 1844, jahawareerka dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, waxaana ka dhashay gudcur iyo jahawareer. The Review and Herald, Nofeembar 1850.”

Maarso 1850 “Joogtada ahu” waa Quduuska Dhulka ku yaal

Sidaas darteed, gunta hoose ee bogga 6 waxaad ku haysataan tuduc ka yimid Review and Herald ee Maarso 1850, waana maqaal uu qoray David Arnold.

Maqaalkan Daa’uud Arnaald wuxuu ku barayaa in “Maalinlaha” ku xusan Kitaabka Daanyeel uu u taagan yahay macbudkii Yuhuudda ee Yeruusaalem, kaas oo Roomaankii jaahilka ahaa ay ka qaadeen sannadkii 70 Miilaadiga.

Sebtembar 1850 “Maalinlaha” waa Adeegga Masiixa ee Quduuska ah

Markaas bishii Sebtembar 1850, isla sannadkaas—oo weliba, yaa ahaa tifaftiraha Review and Herald sannadkii 1850? Magaciisu wuxuu ahaa James White.

Sidaas darteed, bishii Sebtembar ee sannadkii 1850, James White wuxuu daabacay maqaal uu qoray Crosier, kaas oo baraya in “the Daily” ay ka dhigan tahay adeegga Masiix ee meesha quduuska ah.

Haddaba, James White si toos ah uma baro arrintan, laakiin dadku waxay ka qaataan macnaha laga dheehan karo halkaas oo waxay yidhaahdaan in taasi tahay waxa uu barayo. Oo maxaan sidan u leeyahay? Waxaan sidan u leeyahay sababtan awgeed: Bishii Sebtembar ee 1850, Sister White waxay tidhi tan iyo 1844 aragtiyo kale oo ku saabsan “the Daily” ayaa lagu qaatay gudcur, jahawareerna wuu ka dhashay.

Labadan aragtiyood [Arnold iyo Crosier] ma aha aragtidii Hogaamiyayaashii Hore ee ahayd in “Maalinlahu” yahay Heerkici.

Bogga 7 waxaad ku haysaan labada faqradood ee maqaalka Crosier, halkaas oo uu ka soo qaadanayo in “Daily”-gu yahay adeeggii Masiixa ee Quduuska.

Caqliga James White

Maxaa ku kallifi lahaa James White inuu daabaco maqaalkan haddii uu si ka wanaagsan u ogaa? Sababta arrintan waxay ku qoran tahay “Mantiqii James White” ee qoraalladaada.

Waxii ugu horreeyey ee la daabacay ka dib Niyad-jabkii waxaa la yidhaahdaa A Word to the Little Flock, waxaana saddexdii qof ee qoraayaasha ka ahaa daabacaaddaas ay ahaayeen James iyo Ellen White iyo Joseph Bates. Waxii ugu horreeyey ee ay dadkaas, kuwa jidka ku sii socday, daabaceen ka dib Oktoobar 22, 1844, wuxuu ahaa maqaalkan; maqaalkanna Walaasha White waxay ku taageeraysaa aragtida Crosier—ma aha aragtidiisa ku saabsan Daily, balse waa aragtidiisa ku saabsan Masiixa oo ka guuraya Goobta Quduuska ah una guuraya Goobta Quduusyada ugu Quduusan.

Ogow, tani waa Sister White. Tani waa sababta James White uu u raalli ka ahaa inuu daabaco maqaalka Crosier; waxay leedahay,

“Waxaan rumaysanahay in Quduuska, oo la daahirinayo dhammaadka 2300ka maalmood, uu yahay Macbudka Yeruusaalemta Cusub, kaas oo Masiixu ka yahay adeege.”—tan waa Ellen White—“Rabbigu wuxuu i tusay riyo, in ka badan hal sano ka hor, in Walaal Crosier uu haystay iftiinka runta ah ee ku saabsan daahirinta Quduuska, iwm.; iyo in ay ahayd doonistiisa in Walaal C. qoro aragtida uu noogu soo bandhigay Day-Star, Extra, February 7, 1846. Waxaan dareemayaa in Rabbigu si buuxda ii siiyey amar aan ku talin karo Extra-gaas quduus kasta.”

Waxaan ku baryayaa in sadaradan ay kuu noqdaan barako adiga, iyo dhammaan carruurta qaaliga ah ee akhrisan kara. Eray ku Socda Adhiga Yar, May 12, 1847.

Sidaas darteed, dadku xataa ilaa maanta, qaar ka mid ah taariikhyahannada casriga ah ee Adventism-ka waxay yidhaahdaan, “Bal halkaas fiiriya. Ellen White waxay si buuxda oo aan kala reeb lahayn u ansixinaysaa maqaalka Crosier; sidaas darteedna, wixii Crosier ka yidhi Daily-ga oo ah adeegga Masiixa ee Macbudka waa inay run noqdaan.” Markay sidaas yidhaahdaanna, waxay si khaldan u matalayaan taariikhda; maxaa yeelay, maqaalka Crosier wuxuu ka koobnaa siddeed qaybood, bilowgiisiina Adventist-adu waxay fahmeen in afar ka mid ah qaybahaas ay ahaayeen gudcur dhan oo dhan, weligoodna, weligoodba, weligood laguma daabicin mar kale Adventism-ka.

Tusaale ahaan, mid ka mid ah mowqifyadiisii ku jiray maqaalkaas wuxuu ahaa in marka Ciise soo noqdo ay jiri doonto kun sannadood oo nabad ah. Adventist-yadu taas ma rumaysna, weligoodna ma ay rumaysnayn. Fahamkaas waa faham uu William Miller diiday, taas oo dhab ahaan William Miller gelinaysa jidkii saxda ahaa ee runta lagu garan lahaa. Waxbariddaasi waa mid ka mid ah waxbarisaha si toos ah uga soo horjeeda fahamka Millerite-ka.

Sidaas darteed, markii Crosier uu la soo baxo maqaalkan siddeedda qaybood ka kooban, isla markiiba way garanayaan in afar ka mid ah qaybahan aan dib loo daabici karin.

Laakiin, James White wuxuu daabacayaa qaybta uu Crosier ka soo qaadanayo in allabariga joogtada ahi yahay adeegga Masiixa ee meesha quduuska ah; hase yeeshee, wuxuu dib u daabici doonaa oo keliya afartaas qaybood. Ma daabici doono afarta kale. Hase yeeshee, si James White dib ugu daabaco afarta qaybood ee Crosier, waa inuu ku daabacaa laba tirsiyadood. Wuxuu ku qasbanaaday inuu laba jeer daabaco Sebtembar 1850.

Ma jirin meel ku filan oo ku jirtay wargeyskiisii Review and Herald bishii Sebtembar 1850, sidaas darteed wuxuu daabacay laba cadad oo Review and Herald ah bishii Sebtembar 1850 si uu u wada geliyo maqaalka Crosier ee ku saabsanaa Masiixa oo ka guuraya Quduuska una guuraya Quduusyada ugu Quduusan.

Haddaba, waxaad ka ogaan doontaa qoraalka Gerard Damsteegt in uu bixinayo qiimayn taariikheed oo muujinaysa in Adventist‑yadu mar walba ay garanayeen in ay jireen qaybo ka mid ah maqaaladii Crosier oo khaldan, sidaas darteedna aan dib loo daabici karin.

Waxay [Ellen Harmon] tidhi: —Rabbigu wuxuu igu tusay muujin, in ka badan hal sano ka hor, in Walaal Crosier uu haystay iftiinka runta ah ee ku saabsan nadiifinta Quduuska, iwm.; oo ay ahayd doonistiisa in Walaal C. uu qoro aragtida uu noogu soo bandhigay Day Star Extra, February 7, 1846. Waxaan si buuxda uga haystaa amar Rabbiga ka yimid inaan ku taliyo Extra-gaas quduus kasta’ (Warqad. E. G. White to Curtis, Word to the Little Flock, 12). Toddobaadka-maalin Adventist-yadu badanaa waxay fasireen bayaankan inuu ka dhigan yahay in soo-jeedinnadii Crosier aanay ka madhnayn khaladaad, balse in dooddiisii waaweynayd ee ku dhisnayd tusaalooyinka noocyeed ay sax ahayd. Dib-u-daabicitaannada maqaalka waxay ka tageen dhinacyadii ay u arkayeen inaanay sax ahayn.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 125.

Marna Ma Daabici Karin Dukumentiisii Dhamaystirnaa

Haddaba, bogga xigta waxaad ku haysataa W. A. Spicer oo marag ka bixinaya isla arrintaas: Waxay had iyo jeer ogaayeen in maqaalladii Crosier khalad ku jireen, mana ayan marna dib u daabicin afartaas qaybood.

Nasiib darro, Crosier oo dhallinyaro ahi wuxuu ku socday iftiinka runta Sabtida wakhti aad u gaaban oo keliya. Dabadeed wuxuu diiday waxbariddii quduuska ahayd ee macbudka oo uu isagu ka qayb qaatay dejinteeda. Walaalaheennii hormuudka ahaa waxay dhowr jeer ku daabaceen faalladiisii ku saabsanayd macbudka wargeysyadoodii hore, hase yeeshee marna ma ay awoodin inay dib u daabacaan dukumentiisii oo dhammaystiran. Gudihiisa wuxuu ku daray faallada macbudka fikrado ku saabsan wakhtiga iman doona—kun-sano xilliyeed ah, oo leh waqti sharaf leh oo ka dhici doona dhulkan marka Imaatinka Labaad yimaado. Waxyaalahan walaalaheen had iyo jeer way ka tageen. Waxbarisyadan ku saabsan wakhtiga iman doona meel kasta ayay ku faafeen waagaas. Caqiidadaasi marnaba kuma habboonayn farriinta imaatinka ee qeexan; waxaana shaki la’aan khamiirkan qaladku ka qayb qaatay in ragga da’da yar laga leexiyo runta Sabtida iyo runta macbudka. Wax yar dabadeedna wuxuu isu rogay mucaaradad qadhaadh oo ka dhan ah dhaqdhaqaaqeennii hore.” W. A. Spicer, Review and Herald, December 14, 1939

Ujeeddadu waa tan: waxaa jira dad maanta jooga oo qaata taageeradii Walaasha White ee maqaalka Crosier ku qoran A Word to the Little Flock, dad sida Heidi Heikes, Heidi Heikes oo wata buuggiisa nacasnimada ah ee ku saabsan in “Daily”-gu yahay adeegga Masiixa ee Quduuska. Tani waa mid ka mid ah doodihiisa.

