Yexesqeel waa wadaad jooga muddadii shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afar kun. Cutubka koowaad Yexesqeel waxaa loo kaxaynayaa gudaha meesha quduuska ah.
Haddaba waxaa dhacday sannaddii soddonaad, bisheedii afraad, maalinteedii shanaad ee bisha, anigoo maxaabiistii ku dhex jira ag joogga webiga Kebaar, ayaa samooyinkii furmeen, oo waxaan arkay waxyiyo Ilaah. Maalintii shanaad ee bisha, taas oo ahayd sannaddii shanaad ee maxaabiisnimadii Boqor Yehooyaakiin, eraygii Rabbigu si cad ayuu ugu yimid nebigii Yexesqeel, oo ahaa wadaadkii, ina Buusi, dalkii reer Kaldayiin ag joogga webiga Kebaar; oo gacantii Rabbiguna halkaasay saarnayd isaga.
Oo anna waan fiiriyey, oo bal eeg, waxaa woqooyi ka yimid dabayl cirwareen ah, iyo daruur weyn, iyo dab isgudbanaya, oo iftiin baa hareeraheeda ka jiray, oo dhexdeedana waxaa ka muuqday wax u eg midabka canbarka, oo ka soo baxaya dabka dhexdiisa. Oo weliba dhexdeeda waxaa ka soo baxay ekaanshaha afar xayawaan oo nool. Oo muuqaalkoodu sidan buu ahaa; waxay lahaayeen ekaanshaha nin. Mid kastaana wuxuu lahaa afar weji, mid kastaana wuxuu lahaa afar baal. Oo cagahoodu waxay ahaayeen cago qumman; calaacalaha cagahooduna waxay ahaayeen sida calaacalaha cagta dibi-yar, oo waxay u dhalaalayeen sida midabka naxaas la safeeyey. Oo baalashooda hoostooda, afarta dhinacba, waxay ku lahaayeen gacmo nin; afartaasuna waxay lahaayeen wejiyadooda iyo baalashooda. Baalashoodu way isku xidhnaayeen midba midka kale; markay socdeen ma ay leexan jirin; mid kastaba si toos ah ayuu hore ugu socon jiray. Oo xagga ekaanshaha wejiyadooda, afartaasu waxay lahaayeen weji nin, iyo weji libaax dhanka midig; afartaasuna waxay dhanka bidix ku lahaayeen weji dibi; afartaasuna weliba waxay lahaayeen weji gorgor. Sidaas bay wejiyadoodu ahaayeen; baalashooduna kor bay u kala bixnaayeen; laba baal oo mid kastaaba lahaa way isku xidhnaayeen, laba kalena jidhkooda bay ku daboolayeen.
Oo mid kastaba si toos ah ayuu hore ugu socday; meeshii ruuxu u socon lahaa ayay iyaguna u socdeen; mana ay leexan markay socdeen. Oo ekaanta xayawaannada nool, muuqaalkoodu wuxuu la mid ahaa dhuxulo dab ah oo ololaya, iyo sida muuqaalka laambado; dabkuna kor iyo hoos ayuu ugu dhex socday xayawaannada nool; dabkuna wuxuu ahaa ifaya, oo dabkana waxaa ka soo bixi jiray hillaac. Oo xayawaannada nool way ordeen oo way soo noqdeen iyagoo leh muuqaalka biriq hillaac ah. Haddaba intaan xayawaannada nool eegayay, bal eeg, waxaa dhulka ku yiil hal giraangir xayawaannada nool agtooda, oo la jiray afartooda weji. Muuqaalka giraangiraha iyo shaqadooduba waxay la mid ahaayeen midabka berill; afartooduna isku ekaan bay wada lahaayeen; oo muuqaalkooda iyo dhismahooduba waxay ahaayeen sidii giraangir ku dhex jirta giraangir kale. Markay socdeen, afartooda dhinac bay u socdeen; mana ay leexan markay socdeen. Oo qardhooyinkoodu aad bay u dheeraayeen, si cabsi lehna way ahaayeen; oo qardhooyinkooda afartoodaba waxaa hareeraha oo dhan ka buuxay indho. Oo markii xayawaannada nool socdeen, giraangiruhuna way la socdeen; oo markii xayawaannada nool dhulka laga kor qaaday, giraangiruhuna waa la kor qaaday. Meel kasta oo ruuxu u socon lahaa ayay iyaguna u socdeen; halkaas ayuu ruuxooduna u socday; oo giraangirahana kor baa loola qaaday iyaga ka soo horjeedda; waayo, ruuxii xayawaanka nool wuxuu ku jiray giraangiraha.
