Waa faham kitaabiga ah oo la aqbali karo in nebiga Ezekiel lagu aqoonsado inuu soddon jir ahaa aayadihiisa furitaanka.
Oo haddaba waxaa dhacay sannaddii soddonaad, bishii afraad, maalinteedii shanaad ee bisha, anigoo maxaabiistii dhex joogay webiga Kebaar agtiisa, in samooyinkii furmeen, oo aan arkay riyooyinkii Ilaah. Maalinteedii shanaad ee bisha, taas oo ahayd sannaddii shanaad ee maxaabistii boqor Yehooyaakiin, ayaa eraygii Rabbigu si cad ugu yimid nebigii Yexesqeel oo ahaa wadaadkii, ina Buusi, dalkii reer Kaldayiin agtiisa webiga Kebaar; oo gacantii Rabbiguna halkaasay korkiisa ku dul saarnayd. Yexesqeel 1:1–3.
Qaar waxay aaminsan yihiin in “sannaddii soddonaad” ay ku salaysan tahay wareeg jubilee oo gaar ah, kaas oo ka bilaabmay boqor Yoosiyaah kuna dhammaaday aayadda koowaad ee cutubka afartanaad.
Sannaddii shan iyo labaatanaad ee maxaabiisnimadayada, bilowgii sannadka, maalintii tobnaad ee bisha, sannaddii afar iyo tobnaad ka dib markii magaalada la dhuftay, isla maalintaas gacantii Rabbigu way igu soo degtay, oo halkaasay i geysay. Ezekiel 40:1.
Taariikhyahannada kitaabiga ah waxay aayadda koowaad ee cutubka afartanaad ku taariikheeyaan midkood Abriil 28 ama Oktoobar 22, 573 BC. Nebiyadu dhammaantood waxay tilmaamaan maalmaha ugu dambeeya, sidaas darteed taariikhda dayrta ee Oktoobar 22, 573 BC waa taariikhda omega ee xariiq ka bilaabatay konton sannadood ka hor dhacdada loo yaqaan “Kormaridda Weyn ee Yoosiyaah” May 5, 622 BC.
Tirada soddon waa astaan wadaaddadii la rabay inay soddon jir ahaadaan marka ay bilaabayaan adeeggooda. Haddii aayadda kow ilaa saddex ee Yexesqeel cutubka koowaad ay tilmaamayso da’da Yexesqeel inay tahay soddon, ama si fudud ugu tahay astaan wadaad, si kastaba ha ahaatee isaga waxa sidoo kale lagu matali lahaa inuu soddon jir yahay. Haddii soddonka sannadood ee ku xusan aayadda koowaad yahay, sida kuwa kale rumaysan yihiin, mid ka dhigan sannadkii soddonaad tan iyo Kormariddii Weynayd ee Yoosiyaah ee 622 BC, haddana saamaymaha nebiyadeed weli waa isku mid.
Yosiyaah waxaa loola jeedaa “aasaas,” Kormariddiisii Weynna waxay bilowday xilli yubilii ah oo ku dhammaaday Oktoobar 22 maalintii Kafaaraggudka, 573 BC. “Xarriiqda yubiliiga” ee ka bilaabanta Yosiyaah ilaa Oktoobar 22 waxay la jaanqaadaysaa taariikhda 1840 ilaa 1844. Aasaasyadii 1840 waxaa matalayay boqor Yosiyaah, sidoo kalena Yosiyaah Litch. Oktoobar 22 waxaa matalayay geeska buunka yubiliiga oo la afuufay iyadoo lala afuufayo geeska maalinta Kafaaraggudka.
Oo waxaad isu tirin doontaa toddoba sabti oo sannado ah, toddoba goor toddoba sannadood; muddada toddobadaas sabti oo sannado ahna waxay kuu ahaan doontaa sagaal iyo afartan sannadood. Markaas waxaad ka dhigi doontaan in buunka yubiliiga la yeedhiyo maalinta tobnaad ee bisha toddobaad; maalinta kafaaraggudka waxaad ka yeedhin doontaan buunka dalka oo dhan. Laawiyiintii 25:8, 9.