Dadka sidan yeelaa waxay iska indhatirayaan xaqiiqooyinka taariikhiga ah. Marnaba ma ay daabici karin mar kale dhammaan maqaalada Crosier. In lagu adkaysto in taageeradii Ellen White ee ku qornayd A Word to the Little Flock ay tahay taageero guud oo aan kala sooc lahayn oo loo fidiyey mowqifka Crosier, waxay la mid tahay in lagu adkaysto in Adventist-ku rumaysan yihiin in ay jiri doonto kun sannadood oo nabad ah. Waa dood nacasnimo ah.

Waa marin-habayn taariikheed, waxaana loo sameeyaa in dadka la khiyaaneeyo oo jahawareer iyo mugdi loo abuuro.

Sidaas darteed, waxaad haysataan laba taariikhyahan, Spicer oo geeriyooday iyo Damsteegt oo weli nool; hase yeeshee, waxaan idiin xaqiijinayaa in Spicer ama Damsteegt midkoodna aanu igu raaci lahayn waxa aan soo bandhigayo. Hagaag, ma ay yeeli lahaayeen. Marka, waxaad haysataan laba taariikhyahan oo iska soo horjeeda kuwaas oo ku waafaqsan waxa aan idiin sheegayo. Ma jiro wax cudurdaar ah haba yaraatee oo lagu qaato in Ellen White taageerideedii maqaalka Crosier ay ka dhigan tahay in wax kasta oo ku jiray ay ahaayeen kuwo kaamil ah.

Dib-u-eegista Adventiga—Mugga 1, Auburn NY, Lambarka 3

Dib-u-eegista Advent-ka—Mugga 1aad, Auburn NY, Lambar 4aad

Dib-u-eegista Adventiga—Mugga 1aad, Auburn, NY, Tirsiga Gaarka ah

Markii James White bilaabay inuu daabaco maqaalka Crosier bishii Sebtembar ee 1850, ee The Review and Herald, kaas oo ahaa Muggii 1aad, Lambarka 3aad.

Laakiin, ma uusan awoodin inuu dhammaantiis ku soo wada geliyo Jilidkii 1aad, Lambarka 3aad; sidaas darteed, wuxuu maqaalka ku dhammaystiray Jilidka 1aad ee The Review and Herald, Lambarka 4aad. Oo goormuu taas sameeyey? Bishii Sebtembar ee 1850.

Haddaba, maxaa dhacay Sebtembar 1850? Walaashii White waxay lahayd riyo muujin ah oo leh, “Sebtembar 23, 1850, Rabbigu wuu i tusay . . . . Markii midnimo jirtay, ka hor 1844, ku dhowaad kulligood waxay ku midoobeen fahamka saxda ah ee —Daily;’ laakiin tan iyo 1844, jahawareerka dhexdiisa, aragtiyo kale ayaa la qaatay, oo gudcur iyo jahawareer baa ka daba yimid. The Review and Herald, Nofeembar 1850.”

Yuu ahaa ninkeedii? Wuxuu ahaa tafatiraha The Review and Herald.

Haddaba, muxuu sameeyey markii naagtiisu tidhi, “Ma taqaan wixii Rabbigu hadda ii sheegay, James? Waxaa la ii sheegay in aanan ahayn in aynu soo bandhigno aragtiyada ku saabsan Daily-ga ee ka hor imanaya fahamkii Hormuudyada oo ahaa in Daily-gu yahay Jaahilnimo, maxaa yeelay waxay keenaysaa gudcur iyo jahawareer.”

Haddaba, maxay James White sameeyey? Bishii Sebtembar ee 1850kii wuxuu daabacay Review and Herald kale, saddex hal bil gudaheed. Waxaa loo yaqaan Mugga 1aad, Daabacaadda Gaarka ah.

Oo muxuu sameeyey? Wuxuu dib u daabacay maqaalka Crosier oo ka saaray wixii Crosier ka yidhi “Daily”-ga!

Walaalayaal iyo Walaalooyin, tani waa caddayn taariikheed oo muujinaysa in James iyo Ellen White ay garteen in aragtidii Crosier ee ku saabsan “Maalinlaha” ay khalad ahayd, ayna keentay gudcur iyo jahawareer.

Oo maxay ahayd aragtidii Crosier ee ku saabsan “Maalinlaha”? Inay ahayd adeegga Masiixa ee Macbudka.

Sidaas darteed, buugga Early Writings, bogga 74, marka ay tidhaahdo, “Sebtembar 23-keedii, Rabbigu wuxuu i tusay in Millerites-ku ay haysteen fahamka saxda ah ee Daily-ga,” caddaynta taariikhiga ahi waxay tahay in Millerites-ku ay fahmeen—

Haddaba, Walaalayaal, Haddaba, Walaalayaal, ha seegina xaqiiqadan: Waa maxay tan: Sebtembar 1850 Walaasha White waxaa loo muujiyey in tan iyo 1844 aragtiyo kale oo ku saabsan Daily la qaatay; Maay 1850, Arnold wuxuu Daily u soo bandhigay meeshii quduuska ahayd ee Yuhuudda; Sebtembar 1850, qaybta 1aad ee 2 ka kooban ee maqaalka Crosier ayaa la daabacay, iyadoo ku jirto soojeedintiisa Daily oo ah adeegga Masiixa ee Meesha Quduuska ah; Sebtembar 1850, qaybta 2aad ee 2 ka kooban ee maqaalka Crosier ayaa la daabacay; Sebtembar 1850, maqaalka Crosier dib ayaa loo daabacay, laakiin aragtidiisii ku saabsan Daily waa laga saaray? Maxaa dhacaya?

Waxaan aragnaa in isla sannadka la soo saaray Jaantuskan 1850, maxaase Jaantuskani ka leeyahay waxa ku saabsan Joogtada? “Xukunkii jaahiliga ama JOOGTADII la qaaday. Dan. 11:31 508.”

Ellen White way garanaysay waxa mawqifkii “the Daily” ee kuwii bixiyey qayladii Saacadda Xukunka ahaa. Markay tidhaahdo waxay haysteen aragtida saxda ah, waxay garanaysay in aragtida saxda ahi ahayd in ay ka dhignayd taliskii Jaahiliga oo la qaaday; “the Daily” waxay u taagnayd Jaahiliyada.

Oo sannadkan 1850, diiwaanka taariikhiga ahi wuxuu caddaynayaa in iyadu diidday, ninkeeduna diiday, waxbaridda sheegaysa in “Daily”-gu uu ka dhigan yahay adeegga Masiixa ee Quduuska, taas oo ah waxbaridda uu Machadka Cilmi-baarista Kitaabiga ah ee Kaniisadda Todobaadka-maalinlaha ah ee Adventist-ku taageero. Waa waxbaridda ay taageeraan adeegyada is-taageera, sida Heartland iyo Steps to Life. Waa waxbaridda keenta gudcur iyo jahawareer.

Haddaba, ogaada arrintan ku saabsan Jaantuskii 1850. Tani waxay ku beegan tahay Noofambar 1850. Tani waa isla bishii ay heshay aragtida ay qortay, taas oo ugu dambayntii martay horumarkii 1851, dabadeedna 1882 ku dambaysay Early Writing, isla bishan, isla bishan, Noofambar 1850. Waxay leedahay,

“Isniintii ayaannu ku soo laabannay Dorchester, halkaas oo walaalkeenna qaaliga ah Brother Nichols iyo qoyskiisu deggan yihiin.”—

Halkaan korka sare [isagoo tixraacaya Jaantuskii 1850, geeska midig ee sare], “Waxaa daabacay Otis Nichols, Dorchester, Massachusetts.” Haye? Waxay ka hadlayso tan, sax? Ma aragtaan, Jaantuskan?

—“Halkaas habeenkii Ilaah wuxuu i siiyey aragti aad u xiiso badan, inteeda badan waxaad ku arki doontaan warqadda. Ilaah wuxuu i tusay baahida loo qabo in la soo saaro jaantus. Waxaan arkay in loo baahnaa iyo in runta oo si cad loogu muujiyey looxyada ay wax badan tari doonto oo ay nafaha u keeni doonto aqoonta runta.” Manuscript Releases, number 15, 210 November, 1850.

Waxay aragti ku heshay guriga Nichols ee Dorchester—taas oo dhan waxay ku taallaa Shaxdan—iyadoo leh, “Waxaad u baahan tihiin inaad samaysaan shax.”

Oo maxay ka tidhaahdaa jaantuska? Sidee bay u sifaysaa?