Markay kuwii socdeen, kuwani way socdeen; markay kuwii istaageenna, kuwani way istaageen; oo markay kuwii dhulka kor uga kaceen, giraangirihiina iyaga hortooda ayaa kor loo qaaday; waayo, ruuxii uunka noolaa wuxuu ku jiray giraangiraha. Oo ekaantii samada ku dul taal madaxii uunka nool waxay u ekayd midabka kiristaalka laga cabsado, oo madaxooda korkooda lagu fidiyey. Oo samada hoosteeda baalashoodu way toosnaayeen, midba midka kale xaggiisa; mid kastaaba wuxuu lahaa laba tan oo dhinacan ka daboolaysay, oo mid kastaaba wuxuu lahaa laba tan oo dhinacaas ka daboolaysay jidhkooda. Oo markay socdeen, waxaan maqlay sanqadha baalashooda oo la mid ah sanqadha biyo badan, sida codka Kan Qaadirka ah, cod hadal ah, sida sanqadha ciidan badan; markay istaageenna baalashoodii way hoos dhigeen. Oo waxaa samadii madaxooda ka sarrayd ka yimid cod, markay istaageen oo baalashoodii hoos dhigeen. Oo samadii madaxooda ka sarrayd korkeeda waxaa ku yiil ekaantii carshi, oo u ekaa muuqaalka dhagax safayr ah; oo ekaantii carshiga korkeedana waxaa ku yiil ekaan sidii muuqaal nin ah oo korkiisa saarnaa. Oo waxaan arkay wax u eg midabka cambar, sida muuqaal dab ah oo hareerihiisa ka dhex muuqda, tan iyo muuqaalka dhexdiisa kor iyo tan iyo muuqaalka dhexdiisa hoosba waxaan arkay wax u eg muuqaal dab ah, oo hareerihiisana iftiin baa ku wareegsanaa. Sida muuqaal qaansada daruurta ku jirta maalinta roobka, sidaas oo kale ayuu ahaa muuqaalka iftiinka ku wareegsanaa. Kanu wuxuu ahaa muuqaalka ekaanta ammaanta Rabbiga. Oo markaan arkay ayaan wejigayga ku dhacay, oo waxaan maqlay cod mid hadlaya. Yexesqeel 1:1–28.
“Yexesqeel, nebigii baroorta ee musaafurka, isagoo jooga dalkii reer Kaldayiin, waxaa la siiyey muujin baraysa isla casharkii rumaysadka ee Ilaaha xoogga badan ee reer binu Israa’iil. Intuu joogay hareeraha webiga Kebaar, dabayl cirwareen ah ayaa u muuqatay inay ka imanaysay xagga woqooyi, ‘daruur weyn, iyo dab isduubaya, oo iftiin baa ku wareegsanaa, oo dhexdeedana waxaa ka soo baxay wax u eg midabka cambar.’ Waxaa jiray giraangiro tiro ah oo leh muuqaal yaab leh, oo isdulsocda, kuwaas oo ay dhaqaajinayeen afar xayawaan oo nool. Kuwaas oo dhan aad uga sarreysayna waxaa jiray ‘ekaanshaha carshi, sida muuqaalka dhagax safayr ah; oo korka ekaanshaha carshigana waxaa ku yiil ekaansho sida muuqaal nin oo korkiisa jooga.’ ‘Oo xagga ekaanshaha xayawaanka noolna, muuqaalkoodu wuxuu la mid ahaa dhuxulo dab ah oo gubanaya, iyo sida muuqaalka laambado; wuxuuna kor iyo hoos ugu socday xayawaanka nool dhexdooda; dabkuna wuu dhalaalayay, oo dabkana hillaac baa ka soo baxayay.’ ‘Oo keruubiimta dhexdooda waxaa ka muuqday qaabka gacan nin oo baalashooda hoostooda ku jirtay.’”