Yexesqeel waxa lagu meeleeyey xariiqda Jubiliiga ee ka bilaabanta boqor Yoosiyaah ilaa Oktoobar 22, xariiq metelaysa malaa’igihii koowaad iyo labaad ee Muujintii tobnaad laga bilaabo 1840 ilaa 1844. Yexesqeel waxa uu metelaa Milleriyiintii malaa’igta koowaad iyo tan labaad, iyo boqol iyo afar iyo afartan kun ee malaa’igta saddexaad. Yexesqeel waxa uu metelaa wadaadnimada boqol iyo afar iyo afartan kun, hase yeeshee sifadiisa nebinnimo ee aasaasiga ahi waa in uu yahay nebi.
Nebi, Wadaad iyo Boqor
Waxa jira saddex qof oo Baybalka ku xusan oo bilaabay inay adeegaan markay soddon jir ahaayeen. Ezekiel waxaa la socday Daa’uud iyo Yuusuf. Maaddaama ay dhammaantood bilaabeen inay adeegaan iyagoo soddon jir ah, dhammaantood waa wadaaddo. Daa’uud waa astaan boqorka, Yuusufna waa wadaadka, Ezekielna waa nebiga ku jira boqortooyada ammaanta ee saddex-geesoodka ah oo ka kooban nebi, wadaad iyo boqor.
Si kasta oo aynu nebiga Ezekiel ugu dabaqno astaan ahaan, isagu waa wadaad; oo marka lagu dabaqo khadka yubiliiga laga soo bilaabo Yoosiyaah ilaa Oktoobar 22, Ezekiel waa wadaad matali lahaa wadaad ku jira wakhtiga shaabadaynta ee boqolka iyo afar iyo afartan kun, sida lagu sii tusaaleeyey taariikhda 1840 ilaa 1844 iyo boqor Yoosiyaah ilaa Oktoobar 22, 573 BC.
Labaatan iyo laba
Baybalku si cad bay u caddaynaysaa in Yexesqeel uu adeegayay laba iyo labaatan sannadood. “Laba iyo labaatan” waa astaan u ah boqol iyo afartan iyo afar kun oo ah calanka Ilaahnimada oo ku lammaan dadnimada. Taariikhda uu matalo Kormariddii Yoosiyaah ilaa dabbaaldegga Yubiliiga ee Oktoobar 22 ee cutubka afartanaad, Kormariddii Yoosiyaah waxay ahayd summad muujinaysa shaqadii Josiah Litch sannadihii 1838 iyo 1840. Shaqadaasu waxay ahayd soo bandhigiddii waxsii sheegyada wakhtiga ee hoogga kowaad iyo kan labaad. Hadda waxaa la arki karaa in waxsii sheegidda hoogga kowaad iyo kan labaad ay aad uga ballaaran tahay intii hormuudku garteen.
Yexesqeel, isagoo ah nebi kitaabiga ah, wuxuu qoraalladiisa ku xusaa taariikho gaar ah oo ka badan qoraa kasta oo kale oo kitaabiga ah.
Yexesqeel waa oomeegada mabda’a ah in maalin ay u dhiganto sannad waxsii-sheegidda Kitaabka Quduuska ah. Kitaabka Tirintii, xuska alfa ee mabda’a maalin-sannad waxa lagu muujiyey fallaagadii ugu horraysay ee Qaadeesh, taas oo sababtay afartan sannadood oo warwareeg ah oo cidlada lagu jiray. Fallaagada ugu dambaysa, ama oomeegada, waxa Yexesqeel ku metelayaa cutubka afraad, sida Yeruusaalem loo baabi’inayo.