Aada Xabaquuq 2, “Waxaan arkay baahida loo qabo in la soo saaro shax,” maxaase ay qaban lahayd? Waxa loo baahnaa, “in runta si cad loogu muujiyo looxyada.” Xabaquuq 2, aayadda 2, waxay leedahay, “Markaasaa Rabbigu ii jawaabay oo igu yidhi, Qor waxyiga, oo si cad ugu qor looxyada, . . . .” Iyadu waxay sheegaysaa in Shaxdan 1850 ee Otis Nichols, oo lagu daabacay Dorchester, Massachusetts, ay tahay dhammaystirka Xabaquuq, sida ay ugu sheegto The Great Controversy in Shaxdii 1843 ay tahay dhammaystirka Xabaquuq.

Haye, ma aragtaan taas? Ma aragtaan goortii ay heshay aragtidan? Isla waqtigii ay waxan socdeen: “September 23d, Rabbigu wuxuu i tusay . . . . in waxbaridda Maalinlaha ah sida adeegga Masiixa ee Macbudka ay keento gudcur iyo jahawareer,” ninkeeduna isla markiiba dib ayuu u daabacay maqaalka oo ka saaray labadaas faqradood. Mar dambe dib looguma daabicin Adventism-ka dhexdiisa ilaa 1931 markaas oo Willie White uu dib u daabacay; oo markuu sidaas yeelayna, wuxuu ku daray marag been ah isla waraaqdii yarayd ee uu daabacay. Taas waa la caddayn karaa.

Haddaba, waxaan rabaa inaan wax halkan ka akhriyo, oraah dheer, oo ku saabsan isla xilligan. Tani waxay ka timid Noofambar 27, 1850.

Waxaan in muddo ah dayacay inaan idiin soo qoro. Hadda waxaan bixin doonaa sababahayga. Marka hore, ma aanan helin waqti aan wax ku qoro toddobaadyo badan ka dib markii aan helay warqaddii naxariista iyo soo-dhowaynta lahayd ee Walaasha Arabella, haddii kale waxaan u hoggaansami lahaa codsigeeda ahaa in jawaabteeda lagu bixiyo laba toddobaad gudahood. Aad baan u jeclaaday warqadda. Dhammaanteen waan danaynaynay warqadda, waxaana rajaynaynaa in dib-u-dhackaygu uusan idinka horjoogsan inaad tan uga jawaabtaan sida ugu dhakhsaha badan markaad akhridaan, aniguna mar kale sidaas u sii dheeraan maayo.

Caafimaadka Yacquub iyo kayguba hadda aad buu u wanaagsan yahay. Hoygeennu wuxuu ku yaallaa Paris, guriga Walaal Andrews, isagoo wax yar u jira xafiiska boostada iyo xafiiska daabacaadda. Halkan waxaan joogi doonnaa muddo yar. Qoyskani waa kuwo aad u naxariis badan, hase ahaatee aad bay u sabool yihiin. Wax kasta oo halkan yaal waa bilaash inta ay hayaan. Uma aragno inay sax tahay in aannu wax kharash ah ku noqonno iyaga intaan halkan joogno. Aad baan u doonayaa inaan idin wada arko iyo sidoo kale Walaasha qaaliga ah ee Gorham.

“Shirkeennii aanu ku yeelannay Topsham waxay ahayd mid xiise qoto dheer leh. Siddeed iyo labaatan ayaa joogay; dhammaantoodna way ka qaybqaateen kulanka.

Axaddii xoogga Ilaah ayaa nagu soo degay sida dabayl xoog weyn oo dhacaysa. Dhammaan way istaageen oo Ilaah cod dheer bay ku ammaaneen; waxay la mid ahayd sidii markii aasaaskii guriga Ilaah la dhigay. Codkii oohinta lagama sooci karin codkii qaylada. Waxay ahayd waqti guul leh; dhammaantood waa la xoojiyey oo waa la cusboonaysiiyey. Weligay hore uma aanan arag waqti sidan u xoog badan.

Shirkeennii xigtay waxay ka dhacday Fairhaven. Walaal Bates iyo xaaskiisuba way joogeen. Waxay ahayd kulan aad u wanaagsan. Markii aannu ku soo noqonaynay guriga Walaal Nichols, Rabbigu wuxuu i siiyey riyo muujin ah, wuxuuna i tusay in runta si caddaan ah loogu qoro looxyo, taasina ay dad badan ku kallifi doonto inay runta go’aansadaan iyada oo loo marayo farriimaha saddexda malaa’igood, iyadoo labadii hore si caddaan ah loogu muujiyey looxyo dushooda.”

Taasu si toos ah ayay halkan hoose ku taallaa, [iyadoo tilmaamaysa geeska bidix ee hoose ee Jaantuska 1850]. Hagaag? Waxay ku yaalliin Jaantuskan, waxa ay iyadu ka hadlayso.

—“Waxaan kaloo arkay in ay sidaas oo kale lagama maarmaan u ahayd in warqaddu la daabaco sida ay lagama maarmaan u ahayd in rasuulladu baxaan; waayo rasuulladu waxay u baahan yihiin warqad ay la qaataan, oo ay ku qoran tahay runta waqtigan, si ay gacmaha ugu geliyaan kuwa maqla, markaasna runtuna maskaxda kama libdhi lahayn, warqadduna waxay tegi lahayd meelaha ay rasuulladu tegi kari waayaan. Waxyaalo kale ayaan arkay kuwaas oo ka soo bixi doona warqadda.

Sidee baad dhammaantiin u wada joogtaan? Ma dhammaantiin waxaad ku dadaalaysaan nolosha weligeed ah? Aad iyo aad baan u doonayaa inaan idin arko, waxaanan u malaynayaa inaan dhawaan arki doono. Haatan waa wakhtigii diyaarinta, waxaana rajaynayaa inaynu dhammaanteen si hubaal ah ugu hawlgeli doonno weligeednimada. Wakhtigu aad buu u gaaban yahay, oo wixii aynu samaynayna waa inaynu si degdeg ah u samaynaa.

20kii Noofambar, toddobaad ka hor, Walaal Henry Nichols iyo anigu waxaannu tagnay Topsham. Waxaannu hadda uun ka soo kacnay miiskii qadada Khamiistii [Noof. 21], markii mid ka mid ah carruurtii Walaal Foey soo galay oo yidhi hooyadood miyir ma leh. Waxaannu degdeg uga tallaabnay webiga hal mayl, waxaanaannu ka helnay Walaasheennii qaaliga ahayd ee Foey oo dhimasho ku sii dhaw. Murugadaydu aad bay u weynayd markii aan ogaaday inayan i garanayn. Waxay sii joogtay dhibaato weyn muddo dheer ilaa intii u dhexaysay saddexda iyo afarta saac, dabadeedna neeftii ugu dambaysay bay bixisay. Waxay ka tagtay nin iyo saddex carruur ah oo u barooranaya khasaarahooda.

Subaxnimadii Jimcaha [Noof. 22], Walaal Henry wuxuu yimid Paris si James u xiiro, si uu uga qaybgalo aaska. Waxaannu haysannay waqti aad u murugo badan oo haddana qiimo weyn lahaa. Rabbigu nagama tegin, laakiinse wuxuu noo oggolaaday in Ruuxiisu nagu dul dego. Maalmihii ugu dambeeyey ee Walaashii Foey waxay si cad u ahaayeen kuwii iyada ugu ruuxinimada badnaa uguna wanaagsanaa. Walaal Foey taas ayuu ku qalbi-qabowsadaa, in ay dhimatay iyadoo Masiixi ah. Si wanaagsan buu isu hayaa. Ilaah wuxuu siiyaa nimco uu ku adkaysto dhibaatadan. Oh, sida ay u wanaagsan tahay in Ilaah rajo lagu yeesho, rajo ku tiirin doonta goob kasta oo imtixaan iyo dhib ah. Ilaah ammaanu ha u sugnaado rajada aawadeed, rajada wanaagsan. Maxaad idinku, midkiin kastaaba, u bixin lahaydeen rajadiinna?

Xajista rumaysadka. Ku xoogaysta Ilaah, oo ku tiirsanaada gacantiisa weligeed ah. Marnaba idinma dayn doonto, laakiinse waxay idin kor u qaadi doontaa silica kasta dhexdiisa. Waxaan rajaynayaa in kulligiin aad runta ku sii xoogaysataan marba marka ka dambaysa. Ha liicinina, laakiinse jidkiinna ugu sii socda boqortooyada.”—

Waa kan. Tanina waa waxa aan doonayo inaad aragtaan.

—“Toddobaad ka hor, Sabtidii ina dhaaftay, waxaannu yeelannay kulan aad u xiiso badan. Walaal Hewit oo ka yimid Dead River ayaa halkaas joogay. Wuxuu la yimid farriin macneheedu ahaa in baabbi’inta kuwa sharka leh iyo hurdada kuwii dhintay ay ahaayeen karaahiyo lagu soo dhex geliyey albaab xiran gudihiisa, taas oo naagtii Yesebeel ahayd, nebiyaddu, ay soo gelisay; wuxuuna rumaysnaa in anigu aan ahay naagtaas, Yesebeel.”—

Hagaag? Walaal Hewit waxa uu leeyahay Ellen White waa Yesebeel, oo ay soo gelisay saddex qalad.

“—Waxaannu u sheegnay qaar ka mid ah khaladaadkiisii hore, in 1335-kii maalmood ay dhammaadeen, iyo khaladaadkiisa faraha badan. Taasu se saamayn aad u yar bay yeelatay. Mugdigiisii ayaa lagu dareemay shirka, wuuna jiitamay.”—

Haddaba, waxaan doonayaa inaad tan aragtaan. Waxaan leeyahay wax aan ka idhaahdo faqradan oo aan doonayo inaad la socotaan, haddii aad kartaan.