“Waxaa jiray giraangiro ku dhex jiray giraangiro si habkoodu u ahaa mid aad u murugsan oo marka hore loo eego ay Ezekiel ula muuqatay inay kulligood jahawareer ku jiraan. Laakiin markii ay dhaqaaqeen, waxay ku socdeen hagaagsan aad u qurux badan iyo isku-waafaqsanaan kaamil ah. Makhluuqaadka jannadu waxay kaxaynayeen giraangirahan, oo ka sarreeya dhammaantoodna, carshigii ammaanta badnaa ee yasbidh buluugga ah korkiisa, waxaa joogay Kan Weligiis ah; halka carshiga hareerihiisana uu ku wareegsanaa qaansoroobaadkii ku meeraysnaa, oo ah astaanta nimcada iyo jacaylka. Isaga oo laga adkaaday ammaanta cabsida leh ee muuqaalkaas, Ezekiel wejigiisuu ku dhacay, markaasaa cod ku amray inuu kaco oo maqlo ereyga Rabbiga. Dabadeedna waxaa isaga la siiyey farriin digniin ah oo loogu talagalay Israa’iil.” Testimonies, 751.
Sannaddii uu Boqor Cusiyaah dhintay ayaan haddana arkay Sayidka oo carshi ku fadhiya, sarreeya oo kor loo qaaday, oo dharkiisii hoose macbudkii ka buuxiyey. Dushiisa waxaa taagnaa seraafiimtii; mid kastaaba wuxuu lahaa lix baal; laba ayuu wejigiisa ku daboolay, laba ayuu cagihiisa ku daboolay, labada kalena wuu ku duulay. Midna kan kale ayuu ugu qayliyey, oo yidhi, Quduus, quduus, quduus waxaa ah Rabbiga ciidammada; dhulka oo dhan waxaa ka buuxa ammaantiisa. Oo tiirarkii albaabku way la gariireen codkii kii qaylinayay aawadiis, gurigiina qiiq baa ka buuxsamay. Markaasaan idhi, Hoogaygaa! waayo, waan baabba'ay; maxaa yeelay, waxaan ahay nin dibno nijaas ah leh, oo waxaan dhex degganahay dad dibno nijaas ah leh; waayo, indhahaygu waxay arkeen Boqorka ah Rabbiga ciidammada. Markaasaa mid ka mid ah seraafiimtii ii duulay, isagoo gacanta ku sita dhuxul nool oo uu birqabato kaga soo qaatay meesha allabariga, oo afkayga ayuu saaray, oo wuxuu yidhi, Bal eeg, kanu wuxuu taabtay dibnahaaga; xumaantaadiina waa kaa qaadday, dembigaagiina waa la nadiifiyey. Oo haddana waxaan maqlay codkii Sayidka oo leh, Yaan diraa, oo yaa noo tegi doona? Markaasaan idhi, Waa i kan; i dir. Ishacyaah 6:1–8.
“Aragtidan waxaa la siiyey Yexesqeel xilli maskaxdiisu ay ka buuxday saadaallo madow oo naxdin leh. Wuxuu arkay dalkii awowayaashiis oo cidlo jiifa. Magaaladii mar ay dadku ka buuxeen mar dambe laguma deggenayn. Codkii farxadda iyo gabaygii ammaantu mar dambe lagama maqlin derbiyadeeda gudaheeda. Nebigii qudhiisu wuxuu ku ahaa qariib dal qalaad, halkaas oo damac aan xad lahayn iyo naxariis-darro bahalnimo ahi ay si buuxda uga talinayeen. Wixii uu ka arkay oo uu ka maqlay dulmiga iyo xadgudubka dadka ayaa naftiisa dhibay, wuuna aad u barooran jiray habeen iyo maalin. Laakiin astaamihii yaabka badnaa ee hortiisa lagu soo bandhigay agagaarka webiga Kebaar waxay muujiyeen awood talisa oo ka xoog weyn tan taliyayaasha dunida. Ka sarreeya boqorradii isla weynaa oo naxariis-darrada ahaa ee Ashuur iyo Baabuloon waxaa carshiga ku fadhiyey Ilaaha naxariista iyo runta.”
“Dhibaatooyinka isu murugsanaa ee nebigu u arkay inay ku jiraan jahawareer noocaas ah waxay ku hoos jireen hanuunka gacan aan dhammaad lahayn. Ruuxa Ilaah, oo isaga loo muujiyey isagoo dhaqaajinaya oo hagaya giraangirahaas, ayaa jahawareer ka soo saaray wada‑noolaansho; sidaas oo kale dunida oo dhammu waxay ku hoos jirtay xukunkiisa. Kumanyaal kun oo makhluuqaad la ammaaneeyey ah ayaa ereygiisa ku diyaar u ahaa inay ka adkaadaan xoogga iyo siyaasadda niman shar leh, oo wanaag ugu keenaan kuwa isaga daacadda u ah.