Alfa
Sida tirada maalmaha aad dalka u basaasteen, oo ah afartan maalmood, maalin kastaba sannadkiis, ayaad xumaatooyinkiinna u qaadi doontaan afartan sannadood, oo waxaad garan doontaan jebintayda ballanka. Aniga Rabbiga ah ayaa idhi, hubaal sidaas ayaan ku samayn doonaa ururkan sharka leh oo dhan, kuwaas oo iga soo horjeestay oo isu urursaday; cidladan gudaheeda waa lagu baabbi’in doonaa, halkaasna way ku dhiman doonaan. Tirintii 14:34, 35.
Oomeega
Sidoo kale ku jiifso dhinacaaga bidix, oo dusheeda saar xumaanta reer binu Israa’iil; inta ay le’eg yihiin maalmaha aad ku jiifsan doonto, xumaantooda ayaad qaadi doontaa. Waayo, waxaan kugu saaray sannadihii xumaantooda si waafaqsan tirada maalmaha, kuwaas oo ah saddex boqol iyo sagaashan maalmood; sidaas ayaad ku qaadi doontaa xumaanta reer binu Israa’iil. Oo markaad dhammaystirto kuwaas, haddana mar kale ku jiifso dhinacaaga midig, oo waxaad qaadi doontaa xumaanta reer binu Yahuudah afartan maalmood; maalin kasta waxaan kuugu qoondeeyey sannad. Sidaas daraaddeed wejigaaga u jeedi xagga go’doominta Yeruusaalem, oo gacantaaduna ha qaawanaato, oo wax ka sii sheeg iyada. Ezekiel 4:4–7.
Qaadeesh iyo baabba’ii Yeruusaalem waxay matalaan fallaagadii alfa iyo omega, iyagoo metelaya mabda’a “maalin sannad u dhiganta.” “Mabda’a maalin sannad u dhiganta” wuxuu ahaa xeerkii aasaasiga ahaa ee Milleriyiinta, wuxuuna ku jiray taariikhdii 1840 ilaa 1844, sida loo tusaaleeyey khadka Jubilee-ga ee boqor Yoosiyaah ilaa Oktoobar 22. Yexesqeel wuxuu soo bandhigaa taariikho ka badan nebi kasta oo kale. Gudaha taariikheynta Yexesqeel, waxaa lagu aqoonsadaa khadka Jubilee-ga, taasoo markhaatifurka Yexesqeel si toos ah ugu xidhaysa taariikhda malaa’igtii kowaad iyo tan labaad, dabadeedna taariikhda malaa’igta saddexaad.
Iyada oo ay weheliso “xarriiqda Jubilee,” Ezekiel wuxuu dhiniciisa u jiifaa saddex boqol iyo sagaashan maalmood, dabadeedna dhiniciisa kale afartan maalmood. “Afar boqol iyo soddon” waa astaan u ah axdiyadii hore iyo kuwa cusub, waayo ballanqaadkii axdiga ee Abram ee afarta boqol ee sano oo maxaabiisnimo ah oo Masar ku jiri lahaa wuxuu helay markhaatiga labaad ee soddonka sano xagga rasuul Bawlos. Si wadajir ah Abram, (dabadeed Ibraahim) oo ka tirsan ‘kii hore’ iyo Saa’uul, (dabadeed Bawlos) oo ka tirsan ‘kan cusub,’ ayaa markhaatiyadoodii isu geeyey si ay u adkeeyaan afar boqol iyo soddon sano inay astaan u yihiin axdiga weligiis ah. “Saddex boqol iyo sagaashan maalmood” “waxaad qaadi doontaa xumaanta reer binu Israa’iil.” “Oo” “waxaad qaadi doontaa xumaanta reer Yahuudah afartan maalmood.” Si wadajir ah dhinaca midig iyo dhinaca bidix waxay u dhigmaan Abram iyo Bawlos.