Haddii aad weligaa la macaamishay kuwa ka dhex jira Adventism-ka ee mar kale dabaqa waxsii sheegyada wakhtiga dhammaadka dunida, waxay haystaan oo keliya saddex oraahood oo ay adeegsadaan—waxay adeegsadaan oraaho badan, laakiin waxay leeyihiin saddex oraahood oo aasaasi ah oo ay adeegsadaan. Tani waa mid ka mid ah; maxaa yeelay, halkaas bay aadaan oo waxay yidhaahdaan, “Waxaan isaga uga sheegnay qaar ka mid ah khaladaadkiisii hore,” dabadeedna waxay ku andacoonayaan in marka ay tidhaahdo “in 1335-kii maalmood ay dhammaadeen” in taasu ahayd mid ka mid ah khaladaadkiisa. Ma arkaysaa sida naxwahaas loo yara qalloocin karo: “Waxaan isaga uga sheegnay qaar ka mid ah khaladaadkiisii hore”? Waxaannu sidoo kale u sheegnay in 1335-kii maalmood ay dhammaadeen; laakiin kuwa wakhtiyada qoondeeya waxay leeyihiin waxaan isaga uga sheegnay qaar ka mid ah khaladaadkiisii hore, mid ka mid ah khaladaadkaasna wuxuu ahaa in aad barayso in 1335-kii maalmood ay dhammaadeen, taasuna waa khalad.” Sidaas darteed, labada dhinacba waa loo qalloocin karaa.

Markii ugu horraysay ee aan fool ka fool ula hor imaado Eugene Prewitt waxay ahayd Oklahoma, isagaana ku doodayay in Taariikhda Millerite-ku aanay ku soo noqnoqon dhammaadka dunida, aniguna waxaan siiyey laba xigasho oo ka yimid Ruuxa Waxsii-sheegidda.

Oo wuxuu yidhi, “Jeff, waad ogtahay in Ellen White ay ahayd qoraa aan taxaddar lahayn.”

Markaasaan idhi, “Maxaad uga jeeddaa?”

Markaasuuna wuxuu u gudbay xigashadan. Wuxuu leeyahay xigashadani waxay caddaynaysaa in ay tahay qoraa taxaddar-daran; maxaa yeelay way og tahay in aan anigu ogahay in kuwa waqtiyo cayima ay xigashadan qalloocin karaan, haddii ay doonaan.

Haddaba, xaqiiqada ah in meel sida Washita ay leedahay saamayn ku baraysa ardaydeeda in Ellen White ay tahay qoraa aan taxaddar lahayn waa arrin keliya; laakiin, halkan ma iyadu baa qoraa aan taxaddar lahayn?

—“Waxaan dareemay inaan khasab ku ahaa inaan dhawr eray iraahdo. Magaca Ciise ayaan ku kacay, oo qiyaastii shan daqiiqo gudahood shirkii wuu isbeddelay. Qof walba isla daqiiqaddaas ayuu dareemay. Waji kastaa iftiin buu la dhacay. Joogitaanka Ilaah ayaa meeshii buuxiyey. Walaal Hewit jilbihiisii ayuu ku dhacay oo wuxuu bilaabay inuu ooyo oo tukado. Waxaa layga qaaday aragti, oo waxaan arkay wax badan oo aanan qori karin. Waxay saameyn weyn ku yeelatay Walaal Hewit. Wuxuu qirtay inay xagga Ilaah ka timid, oo boodhka ayuu ku is-hoosaysiiyey. Tan iyo kulankaas wuxuu had iyo goor wax u qorayey, oo imminkana isla miiskaas ayuu wax ka qorayaa isagoo ka noqday dhammaan qaladaadkii uu horay u faafiyey. Waxaan rumaysanahay in Ilaah uu kor u soo qaadayo isaga, oo waxaa loo qaddaray inuu wanaag sameeyo, haddii Ilaah isaga ku dhex shaqeeyo.”

Jacayl badan ha gaadho Walaasha qaaliga ah ee Gorham. U sheeg inay xoog yeelato. Ilaah waa la jiraa iyada, mana ka tegi doono. Jacayl badan ha idin gaadho dhammaantiin. Waxaan rajaynayaa inaan carruurtu hurdoobin, balse ay runta xiiseeyaan oo ay ku dadaalaan inay yeelashadooda iyo doorashadooda adkeeyaan. Qora, hubaal qor, hana samayn sidaan anigu sameeyey. Waan idin jeclahay, dhammaantiin. Qora. Manuscript Releases, mugga 16, 206–209. Waxaa laga qoray Paris, Maine, Noofambar 27, 1850.

Walaalayaal, waa maxay duruufaha taariikheed ee arrintan; xaggee bay tan ku qoraysaa? Waxay tan ku qoraysaa sannadkii 1850, guriga Walaal Nichols.

Waqtigan, maxaa Rabbigu samaynayaa? Wuxuu muujinayaa in Hormuudyadu ay qabaan aragtida saxda ah ee ku saabsan Daily-ga, iyaduna arrintaas bay la tacaalaysaa. Waxay sheegaysaa in adeegga Masiixa ee Meesha Quduuska ahi yahay aragtida khaldan ee Daily-ga.

Taariikhdan, isla taariikhdan—ma aha oo keliya isla taariikhdan, mana aha oo keliya isla sannadkaas, balse waa isla bisha sannadkaas ay riyooyinka helayso oo ay caddaynayso runtaan ku saabsan mowqifkii Hormuudka ee Daily, iyadoo leh kuwii bixiyey Qayladii Saacadda Xukunka waxay haysteen aragtida saxda ah ee Daily; isla cutubkaasna, waxay tidhi, "Waxaan arkay in Jaantuskii 1843 uu ku hagmay gacanta Rabbiga oo aan la beddeli karin, iyo in kuwii bixiyey Qayladii Saacadda Xukunka ay haysteen aragtida saxda ah ee Daily."

Maxayse ka leedahay Jaantuskan 1843 ee ku saabsan Qurbaanka Joogtada ah? Hagaag, waxay leedahay in la qaaday sannadkii AD508; iyo in 1335 sano ka dib ay ku gaadhsiinayso 1843, iyo in 1335-ku uu hore u dhaafay.

Ma qiyaasi kartaa in, isla bishaas, isla sannadkaas, ay u sheegto Walaal Hewit oo ka yimid Dead River in ay weli mustaqbal tahay?

Hagaag, kuwa waqtiga cayima, kuwa waqtiga cayima, iyo dadka rumaysan in Sister White ay tahay qoraa aan taxaddar lahayn. Taariikhdu arrintan ma taageerto.

Sidaas darteed, waxaan doonayaa inaad aragto in, marka lala xidhiidhiyo Kan Maalinlaha ah, Ellen White xataa ay fahantay 1335.

Ellen White kuma ma ayan shaabaddeeda oggolaansho oo qofa kuma darin “Daily”-ga inuu yahay Jaahilnimo; waxay garatay in taasu bilowday wax sii sheegidda 1335-ka sannadood, taas oo ku dhammaatay 1843, waxayna si fagaare ah uga difaacday mowqifkaas Brother Hewit oo ka yimid Dead River. Ma aragtaa taas?

Oo isla bishaas gudaheeda, halkaas oo ay ku sheegayso in adeegga Masiixa ee Quduuska ah, isagoo ah Kan Joogtada ah, uu keeno oo keliya gudcur iyo jahawareer; ninkeeduna, isagoo uga jawaabaya aragtidaas, ayuu waxbariddaas ka saaray Review and Herald.

Kor halkan ee qoraalladiinna, meesha ay ku qoran tahay “1850 Chart,” tan ayaa si cad halkaas ugu qoran [iyadoo loola jeedo tiirka saddexaad ee bidixda ka xiga ee ku yaal 1850 Chart, qoraalka ka dambeeya Ciise oo iskutallaabta ku yaal AD31]. Waxaan doonayay inaad awooddaan inaad ku haysataan qoraalladiinna.

Markaasna Jaantuskii 1843 ee halkan yaal [iyadoo loola jeedo tiirka dhexe, hoosta Ciise ee iskutallaabta saaran sannadka AD31]:

Ka-qaadista allabariga maalinlaha ah. Dan. 12:11, 12

Hagaag, kuwanu waa labadan jaantus.

Walaashu waxay garatay in nimankani ay haysteen fahamka saxda ah, waxayna garatay in taasu bilowday wax sii sheegidda 1335-ka sannadood ee ku dhammaatay 1843; sidoo kale, waxay garatay in ay ka dhigan tahay in xukunkii jaahiliga ahaa laga qaaday 508.

Labadan tixraac ee ku saabsan jaantusyadan hoostooda waxaad ku haysaan xigasho kale oo ku jirta wakhtigii Walaal Nichols, iyada oo dadka ku canaananaysa samaynta jaantusyo kale, maxaa yeelay farshaxankoodu waa shaydaani; halka ay iyadu leedahay in farshaxanka ku yaal labadan Jaantus uu yahay samawi. Waxay tidhaahdaa,

“Waxaan arkay in hawsha samaynta jaantusyada ay gebi ahaanba khalad ahayd. Waxay ka soo bilaabatay Walaal Rhodes, waxaana sii watay Walaal Case. Hanti ayaa lagu bixiyey samaynta jaantusyo iyo samaynta sawirro foolxun oo karaahiyo leh si ay u matalaan malaa’igaha iyo Ciise ammaanta badan. Waxyaalahaas oo kale ayaan arkay inay Ilaah ka cadhaysiinayeen. Waxaan arkay in Ilaah ku jiray daabicidda jaantuska uu sameeyey Walaal Nichols.” —

Yaa ku jiray daabiciddii Jaantuskan 1850? Ilaah!