“Sidaas oo kale, markii Ilaah damcay inuu Yooxanaa la jeclaa u furo taariikhda kiniisadda ee qarniyada iman doona, wuxuu siiyey hubsiimo ku saabsan danaynta iyo daryeelka Badbaadiyaha ee dadkiisa, isaga oo u muujiyey ‘Mid u eg Wiilka Aadanaha,’ oo ku dhex socda laambadaha, kuwaas oo astaan u ahaa toddobada kiniisadood. Intii Yooxanaa la tusayay halgannadii ugu dambeeyey ee waaweynaa ee kiniisaddu la geli doonto quwadaha dunida, waxaa kaloo loo oggolaaday inuu arko guusha ugu dambaysa iyo samatabbixinta kuwa aaminka ah. Wuxuu arkay kiniisaddii oo la geliyey iska horimaad dhimasho leh oo ay la gashay bahalka iyo sanamkiisa, iyo in cibaadada bahalkaas lagu khasbay iyada oo ciqaabteedu tahay dhimasho. Laakiin isagoo eegaya wixii ka shisheeya qiiqa iyo sawaxanka dagaalka, wuxuu arkay koox taagan Buur Siyoon iyaga oo la jira Wanka, kuwaas oo, halkii ay ka ahaan lahayd calaamadda bahalka, ku lahaa ‘magaca Aabbaha oo ku qoran fooddooda.’ Mar kale wuxuu arkay ‘kuwii ka guulaystay bahalka, iyo sanamkiisa, iyo calaamaddiisa, iyo tirada magiciisa, iyagoo dul taagan badda muraayadda ah, oo haysta kataaradihii Ilaah,’ oo ku heesaya gabaygii Muuse iyo Wanka.”
“Casharradani waxay u yihiin waxtarkeena. Waxaannu u baahan nahay inaan rumaysadkeenna ku tiirinno Ilaah, waayo waxaa horteenna si dhow u yaal wakhti tijaabin doona nafaha dadka. Masiixu, isagoo saaran Buurta Saytuunka, wuxuu dib u sheegay xukunnadii cabsida lahaa ee ka horrayn lahaa imaatinkiisa labaad: ‘Waxaad maqli doontaan dagaallo iyo warar dagaallo.’ ‘Quruun baa ku kici doonta quruun, boqortooyona boqortooyo, waxaana jiri doona abaaro, belaayooyin, iyo dhulgariirro meelo kala duwan. Kuwaas oo dhammu waa bilowga murugooyinka.’ In kasta oo waxsii sheegyadani ay si qayb ahaan ah u rumoobeen burburkii Yeruusaalem, haddana waxay si toos ah uga sii khuseeyaan maalmaha ugu dambeeya.”
“Waxaannu taagan nahay iridda dhacdooyin waaweyn oo aad u xurmo badan. Waxsii sheegiddu si degdeg ah bay u rumoobaysaa. Rabbigu iridda ayuu joogaa. Waxaa dhawaan hortayada ka furmi doona wakhti dan guud aad u weyn u leh kuwa nool oo dhan. Murannadii hore dib baa loo soo noolayn doonaa; muranno cusubna way kici doonaan. Muuqaallada lagu jilayo dunideenna weli xataa laguma riyoon. Shayddaanu wuxuu ku hawlan yahay isagoo ka dhex shaqaynaya wakiillo bini’aadam ah. Kuwa dadaalka ugu jira inay beddelaan Dastuurka oo ay meel mariyaan sharci ku khasbaya dhawrista Axadda, wax yar bay ka garanayaan waxa ka dhalan doona. Qalalaase weyn ayaa imminka inagu soo fool leh.”
“Laakiinse addoommada Ilaah ma aha inay naftooda isku halleeyaan xilligan weyn ee degdegga ah. Riyooyinkii waxyiga ahaa ee la siiyey Ishacyaah, Yexesqeel, iyo Yooxanaa, waxaynu ku aragnaa sida samadu ugu xidhan tahay si dhow dhacdooyinka ka dhacaya dhulka iyo sida weyn ee daryeelka Ilaah ugu jiro kuwa isaga daacadda u ah. Dunidu ma aha mid aan lahayn taliye. Qorshaha dhacdooyinka iman doona wuxuu ku jiraa gacanta Rabbiga. Weynaanta samadu waxay masiirka quruumaha, iyo weliba arrimaha kiniisaddiisa, ku haysaa gacanteeda.”