Axdigu mar walba wuxuu ku salaysnaa addeecid ama caasinimo—nolol ama dhimasho. Mabda’a maalin-sannad ee taariikhda Milleriyiinta wuxuu ahaa arrin nolol ama dhimasho ah, taariikhdaasna malaa’igtii kowaad ayaa ku dhawaaqday iyadoo ah injiilka weligiis ah. “Injiilka” waa arrin nolol ama dhimasho ah, arrintii tijaabada ee nolol ama dhimasho ee taariikhda Milleriyiintuna waxaa lagu dejiyey macnaha guud ee mabda’a ah in maalin u dhiganto sannad. Saadaasha awoodda siisay farriintii malaa’igta kowaad waxay ahayd wax sii sheegidda saddex boqol iyo sagaashan iyo kow sannadood iyo shan iyo toban maalmood ee hoogga labaad. Gudaha saddexda boqol iyo sagaashanka maalmood ee Ezekiel dhiniciisa bidix ugu jiifsaday waxaa ku jira tusaale muujinaya wax sii sheegidda wakhtiga ee saddex boqol iyo sagaashan iyo kow sannadood iyo shan iyo toban maalmood ee hoogga labaad. Waxay u baahan tahay garasho nebinnimo si si qumman loogu kala saaro wax sii sheegidda, hase yeeshee taasu wax ka yar ma aha hawsha sii socota ee Libaaxa qabiilka Yahuudah ee furfuraya farriinta qaylada saqda dhexe.
Waxaan ku adkaysanayaa in Yexesqeel loo aqbalo inuu yahay astaan u taagan boqol iyo afartan iyo afarta kun, hase yeeshee ugu horrayn inuu yahay astaan u taagan hibada Ruuxa Waxsii-sheegidda, ha lagu muujiyo sida ifafaale nebi maalmaha ugu dambeeya ah, ama sida ifafaale dadka axdiga ee fahmaya mabda’a hab-raaca xariiq korkeed xariiq.
Waxaan ku doodayaa in iftiinka Yexesqeel ee ku saabsan waxsii sheegidda saddex boqol iyo sagaashan iyo kowda sano iyo shan iyo tobanka maalmood uu la jaanqaadayo ninka burushka wasakhda ah ku ridaya dahabyada sanduuqa weyn.
Waxaan ku doodayaa in iftiinka ka imanaya Yexesqeel uu yahay qodob lama huraan ah oo ka mid ah farriinta gunaanadka, marka macbudka la dhammaystiro.
Yexesqeel wuxuu taagan yahay Oktoobar 22 ee aayadda koowaad ee cutubka afartanaad, halkaasna ayaa Yexesqeel lagu siiyey aragtida macbudka mustaqbalka. Macbudkaasu waa macbudka boqol iyo afar iyo afartan kun, kuwaas oo Yexesqeel calaamad u yahay tiradaas. Kooxdaasu waxay ka soo gudbi doonaan laba imtixaan ka hor intaanay gaadhin kii saddexaad oo ah imtixaanka kala-soocidda. Yexesqeel waxaa lagu sawiray isagoo nuurkiisa ku qaadanaya macbudka dhexdiisa, sidaas darteedna nuurka uu soo saaro, isaga oo calaamad ah, wuxuu matalaa nuurka yimaadda marka dadka Ilaah ay galaan Quduusyada ugu Quduusan iyagoo waafaqsan Daanyeel cutubka tobnaad.
Iftiinka Muujintii Ciise Masiix ee la furay, waxaa la furaa wax yar ka hor inta albaabka nimcadu xidhmin.
Markaasuu igu yidhi, Ha xidhin erayada waxsii sheegidda kitaabkan, waayo wakhtigu waa dhow yahay. Kii aan caddaaladda lahayni, ha sii ahaado aan caddaalad lahayn weli; kii nijaasta ahuna, ha sii ahaado nijaas weli; kii xaqa ahuna, ha sii ahaado xaq weli; kii quduuska ahuna, ha sii ahaado quduus weli. Muujintii 22:10, 11.