—“Waxaan arkay in ay jirtay”—maxay?—“wax sii sheegid ku saabsan shaxdan oo ku qoran Kitaabka Quduuska ah, oo haddii shaxdani loo diyaariyey dadka Ilaah, haddii ay [tahay] mid ku filan hal qof, waxay sidaas oo kale ugu filan tahay qof kale, oo haddii mid u baahday in loo rinjiyeeyo shax cusub oo cabbir weyn leh, dhammaantoodna sidaas oo kale ayay ugu wada baahan yihiin.”

“Waxaan arkay in Walaal Case ku jiray dareen aan xasilloonayn, aan degganayn, aan ku qanacsanayn, oo aan mahadnaq lahayn, kaas oo doonayay shax kale. Waxaan arkay in shaxannadan la rinjiyeeyey ay saamayn xun ku yeesheen kiniisadda. Waxay keentay in shirkii lagu dhex arko ruux fudud oo madhan, oo jeesjees ah.”—

Haddaba, kani waa kan aan doonayo inaad si qoto dheer uga fiirsataan.

—“Waxaan arkay in jaantusyadii Ilaah amray ay maskaxda si wanaagsan u taabteen, xataa iyada oo aan wax sharraxaad ah la bixin.”—

“Waxaan arkay in jaantusyadu,” jamac ahaan, “Ilaah amray . . . .” Jaantusyo noocee ah, jamac ahaan, ayaa Ilaah amray? Labadan Jaantus [Jaantusyada 1843 iyo 1850] waxaa amray Ilaah.

—“Waxa ku jira sawiridda malaa’igta ee ku taal jaantusyada wax iftiin ah, qurux leh, oo samawi ah. Maskaxda ayaa si ku dhow aan la dareemi karin loogu hoggaamiyaa Ilaah iyo samada. Laakiin jaantusyada kale ee la sameeyey waxay karaahiyeeyaan maskaxda, oo waxay sababaan in maanku ku dheeraado dhulka in ka badan samada. Muuqaallada metelaya malaa’igta waxay uga egyihiin jinniyo shar leh in ka badan inay yihiin makhluuqaad samada ka yimid. Waxaan arkay in jaantusyadu maalmo iyo toddobaadyo ku mashquuliyeen maanka Walaal Case, xilli uu ahayd inuu Ilaah ka doondoono xigmad samawi ah, oo ay ahayd inuu ku korayo nimcooyinka Ruuxa iyo aqoonta runta.

Waxaan arkay in haddii hantidii lagu khasaaray samaynta jaantusyada lagu bixin lahaa soo saaridda runta si cad loogu hordhigo walaalaha iyada oo la daabacayo waraaqo yaryar, iwm., ay wax badan oo wanaagsan qaban lahayd oo nafafna badbaadin lahayd. Waxaan arkay in hawsha samaynta jaantusyadu ay ugu faaftay sida qandhada. Manuscript Releases, number 13, 359; 1853.

1290‑ka iyo 1335‑ka Maalmood

Waxaan hayaa maqaal ka socda Review and Herald, January 28, 1858. Sababta aan ugu hayo qoraalladiinna waa in aad ka arki kartaan in sannadkii 1858 ay weli barayeen in “the Daily” uu yahay jaahilnimo. Waxaad taas ku haysaan tixraaciinna; siddeed sannadood ka dib 1850 waxay weli fahamsanaayeen in “the Daily” uu yahay jaahilnimo.

Su’aaluhu markiiba way soo baxayaan, Ma garan karnaa waxa ay yihiin dhacdooyinka laga bilaabayo xisaabinta muddooyinkan; hadday saas tahayna, ma garan karnaa goortii ay dhaceen? Marka hore aynu baadhno. Waa maxay “maalinlaha” (allabariga) iyo “karaahiyada wax baabbi’isa”? Waxaa la ogaan doonaa in erayga allabari uu farta jiifta ku qoran yahay, taas oo muujinaysa inuu yahay eray lagu daray. Isla arrintaasna waxaa lagu ogaan doonaa meelaha kale ee uu kaga muuqdo kitaabka Daanyeel, kuwaas oo ah cutubka 11:31 iyo 8:11–13. Aynu si kooban ugu noqonno cutubkan dambe. Aayadda 13 waxaa lagu arki doonaa in laba baabba’ loo soo bandhigay; maalinlaha (baabba’a), iyo xadgudubka baabba’a. Xaqiiqadan Josiah Litch si cad buu u iftiimiyey, sidaas darteedna wax ka sii wanaagsan ma samayn karno intaan hadalkiisii soo xigan lahayn:*

“—Qurbaanka maalinlaha ah waa akhriska hadda jira ee qoraalka; hase yeeshee, wax la yidhaahdo qurbaan sidaas oo kale ah lagama helo asalka. Tan dhammaan dhinacyadu way qirayaan. Waa sharaxaad ama fasiraad ay turjubaannadu dusha ka saareen. Akhriska saxda ahi waa, “maalinlaha ah iyo xadgudubka baabba’a;” maalinlaha ah iyo xadgudubka oo ay isku xidhaan “iyo” — baabba’a maalinlaha ah iyo xadgudubka baabba’a. Waa laba awoodood oo baabbi’inaya kuwaas oo la rabay inay baabbi’iyaan Meesha Quduuska ah iyo ciidanka.’”

Taas waxaa ka muuqata in “—daily” aanay sinaba u tixraaci karin cibaadadii Yuhuudda ee lagu dabaqay sida ay qabto aragtidii hore oo aad u badnayd; tanina waxaa sii caddaynaya marka la eego in haddii xilliyadan, ha loo qaato si toos ah ama si masaal ah, laga bilaabo qaadista cibaadadan, aanay inoo keenayn wax dhacdo ah oo mudan in la xuso.

“Haddaba qurbaanka joogtada ah iyo karaahiyadaas, waa laba quwadood oo baabbi’inaya kuwaas oo kaniisadda dulmi ku hayn lahaa: ma garan karnaa waxa ay quwadahaasi yihiin? Waxa kaliya ee inoo baahan waa in aynu qodobkan ku qaadanno habkii sababaynta ee William Miller si aynu ula gaarno isla gunaanadkii uu isagu gaaray. Wuxuu leeyahay:”

“—Maxaa loola jeedi karaa —meesha quduuska ah’ ee Jaahilnimada? Jaahilnimadu, iyo qalad kasta noocuu doono ha ahaadee, waxay leeyihiin meelo quduus ah, sida runta oo kale. Kuwanu waa macbudyada ama meelaha magangalka ah ee loo quduus yeelay adeeggooda. Haddaba, waxaa la qaadan karaa in halkan laga hadlayo macbud gaar ah oo caan ka ah Jaahilnimada. Kee ka mid ah macbudyadeeda badan ee caanka ah ayuu noqon karaa? Mid ka mid ah tusaalooyinka ugu haybadda badan ee dhismaha qadiimiga ah waxaa la yidhaahdaa Pantheon. Magaciisu wuxuu ka dhigan yahay —macbudka ama meesha magangalka ah ee ilaahyada oo dhan.’ Meesha uu ku yaallona waa Rooma.+ Sanamyadii quruumaha ay Roomaaniyiintu qabsadeen waxaa si xurmo leh loogu kaydin jiray god yar ama qayb ka mid ah macbudkan, marar badanna waxay xataa u noqdeen waxyaalo ay Roomaaniyiintu laftoodu caabudaan. Ma heli karnaa macbud Jaahilnimo oo si ka sii muuqata u ahaan kara —meeshiisa quduuska ah.’”

Markaan hadda xaqiijinay in “kan joogtada ahu” yahay heethennimo, iyo “xadgudubka baabba’a,” ama—“karaahiyada wax cidla ka dhigta”—ay tahay Baabbanimada, iyo in meesha quduuska ah ee gaarka u ah heethennimadu ahayd Pantheon-ka, iyo in “meesha” ay ku taallay ay ahayd Rooma, waxaan sii wadnaa baaritaanka.

“1. Miyay jaahiligu —‘laga qaaday’— awooddii madaniga ahayd ee Rooma? Qoraalka soo socda ee xaqiiqo muhiim ah oo si wanaagsan looga yaqaan taariikhda kaniisadda iyo dunida, waxaan u malaynaynaa inuu ka jawaabayo wax sii sheegidda. Waxa uu khuseeyaa Constantine, boqorkii ugu horreeyey ee Masiixi ah, wuxuuna leeyahay:”

—Falkiisii ugu horreeyey ee xukunkiisu wuxuu ahaa dirista amar boqortooyada oo dhan laga faafiyey, isaga oo ku boorrinaya dadka uu xukumo inay qaataan Masiixiyadda.'++

“2. Rooma ma waxay ahayd magaalada ama meesha quduuskiisa, (Pantheon-ka,) oo lagu dumiyey amar ama awoodda Dawladda? Qoraalkan soo socda ayaa ka jawaabaya:”