“Waxaannu isu oggolaannaa in aynu si xad-dhaaf ah ugu dareenno daryeel, dhib, iyo wareer ku saabsan shaqada Rabbiga. Dadka xaddidan looma tegin inay qaadaan culayska mas’uuliyadda. Waxa innagu waajib ah inaynu Ilaah ku kalsoonaano, isaga rumaysanno, oo aynu hore u soconno. Feejignaanta aan daalka lahayn ee ergada samada, iyo ku-mashquulkooda aan joogsanayn ee adeeggooda la xidhiidha makhluuqaadka dhulka, waxay ina tusayaan sida gacanta Ilaah u hagayso giraangir ku dhex jirta giraangir. Macallinka rabbaaniga ahi wuxuu ku leeyahay mid kasta oo ka hawlgala shaqadiisa, sidii uu hore ugu yidhi Kuros: ‘Waan ku dhex-xidhay, in kastoo aadan i aqoon.’”
“Riyadii Yexesqeel, Ilaah gacantiisu waxay hoos taallay baalasha keruubiimta. Tani waxaa loogu talagalay in addoommadiisa lagu baro in ay tahay xoogga rabbaaniga ah kan iyaga siiya guul. Isagu wuu la shaqayn doonaa iyaga haddii ay dembiga iska fogeeyaan oo ay qalbi iyo nololba ka daahir noqdaan.
“Iftiinka dhalaalaya ee dhex maraya xayawaannada nool iyadoo leh xawaaraha hillaaca waxay metelaysaa degdegga uu shuqulkani ugu dambayntii ugu socon doono dhammaystirkiisa. Kan aan marnaba luloon, oo had iyo goor si joogto ah uga shaqaynaya hirgelinta qasdiyadiisa, wuxuu sii wadi karaa shuqulkiisa weyn si iswaafaqsan. Waxa maskaxaha xaddidan ee isku dhex yaacsan oo adag ula muuqda, gacanta Rabbigu waxay ku hayn kartaa nidaam kaamil ah. Isagu wuxuu hindisi karaa jidad iyo habab uu ku fashiliyo ujeeddooyinka kuwa sharka leh, wuxuuna jahawareer gelin doonaa talooyinka kuwa xumaan u maleegaya dadkiisa.
“Walaalayaalow, haatan ma aha wakhti baroor iyo quusasho, mana aha wakhti la isu dhiibo shaki iyo rumaysadla’aan. Masiixu hadda ma aha Badbaadiye ku jira xabaashii cusbayd ee Yuusuf, oo lagu xidhay dhagax weyn laguna shaabadeeyey shaabaddii Roomaanka; innagu waxaynu leenahay Badbaadiye soo sara kacay. Isagu waa Boqorka, Rabbiga ciidammada; wuxuu fadhiyaa keruubiimta dhexdooda; oo isagoo ku dhex jira loollanka iyo buuqa quruumaha ayuu weli dadkiisa ilaaliyaa. Kan samooyinka ka taliya waa Badbaadiyeheenna. Wuxuu qiyaasaa tijaabo kasta. Wuxuu eegaa dabka foornada oo ay tahay inuu naft kasta imtixaamo. Marka qalcadaha boqorrada la dumin doono, marka fallaadhaha cadhada Ilaah ay ka dhex mudaan quluubta cadaawayaashiisa, dadkiisu waxay ku ahaan doonaan ammaan gacmihiisa.” Testimonies, volume 5, 752–754.
Yexesqeel wuxuu matalaa musharraxiinta ka mid noqonaya boqolka iyo afar iyo afartan kun, waayo-aragnimadiisuna, sadarba sadar, marka ay quduuska ka dhex dhacayso, waxay la jaanqaadaysaa waayo-aragnimada Ishacyaah iyo tan Yooxanaa ee quduuska gudaheeda. Hadda waxaan ku jirnaa imtixaanka macbudka, kaas oo ah kan labaad ee saddexda imtixaan ee shaabadeeya boqolka iyo afar iyo afartan kun. Muddadaas waa daahirinta uu fulinayo Rasuulka Axdiga si loo dhammeeyo Malaakii saddex. Habka daahirinta ee ka kooban saddexda imtixaan waa “foornada” dabka leh ee Malaakii “oo ay tahay inay tijaabiso naf kasta.” Markii malaa’igtii saddexaad timid Oktoobar 22, 1844, Rasuulka Axdigu si kedis ah ayuu u yimid macbudkiisa, wuxuuna gabdhihii bikradaha ahaa ee xigmadda lahaa ee taariikhdaas ku hoggaamiyey Meesha Ugu Quduusan, si uu u shaabadeeyo kuwa isaga daacadda u ah; laakiinse bikradihii taariikhdaas way fallaagoobeen, oo sannadkii 1856 dhaqdhaqaaqii Millerite ee Filadelfiya wuxuu isu beddelay dhaqdhaqaaqii Millerite ee La'odikiya, 1863-kiina wuxuu noqday kaniisaddii Adventist-ka ee maalinta toddobaad ee La'odikiya.