“Waqtigu waa dhow yahay” wax yar ka hor inta xilliga nimcadu xidhmin ee aayadda kow iyo tobnaad, sidaas daraaddeed Muujintii Ciise Masiixna wakhtigaas waa la furay, waayo “waqtigu waa dhow yahay.”
Muujintii Ciise Masiix, oo Ilaah isaga siiyey, si uu addoommadiisa u tuso waxyaalaha ay waajibka tahay inay dhaqso u dhacaan; oo wuxuu ku soo diray oo ku muujiyey malaa’igtiisa addoonkiisa Yooxanaa: kaas oo markhaati ka noqday ereyga Ilaah, iyo markhaatifurka Ciise Masiix, iyo wax walba oo uu arkay. Waxaa barakaysan kii akhriya, iyo kuwa maqla erayada wax sii sheegiddan, oo xajiya waxyaalaha ku qoran dhexdeeda, waayo, wakhtigu waa dhow yahay. Muujintii 1:1–3.
Waqtiga nimcadu wuxuu u xidhmayaa Adventism-ka Laodikiya ee Toddobaadka-Maalinta Sabtida marka la gaaro sharciga Axadda, oo cutubka sagaalaad ee Yexesqeel Adventism-ka waxaa lagu matalaa Yeruusaalem. Halkaas kuwa u taaha oo u ooya karaahiyada lagu sameeyo dalka iyo kiniisadda ayaa helaya shaabadda. Shaabadayntu waxay dhacdaa marka dabaylaha bari ee Islaamku ay quruumaha ka cadhaysiinayaan, wax yar ka hor inta aan waqtiga nimcadu xidhmin. Cutubka siddeedaad ee Yexesqeel afarta qarni ee Adventism-ka ayaa ku dhammaanaya, iyadoo jiilka afraad lagu astaan yeelay shan iyo labaatanka hoggaamiye ee qorraxda u sujuudaya.
Aragtidaas waxaa loo bixiyey si astaan ah hal maalin ka hor sharciga Axadda, ama wax yar ka hor xidhitaanka wakhtiga nimcada, sida uu u astaysan yahay lix, lix, lix.
Oo waxay noqotay sannaddii lixaad, bishii lixaad, maalintii shanaad oo bisha ah, anigoo gurigayga dhex fadhiya, odayaashii reer Yahuudaana hortayda fadhiyeen, in gacantii Rabbiga Ilaah ahu halkaas igu soo degtay. Markaasaan wax fiiriyey, oo bal eeg, ekaan sidii muuqaal dab ah; tan iyo muuqaalka dhexdiisa hoos ilaa hoose dab bay ahayd; tan iyo dhexdiisa kor ilaa sarena waxay u ekayd iftiin, sida midabka cambarka. Oo wuxuu soo bixiyey wax u eg qaab gacan ah, oo wuxuu igu qabtay duub timahayga ka mid ah; markaasaa ruuxii kor ii qaaday inta u dhexaysa dhulka iyo samada, oo wuxuu riyooyinkii Ilaah igu geeyey Yeruusaalem, ilaa iridda albaabka gudaha oo woqooyi u jeeda; meeshaas oo ahayd kursigii sanamka masayrka, kaas oo ka cadhaysiiya masayr. Oo bal eeg, ammaantii Ilaaha reer binu Israa'iil halkaasay joogtay, sidii riyadii aan bannaanka ku arkay. Yexesqeel 8:1–4.
Muujintii sannaddii lixaad, bishii lixaad, iyo maalintii shanaad waxay timid wax yar ka hor “666,” oo ah astaan u taagan sharciga Axadda, marka albaabka nimcadu u xidhmo Adventism-ka La’odikiya. Muujintaasna waxay ahayd “sida muujintii” uu Ezekiel “ku arkay bannaanka.” Muujintii uu ku arkay bannaanka waxaa hore looga helayaa cutubka saddexaad.