“—Dhimashadii ninkii ugu dambeeyey ee la loollamayay Constantine waxay shaabadaysay nabaddii boqortooyada. Rooma mar kale waxay noqotay boqoraddii quruumaha oo aan cidina ku muransanayn. Laakiin, saacaddaas sarraysiinta iyo bilicda leh, waxaa la gaadhsiiyey qarka god-dhac. Tallaabadeeda xigtay waxay noqon lahayd hoos-u-dhac aan laga soo kaban karin. Bedelidda xukuumadda loona raray Constantinople weli waxay wareer gelisaa taariikhyahanka. Waxay ahayd fal si toos ah uga hor imanayay dhammaan jihadii ay ku socdeen eexihii qadiimiga ahaa ee sharafta lahaa ee maskaxda Roomaanka. Ma ahayn shaqadii Aasiyaani raaxaysi jecel, oo isu dhiibay macaansiga caadooyinka iyo cimilooyinka bariga, ee waxay ahayd shaqadii guuleyste bir ah, oo ku dhashay galbeedka, kuna jeesjeesa, sida Roomaaniyiinta oo dhan, dhaqammada dadka bariyiinta; waxay ahayd shaqadii siyaasi aad u feejigan, hase yeeshee waxay ahayd mid siyaasad ahaan aan xigmad lahayn heerka ugu muuqda. Si kastaba ha ahaatee, Constantine wuxuu ka tagay Rooma, qalcaddii weynayd iyo carshigii Qaysarrada, isagoo doorbiday gees aan la aqoon oo Thrace ah, wuxuuna ku bixiyey intii ka hadhay noloshiisii xoogga iyo hamiga lahayd hawsha labanlaaban ee ah inuu gumeysi ka dhigo caasimadda boqortooyadiisa, isla markaana uu caasimaddii u hoos dhigo sharafyada tabarta daran iyo xoogga la bahdilay ee gumeysi.”*

Diiwaankan ka soo baxay qalinka taariikhyahanka aad buu u cad yahay oo uma baahna faallo. Meeshii meeshiisa quduuska ah waa la dumin doonaa, ayuu nebiyaddu leedahay; oo ka dib marka la helo caddayn xaqiiqooyin ah sida kuwa kor ku xusan, xataa kuwa ugu aadka u taxaddara fasiraadda nebiyada waa inay ku qancaan sida ay tani ugu habboon tahay.

“Laga bilaabo wakhtiga qurbaanka joogtada ah la qaadi doono, oo karaahiyada baabba’siisa la taagi doono, waxaa jiri doona kun iyo laba boqol iyo sagaashan maalmood. Waxaa barakaysan kan samra oo gaadha kun iyo saddex boqol iyo shan iyo soddon maalmood. Iyadoo xaqiiqooyinka ina hor yaallaa ay yihiin in qurbaanka joogtada ahi yahay Jaahilnimo, in karaahiyada baabba’siisa ahi tahay Baabanimada, in awoodda Roomaanka dhexdeeda uu ka dhacay isbeddel ka yimid tii hore una gudbay tan dambe, oo taasina ku timid amar-dawladeed, waxa innaga inoo hadhay oo keliya in aynu sii baarno goorta ay tani u dhacday si wax sii sheegiddu u rumowdo; waayo, haddii aynu taas caddayn karno, waxaynu heli doonnaa barta bilowga ah ee laga taariikheynayo xilliyada wax sii sheegidda ee ku qoran qoraalka ina horyaalla. Sidaa darteed,”

Ilaa wakhtigii isbeddelka diineed ee Clovis, boqorkii Faransiiska, kaas oo dhacay sannadkii 496, Faransiiska iyo quruumaha kale ee galbeedka Rooma waxay ahaayeen kuwo heysta diinta jaahiliga; laakiin dhacdadaas ka dib dadaalladii lagu doonayay in sanamcaabudayaasha loogu soo jeediyo Masiixa waxaa lagu caleemo saaray guul weyn. Waxaa la yidhi in isbeddelkii diineed ee Clovis uu dhaliyey caadada ah in boqorka Faransiiska loogu yeedho cinwaannada Boqornimada Masiixiga ugu sarreysa iyo Wiilka Curadka ah ee Kaniisadda.+ Intii u dhexeysay wakhtigaas iyo C.D. 508, iyada oo loo marayo “isbahaysiyo,” “heshiisyo is-dhiibid ah” iyo qabsashooyin, “Avborici,” “ciidammadii Roomaanka ee galbeedka,” Brittany, Burgundians iyo Visigoths, waxaa la hoos geeyey xukunkiisa.'++

—Heedhnimadu waxay ku jirtay boqortooyadii Roomaanka ee galbeed, in kastoo aan shaki lahayn ay dib u dhigtay horumarka iimaanka Masiixiga, gaar ahaan quruumahaas lagu dhibaateeyey, sida xaaladdii Ingiriiska, duullaannadii qabiilooyinka barbariyiinta ah oo sii ahaan jiray sanamcaabudayaal, haddana wixii markaas ka dambeeyey ma ay lahayn awooddii, xataa haddii ay lahayd rabitaankii, ay ku cabburin lahayd iimaanka Katooliga ama ay ku horjoogsan lahayd faragelinta sii fidaysa ee Baadariga Roomaanka.

Laga bilaabo wakhtigaas, karaahiyada Baabawnimadu waxay ahayd mid guulaysatay, inta ay arrintu khusayso jaahilinnimada. Dagaalladeeda mustaqbalka waxay la jiri jireen firqooyinka kale ee Masiixiga, kuwaas oo mar walba loola dhaqmi jiray sidii bidcooleyaal; iyo amiirrada mar walba loola dhaqmi jiray sidii fallaagayaal ama kala-qaybiyayaal jidhka Masiixa. Awoodihii waaweynaa ee Yurub waxay ka tageen ku-dhaganaaanshahoodii jaahilinnimada oo keliya si ay u sii waarijiyaan karaahiyadeeda qaab kale; waayo jaahilinnimadu waxay u baahnayd oo keliya in la baabtiiso si ay u noqoto Masiixi marka loo eego macnaha Kaatooligga; oo marka danaha ama aargudashada wasiirkeeda hoggaaminaya ay dalbadaan, hantidooda iyo carshiyadooda,—bal suurtagal xataa nafahooda,—waa in lagu dul dhigaa allabariga. SS

* Faallo Nebiyeed, Jeldiga 1, 127.

+ Taariikhda Caalamiga ah ee Goodrich iyo Juqraafiyadda Gutherie.

+ Taariikhda Masiixiga ee Mosheim, Mugga 1aad, 132, 133.

Ingiriiska, Arthur, oo ahaa boqorkii Masiixiga ahaa ee ugu horreeyey, wuxuu aasaasay cibaadada Masiixiga ah burburkii sanamyada dushooda.* Rapin, oo sheegta inuu taariikhdiisa ku yahay mid ka saxsan xagga isku xigxiga dhacdooyinka, wuxuu sheegayaa in loo doortay boqorka Britain sannadkii 508. Buugga 2, 129.

“Maxay ahayd xaaladdii Kursiga Rooma wakhtigan? —Symmachus wuxuu ahaa Baadari laga bilaabo 498 ama 499 ilaa 514. Xilligii baadarinimadiisa waxa lagu kala sooci jiray duruufahan iyo dhacdooyinkan yaabka leh:

“1. Isagu —wuxuu ka tegey Jaahilnimadii’ markii uu galay —kaniisadda Rooma.’”

“2. Wuxuu kursiga Baadariga ku hantiyey isaga oo la halgamaya kii la tartamayay, xataa ilaa dhiig. Du Pin.”

“3. Ammaanta loo hayo isaga sida beddelka St. Peter.”

“4. Masaafurinta kiniisadeed ee Boqor Anastasius.+”

“—Intee le’eg,” ayuu leeyahay Mosheim, “fikradaha qaarkood uga roonaayeen dalabyada sayidnimada ku dheehan ee Baadariyada Rooma, si fudud baa looga qiyaasi karaa hadal uu yiri Ennodius, oo ahaa sasabadihii ceebta iyo xadgudubka badnaa ee Symmachus, kaas oo ahaa wadaad sare oo sumcaddiisu mugdi ku jirtay. Ammaan-badnahan dulleyska ahi, isagoo ka mid ah sheegashooyin kale oo aan habboonayn, wuxuu ku dooday in Baadariga loo dhigay garsoore booska Ilaah, booskaas oo uu u buuxinayey isagoo ah ku-xigeenka Kan ugu Sarreeya.”++

Awoodda loo xaqiijiyey qaddiyadda Kaatooligga ee galbeedka, guulahan, iyo hawlgelinta ku-xigeennada iyo wakiillo kale oo ka socday Carshiga Rooma, kooxda Baabawnimada ee Constantinople waxaa la geliyey meel ay ku cudurdaarsan karaan colaado furan oo ay u galaan danaha sayidkooda Rooma jooga. Sannadkii 508 duufaantii xagjirnimada iyo dagaalka sokeeye ayaa dab iyo dhiig kula dhex martay jidadkii caasimadda bari.