Malaa’igii saddexaad ee si kedis ah ku yimid Oktoobar 22, 1844, ayaa joogitaankiisii kala noqday sannadkii 1863, dabadeedna wuxuu ku soo noqday Sebtembar 11, 2001. Shan iyo labaatan sano dabadeed, imtixaankii macbudka ee uu u ahaa astaan Oktoobar 22, 1844 ayaa haatan mar kale lagu celinayaa. Shan iyo labaatan si calaamad ah waa meeltobnaad nebiyadeed oo laba boqol iyo konton ah, laba boqol iyo kontonna waa astaanta taariikhda lagu matalay aayadaha kow iyo toban ilaa shan iyo toban ee Daanyeel kow iyo toban. Laba boqol iyo konton, iyo shan iyo labaatan, waa giraangire ku dhex jira aragtida meesha quduuska ah ee Yexesqeel. Shan iyo labaatan waa calaamadda kala-soocidda kuwa caqliga leh iyo kuwa sharka leh, iyadoo lagu rumoobayo habka imtixaanka ee saddexda tallaabo leh oo lagu matalay shaqada daahirinta ee uu fuliyo Rasuulka Axdiga.
Matayos cutubka shan iyo labaatanaad wuxuu ka kooban yahay saddex masaal, masaalkastana wuxuu tilmaamayaa kala-soocidda kuwa xigmadda leh iyo kuwa sharka leh ee wakhtiga shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun. Rajada dadka Ilaah ee cutubkaas lagu metelayaa waa in ay noqdaan bikrad xigmad leh oo haysata saliidda fariinta qaylada habeenbadhka. Rajadoodu waa in lagu xukumo addoon aamin ah xagga wakiilnimadooda ku saabsan ka faa’iidaysiga hibadaha gaarka ah ee iyaga la siiyey si ay u maamulaan muddada imtixaankooda shakhsi ahaaneed. Rajadoodu waa in lagu xukumo inay yihiin ido ka tirsan daaqiiisa Ilaah, oo la fariisiyey midigtiisa, oo aanay ahayn ri’ ku taagan bidixdiisa. Shan iyo labaatan waa astaan u ah kala-soocidda kuwa xigmadda leh iyo kuwa sharka leh ee wakhtiga shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afarta kun. Shan iyo labaatan waa mid ka mid ah giraangiraha Ezekiel.
Sannaddii shan iyo labaatanaad ee maxaabiisnimadayadii, bilowgii sannadda, maalintii tobnaad ee bisha, sannaddii afar iyo tobnaad dabadeed markii magaalada la dhuftay, isla maalintaas gacantii Rabbigu way igu timid, oo halkaasay i geysay. Yexesqeel 40:1.
Sannaddii shan iyo labaatanaad ee maxaabiisnimada waxaa lagu matalayaa Oktoobar 22, taas oo lagu matalayo xidhitaanka albaab wakhti-qaybineed. Oktoobar 22, 1844 waxaa furmay albaab, albaabna waa xidhmay, iyadoo laba dabaqadood la kala soocay.
Oo malaa’igta kiniisadda Filadelfiya u qor: Kan quduuska ah, kan runta ah, kan haysta furihii Daa’uud, kan fura oo ninna xidhi karin, oo xidha oo ninna furi karin, ayaa waxyaalahan leh; Waan aqaan shuqulladaada: bal eeg, waxaan hortaada dhigay albaab furan, oo ninna xidhi karin; waayo, waxaad leedahay xoog yar, oo ereygayga waad xajisatay, magacaygana ma aadan inkirin. Muujintii 3:7, 8.
Masiixu wuxuu malaa’igta Filadelfiya ku leeyahay inuu og yahay shuqulladooda, iyo inuu kiniisadda Filadelfiya hortooda dhigay albaab furan. Albaabkaas waxaa lagu furay “furaha Daa’uud,” kaas oo ah furihii la saaray Eliyaaqiim.