Markaasaan kacay oo u baxay bannaanka; oo bal eeg, ammaanta Rabbigu halkaasay taagnayd, sidii ammaantii aan ku arkay webiga Kebaar agtiisa; markaasaan wejigayga ku dhacay. Ezekiel 3:23.
Aragtidii “bannaanka”, oo ahayd araggii sannaddii lixaad, bishii lixaad iyo maalintii shanaad, waxay ahayd araggii uu Xisqeel hore ugu arkay webiga Kebaar.
Oo haddana waxay dhacday sannaddii soddonaad, bisha afraad, maalintii shanaad ee bisha, anigoo ku dhex jira maxaabiistii ag joogtay webiga Kebaar, ayaa samooyinkii furmeen, oo waxaan arkay waxyiyo Ilaah. Yexesqeel 1:1.
“Riyooyinkii Ilaah” ee Yexesqeel “arkay” agtii webiga Kebaar, waxay ahaayeen riyadii bannaanka, taas oo iyaduna ahayd riyadii ku qoran Yexesqeel cutubyada siddeedaad ilaa kow iyo tobnaad. Riyooyinkaas waxaa lagu soo bandhigay duruufaha Yexesqeel uu ku eegayay meesha quduuska ah, taas oo ah meesha riyada muraayadda wax laga eego ee “marah” ee cutubka tobnaad lagu dhammaystiro. Yexesqeel wuxuu matalaa kuwa ka qayb qaata iftiinka nebiyadeed ee ka soo baxaya Quduuska Quduusiinta marka Muujintii Ciise Masiix la soo saaro wax yar ka hor xidhitaanka wakhtiga imtixaanka.
Marka aynu aqoonsanno xariiqda Yubiliiga ee Boqor Yoosiyaah oo ka bilaabmata Kormaridda oo ku dhammaata Oktoobar 22, waxaynu aqoonsanaynaa astaanta iidaha guga iyo iidaha dayrta sida lagu dhigay Laawiyiintii labaatan iyo saddex. Halkaas waxaa lagu soo bandhigay iidaha guga iyo dayrta iyagoo min labaatan iyo laba aayadood ah, sida ay adeegiddii Yexesqeel u ahayd labaatan iyo laba sannadood. Iswaafajinta Yexesqeel sannaddii soddonaad ee xariiqda Yubiliiga waxay suurto gelinaysaa in dhalashadii Yexesqeel la waafajiyo soo nooleyntii Yoosiyaah. Haddii uu soddon jir ahaa sannaddii soddonaad ee wareegga Yubiliiga, markaas Yexesqeel wuxuu dhalan lahaa xilligii dib-u-habayntii Yoosiyaah.
Yexesqeel wuxuu calaamad u yahay kuwa rumaysadka ku gala Quduuska ugu Quduusan. Markay halkaas galaanna waxay arkaan giraangiraha ku jira giraangiraha, kuwaas oo matalaya isdhexgalka adag ee xidhiidhada aadanaha. Sida Yooxanaa ku jira Muujintii cutubka tobnaad, Yexesqeel wuxuu metelaa Milleriyiintii, hase yeeshee si ka sii toos ah wuxuu u taagan yahay boqol iyo afartan iyo afar kun. Isbarbar-yaalkiisa waxsii-sheegga wakhtiga ee saddex boqol iyo sagaashan iyo hal sano iyo shan iyo toban maalmood wuxuu muujinayaa xukunka ugu dambeeya ee Adventism-ka La'odikiya iyadoo lala socodsiinayo burburkii Yeruusaalem, wuxuuna ka kooban yahay halxidhaaleha siddeed iyo soddon iyo afartan.
Waxa ku jira astaan-muujinta afar boqol iyo soddon sannadood.
Waxa ku jira muddada afarta sano ah ee ay astaan ahaan u metelaan 1333 ilaa 1337, 1449 ilaa 1453, iyo 1840 ilaa 1844.