Gibbon, isagoo ka hadlayaa qalalaasihii ka dhacay Constantinople sannadihii 508–514, wuxuu leeyahay—Taallooyinkii boqorka waa la jebiyey, isaga qudhiisuna wuxuu ku dhuuntay xaafad ka baxsan magaalada, ilaa uu dhammaadka saddex maalmood ku dhiirraday inuu baryo naxariista dadkiisa. [Baabtiisnimadu way guulaysatay.] Isagoo aan taajkiisii qabin, kuna sugan qaab qof baryootamaya, Anastasius wuxuu ka soo muuqday carshiga goobta ciyaaraha. Katooligtii waxay hortiisa ku akhriyeen Trisagion-kii saxda ahaa; waxay ku farxeen yabooha uu codka naadiye ku shaaciyey ee ah inuu ka tanaasulayo guduudkii boqornimada; waxay dhegaysteen digniinta ah in, maadaama aanay dhammaantood wada xukumi karin, ay marka hore ku heshiiyaan doorashada taliye; waxayna aqbaleen dhiigga laba wasiir oo aan dadku jeclayn, kuwaas oo sayidkoodii, isaga oo aan labalabayn, ku xukumay libaaxyada. Kacdoonnadan xanafta leh balse ku meel gaarka ahaa waxaa dhiirrigeliyey guushii Vitalian, kaas oo isaga iyo ciidankiisa Huns iyo Bulgarians, oo intooda badani sanam-caabudayaal ahaayeen, isu sheegay ilaaliyaha iimaanka Katooliga. Kacdoonkan cibaado sheegashada ah dhexdiisa wuxuu baabi'iyey dadka Thrace, wuxuu hareereeyey Constantinople, wuxuu dabar-gooyey lixdan iyo shan kun oo Masiixiyiinta la rumaysan yahay la ah, ilaa uu ka helay soo celinta wadaaddadii, qancinta Pope-ka, iyo dhismaha shirkii Chalcedon, heshiis orthodox ah oo Anastasius dhimasho ku sii dhawaa si aan raalli ka ahayn u saxeexay, adeerkana Justinian uu si daacadnimo badan u fuliyey. Oo sidaasay ahayd natiijadii dagaalkii ugu horreeyey ee dagaallada diimeed ee lagu qaaday magaca, oo ay qaadeen xertiisii, Ilaaha Nabadda. SS

Qoraalkan soo socda ee laga soo qaatay Appollos Hale ayaannu ku soo afjaraynaa markhaatifurka qodobkan: —Hadda waxaannu ku martiqaadaynaa Gamalii’eeladeenna casriga ah inay nala qaataan meel taagan oo ku taal goobtii quduuska ahayd ee Jaahilnimada (taas oo hadda lagu andacoodo inay tahay “dhaxalka St. Peter”) sannadkii 508. Waxaannu dib u eegaynaa dhawr sannadood oo la soo dhaafay, waxaana Jaahilnimadii qallafsanayd ee barbariyiinta woqooyi ku soo butaacaysaa boqortooyadii reer Rooma ee Galbeedka oo magac ahaan Masiixi ahayd—iyadoo meel kasta ku guulaysanaysa—guulaheeduna meel kasta waxaa lagu gartaa naxariis-darradii ugu bahalnimo badnayd. . . . Boqortooyadii way dhacdaa oo waxay u kala jabtaa jajabyo. Mid mid, sayidyada iyo taliyayaasha jajabyadan, waxay ka tagaan Jaahilnimadooda oo waxay qirtaan iimaanka Masiixiga. Arrimaha diinta, kuwii guulaystay waxay isu dhiibayaan kuwii laga guulaystay. Hase ahaatee weli Jaahilnimadu way guulaysanaysaa. Taageerayaasheeda dhexdooda waxaa ku jira hal guulayste adag oo guul badan. (Clovis.) Laakiin goor dhow isaguna wuxuu u sujuudaa awoodda iimaanka cusub oo wuxuu noqdaa halyeygiisa. Weli wuu guulaysanayaa, laakiin isaga oo ah halyey iyo guulayste, wuxuu gaadhaa heerkiisa ugu sarreeya barta aynu taagannahay, C.H. 508.

“—Isla sannadkaas ama wax u dhow, qaybtii ugu dambaysay ee muhiimka ahayd ee boqortooyadii dhacday ayaa si fagaare ah, oo iyada oo loo marayo caleemo-saarkii boqorkeeda guulaystay, loo Masiixiyeeyaa.”

“—Baadariga xilligii aynu ku sugan nahay waa jaahil dhowaan soo noqday. Halgankii dhiigga badnaa ee kursiga ku fariisiyey waxaa lagu go’aamiyey faragelinta boqor Ariyan ah. Waxaa loo sujuudaa oo loo salaamaa isagoo buuxinaya —meesha Ilaah ee dhulka.’ Golaha guurtiduna ilaa xad aad buu ugu jiraa awooddiisa, si marka lagu tuhmo in danaha Kursiga Rooma sidaas u baahan yihiin, ay boqorka ka saaraan xiriirka kiniisadda. . . . Sannadkii 508 miinadii ayaa lagu qarxiyey hoosta carshiga Boqortooyada Bari. Natiijada jahawareerka iyo dirirta ay taasi dhalisay waa dullaynta sayidkeedii xaqa u lahaa. Haddaba su’aashu waa, goormay jaahilnimadu ilaa xad la cabburiyey oo ay bannaysay beddelkeeda iyo dhaxal-sugeheeda, karaahiyada Baabawnimada? Goormaa karaahiyadani la dhigay meel ay kaga bilaabi karto socodkeeda cayda iyo dhiigga? Ma jirtaa taariikh kale oo loo nisbeeyo in lagu “dhigay,” ama lagu “taagay” halkii jaahilnimada, aan ahayn 508? Haddii sixiroolaha qarsoodiga ahi weli dhammaan dhibbanayaasheeda aanu ku wada soo gelin awooddeeda, haddana booskeedii ayay qabsatay, qaarna waxay u hoggaansameen soojiidashadeeda.”

Kuwii kale ayaa ugu dambayntii la hoggaansiiyaa, —oo boqorro, iyo dadyow, iyo dad badan, iyo quruumo, iyo afaf,’ ayaa la gelinayaa sixirkaas oo u diyaariya, xataa iyagoo —ku sakhraansan dhiigga shuhadadii Ciise,’ in ay —u maleeyaan inay Ilaah u adeegayaan,’ oo ay isu haystaan kuwa keliya ee samadu u janjeedho, iyagoo isla markaasba u sii noqonaya ugaadh ka sii fudud oo ka sii hodansan halaagga jahannamada’*

“Waxaan haynaa taariikhda. ‘Qurbaanii joogtada ahayd’ waa la qaaday, oo karaahiyadii baabba’a keentaana waa la taagay sannadkii 508. Marka laga bilaabo bartan, 1290 maalmood ama sano waxay ku dhammaanayaan 1798, halkaas oo, sida hore loo muujiyey, awooddii madaniga ahayd laga dhuftay Baadariga gacantii Buonaparte. 1335 maalmood waxay ina gaadhsiinayaan 45 sano oo buuxa oo ka dambeeya dhacdadaas.”

“Laakiin qaar baa odhan kara, Sidee bay ku tahay in aad xilliyada ku soo afjartaan waagii hore? Sow miyaanay qornayn in Daanyeel nasto oo saamigiisa ku istaago dhammaadka maalmaha? Hubaal; waana rumaysan nahay. Laakiin maxay tahay Daanyeel inuu saamigiisa ku istaago? Qodobkan waxaa dib loo eegi doonaa marka aynu nimaadno sharaxaadda dhammaadka wakhtiga iyo baadhista dhacdooyinkii dhab ahaan ka dhacay dhammaadka maalmaha. Inta ka horraysa, halkan ayaannu barroosin ku dhiganaynaa ilaa toddobaad kale.” Review and Herald, January 28, 1858.

Khaladaadka iyo Khatarta Prescott iyo Daniells; Magaalooyinka la Joogo In Laga Shaqeeyo

(A. G. Daniells waxaa loo doortay madaxweynaha Shirka Guud sannadkii 1901. Tani waxay muujinaysaa in dukumeentigan la qoray sannadkii 1910, xilli ay Mrs. White aad uga welwelsanayd dayacaaddii Daniells ee magaalooyinka iyo ku lug lahaanshihiisii muranka ku saabsanaa “Daily.”)

Haddaba, dhowaan Steve Wohlberg waxa uu sheegayey inaanu qasab ku ahayn inuu mowqif ka qaato “the Daily,” maxaa yeelay Ellen White weligeed mowqif kama qaadan “the Daily”; oo haddii ay ku filan tahay in nebisaddii ay qaadato mowqifkaas, isagana way ugu filan tahay.

Hagaag, Ellen White waxay ka taagnayd mowqif ku saabsan “Maalinlaha.” Waxay tidhi Millerites-ku waxay ka haysteen aragtida saxda ah, waxayna fahamsanayd in uu ahaa Jaahilnimo. Waxay fahamsanayd in markii Jaahilnimada la qaaday, ay 1335-ku bilaabatay; waxayna fahamsanayd in aragtiyo kale oo aan taas ahayn ay keliya dhalinayeen gudcur iyo jahawareer.

Midda ta aad ka caddayn karto taariikhda 1850 ee dhab ahaan go’doomisay inay keenayso gudcur iyo jahawareer waa aragtidii Crosier ee ahayd in Kan Joogtada ahi uu metelayay adeegga Masiixa ee Quduuska; sidaas darteed, waxaan u malaynayaa inay lahayd faham ku saabsan waxa Kan Joogtada ahi ahaa—ma aha oo keliya waxa uu ahaa, balse sidoo kale waxa uu metelayay—waayo, haddii aad ka tagto mowqifkaas, waxaad gelaysaa gudcur iyo jahawareer.

Laakiin, sannadkii 1910 Ellen White waxay sidoo kale canaanatay Madaxweynaha Shirka Guud iyo W. W. Prescott iyagoo riixayay aragtidan isla tan Crosier.

Taariikh-yahanina ma doodayo in Prescott iyo Willie White iyo A. G. Daniells, markii ay ku adkaysanayeen Arrinta Joogtada ah, ay ku adkaysanayeen fikradda ah in Arrinta Joogtada ahi ay matalayso adeegga Masiixa ee Quduuska. Qof kastaa taas wuu ogyahay.

Laakiin, halkan ayaad ku haysaa maqaalka oo dhan ee Manuscript Releases, mugga 20.

Goormee ayaa tan la sii daayay? Hagaag, waxaa la sii daayay sannadkii 1988; sidaas darteed, waxay u furnayd ardayda Adventism-ka inay ka fiirsadaan sannadkii 1988.