Oo waxay dhici doontaa maalintaas, inaan u yeedhi doono addoonkayga Eliyaaqiim oo ah ina Xilqiyaah; oo waxaan ku huwin doonaa khamiiskaaga, oo waxaan ku adkayn doonaa suunkaaga, oo waxaan xukunkaaga gelin doonaa gacantiisa; oo isagu wuxuu aabbe u ahaan doonaa dadka Yeruusaalem deggan iyo reer Yahuudah. Oo furaha guriga Daa’uud waxaan saari doonaa garabkiisa; sidaas daraaddeed wuu furi doonaa, oo ninna ma xidhi doono; oo wuu xidhi doonaa, oo ninna ma furi doono. Ishacyaah 22:20–22.
Maalinta Eliyaaqiim la yeedho, waxaa laga soocaa Shebna oo shar leh.
Sayidka Rabbiga ciidammadu wuxuu leeyahay, Tag, oo u gal khasnajigan, kaas oo ah Shebna, kan guriga u sarreeya, oo ku dheh, Maxaad halkan ku haysataa? oo yaad halkan ku leedahay, inaad halkan xabaal uga qortay naftaada, sida kan meel sarraysa uga qorta xabaal naftiisa, oo dhagax uga qoda hoy uu naftiisa yeesho? Bal eeg, Rabbigu wuxuu kuu qaadi doonaa maxaabiisnimo xoog badan, oo hubaal wuu ku dabooli doonaa. Hubaal wuu kuu rogi doonaa oo si xoog leh kuugu tuuri doonaa sida kubbad dhul ballaadhan; halkaas baad ku dhiman doontaa, halkaasna gaadhifardoodkii ammaantaadu waxay ceeb u noqon doonaan guriga sayidkaaga. Ishacyaah 22:15–18.
Kala-soocidda bikradaha caqliga leh iyo kuwa nacasyada ah, taas oo dhammaystirtay tusaalaha Shebna iyo Eliakim, waxay dhacday Oktoobar 22, 1844; waxayna sidoo kale dhacday sannaddii shan iyo labaatanaad ee maxaabiisnimadii Yehooyaakiin, taas oo ahayd Oktoobar 22, 573 BC. Cutubka siddeedaad ee Yexesqeel, kuwa sharka leh ee ku dhex jira Adventism-ka, oo Yeruusaalem ay u taagan tahay, waxaa lagu matalay shan iyo labaatan nin oo qorraxda u sujuudaya. Burburka Yeruusaalem wuxuu u taagan yahay sharciga Axadda, kaas oo sidoo kale ah calaamadda jidka ee soo afjaraysa wakhtiga shaabadaynta ee boqol iyo afartan iyo afarta kun. Wakhtigaas shaabadayntu wuxuu bilaabmay Sebtembar 11, 2001, Ciisena waa Alfa iyo Oomega labadaba; sidaas daraaddeed Sebtembar 11, 2001, oo ah bilowga shaabadaynta, wuxuu muujinayaa dhammaadka, kaas oo ah sharciga Axadda.
Sebtembar 11, 2001 waxaa loo sii sawiray shirarkii Minneapolis ee 1888, waayo Walaashii White waxay caddeyneysaa in markii dhismayaashii waaweynaa ee New York ay ku soo dhaceen 9/11, Muujintii 18:1–3 la oofiyey. Wakhtigaas, sidii 1888 oo kale, waxay tilmaantay in malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaad ay soo degtay si ay dhulka ugu iftiimiso ammaantiisa. Kacdoonkii 1888 waxay la jaanqaadday kacdoonkii Qooraax, Daataan iyo Abiiraam, kuwaas oo sidoo kale lahaa laba boqol iyo konton nin oo caan ah oo ku biiray riddadooda. Laba boqol iyo kontonkii fallaagada ahaa ee kacdoonkii Qooraax iyo kuwii la socday ee taariikhdii bilowga ahayd ee Israa’iiltii qadiimiga ahayd waxay sii sawireen shan iyo labaatankii nin ee qorraxda u sujuudayay dhammaadkii Israa’iiltii qadiimiga ahayd.