Waxaan maqaalka xiga ku bilaabi doonnaa tixgelinteenna mawduucan aadka u muhiimka ah.
“Riyooyinkii la siiyey Ishacyaah, Yexesqeel, iyo Yooxanaa, waxaynu ku aragnaa sida samadu ugu dhowdahay dhacdooyinka ka dhacaya dhulka dushiisa iyo sida weyn ee uu Ilaah uga welwelo kuwa isaga daacadda u ah.” Testimonies, mugga 5, 753.
“Masiixu qudhiisu wuxuu ahaa Sayidka macbudka. Markuu ka tegi lahaa, ammaantiisuna way ka tegilahayd—ammaantaas oo mar muuqan jirtay Quduuska Quduusyadiisa dusha kursiga naxariista, halkaas oo wadaadka sare uu geli jiray sannadkii hal mar oo keliya, maalinta weyn ee kafaaraggudka, isagoo wata dhiiggii allabarigii la gowracay (kaas oo astaan u ahaa dhiigga Wiilka Ilaah oo loo daadshay dembiyada dunida), dabadeedna ku rushayn jiray meesha allabariga. Tanu waxay ahayd Shekinah, hoyga muuqda ee Rabbiga.”
“Waxay ahayd ammaantan tan loo muujiyey Ishacyaah, markuu leeyahay, ‘Sannadkii uu dhintay boqor Cusiyaah ayaan arkay Rabbiga oo ku fadhiya carshi, sare loo qaaday oo kor loo qaaday, maradiisiina waxay buuxisay macbudka’ [Ishacyaah 6:1–8 quoted].” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1139.
“Muujintii la siiyey Ishacyaah waxay ka tarjumaysaa xaaladda dadka Ilaah ee maalmaha ugu dambeeya. Waxaa la siiyey mudnaan ay rumaysad ku arkaan shaqada ka socota macbudka jannada. ‘Markaasaa macbudkii Ilaah ee jannada ku yiil la furay, oo waxaa macbudkiisii lagu arkay sanduuqii axdigiisa.’ Markay rumaysad ku fiiriyaan meesha ugu quduusan, oo ay arkaan shaqada Masiixa ee macbudka jannada, waxay garanayaan inay yihiin dad bushimo nijaas ah leh,—dad bushimahoodu marar badan hadleen wax aan micne lahayn, oo hibadoodii aan quduus laga dhigin lagumana adeegsan ammaanta Ilaah. Way ku habboon tahay inay quustaan markay isbarbardhigaan itaaldarradooda iyo inaanay mudnayn daahirnimada iyo quruxda dabeecadda ammaanta leh ee Masiixa. Laakiin haddii ay, sida Ishacyaah, aqbalaan saamaynta Rabbigu doonayo in qalbiga lagu sameeyo, haddii ay naftooda Ilaah hortiisa ku hoosaysiiyaan, rajo baa u jirta. Qaansada ballanku waxay ka sarraysaa carshiga, oo wixii loo sameeyey Ishacyaah ayaa iyaguna lagu samayn doonaa. Ilaah wuxuu ka jawaabi doonaa baryada ka imanaya qalbi qoomamaysan.”
“Ujeeddada hawshan weyn oo quduuska ah ee Ilaah waa in xidhmooyinka la isu geeyo bakhaarka jannada; waayo, dhulku waa inuu ka buuxsamaa ammaanta Rabbiga. Haddaba yaan ninna qalbi jabin markay arkaan sharnimada sii baahaysa oo ay maqlaan hadalka ka soo baxaya dibno nijaasaysan. Marka awoodaha gudcurku isu abaabulaan inay ka soo horjeestaan dadka Ilaah; marka Shaydaanku soo ururiyo ciidamadiisa colaadda weyn ee ugu dambaysa, oo xooggiisu u ekaado mid weyn oo ku dhowaad wax walba ka adkaanaya, aragtida cad ee ammaanta rabbaaniga ah, carshiga sarreeya oo kor loo qaaday, ee qaansada ballanku ku gedaaman tahay, waxay keeni doontaa qalbi-dejin, hubanti, iyo nabad.” Review and Herald, December 22, 1896.