Goormay ayey Willie White, Prescott, iyo Daniells ku aasaaseen aragtida beenta ah ee “Daily”-ga ee Adventism-ka? Laga bilaabo 1919 ilaa 1931 ayay hawshooda dhammaystireen. Marka la gaaro 1931, arrintu waa la go’aamiyey!! Adventism-ku wuxuu barayaa in “Daily”-gu uu matalo adeegga Masiixa ee Quduuska ah, maxaa yeelay waxay aqbaleen fasiraadda Qorniinka ee ka timaadda Protestantism-ka riddada ah iyo Katooligga. Oo laga bilaabo meeshan wixii ka dambeeya, “Daily”-ga waxaa loo aqoonsaday adeegga Masiixa ee Quduuska ah.

Nasiibdarro, waxaa jira codad qaarkood oo tan ka soo horjeeda oo si ka wanaagsan u garanaya, laakiin hirkii arrintu gebi ahaanba wuu ka rogmey wixii xilligaas ka dambeeyey.

Ka dibna sannadkii 1988, Ellen White Estate waxay noo sii daysay bayaankan ka soo jeeda 1910 isla waqtigii arrinta “Daily” ay kicinayeen Prescott, Daniells, iyo Willie White.

Maxay taasi ka dhigan tahay? Maxay ka dhigan tahay in cadowgu ka shaqaynayo maskaxdaada? Waxay ka dhigan tahay in Ruuxa Quduuska ahi aanu ka shaqaynayn maskaxdaada.

Waxay rabeen inay galaan buuggii Uriah Smith, Thoughts on Daniel and Revelation, oo ay ka saaraan wixii uu ka yidhi “the Daily” inay tahay Jaahilnimo. Taasi waa sababta, muddadan dhexdeeda, mid ka mid ah ragga la diriraya Willie White iyo Prescott iyo Daniells uu u yahay nin la yidhaahdo Larry Smith.

Waa kuma Larry Smith? Kaasu waa ina Uuriyaah, wuuna garanayaa waxa ay doonayaan inay sameeyaan, wuxuuna la taagan yahay aabbihiis: allabariga joogtada ahu waa Jaahilnimo.

samee maxay? “inuu keeno jahawareer weyn.”

Aragtiyo kale oo ku saabsan allabariga joogtada ah ayaa la qaatay, kuwaas oo keena jahawareer iyo gudcur.

Haddii Rabbigu idmo, marka aynu ka bilowno caddaynta caqiidooyinkan daraasaddeenna Kitaabka Quduuska ah, waxa aynu eegi doonnaa Yexesqeel 28; waayo, Yexesqeel 28 waa meesha si cad loogu aqoonsaday asalka ugu hooseeya ee “Joogtada.” Yexesqeel 28 wuxuu ku saabsan yahay is-sarraysiinta Luusiifer, iyaduna taas ayay calaamadaysay; waayo, sida ay isku dayayeen inay yidhaahdaan “Joogtadu” waxay ka dhigan tahay adeegga Masiixa ee meesha quduuska ah, ma aha oo keliya inay diidayeen aragtida runta ah ee “Joogtada,” oo ah astaan is-sarraysiin, balse waxay waayo-aragnimadooda ku muujinayeen isla is-sarraysiintaas. Waxay adkaynaysaa inay jahawareer soo gelin lahaayeen safafkeenna.

Oo maxay ka dhigan tahay, “Oo waa lay tusay”? Ilaah ayaa tan si gaar ah ugu sheegay iyada.

Walaashay White way fahamtay “the Daily,” waxayna fahamtay in baridda ah in “the Daily” uu yahay adeegga Masiix ee Quduuska ah ay tahay wax ka yimid malaa’igihii Jannada laga eryay, ayna kaliya keento jahawareer iyo gudcur; sidoo kalena, waxay aqoon u lahayd mowqifkii Hormuudka ahaa ee ahaa in “the Daily” uu matalo Jaahilnimada, iyo in markii “the Daily” la qaaday, ay bilaabatay wax sii sheegidda wakhtiga ee 1335-ka sano. Taas way ogayd. Way garanaysay farqiga, si kasta oo nimankan ay rabaan inay yidhaahdaan.

Kuwa kuwa la doortay innaba lama khiyaanayn doono, laakiin waxaa jiri doona dad la taagan kuwa la doortay kuwaas oo la khiyaanayn doono. Kuwa la doortay waa bikradaha xigmadda leh. Bikradaha nacaska ah waa la khiyaanayn doonaa, sax?

Oo sida bikradaha xigmadda leh ee wakhtigan jooga, marka jirrabaaddu ay taagan tahay inay xataa kuwa la doortay khiyaanayso, sida bikradaha xigmadda leh ay u helayaan shubashada Ruuxa Quduuska ah, maxayse bikradaha nacasyada ah helayaan? Khiyaanada xoogga leh ee 2 Tesaloniika. Taasna sidoo kale waan ka hadli doonnaa iyadoo la xidhiidha Daily.

—“waxay waayo-aragnimadooda ku dhex tollayeen dareenno leh muuqaal ruuxi[yeed], iyagoo dadkeenna u soo jiidayay dareenno qurux badan oo khiyaanayn lahaa, hadday suurtowdo, xataa kuwa la doortay.”

Waa maxay gunta ugu dambaysa ee ruuxiismku?

Marka ay timaaddo qisada Boqor Saa’uul, muxuu Samuu’eel yidhi? “Caasinimadu waa sida sixirbararka.” Caasinimadu waa sixirbarar.

Sa’uul xaggee ku dambaystaa?

DHAGEYSTAYA: Iyada oo lala jiro sixirooladdii Endor.

Iyadoo la jirta sixirooladdii Endoor.

Maxay ahayd wixii uu Boqor Saa'uul sameeyey ee sababay taxanahan dhacdooyinka ah oo ku hoggaamiyey saaxiraddii Endor? Wuxuu hadalkiisii ka sarreysiiyey Erayga Ilaah. Waxaa loo sheegay waxa uu samaynayo, laakiin isagu wuu sii watay oo wuxuu sameeyey wixii uu doonayay inuu sameeyo.

Xudunta ugu dambaysa ee ruuxnimada beenta ahi waa inaad hadalkaaga ka sarraysiiso Erayga Ilaah. Halkaas bay wax walba ka bilaabmaan. Taasu waa sixirnimo.

Sixirku waa garashada sida Shaydaanku kuu geliyo saamayntiisa hoosteeda. Sida uu kuu sasabo waa eray sixireed oo la xidhiidha khiyaano sixireed.

Marka lagu sixroobo, yaa ugu horreeya ee la sixrooba? Sixiroolaha. Wax walba waxay ka bilaabmaan marka aan hadalkayga ka sarraysiiyo Erayga Ilaah. Taasu waa sixir, taasu waa fallaagow, aniguna waxaan ahay kii la sixroobay. Taasina waa wixii ku dhacay Daniells iyo Prescott.

Oo dareenno noocee ah ayay Daniells iyo Prescott isku dayayeen inay soo geliyaan markan tani dhacaysay? Aragti qaldan oo ku saabsan “Joogtada” (the Daily).

Oo waa maxay aragtida runta ah ee ku saabsan Daily-ga? Waa in uu yahay Paganism, Paganism-kuna waa diinta is-sarraysiinta. Waa diin ka bilaabatay maxkamadaha Jannada markii Shayddaan, markii Shayddaan, uu eraygiisa ka sarreysiiyey Erayga Ilaah oo uu taariikhda aadanaha soo geliyey qarsoodiga xumaanta.

Qarsoodiga xumaantu waa shaqada Shaydaanka ee uu innagu sixrayo. Waa shaqada Shaydaanka ee uu innagu kiciyo in aynu ereygayaga ama ereygiisa ka sarraynsiinno Erayga Ilaah.

Ma raacaysaa fikirkeyga?

Kor u fiiri “iniquity.” Waxay ku qeexi doontaa “iniquity” kitaabka Strong’s Concordance. Oo markaad hoos ugu dhaadhacdo erayga asalka ah, waa maxay erayga asalka u ah “iniquity”? Alpha, alpha. Taasu waa riddada Alpha.

Goormee ayay Daniells iyo Prescott riixayeen aragtidan nacasnimada ah? Xilligii riddadii Alfa.

Sidaa darteed, ha seegin waxa Walaasha White halkan ka sheegayso ee ku saabsan in xataa kuwa la doortay la khiyaaneeyo iyo ku saabsan akhrinta Ezekiel 28. Iyadu way ogayd waxa socda. Waxay ogayd in arrinkan Daily uu yahay wax aan khalad ahayn oo keliya xagga caqiidada, balse uu ka doonayo kuwa doonaya inay ku wacdiyaan aragtida qaldan ee Daily inay hadalkooda ka hormariyaan Erayga Ilaah, oo ay gelinayso meel ay ku sixirmaan; sidaas darteedna, waxay gacanta Shayddaanka ugu noqdaan aalad uu kuwo kale ugu sixro fallaagannimadooda.

Dadku waxay yidhaahdaan, “Oh, Ellen White, iyadu mowqif kama haysato Arrinta Maalinlaha ah.”

Tani waa ruuxsami. Wuxuu hadalkiisa ka sarraysiiyey Erayga Ilaah. Wuxuu rumaysan yahay in Ilaah waxyoonayo isaga.

Dalagyada qalaad ee sharka ayaa maanta ka baxaya dhammaan Adventism-ka.

Ellen White waxay taageeradeeda saartay fahamkii Hormuudka ee 2520.

Ellen White waxay taageeradeeda saartaa fahamkii Hormuudka ahaa ee ahaa in “Maalinlaha” ku jira Kitaabka Daanyeel uu matalo Heedhanimo.