Shan iyo labaatan hoggaamiye oo ka tirsan Adventism-ka La’odikiya oo u sujuudaya sharciga Axadda iyo laba boqol iyo konton ee 9/11 waxay muujinayaan wakhtiga shaabadaynta iyada oo loo marayo astaan-calaamadeedka shan iyo labaatan, (astaanta kala-soocidda kuwa caqliga leh iyo kuwa sharka leh) si loo calaamadeeyo bilowga iyo dhammaadka wakhtiga shaabadaynta. Haddii ay tahay labada boqol iyo kontonka fallaagada ah ee wakhtigii Muuse, ama shantii iyo labaatankii nin ee ku xusan Ezekiel cutubka siddeedaad, ama saddexda markhaati ee kala-soocidda ee Matthew cutubka shan iyo labaatanaad, ama sannadkii shan iyo labaatanaad ee maxaabiisnimada ee Ezekiel afartan; dhammaan muujinta astaanta shan iyo labaatan waxay la jaanqaadaan saddexda xilli ee laba boqol iyo konton sannadood ah ee ku dhammaaday 207 BC, 313 iyo 2026 siday u kala horreeyaan.
Shan iyo labaatanku waa dhidib, si loo yidhaahdo, oo ah shan iyo labaatan kaas oo dhammaan khadadka shan iyo labaatanka gaadhsiinaya kaamilnimo. Waxay noqotaa mid ka mid ah furayaasha nebiyadeed ee boqortooyada ee Butros la siiyey si ay caddayn ugu keento taariikhda qarsoon ee aayadda afartanaad. Si isdaba joog ah ayaa loogu caddeeyey in ka badan saddex markhaati in aayadaha tobnaad ilaa shan iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo tobnaad ay matalaan khad daboolaya taariikhda laga bilaabo 1989 ilaa xeerka Axadda, taas oo ah taariikhda qarsoon ee aayadda afartanaad. Libaaxa qabiilka Yahuudah ayaa hadda furfuraya giraangiraha Yexesqeel sida uu u furayo taariikhda qarsoon ee soo gabagabayn doonta farriinta Qaylada Saqda Dhexe ee maalmaha ugu dambeeya.
Maqaallada soo socda waxaynu sii wadi doonnaa aqoonsiga giraangirihii Yexesqeel, kuwaas oo matalaya isdhexgalka murugsan ee dadka maalmaha ugu dambeeya. Yexesqeel cutubka kowaad, oo ku yaal bilowga maqaalkan, iyo tuduca la socda ee Testimonies, mugga shanaad, ee halkan la soo bandhigay, ayaa ahaan doona qodobkeenna tixraaca ee joogtada ah inta aynu ku soconno maqaallada. Marka giraangiraha lagu muujiyo meeshooda saxda ah, iyo isgoysyadooda habboon ee ay la leeyihiin giraangiraha kale ee taariikhda waxsii sheegidda, waxaynu caddayn doonnaa in saddexdii boqol iyo sagaashan iyo kowdii sannadood iyo shan iyo tobankii maalmood ee xoogga siiyey malaa’igtii kowaad 11-ka Agoosto, 1840, ay sidoo kale Yexesqeel ku matalan tahay saddex boqol iyo sagaashan sannadood, oo ku xiran sannad iyo badhkii go’doominta Yeruusaalem; iyo in imaatinka iftiinkan waxsii sheegidda ahi uu aqoonsanayo kor loo qaadista calanka boqol iyo afar iyo afartanka kun.
Luulyo 27, 1299 ilaa 1337 waxay matalayaan siddeed iyo soddon sannadood bilowga boqol iyo kontonka sannadood (shan bilood) ee Muujintii sagaal, aayadda toban. Boqolkaa iyo kontonka sannadoodna waxay ku xirmaan saddex boqol iyo kow iyo sagaashanka sannadood iyo shan iyo toban maalmood ee aayadda shan iyo tobanka. Sidaas awgeed, bilowga labadaas xilli waxay ka dhigayaan hal xariiq oo wax sii sheegid ah oo ku dhammaatay rumoobiddii saadaashii 1838 iyo 1840 ee Josiah Litch, taas oo calaamadisay kicitaankii iyo awood-siintii dhaqdhaqaaqa Millerite-ka. Taariikhdaas bilowga Adventism-ka waxay calaamadisaa kicitaanka boqolka iyo afar iyo afartan kun iyagoo ah calan hormuud u ah sharciga Axadda. Sidaas darteed, saddex boqol iyo sagaashanka sannadood ee Ezekiel, iyo hal dhibic shan sannadood (1.5) oo go’doomintii Yeruusaalem ah, waxay calaamad u yihiin dhammaadka xariiqda wax sii sheegidda ee ka bilaabatay 1299.
Waxa faa’iido leh in hore loo eego tuducan ku jira Testimonies, mugga shanaad, ka hor maqaalka xiga.