“Duleedka webiga Kebaar agtiisa, Yexesqeel wuxuu arkay dabayl cirwareen ah oo u muuqata inay woqooyi ka imanaysay, ‘daruur weyn, iyo dab isqabadsiinaya, oo iftiin baa ku wareegsanaa, oo dhexdeedana waxaa ka soo baxay wax u eg midabka cambar.’ Tiro giraangiro ah, oo is-dhexgalaya, ayaa waxaa dhaqaajinayay afar noole. Waxyaalahan oo dhan aad uga sarreeyay ‘waxaa yiil wax u eg carshi, oo u eg muuqaalka dhagax safayr ah; oo carshigaas u eg korkiisana waxaa yiil wax u eg muuqaalka nin oo dul saaran.’ ‘Karuubiimkana dhexdooda waxaa ka muuqday qaabka gacanta nin oo baalashooda hoostooda ku jirtay.’ Yexesqeel 1:4, 26; 10:8. Giraangiruhu hab-dhismeedkoodu aad buu u murugsanaa, si marka ugu horraysa loo eego ay ugu ekaayeen kuwo isku dhex yaacsan; hase ahaatee, waxay u socdeen iswaafajin qumman. Malaa’igta samada, oo gacanta ku hoos jirtay baalasha karuubiimta ay xoojinaysay oo hagaysay, ayaa dhaqaajinaysay giraangirahan; korkoodana, carshiga safayrka ah dushiisa, waxaa ku jiray Kan Weligiis Jira; carshigana hareerihiisa waxaa ku wareegsanaa qaansoroobaad, calaamadda naxariista Ilaah.”
“Sida kakanaanta u eg giraangiruhu ay ugu hoos jireen hoggaaminta gacanta ka hoos jirtay baalasha keruubiimta, sidaas oo kale ayay isku dhexyaaca murugsan ee dhacdooyinka aadanuhu ugu hoos jiraan xukunka Ilaah. Dhexda colaadda iyo buuqa quruumaha, Kan ku fadhiya keruubiimta dushooda weli wuxuu hagaa arrimaha dhulka.
“Taariikhda quruumaha midba midka kale ku xigay ee deggenaa waqtigoodii iyo goobtoodii loo qoondeeyey, iyagoo aan ogayn haddana markhaati ka ahaa runta ay iyagu qudhoodu garan waayeen micnaheeda, ayaa nala hadasha. Qaran kasta iyo qof kasta oo maanta jooga Ilaah wuxuu u qoondeeyey meel ku jirta qorshihiisa weyn. Maanta dadka iyo quruumahaba waxaa lagu cabbirayaa xarigga miisaanka ee gacanta kan aan marna qaldamin. Dhammaantood, doorashadooda ay iyagu sameeyaan ayay ku go’aaminayaan masiirkooda, Ilaahna wax walba wuu ka taliyaa si ay u rumoobaan qasdiyadiisu.
“Taariikhda uu kan ah ANIGAA AH kii weynaa ku calaamadeeyey Eraygiisa, isaga oo isku xidhaya giraanba giraanta ka dambaysa oo silsiladda wax sii sheegidda ah, tan iyo daa’imaddii hore ilaa daa’imadda imanaysa, waxay inoo sheegaysaa meesha aynu maanta kaga jirno socodka qarniyada, iyo waxa la filan karo wakhtiga iman doona. Wax kasta oo wax sii sheegiddu sii sheegtay inay dhacayaan, ilaa wakhtigan la joogo, waxaa lagu raad raacay bogagga taariikhda, oo waxaynu ku hubin karnaa in wax kasta oo weli iman doona ay u rumoobi doonaan sida ay u kala horreeyaan.” Education, 178.